descriptionTreść orzeczenia

Sygnatura akt I C 39/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 09 października 2024 roku

Sąd Rejonowy w Sopocie Wydział I Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Anna Olszewska-Kowalska

Protokolant: sek.sąd. T. A.-(...)

Uzasadnienie

Powód (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. wniósł o zasądzenie od (...) Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej w E. kwoty 18 963,21 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od kwot:

- 18 763,21 zł od dnia 01 września 2023 r. do dnia zapłaty,

- 200,00 zł od dnia 25 września 2023 r. do dnia zapłaty

oraz zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym koszów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także odsetek ustawowych od zaliczki na poczet wydatków związanych z opinią biegłego od dnia poniesienia wydatku do dnia zapłaty.

W uzasadnieniu wskazano, iż w wyniku zdarzenia z dnia 01 sierpnia 2023 r. doszło do uszkodzenia pojazdu marki Ł. o nr rej. (...) stanowiącego własność X. G.. W tej dacie uszkodzony pojazd posiadał polisę AC zawartą z pozwanym. Integralną częścią polisy były Ogólne Warunki Ubezpieczeń Komunikacyjnych (...) 7 (symbol C-E7-K-01/23). Na podstawie zawartej umowy, pozwany po zapłacie przez poszkodowanego składki ubezpieczeniowej zobowiązał się udzielić ochrony ubezpieczeniowej w zakresie Autocasco na następujących warunkach: wariant serwisowy, konsumpcja sumy ubezpieczenia zniesiona. Pozwany w toku przeprowadzonego postępowania likwidacyjnego wbrew postanowieniom zwartej polisy AC – nie dokonał wyliczenia wysokości odszkodowania w wariancie serwisowym, lecz kosztorysowym i wypłacił poszkodowanemu odszkodowanie w łącznej wysokości 10 583,45 zł. Powód podkreślił, że postanowienia umowne warunkujące spełnienie świadczenia w wariancie serwisowym od udokumentowania naprawy fakturami mają charakter niedozwolony, rażąco naruszając prawa konsumenta.

Powód na podstawie ciągu umów cesji nabył wierzytelność wobec pozwanego ubezpieczyciela o zapłatę świadczenia uzupełniającego za szkodę z dnia 01 sierpnia 2023 r. Zlecił wycenę kosztów naprawy pojazdu w wariancie serwisowym i na jej podstawie ustalił, że wysokość świadczenia w wariancie serwisowym winna zostać określona na kwotę nie mniejszą niż 29 346,66 zł brutto. Dlatego powód dochodzi w niniejszej sprawie różnicy między kwotą należnego świadczenia, a kwotą świadczenia wypłaconego przez pozwanego. Nadto powód zaznaczył, że przysługuje mu zwrot uzasadnionych kosztów prywatnej ekspertyzy (200 zł), która służyła efektywnemu dochodzenia odszkodowania. (pozew – k. 7-11)

Nakazem zapłaty z dnia 28 grudnia 2023 r. Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Sopocie uwzględnił żądanie w całości. (nakaz – k. 78)

Od powyższego nakazu zapłaty pozwany złożył sprzeciw, wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwany wskazał, że powód dochodzi świadczenia z dobrowolnej umowy ubezpieczenia AC – a wówczas zgodnie z art. 805 k.c. to umowa określa rodzaj świadczenia i sposób jego określenia przez ubezpieczyciela. Pozwany zaprzeczył, jakoby postanowienia umowne zawierały klauzule abuzywne. Zgodnie z postanowieniami umownymi warunkiem wypłaty świadczenia w wariancie (...) jest przedłożenie faktur za naprawę pojazdu. Bezspornie ubezpieczony faktur tych nie przedłożył. Jeżeli ubezpieczony naprawił pojazd – nie było żadnych przeszkód by przedłożyć fakturę za naprawę. Nie bez znaczenia jest, że w umowie przelewu wierzytelności z dnia 14.09.2023 r. zbywca wierzytelności oświadcza, że nie przedstawił ubezpieczycielowi faktur za naprawę oraz że nie przedstawi ich do końca postępowania windykacyjnego. Powód więc w stosowanych przez siebie wzorcach umów sam zawiera klauzule niekorzystne dla ubezpieczonego. Takie zachowanie powoda jest zdaniem pozwanego sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Zatem odszkodowanie w niniejszej sprawie powinno zostać ustalone w oparciu o metodę kosztorysową, co też pozwany uczynił. Brak jest podstaw do zasądzenia kosztów sporządzenia prywatnej ekspertyzy, ponieważ powód nie był stroną umowy ubezpieczenia, nadto umowa ta nie przewiduje zwrotu tego typu świadczenia. (sprzeciw – k. 83-86)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 01 sierpnia 2023 r. doszło do uszkodzenia pojazdu marki Ł. o nr rej. (...) stanowiącego własność X. G. (G.). W tej dacie uszkodzony pojazd był objęty ubezpieczeniem AC w pozwanym zakładzie ubezpieczeń (polisa E7-(...)). Zgodnie z polisą umowa ubezpieczenia AC została zawarta w wariancie III-(...), a sumę ubezpieczenia określono na kwotę 57 300 zł brutto.

(okoliczności niesporne, nadto polisa – k. 18, 95)

Do przedmiotowej umowy ubezpieczenia zastosowanie miały Ogólne Warunki Ubezpieczeń Komunikacyjnych (...) kod C-E7-K-01/21: (dalej: OWU), które stanowiły integralną część przedmiotowej umowy.

Zgodnie z OWU:

§ 37, jeśli szkoda jest częściowa, (...) wylicza odszkodowanie według:

1. metody kosztorysowej – na podstawie wyceny dokonanej przez (...) I.;

2. metody serwisowej – na podstawie faktury dokumentującej naprawy pojazdu wystawionej przez zakład dokonujący tej naprawy.

Według § 37 ust 2: W zależności od wariantu ubezpieczenia szkoda zostanie rozliczona w następujący sposób: w wariancie (...): Sposób rozliczenia szkody Częściowej - metoda serwisowa z możliwością zmiany na kosztorysową lub na Wariant Sieć Partnerska; Rodzaj części, których ceny wykorzystane są przy wycenie szkody - części oryginalne.

§ 38 ust. 1-4, w metodzie kosztorysowej rozmiar szkody częściowej oraz wysokość odszkodowania ustala się na podstawie wyceny (...) I. z zastosowaniem:

1. norm czasowych napraw określonych przez producenta pojazdu;

2. stawki za roboczogodzinę w wysokości 65 zł brutto za prace blacharskie, mechaniczne i lakiernicze;

3. zawartego w kosztorysie naprawy wykazu części (zespołów) zakwalifikowanych do wymiany według średnich cen części alternatywnych oraz materiałów alternatywnych.

Jeżeli części alternatywne nie występują na rynku polskim, (...) do rozliczenia przyjmuje ceny brutto części oryginalnych, które są pomniejszone o poniższe zużycie eksploatacyjny:

do 3 lat (włącznie) 25 %,

4 lata 30 %,

5 lat 40 %,

6 lat 50 %,

7 lat 55 %,

8 lat 60 %,

9 lat lub więcej 65 %.

Jeżeli w okresie eksploatacji pojazdu dokonano wymiany części, udokumentowanej rachunkami, (...) ustali wysokość zużycia eksploatacyjnego indywidualnie przy uwzględnieniu okresu ich użytkowania.

Jeżeli ceny części alternatywnych są wyższe od cen ustalonych zgodnie z tabelą zamieszczoną w ust. 2, w ustalaniu wysokości szkody (...) uwzględni niższą z tych cen.

§ 39 ust. 1 pkt. 1, w metodzie serwisowej w przypadku szkody częściowej wysokość odszkodowania ustala się na podstawie faktur za naprawę pojazdu, według uprzednio uzgodnionych z (...) I. kosztów i sposobu naprawy, z zastosowaniem w wariancie (...):

a) naprawczych norm czasowych określonych przez producenta pojazdu;

b) średniej arytmetycznej stawki za roboczogodzinę ustalonej na podstawie cen usług stosowanych przez warsztaty porównywalnej kategorii do warsztatu dokonującego naprawy, działające na terenie województwa naprawy pojazdu;

c) cen części i materiałów określonych przez producenta pojazdu;

§ 40:

1. jeśli klient wybrał w umowie ubezpieczenia metodę serwisową, ale chce rozliczyć szkodę częściową w oparciu o metodę kosztorysową, to (...), na wniosek D., ustali rozmiar szkody w oparciu o metodę kosztorysową;

2. Jeżeli całkowite koszty naprawy pojazdu przekraczają wartość ustaloną metodą kosztorysową, D. ma obowiązek przedłożyć komplet faktur dotyczących robocizny, części zamiennych i materiałów (w tym lakierniczych). Tylko w takim przypadku koszty te będą uwzględnione przy ustaleniu rozmiaru szkody i wysokości odszkodowania.

3. W razie udokumentowania fakturami naprawy pojazdu dokonanej bez uprzedniego uzgodnienia z (...) I., kosztów i sposobu naprawy, (...) zwraca te koszty jednak w kwocie nie wyższej niż 110 zł brutto za roboczogodzinę prac blacharskich, lakierniczych i mechanicznych. Natomiast koszty części zamiennych i materiałów (w tym lakierniczych (...) zwraca maksymalnie do wartości brutto cen określonych przez producenta pojazdu, pomniejszonych o wartość zużycia eksploatacyjnego.

§ 44, (...) ma prawo sprawdzić, czy naprawa pojazdu jest zgodna z zakresem i kwalifikacją w protokole szkody oraz przedłożonymi rachunkami lub fakturami za naprawę, w tym do weryfikacji klasy części użytych do naprawy pojazdu. Jeśli (...) po przeprowadzonej weryfikacji ustali rozbieżność, wysokość odszkodowania zostanie usunięta na podstawie faktycznie wykonanego zakresu i sposobu naprawy, nie większego niż odpowiadający określonemu w protokole szkody zakresowi uszkodzeń sprzed naprawy.

(dowód: OWU – k. 19-46, 96-105v)

Szkoda została zgłoszona w pozwanym towarzystwie ubezpieczeń niezwłocznie. W dniu 02 sierpnia 2023 roku pozwany potwierdził przyjęcie zgłoszenia szkody.

Ł. uszkodzonego pojazdu odbyły się w dniu 05.08.2023 r, sporządzono raport szkody, w którym wskazano że sposób rozliczenia szkody ma nastąpić na podstawie wyceny (...). Tego samego dnia pozwany sporządził kalkulację naprawy, szacując koszt naprawy pojazdu poszkodowanego na kwotę 10 583.45 zł. Decyzją z dnia 05 sierpnia 2023 r. pozwany poinformował o przyznaniu odszkodowania w kwocie 10 583,45 zł brutto. W dniu 05 sierpnia 2023 r. pozwany przekazał poszkodowanemu decyzję oraz kalkulację naprawy.

Kalkulacja naprawy sporządzona przez pozwanego została zweryfikowana na zlecenie poszkodowanego przez (...) Serwis (...) z siedzibą w C., a koszt naprawy uszkodzonego pojazdu został określony na kwotę 19 363,47 zł. Po otrzymaniu ww. kosztorysu pozwany dokonał ponownej weryfikacji sporządzonego przez (...) Serwis kosztorysu wskazując, że kosztorys ten jest niezgodny z warunkami OWU AC.

W dniu 17 sierpnia 2023 r. pozwany przekazał poszkodowanemu zweryfikowany kosztorys (...) Serwis (...).

W dniu 25 sierpnia 2023 na zlecenie poszkodowanego, (...)-Rzeczoznawca T. D. sporządził wycenę kosztów naprawy pojazdu, szacując ją na kwotę 29 380,09 zł.

W dniu 04 września 2023 r. pozwany przekazał poszkodowanemu zweryfikowany kosztorys T. D. do kwoty 29 020,93 zł, zobowiązując poszkodowanego do przedstawienia faktur źródłowych dokumentujących zakup i zastosowanie w naprawie części oryginalnych.

(okoliczności bezsporne, nadto dowód: korespondencja e-mail – akta szkody zapisane na płycie CD – k. 106, kosztorys – akta szkody zapisane na płycie CD, decyzja - akta szkody zapisane na płycie CD, raport szkody - akta szkody zapisane na płycie CD, weryfikacja kosztorysu przez (...) - akta szkody zapisane na płycie CD)

Na mocy umowy przelewu wierzytelności z dnia 14 września 2023 r. X. G. jako Zbywca przelał na rzecz (...) Sp. z o.o. Spółka Komandytowa z siedzibą w P. jako Nabywcy wierzytelność przysługującą mu od sprawcy szkody, bądź jego ubezpieczyciela, bądź od innego podmiotu zobowiązanego do naprawy szkody w związku ze szkodą z dnia 01 sierpnia 2023 r. w pojeździe marki Ł. o nr rej. (...).

Następnie na podstawie umowy przelewu wierzytelności z dnia 14 września 2023 r. powód jako cesjonariusz nabył tę wierzytelność od (...) Sp. z o.o. Spółki Komandytowej z siedzibą w P..

W ww. umowie cesji zbywca oświadczył, że do dnia podpisania umowy nie przedstawił dłużnikowi faktur potwierdzających naprawę ww. pojazdu i że nie przedstawi ich do momentu zakończenia przez nabywcę procesu windykacyjnego. (§ 2 ust. 3 umowy).

(dowód: umowy przelewu wierzytelności wraz z zawiadomieniem o przelewie - k. 57-64)

Powód zlecił oszacowanie wysokości kosztu naprawy przedmiotowego pojazdu według metody serwisowej prywatnemu rzeczoznawcy i uzyskał kalkulację kosztów naprawy pojazdu poszkodowanego do stanu sprzed zdarzenia z dnia 01 sierpnia 2023 r. na kwotę 29 346,66 zł. Za sporządzoną ekspertyzę (...) Sp. z o. o. wystawiło powodowi fakturę VAT z 18 września 2023 r. na kwotę 200 zł brutto.

(dowód: kalkulacja naprawy – k. 65-70, faktura VAT – k. 71)

Pismem z dnia 18 września 2023 roku powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 18 963,21 zł w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem skierowania sprawy na drogę sądową.

(dowód: wezwanie – k. 73-74)

Koszt naprawy pojazdu Ł. o nr rej. (...) po szkodzie z dnia 01 sierpnia 2023 roku ustalony zgodnie z polisą i (...) z zastosowaniem metody kosztorysowej wynosi 11 324,36 brutto. Całkowity rzeczywisty koszt naprawy umożliwiający przywrócenie pojazdu do stanu pierwotnego metodą serwisową wynosi 29 317,10 zł brutto.

(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnej L. U. wraz z kalkulacją naprawy – k. 140-161)

Sąd zważył co następuje

Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci wymienionych wyżej dokumentów. Prawdziwość dokumentów nie była przez żadną ze stron kwestionowana. Sąd również nie znalazł podstaw do zakwestionowania ich wiarygodności. Sąd uznał, iż kalkulacje kosztów naprawy pojazdu Ł. wykonane na zlecenie stron są jedynie dowodem tego, iż wyceny takie zostały wykonane oraz służą wyjaśnieniu stanowisk procesowych stron. Ustalenie wysokości kosztów naprawy pojazdu metodą serwisową i kosztorysową było między stronami sporne i dlatego Sąd ustalał te okoliczności w oparciu o opinię biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej L. U..

Sąd uznał za wiarygodną opinię biegłego sądowego L. U. i na jej podstawie ustalił wysokość kosztów naprawy pojazdu Ł. po szkodzie z dnia 01 sierpnia 2023 roku przy zastosowaniu wariantu kosztorysowego i serwisowego. Opinia została sporządzona starannie, rzetelnie, przez biegłego dysponującego odpowiednią wiedzą specjalistyczną, żadna ze stron nie kwestionowała ani toku rozumowania biegłego ani wniosków opinii. Strona powodowa, ustosunkowując się do treści opinii wskazała jedynie, że odszkodowanie w niniejszej sprawie powinno być obliczone według wariantu serwisowego ustalonego przez biegłego sądowego na kwotę 29 346,66 zł brutto. Nie były to jednak zarzuty do opinii. Wybór wariantu stanowił ocenę prawną i leżał w gestii Sądu. Opinia biegłego sądowego była podstawą wyliczenia kosztów naprawy pojazdu w obu wariantach. W tym zakresie biegły dysponował wiedzą specjalistyczną.

W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.

W przedmiotowej sprawie odpowiedzialność pozwanego co do zasady za szkodę powstałą na skutek zdarzenia z dnia 01 sierpnia 2023 r. nie była kwestionowana. Okolicznością sporną w sprawie było ustalenie wysokości należnego powodowi (następcy prawnemu poszkodowanego) odszkodowania zgodnie z postanowieniami OWU.

W myśl art. 805 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Stosownie do art. 805 § 2 pkt 1 k.c., świadczenie ubezpieczyciela przy ubezpieczeniu majątkowym polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku.

Sąd zważył, iż w rozpoznawanej sprawie warunki, w których poszkodowanemu (a w związku z cesją wierzytelności - powodowi) przysługuje od pozwanego odszkodowanie, określone są w umowie ubezpieczenia autocasco, której część stanowią Ogólne Warunki Ubezpieczeń Komunikacyjnych (...) 7 kod C-E7-K-01/21: (dalej: OWU). Z polisy nr (...) wynika bezspornie, iż pojazd ubezpieczony był w ramach ubezpieczenia dobrowolnego AC w wariancie serwisowym (III-(...)), a w takiej sytuacji zgodnie z § 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 39 ust. 1 pkt 1 OWU szkodę należało rozliczyć metodą serwisową. Pozwany zaś nie spełnił świadczenia w wysokości odpowiadającej kosztom naprawy pojazdu w wariancie serwisowym ze względu na nieprzedstawienie faktur dokumentujących tę naprawę. Dodatkowo pozwany w toku niniejszego postępowania podnosił, że sam poszkodowany dokonał wyboru ustalenia odszkodowania w oparciu o wycenę Ubezpieczyciela. Tymczasem materiał dowodowy zgromadzony w aktach szkody wskazuje, że choć w dniu 05 sierpnia 2023 r. sporządzono raport szkody, w którym wskazano na wybór wariantu kosztorysowego wykonanego przez ubezpieczyciela, to w toku dalszego postępowania likwidacyjnego poszkodowany, po przekazaniu mu kosztorysu pozwanego, zgłosił zarzuty do wysokości ustalonych kosztów naprawy pojazdu i przedłożył pozwanemu zweryfikowaną przez serwis naprawczy kalkulację naprawy. Ostatecznie zatem, w ocenie Sądu, uznać należało, że poszkodowany zdecydował się na wybór wariantu serwisowego jako rozliczenia szkody powstałej w jego pojeździe. Skoro zatem poszkodowany zawarł umowę ubezpieczenia w wariancie serwisowym i w toku postępowania likwidacyjnego finalnie nie złożył ubezpieczycielowi oświadczenia o zmianie metody stanowiącej podstawę do wyliczenia należnego odszkodowania na kosztorysową, to brak było podstaw na etapie postępowania sądowego do uznania, że odszkodowanie winno być wyliczone w oparciu o metodę kosztorysową.

Sporne między stronami było, czy postanowienia umowne uzależniające wypłatę świadczenia w wariancie serwisowym od uprzedniego wykonania naprawy i przedstawienia faktur za naprawę mają charakter abuzywny.

Wyżej wymienione postanowienia OWU podlegały ocenie przez pryzmat art. 385 1 § 1 k.c., który stanowi, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W ocenie Sądu analizowane postanowienie umowne nie określa świadczenia głównego stron. Nie jest bowiem kwestionowany sposób wyliczenia szkody w wariancie serwisowym. Kwestionowane jako niedozwolone jest postanowienie warunkujące wypłatę świadczenia w wariancie serwisowym od przedstawienia uprzednio faktur za dokonanie naprawy przez ubezpieczonego. Nie jest to określenie świadczenia głównego, ale warunków jego wypłaty. Dlatego postanowienie to podlega kontroli pod kątem abuzywności.

Jak stanowi art. 385 1 § 3 k.c., nie uzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Zgodnie z art. 385 § 2 k.c., oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.

W ocenie Sądu, postanowienia § 37 ust. 1 pkt. 2 w zw. z § 39 ust. 1 pkt. 1 OWU w zakresie uzależniającym wypłacenie odszkodowania od dokonania naprawy i przedstawienia oryginałów rachunków lub faktur VAT za naprawę pojazdu stanowią niedozwolone postanowienie umowne w świetle przepisu art. 385 1 § 1 k.c.

Zgodnie z wielokrotnie prezentowanym przez sądy powszechne stanowiskiem, niedozwolonym postanowieniem wzorca umowy w świetle art. 385 1 § 1 k.c. jest takie postanowienie, które kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Rażące naruszenie interesów konsumenta należy rozumieć jako nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast działaniem wbrew dobrym obyczajom w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego jest tworzenie przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku (tak Sąd Apelacyjny w Warszawie, w wyroku z 11 września 2014r., Sygn. akt VI ACa 1965/13). Powyższe oznacza, że aby uznać dane postanowienie umowne za abuzywne, konieczne jest ustalenie nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron umowy, świadczącego o jego sprzeczności z dobrymi obyczajami, oraz stwierdzenie prawnie relewantnego znaczenia tej nierównowagi, które stanowi rażące naruszenie interesów konsumenta. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie mamy do czynienia z omawianą sytuacją. Postanowienia OWU nie zostały ustalone indywidualnie z ubezpieczonym, nie podlegały negocjacji, i na ich treść ubezpieczony w istocie nie miał realnego wpływu.

Dodatkowo w tym miejscu przywołać należy uzasadnienie wyroku Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia 23 października 2006 r. (sygn. akt XVII AmC 147/05), z którego wynika, iż niedozwolone jest postanowienie umowne, które uzależnia zakres obowiązku naprawienia szkody od wykonania naprawy. Decyzja poszkodowanego o dokonaniu naprawy samochodu bądź jej zaniechaniu nie ma bowiem wpływu na kwestię doznanego uszczerbku majątkowego.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu, przywołane zapisy OWU godzą w równowagę kontraktową stron wprowadzając nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków wynikających z umowy na niekorzyść poszkodowanego, rażąco naruszając jego interesy jako konsumenta. Sąd zważył, iż poszkodowany jako osoba fizyczna zawarł umowę w droższym wariancie (...), w ramach którego rozliczenie szkody następuje metodą serwisową, i który to wariant upoważniał go do dokonania napraw w Autoryzowanych Serwisach (...) lub w innym wybranym przez ubezpieczonego warsztacie samochodowym, a nie jak uczynił to pozwany – kosztorysowym.

Treść polisy w sposób jednoznaczny wskazywała na serwisowy wariant rozliczenia szkód w ramach ubezpieczenia AC, co wskazuje, że strony uzgodniły szerszy zakres ochrony ubezpieczeniowej w sposób bezwarunkowy. Natomiast postanowienie OWU obwarowuje to podstawowe uprawnienie ubezpieczonego koniecznością dokonania naprawy i przedstawienia faktury. Postanowienie umowne w zasadzie wymusza na ubezpieczonym, aby dokonał on naprawy pojazdu, zaś fakt naprawy pojazdu, jak wskazano wyżej, nie ma wpływu na wysokość szkody i doznany uszczerbek. Dalsze postanowienia dotyczące ustalenia odszkodowania („przejścia”) z metody serwisowej na kosztorysową rażąco naruszają prawa poszkodowanego, skoro brak naprawy i przedłożenia faktur skutkuje de facto ograniczeniem odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela. Prowadzi bowiem do ustalenia odszkodowania na niższym poziomie, co biorąc pod uwagę zapłatę wyższej składki ubezpieczeniowej i to według wariantu serwisowego, godzi w zasadę równowagi kontraktowej rażąco naruszając interes poszkodowanego.

Dodatkowo taki sposób uwarunkowania spełnienia świadczenia w należytej wysokości na rzecz ubezpieczonego pozbawia go w istocie ochrony, która jest celem zawarcia przez niego umowy ubezpieczenia AC. Umowa ubezpieczenia AC jest zawierana w tym celu, aby w razie powstania szkody w pojeździe ubezpieczony nie musiał jej naprawiać własnym kosztem, ale by pokrycie kosztów naprawy nastąpiło w ramach ubezpieczenia. Wymaganie przedstawienia faktur za naprawę, wymusza na ubezpieczonym wyłożenie kosztów naprawy pojazdu, które ubezpieczyciel może jedynie zrefundować. Natomiast nie zapewnia ochrony przed koniecznością poniesienia tych kosztów. Prowadzi więc do wypaczenia gwarancyjnego charakteru ochrony ubezpieczeniowej.

Nadto, nie jest ustalony ani sprecyzowany sposób uzgodnienia z ubezpieczycielem kosztów naprawy w razie jej przeprowadzania ani sposób wyliczenia średniej arytmetycznej stawki za roboczogodzinę (nie jest wskazane do których dokładnie podmiotów się odnosi, czy tylko (...) czy innych warsztatów również, ani nie wskazuje sposobu ustalenia stawek w tych warsztatach, które nie są publicznie jawne, są różnorodne w zależności od charakteru naprawy i kontrahenta). W konsekwencji powyższy zapis pozwala ubezpieczycielowi weryfikować koszty naprawy pojazdu uszkodzonego nawet naprawionego w (...) z przedstawioną fakturą w sposób arbitralny, niejasny dla stron. Powyższe oznacza, że postanowienie to nie jest jednoznaczne, to znaczy na podstawie samego postanowienia nie jest możliwe ustalenie ekonomicznych skutków zawarcia umowy ubezpieczenia w tym wariancie przez ubezpieczonego w momencie zawierania umowy.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, iż abuzywność wskazanych postanowień umownych (...) powodowała, że nie wiązały one poszkodowanego, a zatem zbędne było również odnoszenie się przez Sąd do kwestii wykonanej naprawy przedmiotowego pojazdu oraz postanowień umów przelewu wierzytelności w odniesieniu do zapisu o nieprzedstawianiu pozwanemu ubezpieczycielowi (określonemu we wspomnianych umowach mianem dłużnika) faktur za naprawę. Taki zapis nie stanowi naruszenia zasad współżycia społecznego ani lojalności kontraktowej, skoro wymóg naprawy pojazdu i przedłożenia faktury za naprawę stanowi niedozwolone postanowienie umowne niezasadnie ograniczające odpowiedzialność pozwanego ubezpieczyciela i niewiążące poszkodowanego (art. 385 1 § 1 k.c.).

Należne poszkodowanemu – a na mocy cesji wierzytelności – powodowi świadczenie ustalone wg metody serwisowej wynosiło 29 317,10 zł. Wysokość kosztów naprawy pojazdu metodą serwisową została ustalona w oparciu o opinię biegłego L. U.. Pozwany na etapie likwidacji szkody wypłacił z tytułu kosztów naprawy kwotę 10 583,45 zł, zatem powodowi przysługiwało roszczenie o dopłatę kwoty 18 733,65 zł. Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd, na podstawie art. 805 § 1 k.c., w pkt I sentencji wyroku zasądził od pozwanego (...) S. A. w E. na rzecz powoda (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. kwotę 18 733,65 zł z tytułu dopłaty do odszkodowania za szkodę w pojeździe z dnia 01 sierpnia 2023 roku. W pozostałym zakresie Sąd powództwo oddalił, na podstawie art. 6 k.c.

Odnośnie do żądania odsetek, to zgodnie z art. 817 § 1 k.c. zakład ubezpieczeń zobligowany jest, co do zasady, wypłacić odszkodowanie w terminie trzydziestu dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego zawiadomienia o szkodzie. W przypadku gdyby wyjaśnienie we wskazanym terminie okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe. Zdarzenie miało miejsce 01 sierpnia 2023 r. W dniu 02 sierpnia 2023 r. pozwany poinformował o przyjęciu zgłoszenia szkody. Z uwagi na brak daty pewnej na zgłoszeniu szkody znajdującym się w aktach szkody, Sąd uznał że datą zgłoszenia szkody był dzień 02 sierpnia 2023 r. 30-dniowy termin na spełnienie świadczenia upłynął w dniu 01 września 2023 r. Zatem od dnia 02 września 2023 r. pozwany pozostawał w opóźnieniu w spełnieniu świadczenia ubezpieczeniowego w należytej wysokości. Dlatego Sąd uwzględnił żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie na podstawie ww. przepisów oraz art. 481 § 1 i 2 k.c. zasądzając je od kwoty 18 733,65 zł od dnia 02 września 2023 r. do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie żądanie odsetkowe Sąd oddalił.

Powód domagał się również zasądzenia kwoty 200 zł z tytułu wydatków poniesionych na sporządzenie prywatnej kalkulacji kosztów naprawy pojazdu na etapie przedprocesowym. W ocenie Sądu żądanie pozwu w tym zakresie nie zasługiwało na uwzględnienie na podstawie art. 805 § 1 k.c. stosowanego a contrario. Dokonanie oceny, czy poniesione koszty na zlecenie poszkodowanego na etapie przedsądowym są objęte odszkodowaniem przysługującym od ubezpieczyciela, musi być poprzedzone uwzględnieniem całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności ustaleniem, czy zachodzi normalny związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem tego wydatku a wypadkiem oraz czy poniesienie tego kosztu było obiektywne uzasadnione i konieczne, także w kontekście ułatwienia prawidłowego określenia konkretnego odszkodowania, jak i ułatwienia zakładowi ubezpieczeń ustalenia okoliczności wypadku i rozmiarów szkody (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 maja 2004 r., III CZP 24/04).

W niniejszej sprawie to powód poniósł koszty prywatnej ekspertyzy, a nie poszkodowany. Co do tej kwestii wypowiedział się także Sąd Najwyższy stwierdzając, iż nabywcy – w drodze przelewu – wierzytelności o odszkodowanie za szkodę przysługuje od ubezpieczyciela zwrot uzasadnionych kosztów ekspertyzy zleconej osobie trzeciej tylko wtedy, gdy jej sporządzenie było w okolicznościach sprawy niezbędne do efektywnego dochodzenia odszkodowania (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2019 r., III CZP 68/18). W ocenie Sądu koszty poniesione przez powoda nie pozostają w normalnym związku przyczynowo-skutkowym ze szkodą w pojeździe. Sąd wziął pod uwagę, że powód zawodowo zajmuje się skupem wierzytelności i ich dochodzeniem od ubezpieczycieli, oceną ryzyka i szacowaniem strat, przez ten pryzmat należy więc oceniać także niezbędność sporządzania prywatnej opinii do efektywnego dochodzenia odszkodowania. Nadto powód wnosił o przeprowadzenie opinii biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej, zatem wysokość roszczenia i tak była weryfikowana w postępowaniu dowodowym. Dlatego w ocenie Sądu nie można uznać, że ten wydatek poniesiony na etapie przedprocesowym był niezbędny i konieczny. Stąd na podstawie art. 361 k.c. Sąd oddalił żądanie w zakresie kwoty 200 zł z tytułu zwrotu kosztów ekspertyzy wykonanej na zlecenie powoda.

O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 100 zdanie 2 k.p.c. Mając na uwadze, iż powództwo zostało uwzględnione niemal w całości, kosztami procesu należało obciążyć pozwanego jako przegrywającego. Pozwany zobowiązany jest więc zwrócić koszty procesu poniesione przez powoda. Na koszty procesu poniesione przez powoda składają się: opłata od pozwu 1000 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa procesowego 17 zł, wykorzystana zaliczka na poczet wynagrodzenia biegłego sądowego w kwocie 1270,76 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w wysokości 3600 zł, ustalone w oparciu o § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Łącznie suma kosztów procesu poniesionych przez powoda wyniosła 5 887,76 zł i taką też kwotę w pkt. III wyroku Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda. Podstawę zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od kosztów procesu stanowił art. 98 § 1 1 k.p.c. – Sąd zasądził je od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Wynagrodzenie biegłego sądowego wyniosło łącznie 1270,76 zł. Powód uiścił zaliczkę na opinię biegłego w wysokości 2.000 zł. Zatem do rozliczenia pozostała kwota 729,24 zł i taką kwotę należało zwrócić powodowi tytułem nadpłaconej zaliczki, o czym Sąd zasądził w punkcie IV sentencji wyroku, na podstawie art 80 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.