Treść orzeczenia
Sygn. akt I C 677/15
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 29 lutego 2016 roku
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w W. I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
Przewodniczący SSR Tomasz Sporysz
Protokolant: Marta Czyżewska
po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2016 roku w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa B. M. (1) przeciwko miastu stołecznemu W. o ustalenie z tytułu użytkowania wieczystego
I. oddala powództwo w części dotyczącej ustalenia stawki rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału stanowiącego 1/373 część prawa użytkowania wieczystego udziału w gruncie związanego z udziałem w wysokości 1/373 części w prawie własności lokalu niemieszkalnego – garażu (...), dla którego Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w W. prowadzi księgę wieczystą nr (...), nabytego przez powódkę w drodze umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i jego sprzedaży wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz umowy sprzedaży udziału w lokalu niemieszkalnym z dnia 7 kwietnia 2011 r., Rep. A nr 1782/2011;
II. odrzuca powództwo w części dotyczącej ustalenia stawki rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału stanowiącego 1/373 część prawa użytkowania wieczystego udziału w gruncie związanego z udziałem w wysokości 1/373 części w prawie własności lokalu niemieszkalnego – garażu (...), dla którego Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w W. prowadzi księgę wieczystą nr (...), nabytego przez powódkę w drodze umowy sprzedaży z dnia 27 maja 2015 r., Rep. A nr 1550/2015;
III. zasądza od powódki B. M. (1) na rzecz strony pozwanej miasta stołecznego W. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
B. M. (1), działająca jak powódka według art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) w piśmie z dnia 10 lipca 2013 roku wniosła przeciwko miastu stołecznemu W. o ustalenie, że zmiana wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału 1/373 części nieruchomości gruntowej, stanowiącej działki oznaczone w ewidencji gruntów i budynków numerami (...) w obrębie 3-06-07 o powierzchni 15770 m 2 położonej przy ul. (...)-Jeziorańskiego 9 w W., dokonana zawiadomieniem z dnia 18 czerwca 2013 roku jest nieuzasadniona (wniosek – k. 39-40) W uzasadnieniu wskazano, że zmiana wysokości stawki opłaty rocznej z 1 % wartości na 3 % wartości ze względu na przeznaczenie lokalu (...) jako lokalu niemieszkalnego jest nieuzasadniony, albowiem znajduje się on w budynku, który ma charakter mieszkalny, zaś sam lokal poza miejscami parkingowymi obejmuje także powierzchnie udostępnione na cele wspólne , ciągi komunikacyjne i infrastrukturę techniczną.
Orzeczeniem z dnia 14 lipca 2014 roku w sprawie (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ustaliło, że wniosek B. M. (2) o ustalenie, że wypowiedzenie wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału 0, (...) części nieruchomości gruntowej, stanowiącej działki oznaczone w ewidencji gruntów i budynków numerami (...) w obrębie 3-06-07 o powierzchni 15770 m 2 położonej przy ul. (...)-Jeziorańskiego 9 w W., jest uzasadnione, w związku z czym orzeczono o oddaleniu wniosku powódki (orzeczenie – k. 7).
B. M. (1) złożyła sprzeciw od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 14 lipca 2014 roku, powtarzając argumentację zawartą we wniosku z dnia 10 lipca 2013 r., podnosząc ponadto argumentację, że zostały naruszone przepisy art. 78 ustawy o gospodarce nieruchomościami (sprzeciw –k. 12).
Pozwane Miasto S. W. wniosło o oddalenie powództwa (odpowiedź – k. 63-65).
Pismem procesowym z dnia 4 stycznia 2016 r. powódka rozszerzyła żądanie pozwu w ten sposób, że wniosła o ustalenie, że zmiana wysokości opłaty rocznej ze stawki 1 % do stawki 3 % jest nieuzasadniona również w stosunku do udziału wysokości 1/373 części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej działki oznaczone w ewidencji gruntów i budynków numerami (...) w obrębie 3-06-07 o powierzchni 15770 m 2 położonej przy ul. (...)-Jeziorańskiego 9 w W. nabytego na podstawie umowy z dnia 27 maja 2015 r. (pismo – k. 72-76)
Do czasu zamknięcia rozprawy stanowiska stron nie uległy zmianie.
Sąd Rejonowy ustalił, co następuje
Miasto stołeczne W. jest właścicielem nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. (...)-Jeziorańskiego 9, stanowiącej działki oznaczone w ewidencji gruntów i budynków numerami (...) w obrębie 3-06-07 o powierzchni 15770 m 2 (okoliczności bezsporne).
Decyzją nr (...) z dnia 19 października 2009 r. udzielono pozwolenia na użytkowanie zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych z usługami, garażami podziemnymi i infrastrukturą techniczną posadowionych na przedmiotowej nieruchomości oznaczonych nr 9 przy ul. (...)-Jeziorańskiego, zaś zaświadczeniem z dnia 28 października 2009 r. nr (...) Prezydent m. st. W. stwierdzono, że lokale położone w tym zespole budynków, m. in. garaż wielostanowiskowy G1, stanowią samodzielne lokale mieszkalne w rozumieniu ustawy o własności lokali. Umową z dnia 16 listopada 2009 r. został wyodrębniony samodzielny lokal niemieszkalny nr (...) położony w budynku nr (...) ul. (...)-Jeziorańskiego w W.
(dowód: odpis decyzji nr (...) – k. 26, odpis zaświadczenia nr (...) – k. 25, odpis z KW nr (...) – k. 17)
Lokalem stanowiącym garaż wielostanowiskowy G1 zarządza ten sam zarządca co całą nieruchomością wspólną pozostającą we władaniu Wspólnoty Mieszkaniowej (...) przy Promenadzie II.
(dowód: odpis umowy o zarządzanie nieruchomością z 1 września 2009 r. – k. 27-30, zestawienie zaliczek i kosztów za 2011 r. – k. 31, sprawozdanie finansowe za rok 2012 – k. 32)
Na podstawie umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego z dnia 7 kwietnia 2011 r. powódka wraz z K. M. nabyli prawo własności lokalu mieszkalnego nr (...) wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości wspólnej oraz udział w wysokości 1/373 części w prawie własności lokalu niemieszkalnego nr (...) z odpowiadającym mu udziałem w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości wspólnej.
(dowód: odpis umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i jego sprzedaży wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej oraz umowy sprzedaży udziału w lokalu niemieszkalnym z 7 kwietnia 2011 r., Rep. A nr 1782/2011 – k. 21-24)
Pismem z dnia 18 czerwca 2013 roku miasto stołeczne W. dokonało zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału w nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. (...)-Jeziorańskiego 9, stanowiącej działki oznaczone w ewidencji gruntów i budynków numerami (...) w obrębie 3-06-07 o powierzchni 15770 m 2, wskazując, że począwszy od dnia 1 stycznia 2014 roku będzie ona wynosiła 3 % wartości gruntu, co daje kwotę 635,36 zł
(dowód: zawiadomienie o zmianie stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego – k. 14 wraz z potwierdzeniem odbioru –k. 15).
Umową sprzedaży z dnia 27 maja 2015 r. powódka nabyła udział w prawie własności lokalu niemieszkalnego nr (...) położonego w budynku nr (...) przy ul. (...)-Jeziorańskiego w wysokości 1/373 części, uprawniający do wyłącznego korzystania z miejsca postojowego nr D-04, co do którego stawka procentowa opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w chwili zawarcia przedmiotowej umowy wynosiła 3 %.
(dowód: umowa sprzedaży z 27 maja 2015 r., Rep. A nr 1550/2015 – k. 77-80, zawiadomienie z dnia 9 września 2015 r. – k. 81)
Powyższe ustalenia faktyczne Sąd poczynił na podstawie powołanych wyżej dowodów. Autentyczność dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy, nie była kwestionowana przez strony w toku postępowania, jak również ich wiarygodność i moc dowodowa.
Sąd zważył co następuje
Powództwo nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) jeżeli po oddaniu nieruchomości w użytkowanie wieczyste nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu. Przy dokonywaniu zmiany stawki procentowej stosuje się tryb postępowania określony w art. 78-81 ustawy. Uzupełnienie tej normy zawiera ust. 2a powołanego przepisu, który stanowi, że dotyczy to również sytuacji, gdy ustanowiono odrębną własność lokalu, którego przeznaczenie jest inne niż cel, na który oddano nieruchomość w użytkowanie wieczyste. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego w 2009 r. doszło do wyodrębnienia lokalu niemieszkalnego nr (...), którego podstawowym przeznaczeniem jest funkcja podziemnego garażu wielostanowiskowego. Powódka wraz ze swym mężem w 2011 r. nabyła udział w wysokości 1/373 w lokalu nr (...), z którą to własnością wiąże się udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości, na której posadowiony jest budynek nr (...) przy ul. (...)-Jeziorańskiego w W.. Początkowo płaciła ona opłatę roczną z tytułu udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości związanej z udziałem w prawie własności lokalu niemieszkalnego nr (...) według stawki 1 % wartości nieruchomości, zaś na skutek zawiadomienia z dnia 18 czerwca 2013 r. m. st. W. dokonało zmiany wysokości tej stawki na stawkę 3% w oparciu o art. 73 ust. 2a pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Należy zauważyć, że pierwotna stawka 1 % była ustalona w oparciu o art. 72 ust. 3 pkt 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż nieruchomość ta została pierwotnie oddana w użytkowanie wieczyste na cele mieszkaniowe. Przeznaczeniem lokalu (...) jest stosownie do zaświadczenia nr (...) bycie garażem wielostanowiskowym, a zatem jest inne niż pierwotne cele mieszkaniowe, a co za tym idzie w tym zakresie zasadne jest pobieranie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste według stawki trzyprocentowej w myśl art. 72 ust. 3 pkt 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a co za tym idzie dokonanie zmiany wysokości tej stawki na podstawie art. 73 ust. 2 i 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 62/12 (opub. OSNC 2013/5/56), zgodnie z którym ustanowienie odrębnej własności lokalu użytkowego na cele parkingowe w budynku wzniesionym na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste pod budownictwo mieszkaniowe stanowi wystarczającą przesłankę umożliwiającą zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 73 ust. 2a w związku z art. 73 ust. 2 i art. 72 ust. 3 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podniesione przez powódkę okoliczności, że lokal nr (...) jest zarządzany przez tą samą firmę zarządzającą, która zarządza nieruchomością wspólną, a także że zawiera on elementy wspólne czy urządzenia techniczne służące właścicielom innych lokali nie mają znaczenia – podstawowym przeznaczeniem tego lokalu jest funkcja garażu wielostanowiskowego, a zatem jest to cel inny niż cel mieszkaniowy, z zatem mieści się w zakresie przedmiotowym określonym w art. 73 ust. 2a pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Chybiony jest także argument naruszenia przez stronę pozwaną przepisów art. 78-81 ustawy o gospodarce nieruchomościami przy wprowadzaniu zmiany stawki procentowej ze względu na okoliczność niesporządzenia w tym celu operatu szacunkowego określającego aktualną wartość nieruchomości gruntowej. Sporządzenie operatu szacunkowego jest przez ustawodawcę wymagane wyłącznie do procedury zmiany wysokości opłaty rocznej ze względu na aktualizację wartości nieruchomości gruntowej w trybie art. 77 ustawy o gospodarce nieruchomościami – ust. 3 tego przepisu przewiduje określenie aktualnej wartości nieruchomości w oparciu o operat szacunkowy sporządzany przez rzeczoznawcę majątkowego. Art. 73 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewiduje takiego wymogu na potrzeby zmiany wysokości stawki procentowej opłaty rocznej, zaś takiego obowiązku nie można wyprowadzić z brzmienia art. 78 ust. 1 tejże ustawy, który w pierwszym rządzie określa procedurę dla zmiany wysokości opłaty rocznej na skutek aktualizacji wartości nieruchomości, zaś do procedury zmiany wysokości stawki procentowej należy go w tym zakresie stosować odpowiednio. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił powództwo w części dotyczącej ustalenia, że zmiana wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału 1/373 części nieruchomości gruntowej, stanowiącej działki oznaczone w ewidencji gruntów i budynków numerami (...) w obrębie 3-06-07 o powierzchni 15770 m 2 położonej przy ul. (...)-Jeziorańskiego 9 w W., dokonana zawiadomieniem z dnia 18 czerwca 2013 roku jest nieuzasadniona.
Jeżeli chodzi o rozszerzone żądanie pozwu dotyczące ustalenia, że zmiana wysokości opłaty rocznej ze stawki 1 % do stawki 3 % jest nieuzasadniona również w stosunku do udziału wysokości 1/373 części w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, stanowiącej działki oznaczone w ewidencji gruntów i budynków numerami (...) w obrębie 3-06-07 o powierzchni 15770 m 2 położonej przy ul. (...)-Jeziorańskiego 9 w W. nabytego na podstawie umowy z dnia 27 maja 2015 r., to trzeba zauważyć, że w tym zakresie roszczenie pozwu ma charakter przedwczesny. Powódka nabywając ten udział była już związana określoną dla poprzedniego użytkownika wieczystego trzyprocentową stawką opłaty rocznej. Zgodnie z art. 81 ustawy o gospodarce nieruchomościami, znajdującym zastosowanie do postępowania w sprawie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej zgodnie z art. 73 ust. 2 ustawy, użytkownik wieczysty występujący o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej powinien w pierwszej kolejności wystąpić ze stosownym wnioskiem do właściciela nieruchomości gruntowej, a w przypadku negatywnego rozpoznania wniosku skierować sprawę do samorządowego kolegium odwoławczego, zaś dopiero sprzeciw od rozstrzygnięcia kolegium uruchamia drogę postępowania przed sądem powszechnym. W chwili obecnej zachodzi więc czasowa niedopuszczalność drogi sądowej, co skutkuje odrzuceniem powództwa w tym zakresie na zasadzie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c., o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku.
O kosztach procesu rozstrzygnięto zgodnie z ogólną zasadą określoną w przepisie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Powódka jako strona przegrywająca postępowanie sądowe w całości obowiązana jest zwrócić na rzecz pozwanego miasta stołecznego W. kwotę 180 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego obliczonego stosownie do § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t. j.: Dz.U. z 2013 r., nr 490).