Treść orzeczenia
Sygn. akt I C 516/25
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
19 lutego 2025 r.
Sąd Rejonowy dla miasta stołecznego Warszawy w Warszawie w I Wydziale Cywilnym w składzie:
Przewodniczący: asesor sądowy Mateusz Janicki
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 19 lutego 2025 r. w Warszawie
sprawy z powództwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W.
przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.
o zapłatę
1. zasądza od pozwanej na rzecz powódki 400 (czterysta) euro z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 6 sierpnia 2024 roku do dnia zapłaty;
2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki 1 117 zł (tysiąc sto siedemnaście złotych) z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów procesu.
Uzasadnianie
Uzasadnienie zostało sporządzone zgodnie z art. 505 8 § 4 k.p.c. w formie skróconej
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.
Podstawą prawną dochodzonego roszczenia były przepisy rozporządzenia (WE) nr 261/2004, a mianowicie art. 5 ust. 1 lit. c w zw. z art. 7 ust. 1 tego aktu prawnego, wykładane zgodnie z wiążącym orzecznictwem TSUE, w świetle którego pasażerów lotów opóźnionych w przylocie ponad 3 godziny należy – na potrzeby uprawnienia do zryczałtowanego odszkodowania – traktować tak jak pasażerów lotów odwołanych (wyrok w sprawie C-402/07). W przypadku lotu o długości ponad 1 500 km a poniżej 3 500 km wysokość odszkodowania wynosi 400 euro.
Podstawą prawną zasądzenia roszczeń odsetkowych był art. 481 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 205c pr. lotn. – odsetki były należne od dnia następującego po zakończeniu postępowania reklamacyjnego. Ponieważ powódka złożyła reklamację 26 sierpnia 2024 r., 30-dniowy termin na jej rozpatrzenie upłynął 25 września 2024 r., tak więc od 26 września 2024 r. pozwana była w opóźnieniu i od tej daty powódce przysługują odsetki ustawowe za opóźnienie. Stąd roszczenie odsetkowe było w całości zasadne.
Bezsporne między stronami było, że cedent powódki dysponował potwierdzoną rezerwacją i stawił się do odprawy, a pozwana była przewoźnikiem obsługującym dany rejs.
Legitymacja czynna powódki jako cesjonariusza wynikała z art. 509 § 1 k.c. Zarzut braku legitymacji powódki z powodu rzekomego braku causy umowy przelewu wierzytelności nie zasługiwał na uwzględnienie. Pozwana błędnie widzi w dołączonej do pozwu umowie umowę li tylko rozporządzającą, przez co niezasadnie powołuje się na art. 510 § 2 k.c. Tymczasem dołączona do pozwu umowa (k. 12) zatytułowana „umowa przelewu wierzytelności” jest w rzeczywistością umową sprzedaży o podwójnym (zobowiązująco-rozporządzającym) skutku (art. 535 k.c. w zw. z art. 509 § 1 k.c.), skoro uzgodniono tak cedowaną wierzytelność jak i cenę (w trybie art. 384 § 1 k.c.) oraz nie wyłączono skutku rozporządzającego ( causa obligandi vel aquirendi). Kwestia wysokości tej ceny dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma żadnego znaczenia, podobnie jak zastrzeżony warunek zapłaty ceny (brak odpowiednika art. 157 k.c. w przepisach dotyczących przelewu – por. art. 509 i n. k.c.).
Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut pozwanej nieważności umowy cesji z uwagi na rzekomą jej sprzeczność przelewu z właściwością zobowiązania. O ile zgodnie z art. 509 § 1 k.c. sprzeczność z właściwością zobowiązania wyłącza dopuszczalność przelewu, o tyle na gruncie niniejszej sprawy taka sprzeczność nie zachodzi. Cesja (m.in. powiernicza) jest bowiem powszechnie przyjętym i akceptowalnym w obrocie sposobem dochodzenia przez konsumentów swoich roszczeń. W ten sposób w zamian za pewną stopę dyskonta uzyskują oni roszczenie, którego sami na ogół by nie dochodzili, a wielokrotnie nawet nie byli świadomi jego istnienia. Tego rodzaju cesje w pełni realizują cel ochrony konsumentów. Cel ten realizowany jest zarówno przez uzyskanie przez konsumentów części scedowanego roszczenia, jak i przez zmotywowanie przedsiębiorców do takiego prowadzenia działalności, żeby prawa konsumentów nie były naruszane.
Niezasadny był też zarzut przedwczesności powództwa. Wbrew stanowisku pozwanej, powódka jako cesjonariusz miała prawo złożyć reklamację w trybie art. 205c pr. lotn. Zgodnie bowiem z art. 509 § 2 k.c. wraz z wierzytelnością nabyła wszelkie związane z nią prawa, w tym też prawo złożenia reklamacji. Na marginesie wskazać należy, że myli się pozwana upatrując w złożeniu reklamacji uprawnienia prawnokształtującego. Jest to bowiem czynność mająca charakter przedsądowego wezwania do zapłaty (roszczenia już istniejącego, a nie powstałego na skutek złożenia reklamacji), bezpośrednio związana z wymogiem przeprowadzenia przez przedsiębiorcę we własnym zakresie własnego postępowania mającego na celu wypłatę bezspornych roszczeń.
Pozwana podniosła również zarzut niewykazania roszczenia. Zawarła w nim w istocie dwa zarzuty: po pierwsze – niewykazania 3-godzinnego opóźnienia lotu, po drugie – niewykazania leżących po jej stronie przyczyn opóźnienia.
Jak chodzi o drugi z zarzutów pozwanej, był on niezasadny w stopniu oczywistym, bowiem stosownie do art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 261/2004 w zw. z art. 6 k.c. to na pozwanej spoczywał ciężar ewentualnego wykazania przesłanki egzoneracyjnej zwalniającej ją z odpowiedzialności w postaci szczególnej przyczyny opóźnienia.
Również pierwszy z zarzutów pozwanej nie zasługiwał na uwzględnienie. Powódka złożyła bowiem kopię rezerwacji z biura podróży ze wskazaną planowaną godziną przylotu (18.00 – vide k. 15) oraz wydruk z serwisu flightradar24, z którego wynika faktyczna godzina lądowania czyli poprzedzająca godzinę przylotu, otwarcia drzwi (23.54 – vide k. 16v). Na podstawie tych dowodów sąd ustalił, że opóźnienie w przylocie (różnica między rozkładową a faktyczną godziną) przekroczyło 3 godziny.
Brak podstaw do kwestionowania dowodów złożonych przez powódkę. Należy mieć na uwadze, że pozwana jako przewoźnik mogła z łatwością złożyć kontrdowody, jeśliby rzeczywiście rzeczywistość przedstawiała się inaczej niż wynika z dowodów zaoferowanych przez powódkę. Należy też mieć na uwadze, że sprawa toczy się w postępowaniu uproszczonym, jak również i to, że powszechnie wiadomym jest tak pozwanej jak i sądowi w tym składzie rozpatrującemu dziesiątki podobnych spraw rocznie, że dane w serwisie flightradar24 korelują z danymi w dokumentacji przewoźników.
Nade wszystko jednak kluczowe na gruncie niniejszej sprawy było, że pozwana nie odpowiedziała na reklamację, tym samym na zasadzie art. 205c ust. 6 pr. lotniczego uznała roszczenie powódki, co skutkowało przerzuceniem na pozwaną ciężaru ewentualnego wykazania niezasadności roszczenia, w tym w szczególności, że przylot nastąpił bez co najmniej trzygodzinnego opóźnienia (por. uchwała Sądu Najwyższego z 13 czerwca 2018 r., III CZP 113/17). Tym samym zaskakująca jest postawa procesowej pozwanej, która nie złożyła jakiegokolwiek dowodu mimo spoczywającego na niej na skutek nieudzielenia odpowiedzi na reklamację ciężaru dowodu i mimo złożonych przez powódkę dowodów o wystarczającej do wykazania roszczenia wiarygodności i mocy dowodowej.