descriptionTreść orzeczenia

Sygnatura akt I C 465/25

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 5 stycznia 2026 r.

Sąd Okręgowy w Sieradzu – Wydział I Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Dagmara Kos

Protokolant: Elżbieta Michalak

Sygn. akt I C 465/25

Uzasadnienie

W pozwie z dnia 11 grudnia 2024 r. wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym do Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie powód (...) Fundusz (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w D. wnosił o zasądzenie na jego rzecz od pozwanych S. Ł. i W. X. kwoty 162.000,00 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i kwoty 62.025,58 zł oraz zasądzenie zwrotu kosztów sądowych w kwocie 2.801,00 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.

(pozew- k.94-95)

Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2024 r. referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym Lublin – Zachód w Lublinie wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym umorzył postępowanie.

(postanowienie- k.95)

W dniu 9 kwietnia 2025 r. powód (...) Fundusz (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w D. wniósł do Sądu Okręgowego w Sieradzu pozew, w którym wnosił o zasądzenie na jego rzecz nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym solidarnie od pozwanych S. Ł. i W. X. kwoty 224.025,58 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 162.000,00 zł od dnia 11 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kwoty 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu pozwu powód wskazywał, iż dochodzi nim zwrotu wypłaconej pozwanym prowadzącym działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej (...) spółka cywilna (...) S., X. W. na postawie umowy zawartej przez strony w dniu 25 lutego 2021 r. kwoty subwencji finansowej w ramach programu rządowego „Tarcza Finansowa 2.0 Polskiego Funduszu (...) dla (...), U. i N. Firm”, gdyż pozwani naruszyli warunki udzielenia tej subwencji i uzyskali ją na podstawie nieprawdziwych oświadczeń w zakresie posiadanego statusu mikroprzedsiębiorcy, który określili w oparciu jedynie o liczbę etatów w ramach spółki cywilnej (...) spółka cywilna Ł. S., X. W. a także wskazywał, że dochodzi skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty subwencji podlegającej zwrotowi naliczonych do dnia 10 grudnia 2024 r.

(pozew- k.3-6)

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jej rzecz zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwana wskazywała, iż żadne z oświadczeń, na podstawie których uzyskała subwencję w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej (...) spółka cywilna (...) S., X. W., nie było nieprawdziwe. Podnosiła też zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powoda oraz zarzut przedawnienia roszczenia.

(odpowiedź na pozew- k.113-117)

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew pozwany wskazywał, iż żadne z oświadczeń, na podstawie których uzyskał subwencję w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w ramach spółki cywilnej (...) spółka cywilna Ł. S., X. W., nie było nieprawdziwe. Podnosił też zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powoda oraz zarzut przedawnienia roszczenia.

(odpowiedź na pozew- k.136-140)

W piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2025 r. pozwana podnosiła zarzut braku legitymacji procesowej powoda oraz podnosiła, iż powód zwolnił pozwanych z długu decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r. w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej.

(pismo procesowe pozwanej- k.177-181)

W piśmie procesowym z dnia 2 grudnia 2025 r. pozwany podnosił zarzut braku legitymacji procesowej czynnej powoda oraz podnosił, iż powód zwolnił pozwanych z długu decyzją z dnia 29 grudnia 2022 r. w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej.

(pismo procesowe pozwanego- k.182-196)

Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2025 r. w imieniu powoda nikt się nie stawił, pełnomocnik pozwanej wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych a pełnomocnik pozwanego wnosił o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych.

(protokół rozprawy- k.201-204)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Pozwani S. Ł. i W. X. prowadzą działalność gospodarczą pod nazwą (...) S. Ł., W. X. spółka cywilna w X.. Spółka ta działała w branży gastronomicznej i na dzień 31 grudnia 2019 r. zatrudniała 4 pracowników na pełen etat i 1 na pół etatu. Kod (...) przeważającej działalności tej spółki to (...)

(bezsporne , zeznania pozwanych: W. X.- k.204 w zw. z k.201v-202, S. Ł.- k.204 w zw. z k. 202v, wydruk z Bazy Internetowej REGON- k.93, wydruk listy płac- k.120 )

Pozwana S. Ł. prowadzi działalność gospodarczą wyłącznie w formie spółki cywilnej (...) S. Ł., W. X. spółka cywilna w X.. Pozwany W. X. prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej (...) S. Ł., W. X. spółka cywilna w X. a także w formie spółki cywilnej (...) S. spółka cywilna W. X., J. S., J. X. (1) w X. oraz prowadzi indywidualną działalność gospodarczą pod nazwą PHU (...) (...) w X..

(bezsporne, zeznania świadków: J. S.- k.203, J. X. (2)- k.203, zeznania pozwanych: W. X.- k.204 w zw. z k.201v-202, S. Ł.- k.204 w zw. z k. 202v, wydruki z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej- k.86-88, k.126)

W ramach działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą PHU (...) W. X. w X., pozwany prowadził komorę hiperbarczyną i sezonowo gastronomię. Kod (...) przeważającej indywidualnej działalności gospodarczej prowadzonej przez pozwanego to (...) W ramach tej działalności gospodarczej pozwany zatrudniał na dzień 31 grudnia 2019 r. 4 pracowników a w 2021 r. zatrudniał 5 pracowników. (...) S. spółka cywilna W. X., J. S., J. X. (1) w X., której wspólnikiem jest pozwany, działała w branży budowlanej i nie zatrudniała pracowników.

(bezsporne, zeznania świadków: J. S.- k.203, J. X. (2)- k.203, zeznania pozwanego W. X.- k.204 w zw. z k.201v-202, zeznania pozwanej S. Ł.- k.204 w zw. z k. 202v, wydruk listy płac- k.119, wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej- k.86-87, oświadczenie- k.158 )

(...) S. spółka cywilna W. X., J. S., J. X. (1) w X. – J. X. (2) prowadzi indywidualną działalność gospodarczą pod nazwą J. M. w X.. Kod (...) przeważającej działalności prowadzonej przez niego w dniu 31 grudnia 2019 r. to 41.20.Z. W dniu 6 lipca 2021 r. dokonał on zmiany w rejestrze poprzez dodatnie do kodu (...) przeważającej działalności prowadzonej przez niego kodu 56.30.Z, gdyż zamierzał poszerzyć prowadzoną działalność o prowadzenie foodtrucka, co nie zostało zrealizowane.

(zeznania świadka J. X. (2)- k.203, wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej- k.89-90, wydruk zmian- k.128-130 )

(...) S. spółka cywilna W. X., J. S., J. X. (1) w X. – J. S. prowadzi indywidualną działalność gospodarczą pod nazwą S. J. w X.. Kod (...) przeważającej działalności prowadzonej przez niego w dniu 31 grudnia 2019 r. to 47.19.Z. W dniu 6 lipca 2021 r. dokonał on zmiany w rejestrze poprzez dodatnie do kodu (...) przeważającej działalności prowadzonej przez niego kodu 56.30.Z, gdyż zamierzał poszerzyć prowadzoną działalność o prowadzenie foodtrucka, co nie zostało zrealizowane.

( zeznania świadków: J. S.- k.203, J. X. (2)- k.203, wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej- k.91-92, wydruk zmian- k.157 )

Na skutek występującej w 2020 r. pandemii wirusa X.-Ł.-2 wywołującego chorobę zakaźną (...)19 na całym świecie, w tym w Polsce, wystąpiły znaczące zakłócenia w funkcjonowaniu gospodarki. W związku z zagrożeniem dla zdrowia obywateli zostały w tym czasie wprowadzone istotne restrykcje sanitarne mające zapobiec epidemii. Zakłócenia gospodarcze wywołane pandemią (...)19 powodowały znaczący spadek aktywności gospodarczej.

(bezsporne)

Aby przeciwdziałać negatywnym skutkom gospodarczym panującej epidemii na podstawie uchwały Rady Ministrów z dnia 5 stycznia 2021 r. w sprawie „Tarczy Finansowej 2.0 Polskiego Funduszu (...) dla Mikro, U. i N. firm” ustanowiono program rządowy mający na celu realizację podstawowego interesu ekonomicznego Rzeczypospolitej Polskiej w postaci zapewnienia stabilności przedsiębiorstw i gospodarki, w szczególności poprzez zapobiegnięcie ryzyka masowej upadłości beneficjentów oraz zwolnień ich pracowników na skutek znaczących zakłóceń w funkcjonowaniu gospodarki w związku z drugą fala pandemii (...)19. Program kierowany był do beneficjentów, którzy łącznie wytwarzali istotną część polskiego (...). Realizacja rządowego programu udzielania przedsiębiorcom wsparcia finansowego, w tym w formie bezzwrotnej w postaci subwencji finansowej, powierzona została przez Radę Ministrów powodowi (...) Funduszowi (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w D..

(bezsporne)

W dniu 14 stycznia 2021 r. powód przyjął „Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa 2.0 Polskiego Funduszu (...) dla Mikro, U. i N. firm”. Jak wynikło z § 1 ust. 1 tego Regulaminu zmienionego z dniem 5 lutego 2021 r. został on przygotowany jako Dokument Wykonawczy dla potrzeb realizacji Programu 2.0. W myśl § 1 ust. 2 tego Regulaminu w brzmieniu po zmianach, jakie weszły w życie w dniu 5 lutego 2021 r., w relacjach pomiędzy (...) i Beneficjentem Regulamin stanowi integralną część Umowy Subwencji Finansowej zawartej pomiędzy (...) i Beneficjentem, wszelkie odwołania do Umowy Subwencji Finansowej zawarte w jej treści lub w treści Regulaminu będą stanowiły odwołania także do treści Regulaminu a złożenie wniosku przez Beneficjenta jest równoznaczne z potwierdzeniem, że zapoznał się z Regulaminem, rozumie go i w pełni akceptuje jego treść oraz zapoznał się z zasadami ubiegania się o udzielenie Subwencji Finansowej opisanymi w Regulaminie i Dokumentach Programowych oraz je rozumie i akceptuje. Jak wynikało z § 1 ust. 4 Regulaminu w brzmieniu po zmianie z dnia 5 lutego 2021 r. (...) przysługuje prawo do zmiany Regulaminu w każdym czasie a dokonanie zmiany Regulaminu następuje poprzez zamieszczenie przez (...) stosownej informacji, wskazującej postanowienia Regulaminu podlegające zmianie na stronie internetowej www.pfrsa.pl oraz o ile treść określonej zmiany do Regulaminu nie będzie przewidywała odmiennego terminu jej wejścia w życie każda zmiana do Regulaminu wejdzie w życie w terminie 10 dni od daty jej opublikowania na wskazanej wyżej stronie internetowej. Zgodnie z § 1 ust. 5 Regulaminu (...) miał poinformować Beneficjenta o zmianie Regulaminu za pośrednictwem wiadomości przesłanej na adres poczty elektronicznej Beneficjenta wskazany w Umowie Subwencji Finansowej.

(bezsporne, kserokopia regulaminu- k.23-33)

Z postanowień § 2 „Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa 2.0 Polskiego Funduszu (...) dla U., U. i N. firm” przyjętego w dniu 14 stycznia 2021 r. i zmienionego w dniu 5 lutego 2021 r. wynikało, że mikrofirma oznacza przedsiębiorcę w rozumieniu art. 4 ust. 1 i 2 Prawo Przedsiębiorców, który na dzień 31 grudnia 2019 r., a w przypadku braku pracowników na ten dzień, na dzień 31 lipca 2020 r. zatrudnia co najmniej 1 pracownika oraz nie więcej niż 9 pracowników (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy) oraz jego roczny obrót netto za 2019 r. lub suma bilansowa w 2019 roku nie przekracza kwoty 2.000.000 EUR przy czym określenie statusu mikrofirmy powinno uwzględniać inne warunki określone w treści niniejszego Regulaminu oraz Załączniku I do (...). Wynikało z niego też, że na potrzeby ustalenia statusu (...), Mikrofirmy lub I. Przedsiębiorcy przez pracownika rozumie się osobę fizyczną zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, przy czym za pracowników nie uważa się pracowników na urlopach macierzyńskich, ojcowskich, rodzicielskich, wychowawczych i zatrudnionych w celu przygotowania zawodowego.

(bezsporne, kserokopia regulaminu- k.23-33)

Zgodnie z § 11 ust. 2 Regulaminu w brzmieniu na czas zawarcia umowy o udział w programie mogli się ubiegać wnioskodawcy będący osobami fizycznymi, osobami prawnymi lub jednostkami organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, wykonujący działalność gospodarczą oraz wspólnicy spółek cywilnych w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej, w każdym przypadku pod warunkiem posiadania statusu U. lub (...). § 11 ust. 3 Regulaminu stanowił przy tym, że określając status Mikrofirmy lub (...), wnioskodawca był zobowiązany zweryfikować, czy zachodzą po jego stronie powiązania w ramach relacji łączący go z innymi przedsiębiorstwami (m.in. w ramach grup kapitałowych), które mogą mieć następujący charakter i w razie konieczności sumować dane dotyczące przedsiębiorstw z nim powiązanych w następujący sposób: (i) w przypadku, gdy dane przedsiębiorstwo posiada Przedsiębiorstwa Powiązane – do jego danych w zakresie liczby pracowników oraz rocznego obrotu i sumy bilansowej dolicza się w całości dane Przedsiębiorstw Powiązanych, (ii) w przypadku gdy dane przedsiębiorstwo posiada Przedsiębiorstwa (...) – do jego danych w zakresie liczby pracowników oraz rocznego obrotu i sumy bilansowej dolicza się dane Przedsiębiorstw Partnerskich proporcjonalnie do procentowego udziału w kapitale lub prawa głosu (z tym, że należy wziąć pod uwagę wyższy udział) – nie dotyczy to (i) publicznych korporacji inwestycyjnych, spółek venture capital, osób fizycznych lub grupy osób fizycznych prowadzących regularną działalność inwestycyjną w oparciu o venture capital, które inwestują w firmy nienotowane na giełdzie (jako tzw. „anioły biznesu”), o ile całkowita kwota inwestycji tych inwestorów w jedno przedsiębiorstwo nie przekracza 1.250.000 EUR, (ii) uczelni wyższych lub ośrodków badawczych nienastawionych na zysk, (iii) inwestorów instytucjonalnych, w tym funduszy rozwoju regionalnego, (iv) niezależnych władz lokalnych z rocznym budżetem poniżej 10.000.000 EUR oraz liczbą mieszkańców poniżej 5.000. W myśl § 11 ust. 8 Regulaminu w programie mógł wziąć udział wyłącznie wnioskodawca, który łącznie spełnia poniższe kryteria:

a) jest przedsiębiorcą w rozumieniu artykułu 4 ust. 1 i 2 Prawo Przedsiębiorców wpisanym do KRS albo (...),

b) posiada status Mikrofirmy albo (...) w rozumieniu Regulaminu,

c) odnotowuje spadek Przychodów o minimum 30 % w okresie (i) od 1 kwietnia 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w porównaniu do okresu od 1 kwietnia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. lub (ii) od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w porównaniu do okresu od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w związku z zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek (...)19,

d) odnotowuje spadek Przychodów o minimum 30 % w okresie (i) od 1 listopada 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w porównaniu do okresu od 1 listopada 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. lub (ii) od 1 stycznia 2021 r. do 31 marca 2021 r. w porównaniu do okresu od 1 stycznia 2019 r. do 31 marca 2019 r. w związku z zakłóceniami w funkcjonowaniu gospodarki na skutek (...)19, przy czym warunek ten dotyczy wyłącznie wnioskodawcy posiadającego status (...),

e) prowadził działalność gospodarczą łącznie w obu datach tj. na dzień (i) 31 grudnia 2019 r. oraz (ii) złożenia wniosku,

f) nie posiadał zaległości w opłacaniu podatków i składek na ubezpieczenia społeczne na dzień 31 grudnia 2019 r. lub na dzień złożenia wniosku, przy czym (i) rozłożenie płatności podatków lub składek na ubezpieczenie społeczne na raty lub jej odroczenie, (ii) zaleganie z płatnościami podatków i składek na ubezpieczenie społeczne nieprzekraczające trzykrotności wartości opłaty pobieranej przez operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy Prawo Pocztowe za traktowanie przesyłki listownej jako przesyłki poleconej, lub (iii) złożenie wniosku do ZUS o brak płatności składek na ubezpieczenie społeczne w ramach tarcz antykryzysowych, nie będą uznawane za zaległość,

g) na dzień składania wniosku nie otworzył likwidacji na podstawie przepisów Kodeksu Spółek Handlowych, nie złożył wniosku o wykreślenie z (...) oraz wobec którego, na dzień składania wniosku nie zostało otwarte: (i) postępowanie upadłościowe na podstawie Prawa Upadłościowego lub (ii) postępowanie restrukturyzacyjne na podstawie Prawa Restrukturyzacyjnego,

h) posiada rezydencję podatkową na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz którego główny Beneficjent Rzeczywisty, w rozumieniu art. 2 ustęp 2 pkt 1) Ustawy (...) nie posiada rezydencji podatkowej tzw. „rajach podatkowych” w rozumieniu Konkluzji Rady UE w sprawie zrewidowania listy państw nie współpracujących w celach podatkowych ((...) 64/03 w wersji uzgadniającej zmiany ogłoszone 7 października 2020 r. w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C 331/3), przy czym odejście od tej zasady możliwe jest w sytuacji zobowiązania się beneficjenta programu 2.0 i/lub jego głównego Beneficjenta Rzeczywistego do przeniesienia rezydencji podatkowej na teren Europejskiego Obszaru Gospodarczego w terminie do 9 miesięcy od dnia udzielenia Subwencji Finansowej w ramach programu,

i) na dzień 31 grudnia 2019 r., na dzień 1 listopada 2020 r. oraz na dzień złożenia wniosku, wykonywał działalność gospodarczą w jednym lub więcej poniżej wskazanych kodów (...):

i. 17.29.Z Produkcja pozostałych wyrobów z papieru i tektury,

ii. 18.12.Z Pozostałe drukowanie,

iii. 18.13.Z Działalność usługowa związana z przygotowywaniem do druku,

iv. 18.14.Z Introligatorstwo i podobne usługi,

v. 49.39.Z Pozostały transport lądowy pasażerski, gdzie indziej niesklasyfikowany,

vi. 467.42.Z Sprzedaż hurtowa odzieży i obuwia,

vii. 47.71.Z Sprzedaż detaliczna odzieży prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,

viii. 47.72.Z Sprzedaż detaliczna obuwia i wyrobów skórzanych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,

ix. 47.76.Z Sprzedaż detaliczna kwiatów, roślin, nasion, nawozów, żywych zwierząt, domowych, karmy dla zwierząt domowych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach,

x. 47.81.Z Sprzedaż detaliczna żywności, napojów i wyrobów tytoniowych prowadzona na straganach i targowiskach,

xi. 47.82.Z Sprzedaż detaliczna wyrobów tekstylnych, odzieży i obuwia prowadzona na straganach i targowiskach,

xii. 47.89.Z Sprzedaż detaliczna pozostałych wyrobów prowadzona na straganach i targowiskach,

xiii. 56.21.Z Przygotowywanie i dostarczanie żywności dla odbiorców zewnętrznych (katering),

xiv. 55.10.Z Hotele i podobne obiekty zakwaterowania,

xv. 55.20.Z Obiekty noclegowe, turystyczne i miejsca krótkotrwałego zakwaterowania,

xvi. 56.10.A Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne,

xvii. 56.10.B Ruchome placówki gastronomiczne,

xviii. 56.29.Z Pozostała usługowa działalność gastronomiczna,

xix. 56.30.Z Przygotowywanie i podawanie napojów,

xx. 59.11.Z Działalność związana z produkcją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych,

xxi. 59.12.Z Działalność produkcyjna związana z filmami, nagraniami wideo i programami telewizyjnymi,

xxii. 59.13.Z Działalność związana z dystrybucją filmów, nagrań wideo i programów telewizyjnych,

xxiii. 59.14.Z Działalność związana z projekcją filmów,

xxiv. 59.20.Z Działalność w zakresie nagrań dźwiękowych i muzycznych,

xxv. 73.11.Z Działalność agencji reklamowych,

xxvi. 74.20.Z Działalność fotograficzna,

xxvii. 77.21.Z Wypożyczanie i dzierżawa sprzętu rekreacyjnego i sportowego,

xxviii. 79.11.A Działalność agentów turystycznych,

xxix. 79.12.Z Działalność organizatorów turystyki,

xxx. 79.11.B Działalność pośredników turystycznych,

xxxi. 79.90.A Działalność pilotów wycieczek i przewodników turystycznych,

xxxii. 79.90.B Działalność w zakresie informacji turystycznej,

xxxiii. 79.90.C Pozostała działalność usługowa w zakresie rezerwacji, gdzie indziej niesklasyfikowana,

xxxiv. 82.30.Z Działalność związana z organizacją targów, wystaw i kongresów,

xxxv. 85.51.Z Pozaszkolne formy edukacji sportowej oraz zajęć sportowych i rekreacyjnych,

xxxvi. 85.52.Z Pozostałe formy edukacji artystycznej,

xxxvii. 85.59.A Nauka języków obcych,

xxxviii. 85.59.B Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane,

xxxix. 86.90.A Działalność fizjoterapeutyczna,

xl. 86.90.D Działalność paramedyczna,

xli. 90.01.Z Działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych, zespół muzyczny,

xlii. 90.02.Z Działalność wspomagająca wystawianie przedstawień artystycznych,

xliii. 90.04.Z Działalność obiektów kulturalnych,

xliv. 91.02.Z Działalność muzeów,

xlv. 93.11.Z Działalność obiektów sportowych,

xlvi. 93.12.Z Działalność klubów sportowych,

xlvii. 93.13.Z Działalność obiektów służących poprawie kondycji fizycznej,

xlviii. 93.19.Z Pozostała działalność związana ze sportem,

xlix. 93.21.Z Działalność wesołych miasteczek i parków rozrywki,

l. 93.29.A Działalność pokojów zagadek, domów strachu, miejsc do tańczenia i w zakresie innych form rozrywki lub rekreacji organizowanych w pomieszczeniach lub w innych miejscach o zamkniętej przestrzeni,

li. 93.29.B Pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna, gdzie indziej nie sklasyfikowana,

lii. 93.29.Z Pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna,

liii. 96.01.Z Pranie i czyszczenie wyrobów włókienniczych i futrzarskich,

liv. 96.04.Z Działalność usługowa związana z poprawą kondycji fizycznej,

przy czym: (i) powyższy warunek uznaje się za spełniony w sytuacji, gdy zmiana kodu (...) została zgłoszona przez wnioskodawcę do właściwego rejestru nie później niż w terminie 7 dni od dnia zaistnienia zmiany, (ii) lista działalności wykonywanych w ramach powyższych kodów (...) może każdorazowo ulec zmianie, rozszerzeniu lub zawężeniu, na podstawie odpowiedniej uchwały Rady Ministrów, (iii) kody (...) nie muszą być przeważającymi kodami działalności gospodarczej oraz (iv) kody (...) mogą być różne na każdą z badanych dat, pod warunkiem, że zawierają się w liście kodów wskazanych powyżej.

(bezsporne, kserokopia regulaminu- k.23-33)

Zgodnie z § 2 Regulaminu w brzmieniu na czas zawarcia umowy przedsiębiorstwa partnerskie oznaczają wszystkie przedsiębiorstwa, które nie są Przedsiębiorstwami (...) zgodnie z niniejszym Regulaminem oraz Załącznikiem I do (...) i między którymi istnieją następujące związki – przedsiębiorstwo działające na rynku wyższego szczebla (typu upstream) posiada samodzielne lub wspólnie z co najmniej jednym Przedsiębiorstwem (...) co najmniej 25 % kapitału innego przedsiębiorstwa działającego na rynku niższego szczebla (typu downstream) lub praw głosu w takim przedsiębiorstwie a przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: (i) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka (ii) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa, (iii) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej w tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki, (iv) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu, udziałowców/ akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie, z uwzględnieniem metodologii przyjętej w Załączniku I do (...).

Jak wynikało z § 4 ust. 3 Regulaminu w brzmieniu na czas zawarcia umowy Finansowanie Programowe miało być udzielane za pośrednictwem Banków, które w imieniu (...) przyjmują wnioski i odwołania, przekazują Beneficjentom Decyzje, zawierają Umowy Subwencji Finansowych, działając w charakterze pełnomocników (...) i dokonują na rzecz Beneficjentów, po uprzednim otrzymaniu odpowiednich środków od (...), wypłat Subwencji Finansowych.

(bezsporne, kserokopia regulaminu- k.23-33)

Jak wynikało z § 12 ust. 1 i 2 Regulaminu w brzmieniu na czas zawarcia umowy, Subwencja Finansowa udzielana była w oparciu o składany przez Beneficjenta wniosek podlegający, w stosownym zakresie, weryfikacji przez Bank i (...). Wniosek ten mógł zostać złożony wyłącznie drogą elektroniczną poprzez Bankowość Elektroniczną wybranego Banku i wyłącznie za pośrednictwem dostępnego w Bankowości Elektronicznej formularza aplikacyjnego. § 12 ust. 11 Regulaminu stanowił, że zawarcie przez Beneficjenta Umowy Subwencji Finansowej jest wymogiem koniecznym dla otrzymania Subwencji Finansowej, jednakże nie gwarantuje jej otrzymania w sytuacji, w której wszystkie Warunki Programowe, których spełnienie jest niezależne od Beneficjenta, nie będą spełnione. Udzielenie przez (...) Subwencji Finansowej Beneficjentowi co do zasady, a także w określonej wysokości, było uzależniony od spełnienia się wszystkich Warunków Programowych.

(bezsporne, kserokopia regulaminu- k.23-33)

Zgodnie z § 13 ust. 1 Regulaminu w brzmieniu na czas zawarcia umowy, (...) miał rozpatrywać wnioski w celu weryfikacji spełnienia przez Beneficjenta warunków programowych. W myśl § 13 ust. 3 Regulaminu decyzja miała charakter potwierdzenia w całości, potwierdzenia w części albo zaprzeczenia przez (...) okoliczności spełniania przez Beneficjenta Warunków Programowych na podstawie oświadczeń wiedzy beneficjenta zawartych we wniosku i danych oraz informacji, o których mowa w § 13 ust. 4 Regulaminu, z którego wynikało, że w celu weryfikowania prawdziwości oświadczeń złożonych przez Beneficjenta we wniosku (...) mógł pozyskiwać informacje od osób trzecich i organów administracji, w tym między innymi od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Ministra Finansów oraz Krajowej Administracji Skarbowej. W myśl § 13 ust. 5 Regulaminu po rozpatrzeniu wniosku (...) mógł podjąć jedną z następujących decyzji, której treść miała zostać udostępniona Beneficjentowi w Bankowości Elektronicznej Banku, za pośrednictwem którego Beneficjent złożył wniosek, w innym kanale komunikacji tego Banku z beneficjentem lub w inny sposób:

a) decyzję pozytywną o przyznaniu Beneficjentowi całej kwoty Subwencji Finansowej wnioskowanej przez Beneficjenta, przy czym w takim przypadku (...) wypłacić miał całą kwotę Subwencji Finansowej na rachunek bankowy Beneficjenta wskazany we wniosku,

b) decyzję pozytywną o przyznaniu Subwencji Finansowej w kwocie niższej niż wnioskowana przez Beneficjenta, przy czym w takim przypadku (...) wypłacić miał przyznaną kwotę Subwencji Finansowej na rachunek bankowy Beneficjenta wskazany we wniosku, lub

c) decyzję negatywną o odmowie przyznania Beneficjentowi Subwencji Finansowej w całości.

Zgodnie z § 13 ust. 7 Regulaminu (...) podejmował decyzję o odmowie przyznania Subwencji Finansowej jeśli stwierdził, między innymi na podstawie informacji uzyskanych z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Ministerstwa Finansów, że Warunki Programowe nie są spełnione w odniesieniu do Beneficjenta lub oświadczenia złożone przez Beneficjenta w związku z zawarciem Umowy Subwencji Finansowej są nieprawdziwe.

(bezsporne, kserokopia regulaminu- k.23-33)

Zgodnie z § 16 ust. 1 a, b i i Regulaminu w brzmieniu na czas zawarcia umowy (...) miał prawo wypowiedzieć umowę Subwencji Finansowej w każdym czasie w okresie jej obowiązywania w trybie natychmiastowym, bez zachowania jakiegokolwiek okresu wypowiedzenia w przypadku stwierdzenia, że którekolwiek oświadczenie, informacja lub dokument przedstawione Bankowi lub (...) w treści, lub w związku, z Wnioskiem, Odwołaniem lub Umową Subwencji Finansowej jest nieprawdziwe lub wprowadzające w błąd, stwierdzenia, że Beneficjent nie spełniał któregokolwiek z warunków programowych w dacie, w której zobowiązany był go spełniać oraz naruszenia przez Beneficjenta któregokolwiek z jego obowiązków określonych w Umowie Subwencji Finansowej, w tym dla uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości, także w Regulaminie. W myśl § 16 ust. 3 Regulaminu w brzmieniu na czas zawarcia umowy w przypadku wypowiedzenia Umowy Subwencji Finansowej przez (...) Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu całej kwoty Subwencji Finansowej (w zakresie, w jakim nie została wcześniej zwrócona przez Beneficjenta) w terminie 14 dni od daty, w której wypowiedzenie Umowy Subwencji Finansowej stało się skuteczne z zastrzeżeniem postanowień Umowy Subwencji Finansowej lub Regulaminu, które przewidują krótszy termin na dokonanie zwrotu Subwencji Finansowej.

(bezsporne, kserokopia regulaminu- k.23-33)

Po wprowadzeniu programu rządowego „Tarcza Finansowa 2.0 Polskiego Funduszu (...) dla mikro, małych i średnich firm” aby utrzymać stan zatrudnienia pozwany złożył wniosek o udzielenie reprezentowanej przez niego (...). (...), T. (...) spółka cywilna w X. subwencji finansowej. W treści wniosku pozwany określił status beneficjenta jako mikrofirma prowadząca działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej i wpisał, że w ramach działalności gospodarczej na dzień 30 września 2020 r. beneficjent zatrudnia 5 osób. Wskazał też w nim, że w dacie złożenia wniosku beneficjent prowadzi działalność gospodarczą w ramach kodu (...) 56.30.Z oraz, że w dniu 31 grudnia 2019 r., 1 listopada 2020 r. oraz na dzień złożenia wniosku prowadził działalność gospodarczą w ramach kodów (...) kwalifikujących do Programu 2.0 wymienionych w Regulaminie. Oświadczył też, że obrót netto beneficjenta w 2019 r. wyniósł 760.091,97 PLN a suma bilansowa w 2019 r. wyniosła 760.091,97 PLN. Oświadczył ponadto, że liczba zatrudnionych przez beneficjenta pracowników na dzień 31 grudnia 2019 r. wyniosła 5 osób. Wskazał też, że beneficjent posiada Przedsiębiorstwo (...) lub Przedsiębiorstwo (...), których dane finansowe lub dane dotyczące zatrudnienia wpływają na status beneficjenta. Ponadto podał, że na dzień złożenia wniosku beneficjent prowadzi działalność gospodarczą i nie otworzył likwidacji, nie zostało w stosunku do niego otwarte postępowanie upadłościowe oraz nie istnieją przesłanki do złożenia wniosku w przedmiocie ogłoszenia upadłości, nie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne i nie istnieją przesłanki do złożenia wniosku w przedmiocie rozpoczęcia postępowania restrukturyzacyjnego. Podał też, że beneficjent prowadził działalność gospodarczą na dzień 31 grudnia 2019 r. oraz, że na dzień 31 grudnia 2019 r., 31 grudnia 2020 r. lub na dzień złożenia wniosku nie zalegał z płatnościami podatków oraz płatnościami składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazał, że beneficjent posiada rezydencję podatkowa na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Oświadczył też, że spadek przychodów beneficjenta podany został dla okresu trwającego od 1 października 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w porównaniu do okresu trwającego od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. oraz, że we wskazanym okresie 2020 r. wysokość przychodów beneficjenta wyniosła 64.614,00 PLN a we wskazanym okresie 2019 r. 235.330,00 PLN a więc, że spadek przychodów beneficjenta we wskazanym okresie wyniósł 73 %. Jednocześnie wnioskował o przyznanie beneficjentowi subwencji finansowej w kwocie 180.000,00 zł.

(bezsporne, zeznania pozwanych: W. X.- k.204 w zw. z k.201v-202, S. Ł.- k.204 w zw. z k. 202v, kserokopia umowy z załącznikiem- k.10-17)

Po wprowadzeniu przez pozwanego danych w formularzu wniosku, w bankowości elektronicznej został wygenerowany projekt umowy subwencji finansowej, który w imieniu beneficjenta podpisał pozwany a w imieniu powoda jego pełnomocnik – (...) Kasa (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w D.. Umowa subwencji finansowej zawarta została w dniu 25 lutego 2021 r. Integralną część tej umowy w myśl § 2 ust. 3 stanowił Regulamin ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza Finansowa 2.0 Polskiego Funduszu (...) dla Mikro, Małych i N. firm”.

(bezsporne, kserokopia umowy z załącznikiem- k.10-17)

Jak wynikało z § 3 ust. 1 umowy na warunkach w niej określonych (...) mógł wypłacić Beneficjentowi Subwencję Finansową. Z § 3 ust. 2 a tej umowy wynikało też, że na zasadach szczegółowo określonych w Regulaminie po zawarciu umowy (...) miał zweryfikować na podstawie informacji uzyskanych z rejestrów prowadzonych przez organy publiczne w tym, między innymi, z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i od Ministra Finansów dane przedstawione przez Beneficjenta i złożone oświadczenia i podjąć decyzję o (i) wypłacie Subwencji Finansowej w wysokości wnioskowanej przez Beneficjenta, (ii) wypłacie subwencji finansowej w wysokości niższej niż wnioskowana przez Beneficjenta lub (iii) odmowie wypłaty Subwencji Finansowej co Beneficjent wprost akceptował. Jak wynikało z § 3 ust. 2 b tej umowy (...) miał podjąć decyzję o wypłacie subwencji finansowej w wysokości niższej niż wnioskowana, jeżeli między innymi, przedstawione przez Beneficjenta we wniosku dane nie znajdą w całości potwierdzenia w informacjach uzyskanych przez (...) z rejestrów prowadzonych przez organy publiczne, między innymi, Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Ministra Finansów, ale z tych informacji będzie wynikało, że Beneficjent spełnia warunki do otrzymania Subwencji Finansowej określone w Dokumentach Programowych, jednak w wysokości niższej niż wskazana we wniosku. W myśl § 3 ust. 2 e tej umowy decyzje inne niż decyzja o odmowie przyznania Subwencji Finansowej odpowiednio konkretyzują i modyfikują stosunek zobowiązaniowy pomiędzy (...) a Beneficjentem powstały na mocy niniejszej umowy na zasadach określonych w Regulaminie w tym w zakresie wysokości Subwencji Finansowej.

(bezsporne, kserokopia umowy z załącznikiem- k.10-17)

Decyzją z dnia 26 lutego 2021 r. powód dokonał weryfikacji spełnienia przez beneficjenta warunków otrzymania subwencji finansowej określonych w umowie i podjął decyzję częściowo pozytywną skutkującą wypłatą Subwencji Finansowej w kwocie 162.000,00 zł, będącej kwotą niższą niż wnioskowana przez Beneficjenta kwota Subwencji Finansowej a decyzja ta stanowiła integralną część umowy. Przyczyną wypłaty Subwencji Finansowej w wysokości niższej niż wnioskowana przez Beneficjenta była zweryfikowana przez (...) liczba pracowników użyta do wyliczenia kwoty subwencji wynosząca 4,5. Przyznana kwota subwencji została (...) BAR (...) S. Ł., W. X. spółka cywilna w X. wypłacona w dniu 1 marca 2021 r.

(bezsporne, zeznania pozwanych: W. X.- k.204 w zw. z k.201v-202, S. Ł.- k.204 w zw. z k. 202v, kserokopia decyzji- k.18, wydruk potwierdzenia przelewu- k.70)

Jak wynikało z § 3 ust. 6 umowy do czasu całkowitego zwrotu subwencji finansowej przez przedsiębiorę, (...) mógł kontrolować prawdziwość informacji i oświadczeń złożonych w związku z zawarciem umowy przez przedsiębiorcę lub osobę go reprezentującą. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości informacji lub oświadczeń zawartych w umowie mógł podjąć decyzję o zwrocie przez przedsiębiorcę całości lub części subwencji finansowej. W takim przypadku subwencja finansowa stawała się wymagalna w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia przedsiębiorcy informacji o decyzji (...) w sposób pozwalający przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji (...).

(bezsporne, kserokopia umowy z załącznikiem- k.38-54)

Zgodnie z § 16 ust. 7 Regulaminu po zmianach, jakie weszły w życie w dniu 18 listopada 2021 r., w przypadku, gdy Beneficjent otrzymał Subwencję Finansową na podstawie nieprawdziwych oświadczeń, (...) był uprawniony do żądania zwrotu Subwencji Finansowej wraz z odsetkami liczonymi od dnia przekazania Subwencji Finansowej lub jej nienależnej części do dyspozycji Beneficjenta. O wskazanej zmianie Regulaminu pozwani nie zostali poinformowani w sposób wynikający z Regulaminu.

(bezsporne, kserokopia regulaminu- k.34-45)

Dzięki uzyskaniu subwencji finansowej pozwani utrzymali stan zatrudnienia w (...) BAR (...) S. Ł., W. X. spółka cywilna w X..

(bezsporne , zeznania pozwanych: W. X.- k.204 w zw. z k.201v-202, S. Ł.- k.204 w zw. z k. 202v)

W dniu 11 lutego 2022 r. pozwany reprezentujący (...) (...) (...), (...) spółka cywilna w X. złożył powodowi oświadczenie o rozliczeniu subwencji finansowej. Oświadczył on, że subwencja została wydatkowana zgodnie z § 8 Regulaminu, że na dzień złożenia oświadczenia Beneficjent prowadzi działalność gospodarczą w ramach kodu (...) 56.30.Z w ramach spółki cywilnej oraz, że wysokość Subwencji Finansowej podlegającej zwrotowi na rzecz (...) zostanie ustalona przez (...) w odniesieniu do Beneficjenta będącego mikrofirmą wyłącznie w oparciu o dane pozyskane przez (...) od instytucji publicznych, a w odniesieniu do beneficjenta będącego (...) również w oparciu o dokumenty przekazane przez Beneficjenta do (...) oraz będzie zobowiązany do dokonania na rzecz (...) zwrotu Subwencji Finansowej w kwocie wskazanej w decyzji (...) w terminie do dnia 31 maja 2022 r.

(bezsporne, kserokopia oświadczenia- k.19-21)

W dniu 29 grudnia 2022 r. powód wydał decyzję w sprawie zwolnienia (...) (...) (...), (...). (...) spółka cywilna w X. z obowiązku zwrotu Subwencji Finansowej w kwocie 162.000,00 zł.

(bezsporne, zeznania pozwaych: W. X.- k.204 w zw. z k.201v-202, S. Ł.- k.204 w zw. z k. 202v, kserokopia decyzji- k.22)

Pismem z dnia 30 września 2024 r. skierowanym do (...) BAR (...), T. (...) spółka cywilna w X. powód w oparciu o § 16 ust. 1 a i b oraz i Regulaminu 2.0 wypowiedział mu w całości w trybie natychmiastowym umowę subwencji finansowej z dnia 25 lutego 2021 r. i wezwał go do zwrotu nie później niż w terminie 14 dni roboczych od daty odbioru pisma kwoty subwencji finansowej to jest kwoty 162.000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia przekazania subwencji finansowanej do dnia zapłaty. Wypowiedzenie to zostało załączone do pisma, w którym powód poinformował (...) (...) (...), (...). (...) spółka cywilna w X., iż beneficjent we wniosku o udzielenie subwencji finansowej błędne określił status przedsiębiorstwa w wyniku czego uzyskał nienależnie subwencję finansową. Pismo zawierało też informację, że powód wzywał wcześniej beneficjenta do złożenia wyjaśnień oraz wypełnienia formularza danych, pod rygorem zwrotu subwencji finansowej w całości a wyjaśnień tych ten mu we wskazanym terminie nie złożył. Powód nie wskazywał przy tym do jakich wyjaśnień i kiedy miał być wzywany (...) (...) (...), (...). (...) spółka cywilna w X. oraz kiedy upłynął termin na ich złożenie. Żaden ze wspólników (...) (...) (...), T. (...) spółka cywilna w X. nie otrzymał takich wezwań.

(bezsporne, zeznania pozwanych: W. X.- k.204 w zw. z k.201v-202, S. Ł.- k.204 w zw. z k. 202v, kserokopia pisma- k.72, kserokopia wypowiedzenia umowy- k.73-74)

Wypowiedzenie umowy subwencji finansowej doręczone zostało (...) (...) (...), (...) (...) spółka cywilna w X. w dniu 3 października 2024 r.

(wydruk śledzenia przesyłki- k.75)

Pismem z dnia 23 października 2024 r. pozwani złożyli odwołanie od wypowiedzenia umowy subwencji finansowej z dnia 30 września 2024 r.. Wskazali, że w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy nie zostały wskazane konkretne powody jej wypowiedzenia. Wskazali też, że nie byli wzywani do złożenia jakichkolwiek wyjaśnień związanych z tą umową.

(bezsporne, kserokopia odwołania- k.118)

W piśmie z dnia 29 listopada 2024 r. pełnomocnik powoda (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we D. wystosował do pozwanych ostateczne przedsądowe wezwania do uregulowania zobowiązania, które na dzień sporządzenia pisma wynosiło 223.476,34 zł, w terminie 7 dni pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Pozwanej wezwanie to zostało doręczone w dniu 6 grudnia 2024 r. a pozwanemu w dniu 18 grudnia 2024 r.

(kserokopie wezwań- k.76, k.81, kserokopie pełnomocnictwa- k.77, k.82, wydruki śledzenia przesyłek- k.80, k.85)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań przesłuchiwanych świadków, zeznań pozwanych oraz na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach spawy, których treści strony nie kwestionowały.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Roszczenie zgłoszone przez powoda jest roszczeniem majątkowym i jako takie ulega przedawnieniu (art. 117 § 1 kc). W myśl art. 117 § 2 kc po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystna z zarzutu przedawnienia. Pozwani podnieśli w przedmiotowej sprawie zarzut przedawnienia roszczenia powoda a więc w pierwszej kolejności należało rozważyć zasadność tego zarzutu.

Jak wynika z art. 118 kc jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.

W przedmiotowej sprawie pozwany wypowiedział pozwanym umowę subwencji finansowej w trybie natychmiastowym pismem z dnia 2024 r., które zostało doręczone pozwanym w dniu 3 października 2024 r. Termin przedawnienia roszczenia o zwrot subwencji finansowej rozpoczął zatem swój bieg w tym dniu. Ponieważ pozew w przedmiotowej sprawie powód złożył w dniu 9 kwietnia 2025 r., roszczenie o zwrot subwencji finansowej nie było przedawnione.

Pozwani podnosili ponadto, że powodowi, który dochodzi w przedmiotowej sprawie zwrotu pomocy publicznej, nie przysługuje legitymacja procesowa czynna a zatem należało ustalić czy powód posiada legitymację procesowa czynną.

Definicja środków publicznych w rozumieniu prawa unijnego jest ściśle związana z pojęciem pomocy publicznej. Jak wielokrotnie wypowiadał się Trybunał Sprawiedliwości, dla uznania pomocy jako pomocy przyznawanej przy użyciu zasobów państwowych nie ma znaczenia czy podmiot tej pomocy udzielający jest podmiotem prywatnym czy też organem władzy publicznej. W konsekwencji, nawet jeśli kwoty związane z danym środkiem nie są na stałe w posiadaniu Skarbu Państwa, fakt, że pozostają one nieprzerwanie pod kontrolą publiczną, a zatem – do dyspozycji właściwych władz krajowych wystarcza, by zakwalifikować je jako zasoby państwowe. Wynika z tego, że w sytuacji gdy zasoby państwowe podlegają kontroli państwa i pozostają do jego dyspozycji, zasoby te są objęte pojęciem „zasobów państwowych” w rozumieniu art. 107 ust. 1 (...). Bez znaczenia w tym względzie jest okoliczność polegająca na tym, że rozpatrywane zasoby są zarządzane przez podmioty inne niż władza publiczna czy też pochodzą pierwotnie z prywatnego źródła.

Powód udzielał pomocy publicznej ze środków publicznych na gruncie prawa unijnego. Kwestia czy środki te można uznać za środki publiczne w ramach prawa krajowego ma drugorzędne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z zasady pierwszeństwa prawa unijnego wynika obowiązek stosowania prawa unijnego przed prawem krajowym państw członkowskich. Zasada ta ma zastosowanie do wszystkich przepisów krajowych, w tym przepisów konstytucyjnych.

Roszczenie powoda sprowadza się do żądania zwrotu pomocy publicznej, w związku z tym, do pojęcia środków publicznych znajdą zastosowanie przepisy unijne, z których wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż powód w trakcie realizacji Programu 2.0 korzystał ze środków publicznych. Nawet na gruncie prawa krajowego nie można uznać, iż powód udzielał pomocy ze środków prywatnych spółki. Ustawa budżetowa przewidywała, iż w 2025 r. w budżecie państwa zostaną zagwarantowane środki na wykup obligacji wyemitowanych przez Państwowy Fundusz Rozwoju Spółka Akcyjna siedzibą w D..

Z powyższego zatem wynika, że;

- powód w ramach umowy, udzielał pomocy publicznej z zasobów państwowych a wobec tego nie była to typowa umowa a umowa o udzielenie pomocy publicznej,

- do powoda, jako podmiotu dysponującego środkami publicznymi, udzielającego pomocy publicznej, a w konsekwencji do stosunku zobowiązaniowego z pozwanymi, zastosowanie mają zarówno przepisy unijne (w tym zasada uzasadnionych oczekiwań) jak i krajowe wyrażone w szczególności w prawie przedsiębiorców czy Konstytucji RP,

- Regulamin musi spełniać wymogi prawa unijnego w zakresie udzielania pomocy publicznej,

- powód przy tworzeniu Regulaminu winien kierować się Decyzją KE, a ewentualna jego ingerencja w jej treść mogła zmierzać jedynie do doprecyzowania zapisów, a nie przypisywania sobie całkiem nowych uprawnień, czy obchodzenia przepisów dotyczących pomocy publicznej,

- pomoc publiczna udzielana na podstawie art. 107 (...) ze swej definicji jest pomocą w rynek wewnętrzny, wobec czego jej udzielenie wymaga pełnej przejrzystości i zgodności z Decyzją KE, a podmiot jej udzielający musi podlegać kontroli zarówno Komisji Europejskiej jak i sądowej,

- powód wszelkie kompetencje winien mieć wyrażone wprost w przepisach (art. 87 i art. 217 Konstytucji), których zgodnie z zasadą legalizmu (art. 7 Konstytucji) nie należy domniemywać.

Powód w ramach Programu 2.0 udzielał pomocy publicznej a wobec tego nie przysługuje mu legitymacja materialna do wystąpienia z żądaniem zwrotu subwencji finansowej. W polskim porządku prawnym, na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, w wypadku braku przepisów szczegółowych, takie uprawnienie przysługuje wyłącznie Komisji Europejskiej działającej w porozumieniu z Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Powód swoje roszczenie wywodzi w pierwszej kolejności z § 16 ust. 7 Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym „Tarcza finansowa 2.0 Polskiego Funduszu (...) dla Mikro, U. i N. firm” nie biorąc pod uwagę, że pomoc publiczna podlega odrębnym regulacjom, również na szczeblu unijnym, które zgodnie z zasadą pierwszeństwa mają zastosowanie w sprawach dotyczących windykacji pomocy publicznej, udzielonej niezgodnie z prawem bądź wykorzystanej niezgodnie z jej przeznaczeniem.

Podkreślenia wymaga fakt, iż ani decyzja KE ani ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o systemie instytucji rozwoju nie zawiera przepisów proceduralnych, a co więcej materialnych, dających uprawnienie powodowi do wystąpienia z żądaniem zwrotu pomocy publicznej zaakceptowanej przez Komisję Europejska a więc udzielonej na podstawie art. 107 i 108 (...).

Powód nie posiada umocowania ustawowego przyznającego mu taką kompetencję. Niniejszym pozwem zatem powód swoją kompetencję uzurpuje. Nie jest z całą pewnością takim przepisem art. 21 a ust. 2 a ustawy o systemie instytucji rozwoju, który mówi wyłącznie o możliwości egzekucji pomocy publicznej, co do której zostało stwierdzone, iż została udzielona z naruszeniem zasad. Z omawianego przepisu nie wynika, aby to powód był uprawniony do żądania i dochodzenia zwrotu. Nie istnieje nawet przepis blankietowy, który takie uprawnienie nadawałby powodowi w treści umów zawieranych z przedsiębiorcami.

Z ustawy o systemie instytucji rozwoju wynika, iż powód był zobowiązany do udzielenia wsparcia przedsiębiorcom a następnie monitorowania i wykonania sprawozdania z realizacji Programu. Ustawodawca w art. 21 a ust. 2 ustawy o systemie instytucji rozwoju określił zakres obowiązków i uprawnień powoda i nie ma wśród nich kompetencji do występowania o zwrot pomocy publicznej, tak jak ma to miejsce w ustawach szczególnych do ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. To samo dotyczy kompetencji powoda przy realizacji pozostałych zadań określonych w ustawie o systemie instytucji rozwoju, gdzie w art. 11 – 13 powód nie otrzymał takiej kompetencji, gdyż co do zasady zwrot pomocy publicznej dochodzony jest w oparciu o art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz przepisy ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej

Finansowanie działalności spółki z tytułu roszczeń o zwrot pomocy publicznej nie jest dozwolone, zarówno na gruncie krajowym jak i unijnym. Dodatkowo prowadziłoby to do sytuacji, gdy powód chcąc pozyskać finansowanie w przyszłości, miałby możliwość dowolnej modyfikacji Regulaminu Programu w taki sposób, aby dla własnej korzyści wyegzekwować wcześniej udzieloną pomoc publiczną, zgodną z Decyzją KE (określającą zasady i maksymalną wysokość) i ówczesnymi regulacjami.

Finansowanie powoda z Programu zaakceptowanego przez Komisję Europejską, jest niedozwolone z uwagi na przepisy unijne. W rzeczywistości bowiem występowanie przez powoda z żądaniem zwrotu subwencji finansowej, stanowiłoby przejaw pomocy publicznej udzielanej prywatnej spółce, co do której Komisja Europejska nie zatwierdziła, iż taka pomoc może zostać przyznana. Finansowanie powoda zostało przewidziane w ustawie budżetowej na 2025 r. właśnie między innymi z uwagi na fakt, iż poniósł on koszty realizacji programu pomocowego. Wszelkie dodatkowe finansowanie prywatnej spółki, w szczególności poprzez zwrot pomocy publicznej, należy zatem uznać za niedopuszczalne. Naruszenie dyscypliny finansów D. zaś może prowadzić nawet do nałożenia kar na kraj członkowski, w związku z niezatwierdzonym finansowaniem podmiotów komercyjnych.

Wobec tego to państwo posiada roszczenie o zwrot pomocy publicznej świadczonej niezgodnie z przeznaczeniem, z tym zastrzeżeniem, iż nie istnieje obecnie przepis kompetencyjny nadający takie uprawnienie stosownemu organowi. Ponadto finansowanie powoda o którym mowa w art. 16 a ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie instytucji rozwoju (ze zwrotów środków z Programu) z całą pewnością nie może odnosić się do przypadków roszczeń o zwrot pomocy publicznej. Przepis ten bowiem stanowi, iż powód ma prawo zachować środki zwrócone przez przedsiębiorców, w sposób dobrowolny, na podstawie wydanych decyzji o umorzeniu zwrotu części subwencji finansowych.

Wyłączna kompetencja Komisji Europejskiej w zakresie zadań kontroli i zarządzania pomocą publiczną wynika z art. 108 (...) i takie jest też stanowisko doktryny. Komisja Europejska posiada uprawnienie do wystąpienia z żądaniem zwrotu pomocy publicznej, nawet takiej która została uprzednio przez nią zaakceptowana. Uprawnienie do kontrolowania pojedynczych beneficjentów nie jest kwestionowane w doktrynie i orzecznictwie unijnym. Trybunał Sprawiedliwości w jednym z orzeczeń wypowiedział się, iż „w przypadku systemu pomocy H. może ograniczyć się do zbadania cech danego systemu, aby w uzasadnieniu decyzji ocenić, czy system ten ma charakter niezbędny do realizacji jednego z celów określonych w art. 107 ust. 3 (...). W decyzji dotyczącej takiego systemu H. nie ma obowiązku przeprowadzać analizy pomocy przyznanej w każdym indywidualnym przypadku na podstawie tego systemu. Zbadanie indywidualnej sytuacji każdego z przedsiębiorstw, których dana pomoc dotyczy, będzie konieczne dopiero na etapie odzyskiwania pomocy.” (patrz wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 20 grudnia 2017 r., C-81/16)

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości UE kompetencja w zakresie pomocy publicznej (w tym do żądania zwrotu) może być określona w umowie jednak jej źródło powinno w sposób wyraźny wynikać z przepisów prawa.

Wobec braku stosownej kompetencji, wyrażonej wprost w treści ustawy, zdaniem Sądu, powód nie posiada legitymacji materialnej do wystąpienia o zwrot pomocy publicznej.

Nawet jednak, gdyby uznać, że powód ma legitymację procesową czynną w przedmiotowej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie ze względu na zwolnienie pozwanych z długu przez powoda.

Jak wynika z art. 508 kc zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Jest to jeden ze sposobów wygaśnięcia zobowiązania bez zaspokojenia wierzyciela.

W przedmiotowej sprawie powód w dniu 29 grudnia 2022 r. wydał decyzję w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej, w której wskazał, że wartość zwolnienia (...) S. Ł., W. X. spółka cywilna w X., której wspólnikami są pozwani, z obowiązku zwrotu subwencji finansowej wynosi 162.000,00 zł a wartość subwencji finansowej pozostałej do spłaty wynosi 0,00 zł. Pozwani otrzymali przedmiotową decyzję i nie zgłaszali zastrzeżeń co do zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji a także nie uiścili żadnej kwoty na rzecz powoda, która mogła zostać zakwalifikowana jako zwrot subwencji, a zatem zaakceptowali oświadczenie powoda o zwolnieniu z długu, co spowodowało wygaśnięcie zobowiązania.

Niezależnie od powyższego Sąd doszedł też do przekonania, że brak jest też wskazywanych przez powoda podstaw do żądania od pozwanych zwrotu subwencji finansowej oraz skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty tej subwencji. Pozwani kwestionowali bowiem roszczenie powoda także co do zasady wskazując, że nie zachodziły przesłanki związane ze zjawiskiem powiązania przedsiębiorstw pozwanego z przedsiębiorstwem prowadzonym przez pozwanych w ramach spółki cywilnej jak również powoływali się na sprzeczność postępowania powoda z zasadami współżycia społecznego.

Odnotować należy, że choć w umowie subwencji finansowej jako stronę umowy wskazano (...) (...) (...), (...). (...) spółka cywilna w X., to faktycznie rzeczywistą stroną tej umowy (przedsiębiorcą) byli wspólnicy tej spółki, czyli pozwani. Spółka cywilna nie posiada bowiem osobowości prawnej i nie może być podmiotem praw i obowiązków.

Jak wynikało z Regulaminu ubiegania się o udział w Programie, aby zostać zakwalifikowanym do kategorii mikroprzedsiębiorcy należało mieć status przedsiębiorcy w rozumieniu ustawy Prawo Przedsiębiorców i na dzień 31 grudnia 2019 r. zatrudniać co najmniej 1 pracownika oraz nie więcej niż 9 pracowników (w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy). Przy określaniu jednak statusu mikroprzedsiębiorcy beneficjent zobowiązany był zweryfikować, czy zachodzą po jego stronie powiązania w ramach relacji łączących go z innymi przedsiębiorstwami o jakich mowa w § 11 ust. 3 Regulaminu.

Powód nie udowodnił, że pozwani nieprawidłowo określili status (...) (...) (...), (...). (...) spółka cywilna w X. jako mikroprzedsiębiorcy nie doliczając do danych w zakresie liczby pracowników danych dotyczących przedsiębiorstw powiązanych.

Poza sporem pozostawało, że pozwani są przedsiębiorcami w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców oraz, że pozwany prowadzi działalność nie tylko w ramach spółki cywilnej (...). (...), T. (...) spółka cywilna w X. ale także w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej i w ramach spółki cywilnej (...) S. spółka cywilna W. X., J. S., J. X. (1) w X.. Sam fakt, iż pozwany prowadzi i jednoosobową działalność gospodarczą i działalność w ramach innej spółki cywilnej nie oznacza jednak, że przedsiębiorstwa prowadzone w ramach tych działalności są powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez pozwanych w ramach spółki cywilnej.

Zgodnie z § 2 Regulaminu w brzmieniu na czas zawarcia umowy przedsiębiorstwa powiązane oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków: (i) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka (ii) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa, (iii) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej w tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki, (iv) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu, udziałowców/ akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie, z uwzględnieniem metodologii przyjętej w Załączniku I do (...).

W art. 3 ust. 3 Załącznika I do rozporządzenia Komisji WE nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktaty wskazano, że „Przedsiębiorstwa (...) oznaczają przedsiębiorstwa, które pozostają w jednym z poniższych związków:

a) przedsiębiorstwo ma większość praw głosu w innym przedsiębiorstwie w roli udziałowca/akcjonariusza lub członka,

b) przedsiębiorstwo ma prawo wyznaczyć lub odwołać większość członków organu administracyjnego, zarządzającego lub nadzorczego innego przedsiębiorstwa,

c) przedsiębiorstwo ma prawo wywierać dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo na podstawie umowy zawartej z tym przedsiębiorstwem lub postanowień w jego statucie lub umowie spółki,

d) przedsiębiorstwo będące udziałowcem/akcjonariuszem lub członkiem innego przedsiębiorstwa kontroluje samodzielnie, na mocy umowy z innymi udziałowcami/akcjonariuszami lub członkami tego przedsiębiorstwa, większość praw głosu udziałowców/akcjonariuszy lub członków w tym przedsiębiorstwie.

Przedsiębiorstwa pozostające w jednym z takich związków za pośrednictwem osoby fizycznej lub grupy osób fizycznych działających wspólnie również uznaje się za przedsiębiorstwa powiązane, jeżeli prowadzą one swoją działalność lub część działalności na tym samym rynku właściwym lub rynkach pokrewnych. Za „rynek pokrewny” uważa się rynek dla danego produktu lub usługi znajdujący się bezpośrednio na wyższym lub niższym szczeblu rynku w stosunku do właściwego rynku.

Uwzględniając powyższe definicje stwierdzić należy, że jako przedsiębiorstwo powiązane z przedsiębiorstwem prowadzonym przez wspólników spółki cywilnej (...) (...) (...), T. (...) spółka cywilna w X. można potraktować jedynie przedsiębiorstwo prowadzone przez pozwanego w ramach indywidualnej działalności gospodarczej pod nazwą PHU (...) W. X. w X., gdyż kod (...) przeważającej działalności prowadzonej przez pozwanego (56.30.Z) był taki sam jako (...) działalności gospodarczej prowadzonej w ramach spółki cywilnej (...). (...), T. (...) spółka cywilna w X.. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe w ramach indywidualnej działalności gospodarczej pod nazwą PHU (...) W. X. w X. pozwany na dzień 31 grudnia 2019 r. zatrudniał 4 pracowników. Zatem doliczenie liczby tych pracowników do liczby pracowników zatrudnianych przez wspólników (...). (...), T. (...) spółka cywilna w X., także pozwalało na określenie statusu (...). (...), T. (...) spółka cywilna w X. przy ubieganiu się o subwencję finansową jako mikroprzedsiębiorcy. Natomiast nie zachodził stosunek zależności pomiędzy pozwanymi jako wspólnikami (...) A. (...), T. (...) spółka cywilna w X. a wspólnikami spółki cywilnej (...) S. spółka cywilna W. X., J. S., J. X. (1) w X., której wspólnikiem był pozwany. (...) S. spółka cywilna W. X., J. S., J. X. (1) w X. miała bowiem trzech wspólników, z których każdy miał równe prawo głosu. Zatem pozwany, będący wspólnikiem tej spółki, nie miał większości praw głosu w tej spółce ani nie mógł wywierać dominującego wpływu na tę spółkę. Dodatkowo zauważyć należy, że (...) S. spółka cywilna W. X., J. S., J. X. (1) w X. działała w branży budowlanej a więc na zupełnie innym polu niż (...) BAR (...). (...), T. (...) spółka cywilna w X. a przy tym nie zatrudniała w dniu 31 grudnia 2019 r. żadnych pracowników.

W ocenie Sądu nie można też uznać za przedsiębiorstwa powiązane z (...) BAR (...). (...), (...). (...) spółka cywilna w X. przedsiębiorstw prowadzonych przez J. X. (2) i J. S. czyli wspólników spółki cywilnej (...) S. spółka cywilna W. X., J. S., J. X. (1) w X. w ramach indywidualnych działalności gospodarczych. Pozwani nie mieli żadnego wpływu na te działalności gospodarcze a przy tym ani J. X. (2) ani J. S. w dacie 31 grudnia 2019 r. i w dacie zawarcia umowy subwencji finansowej nie prowadzili działalności gospodarczych na tym samym polu co (...) BAR (...). (...), T. (...) spółka cywilna w X.. Kod (...) przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej wówczas przez J. X. (2) to 41.20.Z a kod (...) przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej wówczas przez J. S. to 47.19.Z.

Ponieważ powód nie wykazał, by pozwani uzyskali subwencję na podstawie nieprawdziwych oświadczeń złożonych we wniosku o przyznanie subwencji finansowej (...) BAR (...). (...), T. (...) spółka cywilna w X. co do posiadania statusu mikroprzedsiębiorcy, powództwo także podlegało oddaleniu.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc w zw. z art. 99 kpc kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu i zasądził od powoda na rzecz każdego z pozwanych poniesione przez nich koszty procesu w kwotach po 10.817,00 zł, na które to kwoty złożyły się wynagrodzenia pełnomocników pozwanych w kwotach po 10.800,00 ustalone stosownie do treści § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.) i opłaty skarbowe od pełnomocnictw w kwotach po 17,00 zł.