Treść orzeczenia
Sygn. akt I Ca 253/13
Postanowienie
Dnia 11 października 2013r.
Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Teresa Zawistowska
Sędziowie: SO Aleksandra Ratkowska (spr.)
SO Arkadiusz Kuta po rozpoznaniu w dniu 11 października 2013r. w Elblągu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w E. z udziałem W. J. i B. J. o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej nr (...) na skutek apelacji uczestniczki B. J. od postanowienia Sądu Rejonowego w Elblągu z dnia 6 sierpnia 2013r., Dz.Kw 8792/13 postanawia : oddalić apelację.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w Elblągu postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2013r. utrzymał w mocy wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej numer (...) dokonany w dniu 10 czerwca 2013r. przez referendarza sądowego.
W uzasadnieniu wskazano, iż wpis nastąpił w uwzględnieniu wniosku Skarbu Państwa reprezentowanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w E. o wpisanie w księdze wieczystej numer (...) prowadzonej dla nieruchomości stanowiącej współwłasność B. J. i W. J. w udziałach po ½ hipoteki przymusowej na udziale W. J. na zabezpieczenie wierzytelności określonych w decyzji PP (...)-17/11/PŻ z 11 grudnia 2012r., który wpłynął do sądu 17 maja 2013r.
Skarżąca ten wpis B. J. wskazała, iż postanowieniem z 28 lutego 2012r. Sąd Rejonowy w Elblągu dokonał podziału majątku wspólnego B. J. i W. J. i nieruchomość opisaną w przedmiotowej księdze wieczystej przyznał w całości na rzecz skarżącej, a Sąd Okręgowy utrzymując to rozstrzygnięcie w mocy stwierdził prawomocność obu orzeczeń w dniu 9 maja 2013r. Tym samym wpis hipoteki zdaniem B. J. narusza jej prawo własności.
Sąd Rejonowy stwierdził niezasadność skargi i wskazał na przepis art.626 8 §2 kpc zgodnie z którym rozpoznając wniosek o wpis sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Rozpoznając wniosek o wpis sąd związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku (vide: uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2009r. III CZP 80/09 o mocy zasady prawnej). Zgodnie z kolei z art.626 6 kpc o kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila wpływu wniosku do właściwego sądu.
W chwili złożenia wniosku tj. 17 maja 2013r. z treści księgi wieczystej wynikało, że B. J. i W. J. byli w udziałach po ½ części współwłaścicielami zapisanej w niej nieruchomości; stan taki był również aktualny w chwili orzekania o skardze i wiązał on sąd wieczystoksięgowy. Podniesiona przez skarżącą okoliczność, że jest ona wyłączną właścicielką nieruchomości nie została ujawniona w księdze wieczystej, a zawiadomienie o zmianie właściciela wpłynęło do sądu 16 lipca 2013r.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji na podstawie art.518 1 §3 kpc.
Uczestniczka B. J. wniosła apelację od tego postanowienia zarzucając, że narusza ono przysługujące skarżącej prawo własności nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w Elblągu prowadzi księgę wieczystą nr (...).
A. podniosła, iż w chwili dokonywania zaskarżonego wpisu hipoteki przymusowej przedmiotowa nieruchomość stanowiła już jej własność w całości, gdyż wpis prawa własności w księdze wieczystej ma charakter deklaratoryjny). Szeroko uzasadniała okoliczności związane z ujawnieniem tego prawa w księdze wieczystej, podkreślając w szczególności, iż postanowienie Sądu Okręgowego w Elblągu w sprawie o podział majątku ze stwierdzeniem prawomocności otrzymała dopiero w dniu 14 maja 2013r., w związku z czym nawet przy dochowaniu maksimum staranności jej wniosek o wpis prawa własności wpłynąłby do Sądu później i zostałby rozpatrzony później niż wniosek o wpis hipoteki. Podkreśliła, iż obecnie w dziale II księgi wieczystej w dniu 7 sierpnia 2013r. wpisano przysługujące jej wobec przedmiotowej nieruchomości prawo własności.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
Skarżąca nie stawia zresztą zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu naruszenia prawa, koncentrując się na okolicznościach i przyczynach dla których do ujawnienia przysługującego jej prawa własności nieruchomości doszło dopiero w dniu 7 sierpnia 2013r., zatem po dokonaniu kwestionowanego wpisu hipoteki w dziale IV księgi wieczystej numer (...). Okoliczności i wywody z tym związane pozostają bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego orzeczenia.
Zgodnie z art. 626 8 §2 kpc rozpoznając wniosek o wpis , sąd bada jedynie treść i formę wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Przepis art.626 6 §1 kpc stanowi natomiast, że o kolejności wniosku o wpis rozstrzyga chwila wpływu wniosku do właściwego sądu. Kolejność wniesienia wniosków o wpis ma zatem decydujące znaczenie dla określenia pierwszeństwa praw ujawnionych w księdze wieczystej (art. 12 u.k.w.h.). Granice kognicji sądu prowadzącego księgę wieczystą (art. 626 8 § 2) nie dopuszczają uwzględnienia okoliczności ujawnionych w kolizyjnym wniosku o wpis oczekującym na rozpoznanie w terminie późniejszym], postanowieniu z dnia 23 października 1996 r., I CKU 13/96 i I CKU 14/96, postanowieniu z dnia 20 marca 1998 r., I CKN 541/97, Lex nr 276406.
Decydujące znaczenie dla stwierdzenia prawidłowości zaskarżonego postanowienia należy przy tym przyznać stanowisku Sądu Najwyższego wyrażonemu w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009r., III CZP 80/09 mającej moc zasady prawnej (niepubl., dostępnej na stronie internetowej Sądu Najwyższego) oraz postanowieniu z dnia 22 stycznia 2010r. V CSK 190/09 (lex nr 572209) co do tego, iż sąd rozpoznając wniosek o wpis w księdze wieczystej związany jest stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku i kolejnością jego wpływu. W uzasadnieniu wskazanej uchwały 7 sędziów wskazano, że art.626 8 kpc zawiera pełną regulację przebiegu postępowania wieczystoksięgowego – zarówno postępowania dowodowego jak i podstaw orzekania, wobec czego nie znajduje w postępowaniu wieczystoksięgowym zastosowania przepis art.316§1 kpc. Sąd wieczystoksięgowy nie prowadzi postępowania dowodowego z wyjątkiem dowodu z dokumentów, zatem nie ma odpowiedniego zastosowania art.316§1 kpc, zgodnie z którym sąd wydaje wyrok biorąc za podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Dokumenty stanowiące podstawę wpisu składane są równocześnie z wnioskiem o wpis, a to oznacza, że w zasadzie podstawą orzekania sądu wieczystoksięgowego jest stan rzeczy z chwili złożenia wniosku.
Z tych przyczyn apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu na mocy art.385 kpc w zw. z art.13§2 kpc.