descriptionTreść orzeczenia

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 12 listopada 2025 r.

(...) w Grudziądzu I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Sygn. akt I C 944/25

Uzasadnienie

Wyroku z dnia 12 listopada 2025 roku

Powód R. B. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika pozwem skierowanym przeciwko (...) z siedzibą w W. wniósł zasądzenie od pozwanego

na jego rzecz kwoty 12 829,08 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia

16 października 2024 roku do dnia zapłaty, a także zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że podstawą powództwa jest złożonego przez niego oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Powód przedstawił zarzuty wobec umowy kredytu oraz argumenty na poparcie powództwa (k. 4-16).

Pozwany (...) z siedzibą w W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie

na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany odniósł się do twierdzeń pozwu oraz przedstawił własne stanowisko

w sprawie (k. 63-76).

W replice na odpowiedź na pozew powód zajął dalsze stanowisko w sprawie i odniósł się

do argumentów pozwanego (k.81-105).

Sprawa została rozpozna w postępowaniu uproszczonym.

Sąd ustalił, co następuje

W dniu 31 sierpnia 2023 roku powód R. B. jako kredytobiorca oraz pozwany (...) z siedzibą w W. jako kredytodawca zawarli umowę kredytu konsolidacyjnego. Bank udzielił kredytobiorcy kredytu w wysokości 94 831,40 zł, który kredytobiorca zobowiązał się spłacić wraz z należnymi za okres korzystania z kredytu odsetkami umownymi

na zasadach i warunkach określonych w dalszych postanowieniach umowy. Kredyt przeznaczony był na: potrzeby konsumpcyjne kredytobiorcy w wysokości 80 000 zł, umowy kredytu na zakup towarów, usług i papierów wartościowych na rachunku prowadzonym w (...) w wysokości

2016 zł, umowy kredytu na zakup towarów, usług i papierów wartościowych na rachunku prowadzonym w (...) w wysokości 4263 zł. Kredyt przeznaczony był na zapłatę kosztów kredytu takich jak prowizja, która wynosiła 0 zł z zastrzeżeniem § 2 umowy, a także jednorazowej składki ubezpieczeniowej do przekazania do (...) w wysokości 8552,40 zł z tytułu zawarcia przez kredytobiorcę umowy ubezpieczenia dla kredytobiorców kredytów gotówkowych udzielanych przez (...) – pakiet (...), utrata pracy i zwrot kosztów opłat eksploatacyjnych numer (...). Umowa została zawarta na okres od 31 sierpnia 2023 roku

do dnia 16 sierpnia 2033 roku pod warunkiem zawieszającym wydania pozytywnej decyzji kredytowej, poprzedzonej weryfikacją i potwierdzeniem zgodności danych zgłoszonych przy składania wniosku. W myśl § 1 ust. 9 umowy obowiązkowym zabezpieczeniem umowy kredytu były: pełnomocnictwo dla banku do dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku stanowiące załącznik do umowy, ubezpieczenie dla kredytobiorców kredytów gotówkowych udzielanych przez (...) – pakiet (...), utrata pracy i zwrot opłat eksploatacyjnych z związku z umową ubezpieczenia o numerze (...) zawartą z R. B. wraz z przelewem wierzytelności z umowy ubezpieczenia na rzecz banku oraz wskazaniem banku jako uposażonego

z tytułu ubezpieczenia. Kredytobiorca uprawniony był do rezygnacji z wymienionego ubezpieczenia. W takim wypadku kredytobiorca obowiązany był do poniesienia kosztów rezygnacji opisanych

w § 2 umowy, dostarczenia do banku aktywnej umowy ubezpieczenia zawartej z innym zakładem ubezpieczeń niż zaproponowany przez bank, która spełniała kryteria szczegółowo opisane przez bank (§ 1 ust. 9 pkt 2 ppkt b umowy), zawarcia umowy przelewu wierzytelności z umowy ubezpieczenia na rzecz banku wraz z zawiadomieniem zakładu ubezpieczeń o przelewie wierzytelności

o oświadczeniem ubezpieczyciela o przyjęciu zawiadomienia, utrzymywania zabezpieczenia w formie umowy ubezpieczenia z innym zakładem ubezpieczenia przez cały okres trwania kredytu, każdorazowego przedkładania w banku aktualnej polisy ubezpieczeniowej. W myśl § 2 umowy

w związku z skorzystaniem przez kredytobiorcę z produktu dodatkowego – ubezpieczenia dla kredytobiorców kredytów gotówkowych udzielanych przez (...) – pakiet (...), utrata pracy i zwrot opłat eksploatacyjnych w związku z umową ubezpieczenia o numerze (...) zawartą z R. B. obowiązywały następujące warunki dotyczące prowizji. Prowizja za udzielenie kredytu wynosiła 0 złotych i uwzględniała obniżkę o 5176,74 zł, z tym zastrzeżeniem

(§ 2 ust. 1 pkt 2 umowy), że w przypadku rezygnacji kredytobiorcy z indywidualnego ubezpieczenia w trakcie trwania umowy w wyniku odstąpienia od umowy ubezpieczenia albo wypowiedzenia umowy ubezpieczania, bank uprawniony był do naliczenia prowizji uzupełniającej w wysokości równej 5176,74 zł pomniejszoną proporcjonalnie do niewykorzystanego okresu ochrony ubezpieczeniowej tj. kwota 5176,74 zł miała zostać pomnożona przez wskaźnik ustalony jako stosunek liczby dni niewykorzystanych ochrony ubezpieczeniowej do liczby dni na jaką ubezpieczenie zostało zawarte, z zaokrągleniem do dwóch miejsc po przecinku. Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3 umowy kredytobiorca obowiązany był do zapłaty prowizji uzupełniającej, co mogło nastąpić ze środków własnych, w terminie 14 dni od dnia poinformowania kredytobiorcy przez bank o wysokości naliczonej prowizji, albo poprzez upoważnienie banku do pobrania kwoty należnej prowizji uzupełniającej ze środków zwróconej przez zakład ubezpieczeń składki. W drugim wypadku zwrócona kwota w pierwszej kolejności miała został przeznaczona na zapłatę prowizji uzupełniającej, a pozostała kwota miała zostać zwrócona kredytobiorcy wedle dyspozycji. Kwota prowizji uzupełniającej nie mogła przekroczyć kwoty składki za niewykorzystany okres ochronny, zwróconej przez zakład ubezpieczeń. Stosownie do § 3 ust. 1 umowy oprocentowanie kredytu było liczone według stałej stopy procentowej wynoszącej 15,90 %. Stosownie do § 4 umowy Bank pobierał opłaty i prowizje zgodnie z zapisami taryfy opłat i prowizji (...) dla klientów indywidualnych,

za czynności związane obsługą kredytu oraz zmianą postanowień umowy. Zmiana opłat i prowizji mogła nastąpić w przypadku wystąpienia jednego z warunków: a) zmiany wysokości płacy minimalnej oraz poziomu wskaźników publikowanych przez GUS, inflacji, przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, b) zmiany cen energii, połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, rozliczeń międzybankowych oraz stóp procentowych ustalanych przez Narodowy Bank Polski, c) zmiany cen usług i operacji, z których bank korzysta przy wykonywaniu poszczególnych czynności bankowych i niebankowych, d) zmiana zakresu lub form świadczonych przez bank usług (w tym zmiany lub dodania nowej funkcjonalności w zakresie obsługi danego produktu) w zakresie jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku

z wykonywaniem umowy, e) zmiany przepisów prawa regulujących produkty lub usługi oferowane przez bank lub mających wpływ na wykonywanie umowy, w zakresie w jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku z wykonywaniem umowy, f) zmiany przepisów podatkowych lub zasad rachunkowości stosowanych przez bank w zakresie jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku z wykonywaniem umowy, g) zmiany i wydania nowych orzeczeń sądowych, organów administracji, zaleceń, rekomendacji uprawnionych organów,

w tym (...) – w zakresie mającym wpływ na koszty ponoszone przez bank

w związku z wykonywaniem umowy. O zmianie taryfy opłat, prowizji, bank powiadamiał kredytobiorcę za pośrednictwem poczty lub poprzez stronę internetową w postaci udostępnionego na niej pliku elektronicznego zapisanego na trwałym nośniku po uprzednim poinformowaniu kredytobiorcy, w szczególności listem, sms-em, e-mailem o dostępności informacji o zmianie taryfy opłat i prowizji na stronie internetowej lub w przypadku kredytobiorców którzy podali swój adres

e-mail – formie elektronicznej. Dodatkowo bank mógł powiadomić o zmianie taryfy opłat i prowizji za pośrednictwem kanałów elektronicznych lub w oddziałach i placówkach partnerskich. Zmiana taryf i prowizji wiązała kredytobiorcę jeśli nie wypowiedział on umowy w ciągu 30 dni od przekazania przez bank informacji o zmianie taryfy opłat i prowizji. Sposób obliczenia rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania został określony w § 5 umowy. Stosownie do § 5 ust. 1 umowy całkowita kwota kredytu wynosiła 86 279 zł. Kwota ta nie obejmowała kredytowanych kosztów kredytu określonych

w § 1 ust. 2 pkt 3 umowy. Całkowita koszt kredytu na dzień zawarcia umowy wynosił 102 392,85 zł. Na całkowity koszt kredytu składał się: naliczone odsetki umowne w wysokości 93 840,45 zł, prowizja za udzielenie kredytu w wysokości 0 zł, jednorazowa składka ubezpieczeniowa dla (...) w wysokości 8552,40 zł. Całkowita kwota do zapłaty na dzień zawarcia umowy wynosiła

188 671,85 zł. Stanowiła ona sumę całkowitej kwoty kredytu z § 5 ust. 1 oraz całkowitego kosztu kredytu z § 5 ust. 2. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania na dzień zawarcia umowy wynosiła 20,19 %. Bank wyliczył tę wartość uwzględniając wartości z § 5 ust. 1-3. Do obliczenia (...) przyjęto następujące założenia: a) umowa będzie obowiązywać przez czas na jaki została zawarta,

a zobowiązania z niej wynikające zostaną wypełnione w terminach określonych w umowie, b) spłata kredytu odbywać się będzie zgodnie z harmonogramem spłaty, który określa wysokość oraz termin spłat rat, c) prowizja za udzielenie pożyczki (o ile występuje), opłata dla pośrednika kredytowego

(o ile występuje), jednorazowa składka ubezpieczeniowa (o ile występuje) są kredytowane, d) odstępy czasu między datami używanymi w obliczeniach wyrażone będą w latach lub ułamkach roku,

przy czym rok liczy się 365 dni, a w przypadku lat przestępnych 366 dni, e) wynik obliczeń podaje się z dokładnością do drugiego miejsca po przecinku. Stosownie do § 6 umowy kredytobiorca zobowiązany był do spłaty kredytu wraz z należnymi za okres korzystania z kredytu odsetkami umownymi w równych 120 miesięcznych ratach kapitałowo-odsetkowych płatnych nie później

niż do 15 dnia każdego miesiąca, z zastrzeżeniem, że termin płatności pierwszej raty przypadał w dniu 15 września 2023 roku. Terminy płatności oraz wysokość rat określone zostały w doręczonym kredytobiorcy aktualnym harmonogramie spłaty. W umowie wskazani rachunek bankowy służący

do spłaty kredytu. Każda wpłata na rachunek banku zaliczana była na pokrycie zadłużenia

w następującej kolejności: należne opłaty i prowizje, odsetki umowne, kwota kapitału. Stosownie

do § 6 ust. 6 umowy kredytobiorca uprawniony był do przedterminowej spłaty części lub całości kwoty kredytu na następujących zasadach. W przypadku spłaty całości lub części kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulegał obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby kredytobiorca poniósł je przed tą spłatą, z wyłączeniem kosztów ochrony ubezpieczeniowej jeśli kredytobiorca zdecydował się kontynuować tę ochronę. W przypadku spłaty części lub całości kredytu przed terminem określonym w umowie, po rozliczeniu wpłaconych środków przez bank, bank proporcjonalnie obniżał wysokość pozostałych do spłaty rat miesięcznych zachowując dotychczasowy okres kredytowania. Taka zmiana nie wymagała zawarcia aneksu. W takim wypadku bank przesyłał niezwłocznie kredytobiorcy aktualny harmonogram spłaty. Kredytobiorca zainteresowany rozliczeniem częściowej spłaty w inny sposób opisany powyżej, powinien złożyć bankowi dyspozycje określającą inny sposób rozliczenia wcześniejszej spłaty (m.in. skrócenie okresu kredytowania przy zachowaniu wysokość aktualnej raty lub spłata kredytu zgodnie z obowiązującym harmonogramem). Bank realizował dyspozycję niezwłocznie oraz przesyłał niezwłocznie nowy harmonogram spłaty. Stosownie do § 7 umowy kredytobiorca miał prawo bez podania przyczyny odstąpić od umowy w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia otrzymania informacji o ziszczenia się warunku zawieszającego dla zawarcia umowy tj. o ostatecznej decyzji kredytowej, zgodnie z § 1 ust. 5 umowy. W przypadku gdy umowa nie zawiera wszystkich elementów określonych w art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim, kredytobiorca mógł odstąpić od umowy w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia przez bank wszystkich elementów wymienionych w art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim. Termin

do odstąpienia od umowy był zachowany w przypadku złożenia przez kredytobiorcę oświadczenia

w placówce banku lub na adres korespondencyjny banku. Dla zachowania terminu do odstąpienia

od umowy wystarczające było wysłanie oświadczenia przed jego upływem. Oświadczenie mogło zostać złożone na wzorze stanowiącym załącznik do umowy. Kredytobiorca nie ponosił kosztów kredyt związanych z odstąpieniem od umowy, z wyjątkiem odsetek za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty kredytu. Kredytobiorca obowiązany był do zwrotu środków na rzecz banku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 30 dni od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu

od umowy, całkowitej kwoty kredytu w wysokości 86 279 zł wraz z naliczonymi odsetkami za okres od dnia wypłaty kredytu do dnia spłaty. W przypadku odstąpienia od umowy, umowa uważana była

za niezawartą.

Dowód: umowa kredytu o kredyt konsolidacyjny numer (...) k. 20-29

W dniu 25 czerwca 2024 roku powód złożył pozwanemu oświadczenie o skorzystaniu

z sankcji kredytu darmowego w związku z umową o kredyt konsolidacyjny nr (...) z dnia

31 sierpnia 2023 roku. Podstawą złożenia oświadczenia o zastosowaniu sankcji kredytu darmowego było: wadliwe wyliczenie i wskazanie całkowitej kwoty do zapłaty oraz rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania kredytu, brak podania wszystkich założeń do wyliczenia (...), pozwany naliczał odsetki nie tylko od całkowitej kwoty kredytu, co skutkowało, że powód nie został w sposób prawidłowy o (...), o wysokości całkowitej kwoty do zapłaty, wysokości odsetek dziennych od udzielonego kredytu. W oświadczeniu wskazano, że wyłącznie kwota kapitału rzeczywiście udostępnionego może stanowić podstawę naliczenia oprocentowania. Oświadczenie zostało doręczone pozwanemu w dniu 1 lipca 2024 roku.

Dowód: oświadczenie powoda o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego z dnia 25 czerwca 2024 roku z potwierdzeniem doręczenia k. 30-31

Pismem z dnia 2 października 2024 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty na jego rzecz kwoty 12 829,08 zł w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania w związku z złożonym przez powoda oświadczeniem o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

Dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 2 października 2024 roku z potwierdzeniem doręczenia k. 33-35

Sąd zważył, co następuje

Sąd ustalił stan faktyczny w oparciu o dowody z dokumentów załączonych do akt sprawy

oraz przesłuchanie stron z ograniczeniem do powoda. Żadna ze stron nie kwestionowała prawdziwości dokumentów załączonych do akt sprawy, a sąd nie dopatrzył się powodów, aby odmówić im wiarygodności z urzędu. Przesłuchanie powoda nie miało większego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ podstawa powództwa związana była z brzmieniem umowy i jej oceny pod kątem formalnym. Powód skupiając się na narzuceniu kredytowania kosztów pozaodsetkowych dążył do wykazania abuzywności postanowień umownych w tym zakresie. A. wzorca umownego jest instytucją odmienną od sankcji kredytu darmowego. Podstawą powództwa jest złożenie oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, dlatego nawet abuzywność postanowień umownych nie mogła skutkować uwzględnieniem powództwa.

Dla wyczyszczenia przedpola wyjaśnić należy, dlaczego sąd oddalił wniosek powoda

o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez (...) pytań prejudycjalnych związanych z zagadnieniem sankcji kredytu darmowego. Sąd miał na uwadze stanowisko (...), który wskazał, że przepis art. 177 §1 pkt 3(1) kpc nie nakłada na Sąd obowiązku lecz, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy, pozostawia sądowi swobodne uznanie co do zawieszenia postępowania na czas oczekiwania na rozstrzygnięcie (...). Przepis nie wyklucza więc kompetencji sądu do samodzielnego, merytorycznego rozstrzygnięcia. Ponadto, także prawo unijne nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu postępowania przez sąd krajowy w przypadku skierowania pytania prejudycjalnego. Nadto rozstrzygnięcie spraw (...) zarejestrowanych pod sygnaturami akt C 566/24, C 744/24, C 831/24, nie ma charakteru prejudycjalnego, albowiem (...) jak i sądy rejonowe rozstrzygają liczne tego typu sprawy, dotyczące podstawy obliczenia oprocentowania kredytu konsumenckiego i zakresu obowiązków informacyjnych pożyczkodawcy nie czekając na orzeczenie (...). W ocenie Sądu Okręgowego do ich rozstrzygnięcia nie ma zatem konieczności wydawania orzeczeń przez (...) (por. Postanowienie (...)

z 15 lipca 2025 roku, sygn. akt VIII Cz 287/25). Nadto w ocenie sądu bezcelowym było występowanie do (...) (...) o przedstawienie sądowi istotnego dla sprawy poglądu. W ocenie sądu charakter sprawy i sformułowane względem umowy kredytu zarzuty nie uzasadniają zajmowania stanowiska przez (...) (...). Zgłoszone zarzuty wobec umowy kredytu są rozstrzygnę przez sądy powszechne w całej Polsce i są typowe dla tego rodzaju spraw. (...)

w G. w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w innych sprawa rozpatrywał tożsame zarzuty.

Podstawą powództwa jest złożenie przez powoda oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. Sankcję kredytu darmowego reguluje art. art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r.

o kredycie konsumenckim (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1362). Zgodnie z przywołanym przepisem:

1. W przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17,

art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie.

2.Jeżeli kredytodawca w umowie nie określił zasad i terminów spłaty kredytu, konsument zwraca kredyt w równych ratach, płatnych co miesiąc, od dnia zawarcia umowy.

3. Jeżeli umowa o kredyt konsumencki nie przewiduje terminu spłaty kredytu, konsument zwraca kredyt w terminie:

1) pięciu lat - w przypadku kredytów konsumenckich do wysokości 80 000 zł;

2) dziesięciu lat - w przypadku kredytów konsumenckich powyżej 80 000 zł.

4.W przypadkach, o których mowa w ust. 1, konsument ponosi koszty ustanowienia zabezpieczenia kredytu przewidziane w umowie.

5. Uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.

Powód sformułował następujące zarzuty uzasadniając zastosowanie sankcji kredyt darmowego:

a) naliczanie odsetek umownych od kredytowanych kosztów tj. naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 ukk,

b) błędne określenie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz całkowitej kwoty kredytu do zapłaty przez konsumenta ustalonej w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki oraz brak podania wszystkich założeń przyjętych do jej obliczania tj. naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 ukk,

c) brak określenia procedury i warunków na jakich koszty kredytu mogą ulec zmianie zwłaszcza, gdy następuje jego wcześniejsza spłata tj. art. 30 ust. 1 pkt 10 i 16 w zw. z art. 49 ust. 1 ukk,

d) ograniczenie formy prawnej odstąpienia od umowy, wskazanie konsumentowi błędnego sposobu odstąpienia od umowy tj. naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 15 ukk.

Rozważania co do istoty sprawy rozpocząć należy od oceny czy oświadczenie o skorzystaniu

z sankcji kredytu darmowego zostało złożone z zachowaniem rocznego terminu liczonego od dnia wykonania umowy. W orzecznictwie występują dwa poglądy, co do rozumienia pojęcia wykonania umowy, co ma bezpośredni wpływ na rozpoczęcie biegu terminu do złożenia oświadczenia.

Zgodnie z pierwszym poglądem przez wykonanie umowy należy rozumieć sytuację, w której należycie wypełniono wszystkie obowiązki w ramach stosunku kredytu konsumenckiego, w tym obowiązki powstające z mocy ustawy (np. odnośnie do zapłaty odsetek za opóźnienie na podstawie

art. 481 § 1 k.c.). Chodzi o obowiązki dotyczące świadczenia głównego i świadczeń ubocznych,

po stronie konsumenta oraz kredytodawcy, wykonane dobrowolnie lub przymusowo. Stosownie

do drugiego poglądu termin określony w art. 45 ust. 5 rozpoczyna się po wykonaniu umowy przez kredytodawcę, tj. z chwilą wypłaty kredytu na rzecz konsumenta (por. T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. IV, LEX/el. 2025, art. 45. tezy 68-69 i przywołane tam orzecznictwo). Sąd Okręgowy w wyroku z dnia 12 grudnia 2024 roku sygn. akt VIII Ca 464/24 opowiedział się

za stosowaniem drugiego poglądu. W uzasadnieniu przywołanego wyroku wskazano, że przez wykonanie umowy należy rozumieć przekazanie przez kredytodawcę środków pieniężnych, o których mowa w umowie. Konsument w terminie roku od wypłaty środków pieniężnych mógł dokonać oceny,

czy zawarta umowa zawiera postanowienia, które pozwalają mu skorzystać z sankcji kredytu darmowego. Taki sposób liczenia terminu zapewnia stabilność obrotu prawnego, a jednocześnie jest na tyle długi, że konsument ma wystraczająco dużo czasu do dokonania stosownych ocen i analiz. Mając na uwadze przywołany pogląd Sądu Okręgowego w Toruniu w realiach niniejszej oświadczenie

o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego zostało złożone w ustawowym terminie, ponieważ zostało złożone w ciągu roku od dnia wypłaty środków na rzecz powoda.

Zdaniem sądu pierwszy zarzut jest nietrafny. W doktrynie wskazuje się, że w polskim prawie cywilnym odsetki nalicza się od sumy pieniężnej stanowiącej przedmiot świadczenia pieniężnego. Wierzycielowi przysługuje wierzytelność o spełnienie takiego świadczenia oraz – zgodnie

z powołanymi przepisami – roszczenia o zapłatę odsetek. Suma wierzytelności stanowi podstawę naliczania odsetek. Identyczne reguły powinno się stosować, gdy udzielono kredytu konsumenckiego. Kredytodawcy przysługuje wtedy wierzytelność wobec kredytobiorcy o zapłatę kapitału kredytu

(w tym jego części wykorzystanej do pokrycia kosztów). Suma całego kapitału wyznacza podstawę obliczania odsetek należnych kredytodawcy. Podnosi się, że zakaz anatocyzmu w polskim prawie cywilnym obejmuje tylko naliczanie odsetek za opóźnienie od zaległych odsetek (art. 481 § 1 k.c.). Dopuszczalne jest wyznaczanie odsetek od innych sum pieniężnych (arg. a contrario). Stosownie do brzmienia art. 5 pkt 10 ukk nie wymagane, aby wypłata nastąpiła do rąk konsumenta. Wypłaty można również – stosownie do postanowień zawartej umowy – dokonać w celu pokrycia zobowiązań konsumenta. Wypłacone środki nie muszą wchodzić do jego majątku (zwiększać aktywa). Mogą być wykorzystane do umorzenia jego zobowiązań (obniżenia pasywów), niezależnie od osoby spłaconego wierzyciela (sprzedawcy, dewelopera, banku itd.), np. gdy udzielono kredytu wiązanego. Dotyczy to również wypłaty kredytu konsumenckiego na poczet zobowiązań konsumenta wobec kredytodawcy albo innej osoby (np. ubezpieczyciela) z tytułu kosztów związanych z zaciągniętym kredytem (prowizji, składki ubezpieczeniowej itd.). Przedstawiciele doktryny wskazują, że za dopuszczalnością postawionej tezy przemawia wykładnia systemowa, ponieważ stosownie do art. 69 ust. 2 pkt 2 pr. bank przepisów o kredycie bankowym przyjmuje się, że odsetki nalicza się od całości kapitału kredytu, niezależnie od sposobu wypłacenia tego kapitału (do rąk konsumenta, na spłatę jego zobowiązań itd.). Dotyczy to zwłaszcza przypadków, gdy wykorzystanie kapitału na poszczególne cele następuje na podstawie dyspozycji kredytobiorcy. Zgodnie z art. 5 pkt 7 ukk „całkowita kwota kredytu” nie obejmuje kredytowanych kosztów. W art. 5 pkt 10 nie użyto jednak tego terminu ani nie odesłano do powołanego przepisu. W związku z tym nie jest uzasadnione, aby odwołując się

do pojęcia „całkowita kwota kredytu” (w rozumieniu art. 5 pkt 7) – sumę kredytowanych kosztów wyłączać z podstawy naliczania oprocentowania. Podnosi się, że za powyższą tezą przemawia wykładnia funkcjonalna przemawia za dopuszczeniem naliczania odsetek od części kredytu przeznaczonego na pokrycie kosztów. Nie ma merytorycznych podstaw, aby odmiennie ustalać oprocentowanie w zależności od technicznego sposobu sfinansowania takich kosztów w transakcji kredytowej. (por. T. Czech [w:] Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2023, art. 5.tezy 293-294). Również (...) dopuszcza możliwość kredytowania pozaodsetkowych kosztów kredytu pozostawiając te kwestię umowie stron (por. Wyrok SN z 18.05.2017 r., I CSK 540/16, OSNC 2018, nr 3, poz. 32., Postanowienie SN z 15.06.2023 r., I CSK 4175/22, LEX nr (...)).

Mają na uwadze powyższe zdaniem sądu pierwszy zarzut jest niezasadny i nie może wywrzeć skutku powodującego nieodpłatność umowy kredytu. Zdaniem sądu postanowienia umowy kredytu

co do § 1 umowy są jasne i nie pozostawiają jakiegokolwiek pola do interpretacji.

Wprost w umowie wskazano, że kwota kredytu wynosi 94 831,40 zł i jest ona przeznaczona

na potrzeby konsumpcyjne kredytobiorcy, spłatę zobowiązań kredytowych powoda szczegółowo opisanych w umowie, a także na pokrycie kosztów kredytu, na które składała się jednorazowa składka ubezpieczeniowa w wysokości 8 552,40 zł. Nie sposób uznać, aby przywołany zapis umowny mógł wprowadzić konsumenta w błąd co do zakresu zobowiązania, ponieważ wyraźnie zastrzeżono

w umowie, że koszty pozaodsetkowe w postaci składki ubezpieczeniowej podlegają kredytowaniu. Zdaniem sądu również względy funkcjonalne przemawiają za dopuszczalności kredytowania kosztów pozaodsetkowych. Takie rozwiązanie jest korzystne dla konsumenta w sytuacji, gdy nie posiada on środków na pokrycie kosztów pozaodsetkowych podczas zawarcia umowy.

(...) odpowiadając na pytania prejudycjalne (...) w W. wskazał, że obliczenia (...) dokonuje się przy założeniu, że umowa o kredyt będzie obowiązywać przez uzgodniony okres oraz że kredytodawca

i konsument wywiążą się ze swoich zobowiązań zgodnie z warunkami określonymi w tej umowie

i w określonych w niej terminach. Na tej podstawie (...) doszedł do wniosku, że art. 10 ust. 2 lit.

g dyrektywy (...) w sprawie umów o kredyt konsumencki należy interpretować w ten sposób,

że okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, która okazuje się zawyżona ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane

za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków

w umowach konsumenckich, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie dyrektywy (...)

(por. Wyrok TS z 13.02.2025 r., C-472/23, (...) (...).,

LEX nr (...)). Uogólniając rozważania dotyczące (...) zawarte w wyroku (...) zdaniem sądu wynika z nich, że sam fakt uznania pewnych postanowień za niewiążące nie powoduje automatycznie naruszenia obowiązków informacyjnych. Oceny czy doszło do naruszenia obowiązków informacyjnych określonych w art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim należy dokonywać oceniając tylko i wyłącznie brzmienie umowy pod kątem formalnym realizacji obowiązków informacyjnych kredytodawcy. Późniejsze uznania postanowień umownych za niewiążące na skutek uznania ich za abuzywne lub nieważne nie ma wpływu na ocenę czy umowa odpowiada wymaganiom przewidzianym w art. 30 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Oceny takiej należy dokonywać wedle brzmienia umowy z chwili zawarcia umowy abstrahując przy tym od skutków późniejszego uznania postanowień umowy za niewiążące lub nieważne. Jak wskazał (...) w wyroku z dnia 13 marca 2025 roku art. 3 lit. g i i) dyrektywy (...) w sprawie umów o kredyt konsumencki należy interpretować w ten sposób, że koszty związane z umową poręczenia,

do zawarcia której zobowiązuje konsumenta warunek zawartej przez niego umowy o kredyt, skutkujące zwiększeniem całkowitej kwoty długu, wchodzą w zakres pojęcia "całkowitego kosztu kredytu ponoszonego przez konsumenta", a w konsekwencji w zakres pojęcia "rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania"., (por. Wyrok TS z 13.03.2025 r., C-337/23, (...) (...) (...), (...), LEX nr (...)).

Z przywołanego orzeczenia zdaniem sądu wynika, że co do zasada konsument może być obciążony kosztami udzielenia zabezpieczenia roszczenia, a więc innymi kosztami pozaodsetkowymi, a więc brak jest jakichkolwiek przeszkód, aby konsument został obciążony kosztami stanowiącym składkę ubezpieczeniową. Celem ochrony praw konsumenta koszty te powinny być jasno sformułowane

i uwzględniane po stronie kosztów konsumenta, tak aby uczynić zadość obowiązkowi informacyjnemu.

Stosownie do art. 30 ust.1 pkt 7 ukk. umowa o kredyt konsumencki powinna określać m.in. rzeczywistą roczną stopę oprocentowania ( (...)) oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia. W myśl art. 5 pkt 8 ukk całkowita kwota do zapłaty przez konsumenta

to suma całkowitego koszty kredytu i całkowitej kwoty kredytu. Całkowity koszt kredytu to wszelkie koszty, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt, w szczególności odsetki, opłaty, prowizje i marże, jeżeli są znane kredytodawcy, koszty usług dodatkowych,

w szczególności ubezpieczeń, w przypadku gdy ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu

lub do uzyskania go na oferowanych warunkach - z wyjątkiem jednak kosztów opłat notarialnych ponoszonych przez konsumenta. Całkowita kwota kredytu to maksymalna kwota wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt, a w przypadku umów, dla których nie przewidziano tej maksymalnej kwoty, suma wszystkich środków pieniężnych nieobejmujących kredytowanych kosztów kredytu, które kredytodawca udostępnia konsumentowi na podstawie umowy o kredyt.

Niezasadne okazał się zarzuty dotyczący nieprawidłowego określenia (...).

W myśl art. 5 pkt 12 ukk rzeczywista roczna stopa oprocentowania to całkowity koszt kredytu ponoszony przez konsumenta, wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu w stosunku rocznym. Z przedstawionej definicji wynika, że obowiązkiem kredytodawcy jest ujęcie kosztów pozaodsetkowych oraz odsetkowych w ramach (...). Zaznaczyć należy, że rozważania przytoczone powyżej co do pierwszego zarzutu mają zastosowanie do niniejszego zarzutu.

Powód w istocie wywodzi zarzut zawyżenia wskaźnika (...) z oprocentowania kosztów pozaodsetkowych. Jak wskazano powyżej nawet sam fakt późniejszego uznania niedopuszczalności oprocentowania kosztów pozaodsetkowych nie może stanowić zarzutów względem nieprawidłowego określenia wskaźnika (...), ponieważ wskaźnik (...) ustalany jest w oparciu o założenia określone w dniu zawarcia umowy i przy założeniu o wiążącym charakterze wszystkich postanowień umownych. W istocie drugi zarzut względem umowy jest pochodną zarzutu pierwszego. Odparcie pierwszego z zarzutów wpływa na nieskuteczność drugiego zarzutu dotyczącego wysokości wskaźnika (...). Sąd miał na uwadze, że postanowienia § 5 umowy dotyczące (...) są zdaniem sądu jasne i nie pozostawiają wątpliwości interpretacyjnych. Kredytodawca prawidłowo, zgodnie

z definicją ustawową wskazał całkowitą kwotę kredytu oraz całkowity koszt kredytu

z wyszczególnieniem odsetek oraz składki ubezpieczeniowej. W umowie wyraźnie wskazano założenia przyjęte przy obliczaniu wysokości (...). Nie nastąpiło podwójne ujęcia składki ubezpieczeniowej raz po stronie wypłaty dla powoda, a drugi raz po stronie kosztów. Z zapisów umowy jednoznacznie wynika, że na potrzeby obliczenia wskaźnika (...) składka ubezpieczeniowa została ujęta w pozycji kosztów kredytu. Podstawą ustalania wskaźnika (...) była całkowita kwota kredytu w rozumieniu ustawy o kredycie konsumenckim, czyli kwota nie uwzględniająca kredytowanych kosztów kredytu.

Za nietrafny uznał sąd trzeci zarzut dotyczący braku określenia procedury i warunków,

na jakich koszty kredytu mogą ulec zmianie, zwłaszcza gdy następuje jego wcześniejsza spłata. (...) odpowiadając na pytania prejudycjalne (...) w W. wskazał, że art. 10 ust. 2 lit. k dyrektywy (...)

w sprawie umów o kredyt konsumencki należy interpretować w ten sposób, że fakt, iż umowa o kredyt wymienia pewną liczbę okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowi naruszenie obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania (por. Wyrok TS

z 13.02.2025 r., C-472/23, (...) (...) (...)).

Rozpocząć należy, że postanowienia § 4 umowy określające zasady zmiany opłat i prowizji jako dotyczące wydarzeń przyszłych zawsze formułowane będą w sposób ogólny i nieostry, tak aby ująć wszelkie możliwe sytuacje. Okoliczności wskazane przez bank w § 4 umowy mają charakter niezależny od banku i nie sposób uznać, aby były one arbitralne. Regulację umowną uzupełniała taryfa opłat i prowizji, która nie została załączona do akt sprawy. Sam fakt ogólności postanowień umowy nie powoduje ich nieprawidłowości. Sąd miał na uwadze, że pozwany nie uzasadniał i nie wyjaśniał szczegółowo zasad ustalenia opłat w chwili zawarcia umowy. Jest to zwyczajowa praktyka, ponieważ konsument co do zasady nie jest zainteresowany szczegółowym rozliczeniem zasad ekonomicznych funkcjonowania banku. Zasady spłaty kredytu, w tym zasady wcześniejszej spłaty kredytu zostały określone w § 6 ust. 6 umowy. W ocenie sądu wymienione postanowienia umowne w tym zakresie są sformułowane w sposób jasny i zrozumiały. Na etapie zawarcie umowy nie jest możliwe określenie dokładnych kosztów jakie konsument zaoszczędzi na skutek wcześniejszej spłaty zobowiązania. Czynnik ten jest zależny od woli konsumenta i złożonej dyspozycji ( § 6 ust. 2 i 3 umowy),

jak również od kwoty wpłaconej na poczet zobowiązania. Sąd miał na uwadze, że art. 30 ust. 1 pkt 10 i 16 ukk, na które powołuje się powód nie wymagają, aby w umowie określić w jaki sposób wcześniejsza spłata wpłynie szczegółowo na zakres zobowiązania konsumenta, ponieważ w chwili zawarcia umowy nie jest możliwe przewidzenie w jaki sposób konsument wykona swoje zobowiązanie. Nie stanowi żadnego argumenty za trafności stanowiska powoda odwołanie się

do art. 49 ukk. Przywołany przepis przewiduje obniżenie całkowitego kosztu kredytu w przypadku przedterminowej spłaty zobowiązania. Zasada wyrażona w art. 49 ukk znajduje swój wyraz

w § 6 ust. 6 umowy, dając przy tym konsumentowi możliwość skrócenia czasu kredytowania

lub zmniejszenie wysokości raty. Naruszenie art. 49 ukk nie uzasadnia zasadności sankcji kredytu darmowego. Art. 45 ukk dotyczący sankcji kredytu darmowego, w żadnym wypadku nie odwołuje się do art. 49 ukk, tym samym naruszenia art. 49 ukk nie uzasadnia skorzystania z sankcji kredytu darmowego. W przypadku wątpliwości i sporu dotyczącego rozliczenia umowy kredytu w przypadku wcześniejszej spłaty art. 49 ukk może być samodzielną podstawą powództwa. Nadto zarzut ten nie został sformułowany w oświadczeniu powoda z dnia 25 czerwca 2024 roku, a pojawiał się dopiero na etapie sądowym, więc nie mógł on okazać się skuteczny. W ocenie sądu podstawą zastosowania sankcji kredytu darmowego mogą być zarzuty jedynie wprost zawarte w oświadczeniu o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego, a zarzuty nie zawarte w oświadczeniu, zgłoszone na etapie sądowym należy ocenić jako spóźnione. W innym wypadku bank pobawiony byłby możliwości oceny zarzutów konsumenta na etapie przedsądowym.

Nietrafny okazał się zarzut czwarty. W myśl art. 30 ust. 1 pkt 15 umowy o kredyt konsumencki powinna określać termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie

z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym. Odstąpienie od umowy przez konsumenta uregulowane zostało przez art. 53-59 ukk. W ocenie sądu § 7 zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 30 ust. 1 pkt 15 ukk. W umowie określono terminy na odstąpienie od umowy, które powielają terminy z art. 53 ust. 1 i 2 ukk. W § 7 ust. 2 umowy określono sposób odstąpienia

od umowy. Wprost wskazano, że oświadczenie o odstąpieniu można złożyć na wzorze stanowiącym załącznik do umowy, co czyni zadość art. 53 ust. 3 ukk. W § 7 ust. 5-8 określono zasady zwrotu wypłaconego świadczenia, jak również wysokość odsetek dziennych. Sąd miał na uwadze,

że § 7 ust. 3 umowy, na który powołuje się powód w uzasadnieniu pozwu nie pojawiała się fraz „warunkiem odstąpienia od umowy jest dostarczenie pisemnego oświadczenia o odstąpieniu

od umowy”. W całym § 7 umowy nie znajduje się żaden zapis, który uzależnia skuteczność odstąpienia od umowy od dostarczenia pisemnego oświadczenia o odstąpieniu od umowy.

Zgodnie z brzmieniem § 7 ust. 2 umowy termin do odstąpienia od umowy jest zachowany, jeżeli kredytobiorca przed jego upływem, złożony oświadczenie w placówce banku lub na adres korespondencyjny banku, co stanowi wprost powtórzenie art. 53 ust. 4 ukk.

Wprost w 7 ust. 6 umowy określono wysokość dzienna odsetek. Z powodów wyżej przytoczonych czwarty zarzut również należy ocenić jako spóźniony.

Mając na uwadze powyższe powództwo podlegało oddaleniu o czym orzeczono w punkcie

I umowy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 kpc. Powód przegrał sprawę w całości

i w całości obciążają go koszty procesu. Na koszty procesu powoda złożyły się: opłata od pozwu

w kwocie 750 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3600 zł, opłata skarbowa

od pełnomocnictwa w wysokości 3600 zł. Na koszty procesu pozwanego złożyły się: koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3600 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 3600 zł. O odsetkach ustawowych za opóźnienie od kosztów procesu orzeczono na podstawie

art. 98 § 1(1) kpc.