descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 84/25

Uzasadnienie wyroku z dnia 23 września 2025 roku

sporządzone w trybie art. 505 8 § 4 k.p.c.

Powód S. S. wniósł o zapłatę od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 2492,10 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 18 października 2024 roku do dnia zapłaty. Nadto powód wniósł

Strona pozwana (...) Spółka Akcyjna w W. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie zwrotu kosztów procesu.

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dowodów z dokumentów zaoferowanych przez strony, których prawdziwość i autentyczność nie budziła zastrzeżeń Sądu i nie była kwestionowana przez strony oraz zeznań świadków M. S. oraz L. S..

Powództwo należało oddalić w całości.

W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że odpowiedzialność strony pozwanej podlegała ocenie na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz art. 822 § 1 k.c., zgodnie z którymi umowa ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej obejmuje odpowiedzialność cywilną podmiotu objętego obowiązkiem ubezpieczenia za szkody wyrządzone czynem niedozwolonym oraz wynikłe z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, o ile nie sprzeciwia się to ustawie lub właściwości (naturze) danego rodzaju stosunków, a ubezpieczyciel zobowiązany jest do zapłacenia odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczony. Ponadto stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Zasada odpowiedzialności odszkodowawczej znajduje natomiast swoją podstawę w art. 436 § 2 k.c.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostawał fakt odpowiedzialności co do zasady strony pozwanej za szkodę powstałą w związku ze zdarzeniem z dnia 8 lipca 2024 roku, na skutek którego doszło do uszkodzenia należącego do poszkodowanego pojazdu marki T.. Bezsporny był także okres najmu pojazdu zastępczego - 13 dni. Spór dotyczył dobowej stawki najmu.

W myśl art. 361 § 2 k.c., w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Szkoda jest rozumiana jako utrata lub zmniejszenie aktywów, bądź powstanie lub zwiększenie pasywów osoby poszkodowanej. Przy ustaleniu szkody stosuje się ogólne zasady prawa odszkodowawczego, choć odszkodowanie należne od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej zawsze wypłaca się w pieniądzu. Zasadą jest całkowita kompensata doznanego uszczerbku, wykluczone jest jednak nieuzasadnione wzbogacenie poszkodowanego. Stosownie do art. 361 § 1 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (adekwatny związek przyczynowy). Normalny związek przyczynowy zachodzi wtedy, gdy w danym układzie stosunków i warunków oraz w zwyczajowym biegu rzeczy, bez zaistnienia szczególnych okoliczności, szkoda jest rezultatem typowym, w zwykłej kolejności rzeczy, a więc nie będącym rezultatem jakiegoś zupełnie wyjątkowego zbiegu okoliczności.

W sytuacji, w której ubezpieczyciel proponuje zorganizowanie pojazdu najmu zastępczego w stawce niższej od niezależnej wypożyczalni, to nieuzasadnione nieskorzystanie z tej oferty nie może prowadzić do obciążenia ubezpieczyciela obowiązkiem zwrotu poszkodowanemu kosztów poniesionych z tego tytułu przez poszkodowanego w wysokości przekraczającej koszty, które ubezpieczyciel by poniósł, gdyby doszło do skorzystania przez poszkodowanego z najmu organizowanego przez ubezpieczyciela. Oczywiście, poszkodowany nie jest obowiązany do wynajmu pojazdu za pośrednictwem ubezpieczyciela, ale za wynajmem pojazdu droższego na wolnym rynku muszą przemawiać pewne racjonalne i uzasadnione względy, np. czas i miejsce udostępnienia oraz zwrot pojazdu zastępczego czy też obowiązek wpłaty kaucji, itp. (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, OSNC 2018/6/56). Istnienie takich szczególnych względów decydujących o wyborze wypożyczalni droższej od proponowanej przez ubezpieczyciela winien wykazać powód, czego w niniejszej sprawie nie uczynił.

Poszkodowany został przez pozwanego ubezpieczyciela poinformowany o możliwości najmu pojazdu zastępczego, jak również o stawkach najmu uwzględnianych przez (...) w przypadku skorzystania z najmu za pośrednictwem innego podmiotu (do kwoty 210 zł w przypadku pojazdu segmentu „L” odpowiadającego pojazdowi uszkodzonemu – nauka jazdy) co wynika wprost z pisma z dnia 16 lipca 2024 roku (k. 39). Poszkodowany pomimo wiedzy o stawkach dziennych wynajmu pojazdu nie skorzystał z oferty strony pozwanej. Zgłoszenie szkody u ubezpieczyciela sprawcy kolizji miało miejsce w dniu 16 lipca 2024 roku, wtedy też poszkodowanemu poznał ofertę strony pozwanej i miał wiedzę o stawkach dziennych proponowanych przez stronę pozwaną. W związku z tym, że powód nabył od poszkodowanego wierzytelność z tytułu szkody w związku z utratą możliwości korzystania z uszkodzonego samochodu, powód stał się w tym zakresie wierzycielem strony pozwanej. Wiązało się to nie tylko z nabyciem uprawnień do uzyskania odszkodowania, ale także z obowiązkiem współpracy z ubezpieczycielem (art. 354 § 2 k.c.) oraz minimalizacji szkody (art. 362 i art. 826 § 1 k.c.). Ocenie sądu nie umknęło także, że powód zwierając umowę najmu z poszkodowanym, jednocześnie nabył od niego wierzytelność w zakresie szkody wynikającej z kosztów najmu, przy czym poszkodowany był zwolniony z obowiązku zapłaty czynszu najmu, gdyż ten miał być wypłacony bezpośrednio powodowi przez ubezpieczyciela. Oznacza to, że to powód samodzielnie decydował o stawce najmu, która miałaby mu przysługiwać od ubezpieczyciela z pominięciem powyżej wskazanego obowiązku minimalizacji szkody.

Ubezpieczyciel może ponosić odpowiedzialność jedynie za normalne skutki majątkowe powstania szkody, a nie można do nich zaliczyć stawki najmu pojazdu zastępczego odbiegającej znacząco od tych jakie towarzystwo ubezpieczeniowe przedstawiło poszkodowanemu, w sytuacji w której dostatecznie poinformowano wierzyciela (poszkodowanego) o możliwości likwidacji szkody w sposób dla siebie korzystny (co jest jego uprawnieniem jako dłużnika). Powód nie wykazał, aby istniały uzasadnione przyczyny, dla których poszkodowany nie wybrał najmu pojazdu za pośrednictwem ubezpieczyciela. Nie wykazał, aby poszkodowany wybierając droższą ofertę i odrzucając ofertę otrzymania pojazdu zastępczego za pośrednictwem strony pozwanej dochował należytej staranności w wyborze. Poszkodowany przyczynił się więc do zwiększenia odpowiedzialności odszkodowawczej strony pozwanej poprzez wybranie innego podmiotu (w konsekwencji podmiotu, który oferował droższe usługi niż podmioty współpracujące ze stroną pozwaną) bez jakiegokolwiek racjonalnie uzasadnionego powodu. Za wyborem poszkodowanego nie krył się żaden szczególny argument. Wybór innego podmiotu świadczącego usługi najmu pojazdów mógłby być uwzględniony, gdyby powód wykazał, że najem pojazdu zastępczego u tego właśnie podmiotu był niezbędny i konieczny a także uwzględniał ważne i uzasadnione potrzeby poszkodowanego. W przedmiotowej sprawie takowe okoliczności nie zostały wykazane przez powoda, zgodnie z ciężarem dowodu z art. 6 k.c. w zw. z art. 232 zd. 1 k.p.c.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności sąd oddalił powództwo.

O kosztach procesu sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. obciążając nimi powoda jako stronę w całości przegrywającą sprawę. Na poniesione przez stronę pozwaną koszty procesu w kwocie 917 zł składa się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w kwocie 900 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

Sędzia Joanna Schreiber

(...)

ZARZĄDZENIE

1. (...)

2. (...)

3. (...)

(...)