Treść orzeczenia
Sygn. I C 394/16
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 3 sierpnia 2017 r.
Sąd Okręgowy w Słupsku I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
SSO Janusz Blicharski
Anna Pietrusiewicz
po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2017 r. w Słupsku na rozprawie sprawy z powództwa M. P. przeciwko S. K. (1) o zapłatę i wydanie
1. oddala powództwo;
2. zasądza od powoda M. P. na rzecz pozwanego S. K. (1) kwotę 14.400 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego;
3. nakazuje ściągnąć od powoda M. P. na rzecz Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Słupsku kwotę 167 złotych tytułem zwrotu wydatków.
Na oryginale właściwy podpis.
Sygn. akt I C 394/16
Uzasadnienie
Powód M. P. wniósł o zasądzenie od pozwanego S. K. (1) kwoty 500.000 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 30 marca 2016 r. a nadto by Sąd nakazał pozwanemu by wydał powodowi przedmioty ze złota w postaci:
- 2 par kolczyków ze złota w formie wisiorków, wagi po 20 gr każda, wartości po 3.360 zł każda para;
- 2 par kolczyków ze złota w formie kulek, wagi po 20 gr każda, wartości po 3.360 zł każda
- 2 sztuk bransolet z pełnego złota, wagi po 25 gr każda, wartości 4.200 zł każda;
- 4 łańcuszków złotych z wisiorkami po 20 gram, wartości po 3.360 zł każdy;
- 4 pierścionków złotych każdy po co najmniej 10 gramów każdy, wartości 1.680 zł każdy;
- 2 sygnetów złotych o wadze po 50 gramów każdy, wartości 8.400 zł każdy;
- 2 bransolet z pełnego złota o wadze co najmniej 100 gramów każda, wartości po 16.800 zł każda.
Jako cenę 1 grama złota powód w swoich wyliczeniach przyjął kwotę 168 zł.
Powód zgłosił również żądanie ewentualne zasądzenia kwoty 92.400 zł jako równowartości przekazanych pozwanemu wyrobów ze złota.
W uzasadnieniu żądania wskazał powód, że od wielu lat przyjaźnił się z pozwanym, miał do niego pełne zaufanie, poprosił pozwanego o bycie ojcem chrzestnym swego dziecka. W roku 2009 pozwany miał poprosić powoda o udzielenie pożyczki na planowaną działalność gospodarczą/transport osobowy z Polski do Niemiec/.
Mając pełne zaufanie do pozwanego powód w roku 2009 pożyczył S. K. (1) kwotę 400.000 zł, a następnie w roku 2013 dalsze 100.000 zł. Jak twierdził strony spisały umowę której zabezpieczeniem zwrotu pożyczki miał być dom pozwanego w S.. Umowa miała być sporządzona w jednym egzemplarzu który pozostał w posiadaniu pozwanego. Od udzielonej pożyczki pozwany miał płacić powodowi odsetki w wysokości 10 % rocznie, czyli wg. ustaleń stron 4.000 zł miesięcznie. Daty zwrotu pożyczki strony nie ustaliły. Powód twierdził, że pozwany nigdy nie zaprzeczał faktowi wzięcia pożyczki, a do roku 2015 pozwany miał przekazywać powodowi pieniądze tytułem odsetek i płacić za powoda alimenty na rzecz córki w Polsce /powód na stałe mieszka w Szwecji/.
W grudniu 2015 r. powód wezwał pozwanego do zwrotu pożyczki.
Jednocześnie powód twierdził, że przekazał pozwanemu na przechowanie szereg przedmiotów ze złota szczegółowo opisanych w żądaniu pozwu.
Pozwany S. K. (1) w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa, zaprzeczając by między stronami kiedykolwiek doszło do zawarcia umowy pożyczki. Przyznał pozwany, że przechowywał u siebie w domu pieniądze dane mu przez powoda a nadto na prośbę powoda dokonywał w jego imieniu płatności świadczeń alimentacyjnych na rzecz córki mieszkającej z matką w Polsce, pozwany twierdził, że nigdy nie był dłużnikiem powoda a intencją powoda było wyłącznie to by nie wykonywać samodzielnie operacji bankowych, z uwagi na chęć nieujawnienia pochodzenia środków finansowych.
Co do żądania zwrotu oddanej na przechowanie biżuterii ze złota pozwany wyjaśnił, iż część biżuterii przyjął w depozyt zaś część stanowiła podarunek od powoda. Pozwany zaprzeczył by kiedykolwiek otrzymał od powoda kolczyki, pierścionki czy sygnety natomiast przyznał, że otrzymał na przechowanie srebrne monety, dwa złote łańcuszki o niewielkiej wadze, wisiorek ze złotą rękawicą bokserską oraz złotą bransoletę o niewielkiej wadze, Nie oznaczono wartości przekazanych ruchomości, ani ich gramatury czy kruszcu. Wskazaną wyżej biżuterię pozwany zwracał powodowi sukcesywnie aż do przełomu lutego i marca 2016 r. Złoty wisiorek z rękawicą bokserską pozwany otrzymał od powoda jako prezent.
Sąd ustalił co następuje
Poza sporem jest, że powód był bliskim przyjacielem pozwanego przez wiele lat. Prowadzili wspólne interesy, wreszcie pozwany został ojcem chrzestnym córki powoda. Niesporne jest także, że w trakcie wizyt w (...) przekazywał mu na przechowanie różne kwoty pieniężne.
Dowód: zeznania stron k. 174 - 176 oraz zeznania świadków B. G. k. 173 v, T. K. k. 109, K. D. k. 108 v, W. W. k. 85 v-86,
Powód nie zawarł z pozwanym umowy pożyczki na piśmie.
- bezsporne
Nie ujawniono także w toku postępowania umowy mającej stanowić zabezpieczenie zwrotu pożyczki /zastaw w postaci domu pozwanego/.
- bezsporne.
Pieniądze które powód przekazał pozwanemu stanowiły darowizną od rodziców, której jednak nigdy nie zgłosił do Urzędu Skarbowego.
Dowód: zeznanie powoda k. 174 v oraz zeznanie matki powoda I. P. k. 144.
Sąd zważył co następuje
Roszczenie powoda podlegało oddaleniu.
W sprawie istnieje zbyt dużo niejasności i wątpliwości które nie pozwalają na przyjęcie, że między stronami doszło do zawarcia umowy pożyczki 500.000 zł oraz umowy przechowania kosztowności ze złota opisanych w pozwie i wycenionych na 92.400 zł.
Przede wszystkim powód nie dysponuje pisemną umową pożyczki 500.000 zł chociaż wymóg zachowania takiej formy dla celów dowodowych wynika wprost z art. 720 § 2 k.c.
Przedstawieni przez powoda świadkowie nie widzieli momentu wręczania pieniędzy pozwanemu, a jedynie widzieli jak pozwany przekazywał pieniądze powodowi. O pożyczce świadkowie /dobre znajome M. P./ wiedzieli jedynie z opowiadań samego powoda, przy czym jeden ze świadków/ W. W./podała nawet wbrew twierdzeniom M. P., że powód przewiózł pieniądze ze Szwecji.
Wiedza świadków o przekazywaniu pieniędzy powodowi przez S. K. (1) w żadnym wypadku nie potwierdza wersji powoda w sytuacji, gdy pozwany przyznaje, że w obecności świadków zwracał powodowi powierzone mu na przechowanie pieniądze.
Do pozwu M. P. dołączył zaświadczenie banku szwedzkiego o zadłużeniu z tytułu dwóch pożyczek bankowych na kwotę łączną 650.000 koron. Pożyczki zostały zaciągnięte 22 lipca 2001 r. i 2 marca 2006 r./k.15- 16/. Mimo upływu ponad 10 lat zadłużenie powoda w Szwecji nadal jest wysokie i we wrześniu 2016 r. wynosiło blisko 500.000 koron, zaś na 31 grudnia 2016 r. 685.830 koron. W opisanej sytuacji należy wątpić czy powód mając znaczne zadłużenia w banku w Szwecji posiadał jeszcze wolne środki na - jak twierdzi - pożyczkę dla pozwanego. Logicznym wydaje się założenie, że pieniądze otrzymane w darowiźnie od rodziców w pierwszej kolejności winien przeznaczyć na spłatę własnych długów a nie na pożyczkę dla pozwanego, szczególnie, że sam utrzymuje się z niskich świadczeń wypłacanych przez K. (...) w Szwecji /k.22-23/
Niezrozumiałe dla Sądu jest też zachowanie powoda, który - jak twierdzi - jedyny egzemplarz dokumentu zabezpieczającego zwrot pożyczki /zastaw na domu pozwanego/pozostawił w dyspozycji S. K.. Gdyby rzeczywiście M. P. aż tak bardzo jak twierdzi ufał pozwanemu to żadnego dokumentu stanowiącego zabezpieczenie spłaty by z pozwanym nie spisywał, podobnie jak uczynił to przy wręczaniu pieniędzy lub jeśli to zaufanie nie było pełne dokument zachował dla siebie.
Wreszcie zauważyć trzeba, że w myśl art. 720 § 1 k.c. z umową pożyczki mamy do czynienia wtedy gdy dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Sam powód jednak wyraźnie stwierdził w toku postępowania, że pieniądze dał K. na przechowanie, dalej czuł się ich właścicielem a potem nazwał to pożyczką. W ten sposób powód przynajmniej pośrednio potwierdził przebieg zdarzeń w wersji przedstawionej przez pozwanego.
Jako nieistotny dla rozstrzygnięcia Sąd oddalił wniosek powoda o przeprowadzenie dowodu z zapisu jego rozmowy z pozwanym w formie elektronicznej przełożonej na pismo, na okoliczność potwierdzenia faktu przekazania pieniędzy S. K.. Pomijając przyznany przez powoda fakt fragmentarycznego jedynie przeniesienia na pismo treści rozmowy - jak należy domniemywać najbardziej korzystnego dla powoda - trzeba zauważyć, iż o żadnej pożyczce w rozmowie nie ma mowy, a przechowywaniu pieniędzy powoda pozwany nie zaprzeczał w toku postępowania.
Reasumując, zebrany w postępowaniu materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do przyjęcia iż strony zawarły umowę pożyczki 500.000 zł oraz że powód wręczył pozwanemu na przechowanie precjoza ze złota szczegółowo opisane w pozwie. Przepisy kodeksu cywilnego wymagały dla takich czynności formy pisemnej dla celów dowodowych a strony wymogu tego nie spełniły. Także innymi dowodami powód nie wykazał, iż umowy o których mowa w pozwie zostały zawarte, zaś co do wyrobów ze złota nie wykazał, iż dał pozwanemu na przechowanie przedmioty inne niż te których przekazanie a następnie zwrot pozwany przyznał.
Z powyższych względów powództwo M. P. należało w całości oddalić.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z § 2 pkt. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie /Dz. U z 2015 r. poz. 615/.
Jednocześnie nakazano ściągnąć od powoda jako strony przegrywającej proces na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Słupsku kwotę 167 zł, tytułem wydatków poniesionych przez Sąd z tytułu stawiennictwa świadków.
Na oryginale właściwy podpis.