descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 450/18

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 12 września 2018r.

Sąd Rejonowy w Nowym Sączu I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSR Grażyna Poręba

Protokolant: prot. sąd. Paulina Polecka

Z./

- (...)

- (...)

(...)

Uzasadnienie

wyroku z dnia 12 września 2018r.

PowódU.w (...) domagał się zasądzenia od pozwanego J. K. kwoty 2.268,73 zł. z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia powództwa do dnia zapłaty oraz zasądzenia zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu podał, że pozwany i (...) S.A. w W. w dniu 28 kwietnia 2017r. zawarli umowę pożyczki nr (...), z której pożyczkobiorca nie wywiązał się, umowa została wypowiedziana a należność stała się wymagalna w dniu 16 listopada 2017r. Powód nabył z w dniu 12 grudnia 2017r. wierzytelność na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 28 września 2017r.

Na kwotę dochodzoną pozwem składają się: kapitał – 1.275 zł., odsetki naliczone przez pierwotnego wierzyciela – 39,76 zł., odsetki naliczone przez powoda – 28,36 zł., opłata przygotowawcza – 925,61 zł.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym pozwany wniósł o oddalenie powództwa zarzucając brak legitymacji procesowej powoda, niezasadność obciążania pozwanego opłatą przygotowawczą jako postanowieniem umowy o charakterze klauzuli abuzywnej. Przyznał pozwany, iż zawarł umowę pożyczki na kwotę 1.500 zł., spłacił tylko 3 raty pożyczki po 142 zł. Podniósł pozwany także, iż powód nie podjął próby polubownego zakończenia sporu przed skierowaniem sprawy do sądu.

W odpowiedzi na sprzeciw powód wniósł pismo przygotowawcze z 27 czerwca 2018r., w całości podtrzymując swoje stanowisko.

Do udziału w sprawie wstąpił Miejski Rzecznik Konsumentów w N., który w piśmie z dnia 30 sierpnia 2018r. wniósł o dokonanie kontroli umowy pożyczki celem stwierdzenia, że zapisy dotyczące opłaty przygotowawczej stanowią klauzule abuzywne, które nie wiążą konsumenta oraz zasądzenie kosztów procesu na rzecz pozwanego niezależnie od wyniku sprawy z uwzględnieniem art. 101 i 103 k.p.c. Rzecznik stał na stanowisku, że w związku ze sprzecznością z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami dodatkowych opłat, które nie były indywidulanie uzgadniane z konsumentem, powodowi należy się jedynie zwrot kapitału z odsetkami przy zaliczeniu dokonanych wpłat.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 28 kwietnia 2017r. (...) S.A. w W. i J. K. zawarli umowę pożyczki na okres 20 miesięcy, kwota pożyczki wynosiła 1.500 zł., całkowita kwota do zapłaty miała wynosić 2.721,81 zł. Z tytułu udzielenia pożyczki pożyczkodawca naliczał opłatę przygotowawczą – 1.090 zł., płatną w ratach miesięcznych po 54,50 zł. wliczanych do ogólnej kwoty miesięcznej raty pożyczki. Oprocentowanie pożyczki wynosiło 10 %, ogólna kwota odsetek umownych wynosiła 131,81 zł.

Pozwany spłacił trzy raty po 142 zł. czyli łącznie 426 zł.

Pismem z 2 listopada 2017r. pożyczkodawca rozwiązał umowę z dwutygodniowym wypowiedzeniem, wzywając równocześnie pozwanego do zapłaty kwoty 2.238,73 zł.

28 września 2017r. pomiędzy (...) S.A. i powodem została zawarta umowa ramowa cyklicznego przelewu wierzytelności, której przedmiotem była także wierzytelność w stosunku do pozwanego J. K. wynikająca z umowy nr (...). Do przejścia praw doszło 12 grudnia 2017r. Pozwany został poinformowany o przelewie wierzytelności i przez nabywcę ponownie wezwany do zapłaty długu.

/ dowód: umowa k. 3-7, wypowiedzenie umowy k. 8, umowa przelewu k. 9-12, zawiadomienie i wezwanie do zapłaty k. 16-17, dowody zapłaty k. 44-46 /

Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów przedłożonych przez powoda. Materiał dowodowy stanowią zatem dokumenty prywatne, których prawdziwość nie była przez strony kwestionowana.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo jest uzasadnione częściowo.

Na wstępie odnosząc się do pierwszego zarzutu pozwanego o braku legitymacji czynnej powoda należy stwierdzić, iż jest on chybiony a powód udokumentował swoje uprawnienie do dochodzenia wierzytelności od pozwanego. Przedłożył umowę przelewu wierzytelności wraz załącznikiem, z którego wynika, iż nabył on wierzytelność w stosunku do pozwanego.

Bezspornym w sprawie jest, iż pozwany w wyniku zawartej umowy pożyczki otrzymał od wierzyciela kwotę 1.500 zł. Dodatkowe koszty związane z udzieleniem pożyczki pierwotny wierzyciel ustalił na kwotę 1.090 zł. (opłata przygotowawcza).

Umowa pożyczki została zawarta z konsumentem w dniu 28 kwietnia 2017r. W dacie zawarcia umowy obowiązywały przepisy ustawy o kredycie konsumenckim z 22 maja 2011r. Art. 36a ustawy wprowadza sposób obliczenia maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów kredytu, obliczanych według podanego przez ustawodawcę wzoru odnoszącego się do całkowitej kwoty kredytu, okresu spłaty wyrażonej w dniach i liczby dni w roku.

Kierując się wzorem podanym w ustawie w istocie, naliczona dodatkowa opłata nie przewyższa poza odsetkowych kosztów kredytu.

Nie pozbawia to jednak sądu prawa do oceny postanowień konkretnej umowy pod względem jej zgodności z art.. 385 1 k.c. zwłaszcza, iż zarzut niezgodności z zasadami współżycia społecznego został zgłoszony przez pozwanego.

Stanowczo należy stwierdzić, iż takie nie negocjowane, jednostronnie ukształtowane postanowienia stosunku prawnego, w których poza odsetkowe koszty udzielenia pożyczki są zbliżone do samej kwoty pożyczki stanowią klauzule abuzywne, naruszające zasady współżycia społecznego i dobre obyczaje. W ocenie sądu określenie kwoty kosztów poza odsetkowych na poziomie ponad 72 % wartości pożyczki zdecydowanie odbiega od sprawiedliwego wyważenia praw i obowiązków stron.

Rację ma oczywiście powód powołując się na swobodę umów, pomija jednak, iż w świetle art. 353 1 k.c. zasada ta nie pozostaje całkowicie dowolna i podlega ograniczeniom m.in. w tym sensie, że umowa nie może sprzeciwiać się zasadom współżycia społecznego. Tymczasem wskazane postanowienia umowy są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i kształtują obowiązki drugiej strony w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami bowiem określone przez poprzednika prawnego powoda koszty nie mają żadnego faktycznego uzasadnienia i powiązania ekonomicznego z poniesionymi kosztami pożyczki.

Choć jak wskazano wyżej koszty te nie przekraczają ustawowego limitu to podmiot udzielający pożyczek nie może zupełnie dowolnie kształtować praw przy zastosowaniu gotowego wzorca umowy. W szczególności opłata przygotowawcza powinna służyć pokryciu kosztów rozpatrzenia wniosku, ze względów technicznych koszty te powinny mieć charakter ryczałtowy lub obliczony według czytelnych kryteriów, w przeciwnym wypadku rodzi się uzasadnione podejrzenie, że opłata przygotowawcza służy ukryciu innych kosztów co może być sprzeczne z art. art. 385 1 § 1 k.c . Oczywiście sama opłata przygotowawcza i możliwość obciążenia nią konsumenta nie stanowi samo w sobie działania sprzecznego z dobrym obyczajem pod warunkiem jednak wskazania podstaw do ustalenia jej wysokości. Tymczasem powód nie wykazał jakie poniósł koszty związane z przygotowaniem umowy , brak jest dowodów na okoliczność poniesienia kosztów uruchomienia pożyczki, weryfikacji pożyczkobiorcy lub choćby wyjaśnienia czy i w jakim zakresie czynności te miały wpływ na wysokość opłaty przygotowawczej, co powoduje także niemożność ewentualnej weryfikacji kwoty opłaty.

Wobec powyższego pozwany jest zobowiązany do zapłaty na rzecz powoda pożyczki wraz z odsetkami tj. kwoty 1.343,12 zł. ( kapitał 1.275 zł., odsetki 39,76 zł. i 28,36 zł. ).

Odnośnie kosztów procesu sąd orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. Powód wygrał proces w 59 %, poniósł koszty procesu w wysokości 1.017 zł. ( opłata 100 zł., zastępstwo procesowe 900 zł., opłata skarbowa 17 zł. ), pozwany jest zobowiązany wobec tego do zwrotu powodowi kwoty 600,03 zł.

ZARZĄDZENIE

1/ (...)

2/ (...)

3/ (...)

(...)

Sędzia.