descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 917/23

Uzasadnienie

wyroku z dnia 4 sierpnia 2025 r.

Pozwem z dnia 10 lipca 2023 r. powódka T. W. wniosła o zasądzenia na swoją rzecz od Towarzystwa (...) z siedzibą w W. kwoty:

-

15.000 zł dalszego zadośćuczynienia wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 12 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty;

-

1.000 zł tytułem dalszego częściowego odszkodowania za opiekę i pomoc osób trzecich wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 12 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty,

a także zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych (k.3).

W uzasadnieniu wskazała, że dnia 15 grudnia 2021 r. około godz. 10:25 w F. doszło do wypadku komunikacyjnego, w którym powódka doznała urazów ciała. Powódka poruszała się transportem medycznym, wracając z wizyty kontrolnej w Szpitalu w N.. W tył karetki, którą podróżowała, wjechał samochód dostawczy marki I. nr rej. (...). W wyniku wypadku powódka doznała stłuczenia żeber, złamania nasady bliższej kości piszczelowej prawej i podgłówkowej strzałki bez przemieszczenia, pogorszenie widzenia. Po zdarzeniu została przewieziona na (...). Powódka była w trakcie leczenia doznanego uprzednio wieloodłamowego, otwartego złamania kości podudzia prawego z przemieszczeniem odłamków, leczonym operacyjnie zespoleniem płytą (...). W związku z powyższymi urazami przebywała w Centrum Rehabilitacyjnym (...) do 23 marca 2022 r. Złamania i stłuczenia będące następstwem wypadku spowodowały silne bóle, odczuwane do dnia dzisiejszego, a także wywołały okresowe i trwałe ograniczenia w codziennym funkcjonowaniu. Do września 2022 r. powódka musiała poruszać się o kulach. Nie była w stanie wykonywać podstawowych czynności, takich jak zachowanie higieny osobistej czy utrzymanie domu. W czasie przebywania w zakładzie leczniczym wymagała opieki w wymiarze nie mniejszym niż 8 godzin dziennie. Przez kolejne 5 miesięcy wymagała opieki w wymiarze co najmniej 4 godziny dziennie, w pozostałym okresie, trwającym aż do dzisiaj, są to przynajmniej 2 godzinny dziennie. Pozwany dotychczas wypłacił kwotę 6.000 zł tytułem zadośćuczynienia, 1.632,92 zł tytułem odszkodowania za koszty leczenia oraz 616 zł tytułem odszkodowania za koszty opieki oraz 200 zł za zniszczone w wypadku ubrania.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych (k.68).

W uzasadnieniu wskazał, że roszczenie odszkodowawcze zostało co do uzasadnionej zdarzeniem wysokości spełnione. Podniósł, że w trakcie postępowania likwidacyjnego zostały już wszechstronnie rozważone wszystkie okoliczności sprawy rzutujące na rozmiar zadośćuczynienia. Pozwany nie widzi podstaw dla jego zwiększenia. Stąd żądanie zawarte w pozwie uznaje za zawyżone. Podniósł również, że w zakresie roszczenia odszkodowawczego za koszty opieki, nie zostało wykazane, aby powódka potrzebowała opieki medycznej oraz aby potrzebowała jej we wskazanym zakresie. Kwestionuje także zaproponowaną stawkę godzinową oraz datę początkową naliczania odsetek. Wskazał, że powódka pominęła w uzasadnieniu pozwu dodatkową kwotę 966 zł przyznaną tytułem kosztów opieki.

Pismem z dnia 29 października 2024 r. powódka rozszerzyła powództwo, żądając dodatkowo (k.171-172):

-

10.000 zł tytułem zadośćuczynienia z odsetkami jak w pozwie,

-

48.544 zł tytułem odszkodowania za pomoc i opiekę z odsetkami jak w pozwie,

-

zasądzenia renty wynikającej ze zwiększonych potrzeb, począwszy od 1 listopada 2024 r. i na przyszłość, płatnej do jej rąk z góry do 10. dnia każdego miesiąca wraz z ustawowymi odsetkami w razie uchybienia terminowi.

Rozszerzenie powództwa motywowała treścią opinii biegłego lekarza oraz biegłej fizjoterapii. W opiniach tych bowiem, zarówno wymiar opieki, jak i rozmiar krzywdy określone zostały na większe niż było możliwe ich ustalenie przed złożeniem pozwu. Dodatkowo poszkodowana w dalszym ciągu wymaga opieki, co wskazuje na potrzebę zasądzenia dalszej renty.

W kolejnych pismach strony podtrzymały stanowiska (k.82-84, 179-183, 204, 210, 226-227, 229).

Sąd ustalił, co następuje

Dnia 1 grudnia 2021 r. T. W. została wypisana do domu po pobycie szpitalnym trwającym od dnia 25 listopada 2021 r., wynikającym z wieloodłamowego otwartego złamania kości podudzia prawego z przemieszczeniem odłamów, leczonego operacyjnie zespoleniem płytą (...).

Dowód : karta informacyjna leczenia szpitalnego – k.31; Karta informacyjna z (...) w Zakładzie (...) – k.37

Dnia 15 grudnia 2021 r., ok. godz. 10:25, na (...) we F., doszło do wypadku, w wyniku którego urazu ciała doznała T. W., wracająca karetką sanitarną nr rej. (...) z wizyty kontrolnej w poradni urazowo-ortopedycznej. Bezpośrednio po wypadku została ona przewieziona karetką transportową do Szpitala (...) w N. na (...). Sprawca kolizji, kierujący pojazdem marki I. nr rej. (...), posiadał ubezpieczenie w pozwanym towarzystwie.

Dowód : bezsporne, nadto: oświadczenie M. – k.9; zaświadczenie Posterunku Policji w N.– k.10; informacja Pielęgniarki Oddziałowej – k.33

W wyniku wypadku doszło u poszkodowanej do złamania nasady bliższej piszczeli prawej i podgłówkowej strzałki bez przemieszczenia. Była to noga uprzednio poddana zabiegowi operacyjnemu w związku ze złamaniem wieloodłamowym. Poszkodowana zgłaszała również pogorszenie widzenia w oku prawym oraz opadanie powieki. Doznała również stłuczenia żeber.

Dnia 17 grudnia 2021 r. w ramach konsultacji ortopedycznej zalecono jej poruszanie się o kulach.

Do dnia 23 marca 2022 r., w związku z urazami nogi prawej, przebywała w Zakładzie (...), gdzie obywała leczenie rehabilitacyjne. W trakcie pobytu w ośrodku pacjenta była w stanie leżącym. Od 13 maja 2022 r. do 22 czerwca 2022 r. znajdowała się w Oddziale (...)w (...). Następnie została skierowana na rehabilitację uzdrowiskową/poszpitalną.

W trakcie przebywania w ośrodku (...), a równocześnie dzień po wypadku, poszkodowana odbyła wizytę u psychologa, który nie stwierdził patologicznej reakcji, wynikającej z udziału w zdarzeniu. Powódka do dnia dzisiejszego intensywnie wspomina, jak karetka została pocięta po wypadku, celem wydostania jej ze środka pojazdu. Boi się jeździć karetką.

W związku z urazem konieczne było przyjmowanie wielu środków przeciwbólowych. Poszkodowana odczuwała osłabienie w prawej kończynie, uniemożliwiające jej poruszanie się. Do stycznia 2023 r. odczuwała silne dolegliwości bólowe. Do dzisiaj porusza się o kulach albo przy pomocy chodzika.

Od dnia 25 listopada 2021 r. do 31 marca 2023 r. pozostawała niezdolna do samodzielnej egzystencji. Nie byłą w stanie samodzielnie się umyć, zrobić sobie jedzenia, dbać o czystość domu. Od września 2024 r. ma I grupę inwalidzką. Po powrocie do domu, pomocy udzielała jej jedynie sąsiadka. Poszkodowana mieszka samotnie. W myciu się musi pomagać jej córka.

Dowód : Karta informacyjna leczenia w (...) k.32; informacja Pielęgniarki Oddziałowej – k.33; opis konsultacji ortopedycznej – k.36; Karta informacyjna z (...) w Zakładzie (...) – k.37; konsultacja psychologiczna z dnia 16.12.2021 r. – k.38; Karta informacyjna z (...) w Zakładzie (...) – k.39; skierowania na rehabilitację uzdrowiskową – k.40; Karta informacyjna z leczenia szpitalnego – k.41; informacja o przydzieleniu miejsca na leczenie w uzdrowisku – k.42; dokumentacja medyczna – k.44-46; orzeczenie lekarza orzecznika ZUS – k.47; umowa z ośrodkiem (...) z fakturami – k.48-57; zeznania T. W. – k.93/v.-94; zeznania M. W. – k.94; dokumentacja medyczna – k.177

Kończyna była unieruchomiona przez 8 tygodni gipsem, do dnia dzisiejszego pozostaje ograniczona w ruchu, w tym także bólowo. W wyniku wypadku T. W. doznała uszczerbku na zdrowiu wynoszącego 13%. Obecnie powódka oczekuje na operację związaną z miejscem złamania po wypadku. Brak operacji może skutkować koniecznością implantacji endoprotezy stawu.

Dowód : opinia sądowo-lekarska – k.103-104

Powódce towarzyszyły bardzo silne dolegliwości bólowe, ustępujące w miarę upływu czasu. Bezpośrednio po wypadku była on osobą leżącą, wymagającą pomocy w każdym aspekcie życia codziennego. Po wyjściu z ośrodków rehabilitacyjnych wymagała pomocy w kąpieli, higieny, przygotowywaniu posiłków, robieniu zakupów, sprzątaniu domu. Obecnie poszkodowana wymaga pomocy:

-

2 razy po 30 minut w tygodniu przy higienie,

-

3 razy po 45 minut do 1 godziny na przygotowanie obiadu,

-

codziennie 30 minut na bieżące zakupy, 1-2 razy w miesiącu 2 godziny na większe zakupy,

-

1-2 razy w miesiącu 6-7 godzin generalnego sprzątania oraz 1 raz w tygodniu 30 minut bieżącego sprzątania.

Dowód : opinia biegłego z zakresu rehabilitacji i fizjoterapii – k.127-138; opinia uzupełniająca biegłego z zakresu rehabilitacji i fizjoterapii – k.153

Stan psychiczny po wypadku nie miał charakteru patologicznego, nie doznała uszczerbku długotrwałego ani trwałego z punktu widzenia zdrowia psychicznego. Do dzisiaj utrzymuje się lęk przed podróżowaniem, jednak niepowodujący niemożności przemieszczania się. Ogólny stan psychiczny należy określić jako bardzo dobry, a cierpienia psychiczne związane z urazem jako przeciętne.

Dowód : opinia łączna psychologa i psychiatry – k.185-191

Dnia 26 kwietnia 2022 r. pozwane (...) zostało wezwane do zapłaty odszkodowania oraz zadośćuczynienia. Decyzja z dnia 30 maja wypłacono poszkodowanej:

-

3.000 zł tytułem zadośćuczynienia,

-

200 zł tytułem odszkodowania za zniszczenie odzieży.

W wyniku odwołania od decyzji, decyzją z dnia 12 sierpnia 2022 r. zostały poszkodowanej przyznane dodatkowo:

-

kolejne 3.000 zł tytułem zadośćuczynienia,

-

616 zł tytułem odszkodowania za koszty opieki,

-

1.632,92 zł tytułem odszkodowania za poniesione koszty leczenia.

Decyzją z 9 marca 2023 r. przyznano dodatkowo 966 zł tytułem odszkodowania za koszty opieki.

W wyniku kolejnych odwołań (...) zaproponowało ugodowe zakończenie sporu poprzez wypłacenie dodatkowej kwoty, która wraz z sumą dotychczas wypłaconego odszkodowania, wynosić miała 17.000 zł. Poszkodowana odrzuciła propozycję.

Dowód : wezwanie do zapłaty z dnia 26.04.2022 r. – k.11-12; informacja o zarejestrowaniu szkody – k.13; korespondencja w toku likwidacji szkody – k.14-15; decyzja z dnia 30.05.2022 r. – k.16-17; odwołanie od decyzji – k.19-21; decyzja z dnia 12.08.2022 r. – k.22-23; dalsza korespondencja wraz z propozycją ugodowego zakończenia sporu – k.25-20; akta szkody – płyta CD – k.80

Poszkodowana równocześnie jest już osobą w podeszłym wieku, cierpiącą z powodu innych, wielonarządowych dolegliwości zdrowotnych – niedoczynność tarczycy, hiperurykemia, hiperlipidemia, nadciśnienie, zespół tętnicy kręgowo-podstawnej, migotanie i trzepotanie przedsionków, zaniki korowo-podkorowe, otyłość. W badaniach obrazowych zauważalny jest obszar encefaliczny w obrębie lewego płata ciemieniowego potylicznego po przebytym udarze w roku 2000 r. Kolejnego udaru doznała w marcu 2023 r. Z związku z udarem opada jej prawa powieka.

Dowód : opis badań obrazowych – k.33/v.-35/v.; Karta informacyjna z (...) w Zakładzie (...) – k.37; zeznania T. W. – k.93/v.-94; opinia łączna psychologa i psychiatry – k.190

Przedstawione w sprawie dokumenty Sąd ocenił zgodnie z art. 244 i 245 k.p.c. Strony nie kwestionowały ich prawdziwości.

Złożone w sprawie zeznania można uznać za budujące spójny i niesprzeczny obraz. Brak było podstaw, aby odmówić którymkolwiek z nich wiarygodności.

Za pełne, rzetelne oraz wyczerpujące uznać należy przedstawione w sprawie opinie biegłych: lekarza ortopedy i traumatologa, z zakresu rehabilitacji i fizjoterapii, psychologa oraz psychiatry. Ustalone przez biegłych fakty pozwalają na szczegółowe ustalenie faktów w zakresie wiadomości specjalnych.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo jedynie częściowo zasługiwało na uwzględnienie.

Wskazać w pierwszej kolejności należy, że odpowiedzialność pozwanego za skutki wypadku nie była dyskusyjna i co do zasady została przez niego przyjęta.

Strony pozostawały w sporze co do zasadności żądania kwoty dalszego zadośćuczynienia, określonej ostatecznie przez powoda na kwotę 25.000 zł. Dotychczas wypłacona została kwota w wysokości 6.000 zł.

Majątkowe wynagradzanie szkody niemajątkowej, jaką jest doznana krzywda, jest zadaniem o bardzo nieokreślonych regułach przekładania wartości doświadczanych szkód niematerialnych na wartość majątkową. Mając na uwadze kompensacyjną funkcję, a także ustalony zakres poniesionej krzywdy, Sąd brać musi pod uwagę by przyznanie zadośćuczynienia pozwalało odczuć pewien rodzaj emocjonalnego komfortu, odpowiadającego rozmiarem przeżytym negatywnym skutkom, niejako dążąc do ich zniwelowania lub zminimalizowania. Kwota ta nie może być jednak nadmierna, a co jest konsekwencją reguł odpowiedzialności odszkodowawczej odpowiednio stosowanych do charakteru krzywdy, prowadzić do wzbogacenia, przekraczając zakres doznanej krzywdy. Powinna ona pomóc odnaleźć się pokrzywdzonemu w nowej rzeczywistości, ale jej wysokość nie może odrywać się od mierników obiektywnych, zarówno w odniesieniu do rozmiaru przeżytej krzywdy, jak i sytuacji osobistej oraz zawodowej pokrzywdzonego, stopy życiowej społeczeństwa, statusu społecznego oraz materialnego poszkodowanego.

Warto wskazać, że w przedmiotowej sprawie rozważamy skutki zdarzenia, które wywołało trwały i nieodwracalny uszczerbek na zdrowiu powódki. Przez długi czas doznawała ona silnych objawów bólowych, fizyczne i bólowe ograniczenia utrzymują się do dzisiaj. Wciąż konieczne jest zażywanie przez nią leków przeciwbólowych Powódka do dzisiaj porusza się o kulach albo z chodzikiem. Została ona również ograniczona w swojej codziennej aktywności, przez wiele miesięcy wymagała pomocy w podstawowych czynnościach życia codziennego, funkcjonowała jedynie w pozycji leżącej. Do dzisiaj zmaga się również z lękiem przed podróżowaniem. Miejsce złamania wymaga kolejnego zabiegu, mającego na celu uniknięcie konieczności zastosowania endoprotezy, bowiem doszło u powódki do obniżenia złamanej w wypadku nasady oraz pojawiły się początkowe zmiany zwyrodnieniowe. Poszkodowana boryka się z innymi chorobami, których ustabilizowanie dopiero pozwoli jej na przejście zabiegu. Nie bez znaczenia jest również wiek pokrzywdzonej. Jako osoba w podeszłym wieku znacznie bardziej fizycznie odczuwa ona skutki urazów, rekonwalescencja jest dłuższa. Urazy osób w podeszłym wieku są z tego powodu wykluczające oraz bardziej obciążające także społecznie, bowiem zapotrzebowanie na pomoc osób trzecich, tak jak w przypadku powódki, może okazać się już stałe do końca życia. Warto wskazać, że dłuższe okresy izolacji osoby starszej, pogłębiają często istniejące już ich problemy z angażowaniem się przez nich w sprawy życia codziennego i społecznego. Zwrócić należy uwagę na fakt, że kontuzja objęła prawą nogę, już uprzednio obciążoną złamaniem, w trakcie zrostu, a także kończynę osłabioną ze względu na lewostronny zawał mózgu, co pogłębiło jej nieprawidłowe funkcjonowanie.

Mając na uwadze powyższe cierpienia, krzywdy oraz ograniczenia, a także biorąc pod uwagę nieodwracalność oraz rozmiar skutków wypadku, a także niezastępowalny charakter dobra prawnie chronionego jakim jest zdrowie, Sąd uznał, że kwota obejmująca dodatkowe 25.000 zł zadośćuczynienia pozwala wynagrodzić przebyte krzywdy.

O odsetkach Sąd orzekł mając na uwadze treść art. 481 § 1 k.c., a także fakt, że ostatnia decyzja w przedmiocie przyznania zadośćuczynienia została wydania dnia 12 sierpnia 2022 r. Roszczenie do pozostałej kwoty stało się zatem wymagalne z dniem następnym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku.

W zakresie odszkodowania za koszty opieki, Sąd zwrócić musi uwagę na kilka kwestii. Przede wszystkim powódka rozszerzyła znacznie wniesione powództwo, żądając kwoty 48.544 zł za koszty opieki sprawowanej do końca roku 2022 r. Przede wszystkim Sąd nie jest w stanie odtworzyć sposobu ustalenia tej kwoty. Zgodnie z ustalonym stanem faktycznym powódka przebywała w domu od 24.03.2022 r. do 12.05.2022 r. (20 dni), od 23.06.2022 r. do 22.08.2022 r. (61 dni) oraz od 14 września 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. (109 dni), co daje sumę 190 dni (ok. 6,5 miesiąca). Zgodnie z opinią, konieczna była opieka nad poszkodowaną przez ok. 50-60 godzin miesięcznie. Stawka minimalna godzinowa netto w 2022 r. wynosiła 14,47 zł. Strony nie przedstawiły dowodów uzasadniających przyjęcie innej stawki. Bacząc na iloczyn stawki, liczby godzin miesięcznej opieki oraz liczbę miesięcy przyjętą w przybliżeniu, wynik wynosi ok. 5.500 zł. Dodatkowo za powyższy okres została już wypłacona suma 1.582 zł. Warto równocześnie wskazać, że w związku z uprzednim złamaniem nogi, koszty opieki należy również ocenić z perspektywy art. 362 k.c., bowiem przyczynienie się ma wyłącznie charakter kauzalny, a nieenumeratywnie wskazane elementy takie jak wina, jedynie mogą przesądzać o wysokości odszkodowania. Sąd podzielając uwagi z części dotyczącej zadośćuczynienia w zakresie wpływu wypadku na zdrowie poszkodowanej, a także mając na uwadze powyższe ustalenia, postanowił zasądzić kwotę 4.000 zł dalszego odszkodowana z tytułu kosztów opieki.

O odsetkach Sąd orzekł mając na uwadze treść art. 481 § 1 k.c., a także fakt, że ostatnia decyzja w przedmiocie przyznania odszkodowania z tytułu kosztów opieki została wydania dnia 9 marca 2023 r. Roszczenie do pozostałej kwoty stało się zatem wymagalne z dniem następnym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie II wyroku.

Co do zasady, słuszne było również żądanie zasądzenia renty z art. 444 § 2 k.c., zgodnie z którym jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody odpowiedniej renty. Na zwiększone potrzeby powódki wskazuje chociażby opinia biegłej z zakresu fizjoterapii, zgodnie z którą do dzisiaj konieczne jest sprawowanie opieki i zapewnianie pomocy przy podstawowych czynnościach pokrzywdzonej. Sąd jednak wziął pod uwagę, że powódka jest osobą w podeszłym wieku, posiadającą wielonarządowe obciążenie chorobami, po złamaniu uprzednim kończyny prawej, a także po dwukrotnym udarze. Biorąc więc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd ponownie musiał ocenić roszczenie z perspektywy art. 362 k.c. Przyjmując stawkę podaną przez powoda w piśmie rozszerzającym powództwo na poziomie 19 zł netto, Sąd ustalił, że kwota miesięczna kosztów opieki przy wskazanym przez biegłą wymiarze godzinowym miesięcznej opieki (ok. 50-60 godzin), wynosi ok. 1000 zł. Mając jednak na uwadze, że potrzeba opieki nie wynika jedynie z urazu spowodowanego wypadkiem, ale przede wszystkim znacznego, chorobowego obciążenia organizmu, a także mając na względzie wysokość określonego uszczerbku na zdrowiu (13%), zasadnym było zasądzenie jedynie pewnej części miesięcznych kosztów opieki. Strona powodowa nie wykazała, że opieka ta wynika jedynie ze skutków zdarzenia szkodzącego. Powołani zaś w sprawie biegli wskazywali wyraźnie na dodatkowe obciążenie organizmu powódki licznymi chorobami, również wpływającymi na możliwości samoopieki pokrzywdzonej. Sąd zasądził zatem ok. 10% kwoty miesięcznych kosztów opieki w formie miesięcznej renty, w wysokości 100 zł, w zakresie terminów orzekając zgodnie z żądaniem. Od listopada 2024 r. kwota ta była już bowiem należna.

W punkcie IV Sąd orzekł mając na uwadze treść art. 102 k.c. W przypadku próby rozdzielenia kosztów z zastosowaniem zasady z art. 100 k.c. oraz stosunkowego rozdzielenia kosztów, ze względu na wynik sprawy (32% (...)) i poniesione koszty powoda (9.345 zł) oraz pozwanego (5.400 zł), a zatem ze względu na iloczyn poniesionych przez strony kosztów i procentowego określenia wygranej w sprawie, niewielka różnica tych kwot oraz szczególna sytuacja, w jakiej znajduje się pokrzywdzona, uzasadniają orzeczenie jak w punkcie IV na podstawie art. 102 k.c.

W punkcie V-VI Sąd nakazał ściągnąć od stron kwoty: 3.466,59 zł od powódki oraz 1.631,33 zł od pozwanego, na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Nowym Sączu tytułem wydatków tymczasowo poniesionych przez Skarb Państwa na poczet wynagrodzenia biegłych sądowych za sporządzenie opinii pisemnych wraz z opiniami uzupełniającymi. Całkowity koszt ich sporządzenia wyniósł 5.097,93 zł, przy braku pobranych zaliczek. Rozdzielenie kwoty wydatków poniesionych przez SP tymczasowo, oparł się o art. 100 k.c. i stosunkowe rozdzielenie kosztów w oparciu o wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, należało orzec jak w sentencji.

ZARZĄDZENIE

(...)

(...)

(...)

(...)