Treść orzeczenia
Sygn. akt I Ca 346/17
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 18 października 2017 r.
Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Arkadiusz Kuta (spr.)
Sędziowie: SO Dorota Twardowska
SO Krzysztof Nowaczyński
Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Kmin
po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. w Elblągu na rozprawie sprawy z powództwa B. K. przeciwko U. G.z siedzibą w W. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Iławie z dnia 12 maja 2017 r. sygn. akt I C 692/14
1. zmienia zaskarżony wyrok w części uwzględniającej powództwo (pkt 1), o tyle, że odsetki ustawowe za opóźnienie zasądza od dnia 12 maja 2017r. i oddala powództwo o odsetki w pozostałym zakresie;
2. zasądza od powódki B. K. na rzecz pozwanego U. G.z siedzibą w W. kwotę 2.887 zł (dwa tysiące osiemset osiemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu za drugą instancję.
SSO Arkadiusz Kuta SSO Dorota Twardowska SSO Krzysztof Nowaczyński
Uzasadnienie
B. K. domagała się zasądzenia od U. G.z siedzibą w W. dalszej kwoty 70.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną uszkodzeniem ciała , jakiego doznała w wypadku z dnia 11 lipca 1999 roku . Wniosła także o zasądzenie odsetek ustawowych od dnia 28 września 2013 roku do dnia zapłaty .
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości . Jak chodzi o roszczenie o odsetki zwracał uwagę , że wysokość zadośćuczynienia staje się znana dopiero w dniu wydania wyroku , a sąd orzeka na podstawie stanu faktycznego aktualnego na dzień wyrokowania . Odsetki mogą być więc ewentualnie zasądzone od daty wyrokowania .
Sąd Rejonowy w Iławie zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 70.000 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 28 września 2013 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 stycznia 2016 roku do dnia zapłaty oraz rozstrzygnął o kosztach procesu i sądowych .
Ustalenia i rozważania Sądu pierwszej instancji ograniczyć można do przytoczenia węzłowych zagadnień istotnych z uwagi na granice apelacji pozwanego .
Po przedstawieniu okoliczności wypadku Sąd Rejonowy przytoczył zasadnicze fakty związane z przebiegiem leczenia powódki i utrwalonymi skutkami doznanych przez nią obrażeń ciała . W szczególności wskazał na okresy jej hospitalizacji do grudnia 2003 roku , a następnie w 2013 roku , kiedy leczono przewlekłe zapalenie kości udowej , ropień okolic szyjki kości udowej i ropne zapalenie kaletki łokciowej lewej . Dokonano wycięcia przetoki ropnej . Po stwierdzeniu ropnego zapalenia stawu biodrowego , w dniu 30 października 2013 roku wykonano resekcję głowy kości udowej i oczyszczono ognisko zapalne . Powódka była następnie hospitalizowana w styczniu 2015 roku , kiedy wykonano u niej alloplastykę stawu biodrowego . Wśród utrzymujących się skutków wypadku podkreślano wysokie ryzyko tego ostatniego zabiegu oraz utrzymujące się znaczne ograniczenie ruchu biodra i asymetrię długości kończyn . Ocena okresów w jakich powódka wymagała opieki osób trzecich uwzględniała także czas przypadający po operacjach z 2013 i 2015 roku . Opis aktualnej kondycji psychicznej powódki czerpano z opinii psychologicznej i psychiatrycznej , które sporządzono w toku niniejszej sprawy , po badaniu powódki . Uwzględniono aktualny obraz dolegliwości gastrycznych . W zakresie krzywdy wywołanej szpecącymi bliznami opisano także blizny pozostałe po operacji kości udowej . Ustalono nadto , że powódce wypłacono już zadośćuczynienie w kwocie 100.000 zł , ale zakres doznanej krzywdy uzasadnia zasądzenie dalszej kwoty 70.000 zł . Jak chodzi o odsetki to Sąd pierwszej instancji stał na stanowisku , że nie ma podstaw dla uznania , że od zasądzonego zadośćuczynienia powinny one przypadać zawsze od daty wezwania do zapłaty albo od daty wyrokowania . Kwestia ta powinna być oceniana indywidualnie dla każdego przypadku , w zależności czy krzywda mogła być oceniona już w dacie wezwania do zapłaty , czy też proces leczenia i usuwania skutków wypadku trwa nadal w trakcie procesu . Sąd Rejonowy stwierdził , że odsetki podlegają zasądzeniu od dnia 28 września 2013 roku , to jest od pierwszego dnia po wydaniu przez pozwanego decyzji odmawiającej wypłaty dalszej kwoty tytułem zadośćuczynienia .
W apelacji U. G. zaskarżono opisany wyrok tylko w części dotyczącej odsetek ustawowych liczonych od kwoty 70.000 zł od dnia 28 września 2013 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia 11 maja 2017 roku . Zdaniem skarżącego dojść miało do naruszenia prawa materialnego , to jest art. 481 § 1 k.c. w związku z art. 445 § 1 k.c. , art. 363 § 2 k.c. i art. 109 ust. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych przez ich niewłaściwą interpretację i przyjęcie , że odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia należą się powódce od dnia 28 września 2013 roku , w sytuacji gdy powinny być zasądzone od dnia wyrokowania , albowiem na dzień wydania decyzji kończącej proces likwidacji szkody , to jest 27 września 2013 roku , leczenie powódki nie było jeszcze zakończone i później ujawniły się nowe , nieznane pozwanemu okoliczności , że w październiku 2013 roku i styczniu 2015 roku powódka przeszła jeszcze dwa zabiegi operacyjne i musiała się poddać dodatkowej rehabilitacji , po operacji z 2013 roku stan jej zdrowia znacząco się pogorszył i staw biodrowy został zrekonstruowany dopiero w 2015 roku , a następnie powódka wymagała dalszej rehabilitacji , a wiec w dniu wydania decyzji pozwany nie mógł należycie ocenić zakresu doznanej przez powódkę krzywdy , który wobec dalszego leczenia w toku postępowania , stał się znany dopiero z chwilą zakończenia postępowania dowodowego i wydania wyroku .
Powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez oddalenie powództwa o odsetki za okres do dnia 11 maja 2017 roku oraz o zasądzenie kosztów postępowania .
Powódka wniosła o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu .
Sąd Okręgowy w Elblągu ustalił i zważył , co następuje
Apelacja U. G.w W. okazała się uzasadniona w całości .
Ustalenia Sądu pierwszej instancji poczynione w sprawie , w zakresie adekwatnym do przedmiotu postępowania apelacyjnego , Sąd odwoławczy aprobuje , przyjmując za podstawę własnego rozstrzygnięcia . W zasadzie trafne są także rozważania Sądu Rejonowego jak chodzi o kryteria decydujące o określeniu początku biegu odsetek za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia . Pomimo poprawnego wskazania , że wpływ na orzeczenie o odsetkach ma także okoliczność kontynuacji leczenia w trakcie procesu , poprzedzonego prawidłowym ustaleniem , że powódka poddała się kolejnemu , kluczowemu dla jej zdrowia zabiegowi już po wytoczeniu powództwa , Sąd Rejonowy zasądził odsetki od dnia 28 września 2013 roku .
Termin zaspokojenia przez Fundusz roszczenia osoby uprawnionej określa art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych /…/ ( obecnie tekst jednolity z 2016 roku Dziennik Ustaw pozycja 2060 ) . W pewnym uproszczeniu wiąże się on z upływem czasu udzielonego Funduszowi na rozpoznanie roszczenia zgłoszonego przez osobę poszkodowaną . Zobowiązanie do zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego z art. 445 k.c. ma charakter bezterminowy , a więc staje się wymagalne na ogół po wezwaniu do zapłaty ( tutaj – dodatkowo po upływie terminu wskazanego w art. 109 ust. 1 ) . Charakter tego świadczenia skłania jednak ku uzależnianiu kwestii wymagalności odsetek od indywidualnych okoliczności konkretnej sprawy . Jego wysokość zależy bowiem od uznania sądu , który bierze pod rozwagę okoliczności aktualne na datę orzekania . Niekiedy nie ma więc podstaw aby przypisywać zobowiązanemu zdolność do oceny już w chwili wezwania do zapłaty , czy żądanie zadośćuczynienia jest słuszne i jaka powinna być jego wysokość . W rozstrzyganej sprawie widać to szczególnie wyraźnie skoro pozwany na długo przed wytoczeniem powództwa wypłacił już powódce kwotę 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wywołaną uszkodzeniem ciała . Nie odżegnywał się więc od zaspokojenia roszczenia , a pozostała ocena czy jego wysokość jest odpowiednia . Okazało się jednak , że w chwili wezwania do zapłaty dalszej kwoty tytułem zadośćuczynienia nie wystąpiła jeszcze zasadnicza część ze zdarzeń , z których zaistnieniem Sąd Rejonowy powiązał orzeczenie o uwzględnieniu powództwa o uzupełnieniu kwoty zadośćuczynienia .
Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie pozostawiają wątpliwości , że pełny rozmiar krzywdy , potwierdzony w toku niniejszego postępowania przede wszystkim dokumentacją medyczną i opiniami biegłych sądowych , stanowiący podstawę do zasądzenia na rzecz powódki dalszej kwoty 70.000 zł , mógł zostać ustalony dopiero w toku postępowania sądowego . Dwie operacje mające kluczowe znaczenie dla stanu zdrowia powódki przeprowadzono po dacie , którą Sąd Rejonowy wskazał jako początek naliczania odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia .
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 386 § 1 k.p.c., apelację uwzględniono . Zaskarżony wyrok zmieniono , oddalając powództwo o odsetki za okres od dnia 28 września 2013 roku do dnia 11 maja 2017 roku .
O kosztach postępowania za instancję odwoławczą orzeczono, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy , na podstawie art. 98 §§ 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Powódka uległa w postępowaniu apelacyjnym w całości , a więc na rzecz pozwanego zasądzono koszty obejmujące zwrot opłaty od apelacji i wynagrodzenie pełnomocnika ustalone na podstawie §§ 2 pkt 5 i 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dziennik Ustaw poz. 1804 ) w brzmieniu obowiązującym w dacie wniesienia apelacji .