descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 3389/23

Uzasadnienie

wyroku z dnia 25 kwietnia 2025 roku

Pozwem z 3 października 2023 roku (data stempla pocztowego) M. K. (1) wniósł o ustalenie, że strona powodowa zwraca kredyt udzielony przez stronę pozwaną umową (...) z 12 kwietnia 2019 r. bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy, w terminie i w sposób ustalony w umowie, tj. w ratach równych wynoszących 910,16 zł. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od (...) Bank spółki akcyjnej z siedzibą w W. jako kredytodawcą kwoty 34 530,62 zł tytułem zapłaty wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 27 maja 2023 roku do dnia zapłaty, a także o zasądzenie kosztów postępowania, a tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powód jako kredytobiorca zaciągnął u kredytodawcy kredyt konsumencki i następnie złożył oświadczenie o skorzystaniu z tzw. sankcji kredytu darmowego, wskazanej w art. 45 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim. Dodatkowo powód wniósł o zabezpieczenie roszczenia (pozew, k. 2-7v).

W odpowiedzi na pozew (...) Bank spółka akcyjna z siedzibą w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Kredytodawca potwierdził, że strony zawarły umowę o treści wskazanej przez powoda, jednakże zakwestionował pełnomocnictwo konsumenta do złożenia oświadczenia, wskazał że złożenie oświadczenia stanowi nadużycie prawa podmiotowego oraz podniósł, że umowa nie zawiera postanowień, które pozwalałyby na skorzystanie z sankcji kredytu darmowego (odpowiedź na pozew, k. 46-50).

Postanowieniem z dnia 8 lipca 2024 r. Sąd na podstawie art. 177 § 1 pkt 3 1 k.p.c. zawiesił postępowanie do czasu odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej na pytania w sprawach C-472/23, C-71/24 i C-180/24 (postanowienie k. 147).

Postanowieniem z dnia 20 marca 2025 r. Sąd podjął zawieszone postepowanie (postanowienie k. 156).

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

M. K. (1) 12 kwietnia 2019 roku zawarł z (...) Bank spółką akcyjną z siedzibą w W. umowę o kredyt konsolidacyjny (kredyt konsumencki) nr (...). Bank udzielił kredytu w wysokości 102 179,81 zł, którą kredytobiorca miał spłacić w 108 równych ratach. Kredyt był przeznaczony na dowolny cel konsumpcyjny w kwocie 5 000 zł, na spłatę zobowiązań kredytowych kredytobiorcy z tytułu trzech innych kredytów w kwocie 12 712,65 zł oraz 3 959,10 zł, 76 625,23 zł oraz zapłatę kosztów kredytu w postaci prowizji od udzielonego kredytu w wysokości 3 882,83 zł (§ 1 ust. 1 umowy).

Oprocentowanie kredytu było liczone według stopy zmiennej. Zmiana stopy oprocentowania miała wpływ na wielkość zadłużenia oraz wysokość należnych odsetek. Oprocentowanie w całym okresie kredytowania stanowi sumę stawki WIBOR 3M i marży w wysokości 8,28 punktów procentowych, stałej w trakcie trwania umowy. Oprocentowanie kredytu na dzień zawarcia umowy wynosiło 10.00% (§ 2 ust. 1 - 3).

Bank zastrzegł sobie prawo obciążania klienta kosztami powstałymi w wyniku niewywiązywania się klienta z postanowień umowy, w szczególności odsetkami karnymi od zadłużenia przeterminowanego, ewentualnymi kosztami sądowymi, egzekucyjnymi zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami oraz opłatami za prowadzenie monitoringu (§ 7 ust. 2).

Całkowita kwota kredytu wynosiła 98 296,98 zł i nie obejmowała kredytowanych przez bank kosztów kredytu wskazanych w § 1 ust. 1 pkt 3 umowy. Całkowita kwota do zapłaty na dzień zawarcia umowy wynosiła 155 111,14 zł, na co składało się: całkowita kwota kredytu (98 296,98 zł) oraz całkowity koszt kredytu, który na dzień zawarcia umowy, naliczony szacunkowo wynosił 56 814,16 zł. Na całkowity koszt kredytu składały się: należne odsetki umowne w wysokości 52 931,33 zł, prowizja od udzielonego kredytu w wysokości 3 882,83 zł. Rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, która na dzień zawarcia umowy wynosiła 11,59%, wyliczono zgodnie z ustawą o kredycie konsumenckim z dnia 12 maja 2011 roku uwzględniając wartości określone w ust. 2 (§ 4 ust. 1-3).

Na kwotę kosztów sądowych i postępowania egzekucyjnego składały się w szczególności koszty postępowania sądowego, w tym koszty sądowe i koszty zastępstwa procesowego, oraz koszty postępowania egzekucyjnego, w tym koszty egzekucji sądowych i komorniczych oraz koszty zastępstwa prawnego w postępowaniu egzekucyjnym. (§ 7 ust. 8).

Bank pobierał opłaty i prowizje zgodnie z postanowieniami umowy oraz Taryfą Opłat i Prowizji za czynności związane z obsługą kredytu oraz zmianą postanowień umowy. Zastrzeżono, że w trakcie trwania umowy opłaty i prowizje mogą ulec zmianie. Zmiany opłat i prowizji mogły nastąpić w przypadku wystąpienia przynajmniej jednego z warunków: zmiana wysokości płacy minimalnej oraz poziomu wskaźników publikowanych przez GUS: inflacji, przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, zmiany cen energii, połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, rozliczeń międzybankowych oraz stóp procentowych ustalanych przez Narodowy Bank Polski, zmiany cen usług i operacji, z których bank korzysta przy wykonywaniu poszczególnych czynności bankowych i niebankowych, zmiany zakresu lub formy świadczonych przez bank usług w zakresie, w jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku z wykonaniem umowy, zmiany przepisów prawa regulujących produkty lub usługi oferowane przez bank lub mających wpływ na wykonywanie umowy, w zakresie w jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku z wykonywaniem umowy, zmiany przepisów podatkowych i/lub zasad rachunkowości stosowanych przez bank, w zakresie w jakim te zmiany mają wpływ na koszty ponoszone przez Bank w związku z wykonywaniem umowy, zmiana lub wydanie nowych orzeczeń sądowych, orzeczeń organów administracji, zaleceń lub rekomendacji uprawnionych organów, a tym Komisji Nadzoru Finansowego – w zakresie mającym wpływ na koszty ponoszone przez bank w związku z wykonywaniem umowy. Zmiany stawek opłat i prowizji następują na zasadach i w wysokości określonych w Taryfie Opłat i Prowizji dla Klientów Indywidualnych. Zmiany stawek opłat i prowizji miały być podawane do wiadomości klienta za pośrednictwem poczty lub poprzez kanały elektroniczne lub jeżeli klient wyraził zgodę, w formie elektronicznej na adres mailowy podany przez klienta, natomiast w sytuacji, gdy nie ma możliwości wykorzystania kanałów elektronicznych lub przesłania na adres mailowy – za pośrednictwem poczty. Jeżeli klient nie dokonał wypowiedzenia umowy w terminie 30 dni od powiadomienia go przez bank o zmianach, o których mowa w ust. 3, przyjmuje się że klient wyraża zgodę na zmiany. Bank był uprawniony do pobierania opłat i prowizji w nowej wysokości, poczynając od 31 dnia po przekazaniu klientowi wprowadzonych zmian do taryfy lub zmienionego wyciągu z taryfy, chyba że w tym czasie otrzyma od klienta pismo wypowiadające umowę lub propozycję jej rozwiązania za porozumieniem stron (§ 3).

Dowód: umowa kredytu konsolidacyjnego, k. 54-56.

M. K. (1) wniósł o uruchomienie kredytu poprzez przelew kwoty 5000 zł na rachunek klienta, spłatę wskazanych zobowiązań kredytowych w kwotach 12 712,65 zł, 3959,10 zł i 76 625,23 zł oraz przelew prowizji w kwocie 3882,83 zł na rachunek kredytowy.

Okoliczności bezsporne, dowód: dyspozycja uruchomienia kredytu, k. 12.

Na dzień 21 marca 2023 roku M. K. (1) miał zawartą z (...) Bank spółką akcyjną z siedzibą w W. umowę kredytu konsumenckiego. Od 12 kwietnia 2019 roku do 21 marca 2023 roku kwota spłaconych odsetek umownych wynosiła 33 425,70 zł.

Dowód: opinia bankowa, k. 22-23.

15 maja 2023 roku M. K. (1) działający przez pełnomocnika złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W treści oświadczenia wskazano, że umowa numer (...) z dnia 12 kwietnia 2019 roku nie spełniała wymagań przewidzianych w art. 30 ust. 1 pkt. 7, 6, 10, 16 ustawy o kredycie konsumenckim, w szczególności poprzez błędne wskazanie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz całkowitej kwoty do zapłaty w związku z doliczeniem do całkowitego kosztu kredytu odsetek od kwoty niewypłaconej kredytobiorcy, nieokreślenie w umowie warunków, na jakich koszty kredytu mogą ulec zmianie oraz niewskazanie prawa konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz informacji o prawie do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem. Jednocześnie wezwano (...) Bank spółkę akcyjną w W. do zapłaty żądanej kwoty w terminie 7 dni.

Dowód: oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego – k. 19-20v, pełnomocnictwo k. 21, potwierdzenie nadania k. 24, przesłuchanie powoda M. K. (1) k. 145-145v.

Pismem z 26 lipca 2023 (...) Bank S.A. wskazała, że nie może odnieść się do reklamacji z uwagi na brak potwierdzenia pełnomocnictwa.

Dowód: pismo k. 26-28.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie przedłożonych dowodów z dokumentów, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Ponadto Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dowodu z przesłuchania powoda M. K. (1), które obdarzył walorem wiarygodności. Stan faktyczny generalnie nie był sporny, natomiast spór dotyczył prawa.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą żądania o ustalenie był art. 189 k.p.c. w zw. z art. 45 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej jako: u.k.k.).

Stosownie do wymienionego przepisu powód może żądać ustalenia przez Sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 6 k.c. strona powodowa powinna wykazać istnienie po jej stronie interesu prawnego. Sąd z urzędu bada interes prawny będący materialno-prawną przesłanką powództwa o ustalenie, a ustalenie jego braku skutkuje oddaleniem powództwa wprost bez analizy żądania strony powodowej. Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. występuje wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa; niepewność ta powinna być obiektywna, tj. zachodzić według rozumnej oceny sytuacji, a nie tylko subiektywna, tj. według odczucia powodów. Interes ten należy rozumieć jako potrzebę wprowadzenia jasności co do konkretnego prawa lub stosunku prawnego – w celu ochrony przed grożącym naruszeniem sfery uprawnień powoda (wyrok Sądu Najwyższego z 24 marca 1987 r., sygn. akt III CRN 57/87, OSNPG 1987, Nr 7, poz. 27). Skuteczne powołanie się na interes prawny wymaga wykazania, że oczekiwane rozstrzygnięcie wywoła takie skutki w stosunkach między stronami, w następstwie których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie i tym samym wyeliminowane zostanie ryzyko naruszenia w przyszłości praw powodów. W przypadku, gdy dojdzie już do naruszenia prawa, w związku z którym stronie służy dalej idące roszczenie np. o świadczenie (danie, czynienie, zaniechanie lub znoszenie), wyłączona jest możliwość skutecznego wystąpienia z powództwem o ustalenie, skoro sfera podlegająca ochronie jest w takiej sytuacji szersza, a rozstrzygnięcie o różnicy zdań w stanowiskach stron nabiera charakteru przesłankowego. Takie stanowisko wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 marca 2002 r. sygn. akt: II CKN 919/99 (LEX nr 54376), które Sąd Okręgowy w całości podziela.

W ocenie Sądu powód, miał interes prawny w żądaniu o ustalenie. Ż. zapłaty nie konsumowało żądania ustalenia, że kredyt udzielony pozwanemu jest kredytem darmowym. Sporna umowa została zawarta na okres do 5 kwietnia 2028 r. Ewentualny wyrok zasądzający w niniejszej sprawie nie rozwiązywałby definitywnie sporu między stronami na przyszłość i nie regulowałby w sposób pewny sytuacji prawnej powoda. Moc wiążącą ma bowiem tylko sentencja orzeczenia, a nie jego uzasadnienie. Stąd też nawet uwzględnienie żądania zapłaty, nie stałoby na przeszkodzie domaganiu się od powoda przez pozwanego dalszych kosztów kredytu należnych w przyszłości. Dopiero prawomocny wyrok ustalający zgodny z żądaniem powoda raz na zawsze rozwiązuje spór między stronami co do zasadności żądania przez pozwanego zapłaty przez powoda kosztów kredytu.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (dalej jako „ustawa” albo „u.k.k.”) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Przedmiotowa umowa opiewała na kwotę 102 179,81 zł (§ 1 ust 1 umowy). Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.k.k. przedmiotowy stosunek prawny miał cechy kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego.

Strony nie kwestionowały samego faktu zawarcia umowy o kredyt. Strona pozwana zarzucała wadliwość oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego z uwagi na wadliwość pełnomocnictwa, jego spóźnienie oraz odpierała zarzuty dotyczące niedostatków w tekście umowy kredytu.

W pierwszej kolejności odnosząc się do kwestii związanych z pełnomocnictwem z dnia 28 marca 2023 r. udzielonym przez powoda M. K. (1) adwokatowi K. C. (1) należy wskazać, że Sąd nie podzielił zarzutów pozwanego. W treści pełnomocnictwa zostało wprost wyartykułowane, że obejmuje ono: postępowanie reklamacyjne, egzekucyjne, przedsądowe i sądowe we wszystkich instancjach w sprawach dotyczących umowy kredytowej nr (...) zawartej z (...) Bank spółką akcyjną, w szczególności spraw wynikających z zastosowania art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, przewidującego tzw. sankcję kredytu darmowego, uzyskiwanie od Banku wszelkich informacji i dokumentów związanych z ww. umową kredytową. Ponadto w pkt 3 pełnomocnictwa wyszczególniono, że pełnomocnictwo zostało udzielone również do złożenia w imieniu M. K. (1) oświadczenia w odniesieniu do ww. umowy wynikającego z art. 45 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim, przewidującego sankcję kredytu darmowego oraz do dalszego posługiwania się nim, w szczególności poprzez przesłanie złożonego oświadczenia do Banku. Pod koniec pełnomocnictwa wskazano również, że pełnomocnictwo zwalania Bank z zachowania tajemnicy bankowej na rzecz pełnomocnika w zakresie wskazanym w pełnomocnictwie. Pozwany w odpowiedzi na pozew podnosił, że powód w istocie nie złożył podpisu pod wskazanym pełnomocnictwem oraz, że powód nie miał woli i świadomości znaczenia składanego oświadczenia. Tymczasem z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynikają zupełnie odmienne wnioski. Powód na rozprawie zeznał wprost, że podpisał pełnomocnictwo oraz był zorientowany w celu swojego działania, pomimo braku umiejętności nazwania instytucji prawnej. Powód zeznał wprost, że został wprowadzony w błąd przez pozwanego oraz że zostały mu naliczone odsetki od prowizji kredytu. Powód wskazał, że umowa została zweryfikowana przez specjalistów, którzy znaleźli nieprawidłowości. W związku z powyższym nie sposób stwierdzić, że powód nie podpisał przedmiotowego pełnomocnictwa oraz że nie miał woli do jego udzielenia.

Kolejny zarzut strony pozwanej, dotyczył terminowości złożenia przez powoda oświadczenia o sankcji kredytu darmowego. W myśl art. 45. ust. 5 u.k.k. uprawnienie to wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy. Nie sposób zatem przyjąć, że termin ten biegnie od dnia zawarcia umowy, jak wskazywał na to pozwany. Wykonanie umowy należy rozumieć jako wywiązanie się przez strony stosunku obligacyjnego ze wszystkich obowiązków związanych z zobowiązaniem (głównych oraz ubocznych). Chodzi o sytuację, w której należycie wypełniono wszystkie obowiązki w ramach stosunku kredytu konsumenckiego, w tym obowiązki powstające z mocy ustawy (np. odnośnie do zapłaty odsetek za opóźnienie na podstawie art. 481 § 1 k.c., czy też rozliczenie kredytu w związku z jego wcześniejszą spłatą na podstawie art. 49 u.k.k.). Chodzi o obowiązki po stronie konsumenta oraz kredytodawcy, wykonane dobrowolnie lub przymusowo. W typowych przypadkach umowę o kredyt konsumencki uznaje się za wykonaną w dniu, w którym konsument spłacił ostatnią należność z tytułu tej umowy na rzecz kredytodawcy. Możliwe są jednak sytuacje, w których ostatnia czynność w ramach stosunku kredytu konsumenckiego należy do kredytodawcy. W takim wypadku roczny termin określony w art. 45 ust. 5 u.k.k. biegnie od daty wykonania tej czynności przez kredytodawcę. Tymczasem z ustalonego stanu faktycznego wynika, że umowa kredytu nie została jeszcze wykonana i kredyt jest nadal spłacany przez cedenta, a co za tym idzie roczny termin określony w art. 45 ust 5 ustawy o kredycie konsumenckim nie rozpoczął jeszcze swojego biegu. Ponadto wobec naruszenia obowiązków informacyjnych wobec powoda, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia nie sposób twierdzić, by złożenie oświadczenia o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim stanowiło nadużycie prawa podmiotowego.

Kolejne zarzuty dotyczą wadliwości konstrukcji umowy kredytu, co skutkowało powstaniem uprawnienia do złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego.

Powód skorzystał z uprawnienia prawnokształtującego, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (dalej: u.k.k.), w wyniku którego to oświadczenia pozwany utracił prawo do pobrania z tytułu umowy kredytu świadczeń innych niż sam tylko zwrot pożyczonego kapitału. Tym samym świadczenie w zakresie przenoszącym kapitał ma charakter świadczenia nienależnego, które powinno podlegać zwrotowi.

Powód wywodzi swoje roszczenie z treści art. 410 k.c. Przepis ten stanowi, że przepisy artykułów poprzedzających (dotyczących bezpodstawnego wzbogacenia) stosuje się w szczególności do świadczenia nienależnego (§ 1). Świadczenie jest nienależne, jeżeli ten, kto je spełnił, nie był w ogóle zobowiązany lub nie był zobowiązany względem osoby, której świadczył, albo jeżeli podstawa świadczenia odpadła lub zamierzony cel świadczenia nie został osiągnięty, albo jeżeli czynność prawna zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia (§ 2).

W niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 maja 2011 roku o kredycie konsumenckim (dalej jako „ustawa” albo „u.k.k.”) przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi. Ustawę tę stosuje się także do pożyczki. Przedmiotowa umowa opiewała na kwotę niższą niż wskazana w ustawie. Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 u.k.k. przedmiotowy stosunek prawny miał cechy kredytu w rozumieniu przepisów prawa bankowego.

Konsekwencją powyższego jest zastosowanie w niniejszej sprawie regulacji ochronnych wynikających z postanowień przytoczonej ustawy. Ustawa ta stanowi implementację dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2008/48 z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.Urz.UE (...) z 2008 r., nr 136, s. 66 ze zm., dalej: dyrektywa (...)). Jak stanowi motyw 7 dyrektywy, w celu ułatwienia powstawania dobrze funkcjonującego wewnętrznego rynku kredytów konsumenckich należy ustanowić zharmonizowane wspólnotowe ramy w wielu kluczowych obszarach. W związku ze stałym rozwojem rynku kredytów konsumenckich i rosnącą mobilnością obywateli europejskich wybiegające w przyszłość przepisy prawne Wspólnoty, które można będzie dostosować do przyszłych form kredytowania i które umożliwią państwom członkowskim zachowanie odpowiedniego poziomu elastyczności przy wprowadzaniu ich w życie, powinny pomóc w ustanowieniu nowoczesnego systemu przepisów dotyczących kredytów konsumenckich. Jednym z podstawowych celów dyrektywy jest zapewnienie zaufania konsumentów do rynku usług kredytowych. W celu zapewnienia zaufania konsumentów ważne jest, by rynek ten oferował wystarczający poziom ochrony konsumentów. W związku z tym należy umożliwić, aby swobodny przepływ ofert kredytowych odbywał się na optymalnych warunkach, zarówno dla tych, którzy kredyty oferują, jak i dla tych, którym są one potrzebne, przy właściwym uwzględnieniu specyficznych sytuacji w poszczególnych państwach członkowskich (motyw 8). W celu umożliwienia konsumentom podejmowania decyzji przy pełnej znajomości faktów powinni oni przed zawarciem umowy o kredyt otrzymać odpowiednie informacje na temat warunków i kosztów kredytu oraz swoich zobowiązań, które konsument może zabrać ze sobą i je rozważyć. W celu zapewnienia możliwie największej przejrzystości i porównywalności ofert takie informacje powinny w szczególności zawierać rzeczywistą roczną stopę oprocentowania mającą zastosowanie do danego kredytu, określaną w całej Wspólnocie w taki sam sposób. Ponieważ wysokość rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania może na tym etapie być przedstawiona jedynie w formie przykładu, taki przykład powinien być reprezentatywny. Dlatego powinien on, na przykład, odnosić się do średniego okresu kredytowania i całkowitej kwoty kredytu przyznanego na podstawie danego rodzaju rozważanej umowy o kredyt i - jeśli znajduje to zastosowanie - do nabywanych towarów. Przy określaniu reprezentatywnego przykładu powinna zostać również uwzględniona częstotliwość występowania określonych rodzajów umów o kredyt na konkretnym rynku. W odniesieniu do stopy oprocentowania, częstotliwości rat i kapitalizacji odsetek kredytodawcy powinni przyjmować zwykle stosowaną przez siebie metodę obliczeniową dla odnośnego kredytu konsumenckiego (motyw 19).

Jedną z regulacji mających zapewnić realizację celu budowania zaufania konsumenta do usług kredytowych oraz porównywalności ofert kredytowych jest regulacja art. 30 u.k.k., przewidująca wymogi informacyjne, które spełniać powinna umowa o kredyt konsumencki.

Umowa ta powinna określać (według stanu na dzień zawarcia umowy):

1) imię, nazwisko i adres konsumenta oraz imię, nazwisko (nazwę) i adres (siedzibę) kredytodawcy i pośrednika kredytowego;

2) rodzaj kredytu;

3) czas obowiązywania umowy;

4) całkowitą kwotę kredytu;

5) terminy i sposób wypłaty kredytu;

6) stopę oprocentowania kredytu oraz warunki jej zmiany z podaniem indeksu lub stopy referencyjnej, o ile ma zastosowanie do pierwotnej stopy oprocentowania kredytu; jeżeli umowa o kredyt konsumencki przewiduje różne stopy oprocentowania, informacje te podaje się dla wszystkich stosowanych stóp procentowych w danym okresie obowiązywania umowy;

7) rzeczywistą roczną stopę oprocentowania oraz całkowitą kwotę do zapłaty przez konsumenta ustaloną w dniu zawarcia umowy o kredyt konsumencki wraz z podaniem wszystkich założeń przyjętych do jej obliczenia;

8) zasady i terminy spłaty kredytu, w szczególności kolejności zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet należności kredytodawcy, w tym informację o prawie, o którym mowa w art. 37 ust. 1; jeżeli w ramach kredytu stosuje się różne stopy oprocentowania dla różnych należności kredytodawcy, należy także podać kolejność zaliczania rat kredytu konsumenckiego na poczet różnych należnych sald, dla których stosuje się różne stopy oprocentowania;

9) zestawienie zawierające terminy i zasady płatności odsetek oraz wszelkich innych kosztów kredytu, w przypadku gdy kredytodawca lub pośrednik kredytowy udziela karencji w spłacie kredytu;

10) informację o innych kosztach, które konsument jest zobowiązany ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, w szczególności o opłatach, w tym opłatach za prowadzenie jednego lub kilku rachunków, na których są zapisywane zarówno transakcje płatności, jak i wypłaty, łącznie z opłatami za korzystanie ze środków płatniczych zarówno dla transakcji płatności, jak i dla wypłat, prowizjach, marżach oraz kosztach usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli są znane kredytodawcy, oraz warunki, na jakich koszty te mogą ulec zmianie;

11) roczną stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego, warunki jej zmiany oraz ewentualne inne opłaty z tytułu zaległości w spłacie kredytu;

12) skutki braku płatności;

13) informację o konieczności poniesienia opłat notarialnych, o ile wystąpią;

14) sposób zabezpieczenia i ubezpieczenia spłaty kredytu, jeżeli umowa je przewiduje;

15) termin, sposób i skutki odstąpienia konsumenta od umowy, obowiązek zwrotu przez konsumenta udostępnionego przez kredytodawcę kredytu oraz odsetek zgodnie z rozdziałem 5, a także kwotę odsetek należnych w stosunku dziennym;

16) prawo konsumenta do spłaty kredytu przed terminem oraz procedurę spłaty kredytu przed terminem;

17) informację o prawie kredytodawcy do otrzymania prowizji za spłatę kredytu przed terminem i o sposobie jej ustalania, o ile takie prawo zastrzeżono w umowie;

18) informację o prawie, o którym mowa w art. 59 ust. 1;

19) warunki rozwiązania umowy;

20) informację o możliwości korzystania z pozasądowego rozstrzygania sporów oraz zasadach dostępu do tej procedury, jeżeli takie prawo przysługuje konsumentowi;

21) wskazanie organu nadzoru właściwego w sprawach ochrony konsumentów.

Zgodnie z art. 45 ust. 1 u.k.k, w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 1-8, 10, 11, 14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie. Sankcja kredytu darmowego polega zatem na uprawnieniu konsumenta do spłaty kredytu bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy. Koszty należne kredytodawcy obejmują wszelkie koszty, które wchodzą w skład całkowitego kosztu kredytu bez względu na to, czy są pobierane wyłącznie na rzecz kredytodawcy, czy też kredytodawca jest zobowiązany koszty te po ich otrzymaniu lub ich ekwiwalent rozliczyć z osobami trzecimi. Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy o kredycie konsumenckim, celem sankcji kredytu darmowego jest pozbawienie kredytodawcy prawa do pobierania odsetek i innych opłat określonych w umowie z tytułu udzielonego kredytu za naruszenie obowiązków informacyjnych.

Powód zarzucił pozwanemu niewypełnienie następujących obowiązków informacyjnych: naruszenie art. 30 ust. 1 w zakresie punktów 7, 6, 10, 15 u.k.k., a w szczególności błędne wskazanie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz całkowitej kwoty do zapłaty.

Zarzutem, który był przez powoda najszerzej argumentowanym, i jednocześnie – jak się wydaje – w opinii powoda najpoważniejszym, był ten dotyczący art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. Potencjalne naruszenie przedmiotowego obowiązku stanowiłoby rzeczywiście naruszenie obowiązków kredytodawcy, bowiem to właśnie wymóg z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. pozwala na dokonanie porównania ofert pomiędzy kredytodawcami i wybór oferty najbardziej spełniającej oczekiwania konsumenta.

Zarzuty co do art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.:

Zgodnie ze stanowiskiem powoda, naruszenie obowiązku wynikającego z przedmiotowego przepisu polegać miało na wadliwym doliczeniu zarówno do (...), jak i do całkowitego kosztu kredytu odsetek od niewypłaconej kredytobiorcy kwoty. W ocenie powoda, pozwany nie jest uprawniony do pobierania odsetek od kredytowanych, pozaodsetkowych kosztów kredytu. Powód zarzucił bowiem, że pozwany błędnie doliczył do całkowitego kosztu kredytu kwotę oprocentowania kredytowanych, pozaodsetkowych kosztów kredytu. W ocenie powoda, pobieranie odsetek od kredytowanych kosztów kredytu prowadzi do dwukrotnego obciążenia kredytobiorcy tymi samymi kosztami i nakazaniem mu pokrycia odsetek od środków pieniężnych, którymi w istocie nie dysponował, gdyż zostały przekazane kredytodawcy.

Pozwany prawidłowo wskazał wszystkie kwoty. W umowie w § 4 ust. 1 jako całkowitą kwotę kredytu wskazano 98296,98 zł i nie budzi to wątpliwości. Jest to kwota kredytu, którą – mówiąc prostym językiem – kredytobiorca otrzymał do ręki. Następnie wskazano całkowitą kwotę do zapłaty (155 111,14 zł), która stanowiła sumę całkowitej kwoty kredytu (j.w.) oraz całkowitego kosztu kredytu (56 814,16), na który to koszt składały się odsetki umowne (52931,33 zł) oraz prowizja (3882,83 zł).

Kwestia, czy jest dopuszczalne oprocentowanie kredytowanych kosztów kredytu, jest sporna. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia nie ma jednak znaczenia dla orzeczenia w niniejszej sprawie. Ewentualna niedopuszczalność takiego ukształtowania postanowienia umownego w zakresie odsetek nie ma bowiem bezpośredniego przełożenia na obowiązki informacyjne kredytodawcy. Nawet bowiem, jeśli w toku kontroli postanowienia umowy regulacja ta okazałaby się mieć charakter niedozwolony, nie sposób wywieść z tego, że kredytodawca naruszył art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k.

W tym zakresie podstawą jest odpowiedź Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 13 lutego 2025 roku pod sygnaturą akt C-472/23, który orzekł, że „okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano rzeczywistą roczną stopę oprocentowania, która okazuje się zawyżona ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostały następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie dyrektywy (...)”. (...) nie odpowiedział wprost (bo nie był o to zapytany), czy można oprocentować kredytowane koszty prowizji, natomiast z tej odpowiedzi jednoznacznie wynika, że zawyżenie (...) samo w sobie nie stanowi naruszenia obowiązku informacyjnego. Nie oznacza to, że taka sytuacja zajść nie może, jednak taka ocena należy do sądu krajowego.

A zatem obowiązku tego nie sposób bowiem traktować w ten sposób, że pozostaje on niewypełniony każdorazowo, gdy którekolwiek z postanowień umowy dotyczących kwot lub kosztów zawartych w umowie, a mających wpływ na (...), okaże się mieć niedozwolony charakter. Takie rozumienie obowiązku wskazania (...) jawi się bowiem jako systemowo niespójne. Art. 385 1 § 1 k.c. przewiduje jako skutek zawarcia w umowie niedozwolonych postanowień sankcję w postaci braku związania nimi konsumenta. Skutek ten wywodzi się zresztą wprost z treści art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13. Skutkiem zaistnienia w umowie postanowień abuzywnych nie jest natomiast przyjęcie sankcji kredytu darmowego (art. 45 u.k.k.). Sankcja ta – w zakresie, w którym odnosi się do art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. – dotyczy sytuacji, w której w umowie nie doszło do określenia (...) lub doszło do jego określenia z naruszeniem reguł określania (...) zawartych w u.k.k. Nie odnosi się natomiast do sytuacji, w której kredytodawca określił (...) w oparciu o zawarte w umowie parametry, przy czym jeden z tych parametrów został określony na poziomie innym niż byłby, gdyby umowa nie zawierała postanowień abuzywnych. Takie rozumienie obowiązku stanowi wadliwe odzwierciedlenie relacji pomiędzy postanowieniami dyrektywy (...) i dyrektywy 93/13 i nie wynika w żaden sposób z celu wskazanych dyrektyw.

Przedstawiona przez powoda rzekoma wadliwość wyliczenia (...) doprowadzić miała do tego, że wskaźnik ten został określony na zbyt wysokim poziomie. Skoro zaś, jak już wspominano, celem (...) jest umożliwienie konsumentowi porównania różnych ofert, nie sposób dojść do przekonania, że prawa powoda zostały naruszone poprzez oznaczenie (...) na zbyt wysokim poziomie. Skoro bowiem oferta pozwanego jawiła się – z uwagi na zbyt wysokie (...) jako mniej atrakcyjna niż byłaby, gdyby pozwany nie naliczał odsetek od kredytowanych kosztów, a mimo to, powód zdecydował się na wybór oferty pozwanego – tym bardziej zdecydowałby się na ten wybór, gdyby (...) określono na niższym poziomie. Tym samym, nie sposób uznać, że poprzez rzekomą wadliwość, została naruszona jego swoboda wyboru najbardziej korzystnej dla niego oferty.

Na ten ostatni aspekt zwrócił uwagę Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 21 marca 2024 roku w sprawie (...) Bulgaria, C-714/22, wskazując, że do naruszenia obowiązku informacyjnego skutkującego możliwością zastosowania sankcji kredytu darmowego dojdzie wtedy, gdy (...) nie obejmie wszystkich kosztów kredytu (a więc – gdy będzie zaniżone). Uzasadniając to stanowisko, Trybunał wskazał, że wskazanie (...), która nie odzwierciedla dokładnie wszystkich tych kosztów, pozbawia konsumenta możliwości określenia zakresu jego zobowiązania w taki sam sposób jak brak podania tej stopy (pkt 55). Nie sposób tego samego powiedzieć o zawyżeniu (...), które prowadzi do wywołania u konsumenta przekonania, że kredyt będzie droższy, aniżeli jest w rzeczywistości.

Tym samym, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia obowiązku, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. W takich okolicznościach również argumentacja dotycząca abuzywności owych postanowień nie zasługiwała na uwzględnienie. Co do owego stanowiska powoda trzeba wskazać, że nie zabrania tego ani ustawa o kredycie konsumenckim, ani dyrektywa PE i Rady nr 2008/58/WE z 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki. Skoro jest to dopuszczalne, to nie sposób z takiej praktyki czynić pozwanemu zarzutu, ani nie sposób twierdzić by pozostawało to w sprzeczności w zasadami współżycia społecznego.

Zarzuty co do art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k.:

Kolejnym zarzutem w stosunku do treści umowy, było naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k., to jest niewskazanie w informacji o innych kosztach, które konsument zobowiązany jest ponieść w związku z umową o kredyt konsumencki, oraz warunkach na jakich koszty te mogą ulec zmianie. W tym wypadku powód wskazywał, że nie określono w umowie w sposób zrozumiały warunków, na jakich koszty kredytu mogą ulec zmianie. Jest to zarzut trafny.

Kwestia możliwości zmiany opłat i prowizji została jednoznacznie przewidziana w § 3 ust. 3 umowy. W ust. 3 określono, kiedy te zmiany mogą nastąpić, a w ust. 4-6 zasady poinformowania powoda o zmianach i jego uprawnieniach z tym związanych. Niewątpliwie zatem w ogólności pozwany wypełnił wymagania wskazane w art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. Jednakże szczegółowa analiza tych zapisów doprowadziła Sąd do przekonania, że w tym zakresie pozwany naruszył obowiązek informacyjny.

(...) w wyroku C-472/23 dokonał oceny tożsamych zapisów umownych – oceniał w zasadzie identyczne regulacje stosowane przez pozwanego. I w tej sytuacji (...) ocenił, że stosowane przez pozwanego wzorce umowne dotyczące zmiany opłat związanych z wykonywaniem umowy, przy czym właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument nie jest w stanie zweryfikować ich wystąpienia ani ich wpływu na te opłaty, stanowią naruszenie obowiązku ustanowionego w tym przepisie, o ile wskazanie to może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania.

(...) pozostawił zatem sądowi krajowemu do rozważenia dwie kwestie – czy właściwie poinformowany oraz dostatecznie uważny i rozsądny konsument byłby w stanie zweryfikować ich wystąpienie, oraz czy wskazanie tych warunków wpływałoby na możliwość dokonania przez takiego poinformowanego, uważnego i rozsądnego konsumenta oceny jego zobowiązania.

Nałożony przez (...) obowiązek zbadania tych okoliczności nie wymaga przeprowadzenia dowodu z zeznań konsumenta (czy to jako strony, czy to jako świadka). Warunki zmiany opłat mają być bowiem odniesione do modelowego konsumenta, który jest właściwie poinformowany oraz jest dostatecznie uważny i rozsądny. Nie ma zatem potrzeby badać, czy ten konkretny konsument był tak poinformowany bądź był dostatecznie uważny i rozsądny. Wystarczające jest dokonanie oceny przez Sąd oceny konkretnych przepisów poprzez pryzmat takiego modelowego konsumenta.

Ocena ta jest w niniejszej sprawie negatywna. Lektura § 3 ust. 3 prowadzi do wniosku, że nawet dla doświadczonego prawnika zrozumienie warunków zmian i wyobrażenie sobie warunków, w których może do nich dojść, jest trudne, a wręcz niemożliwe. I o ile takie kwestie jak zmiana wysokości płacy minimalnej czy wskaźników publikowanych przez GUS, stóp procentowych, usług pocztowych itp. pozostają poza bankiem i mają charakter mniej lub bardziej obiektywny, a przy tym ich zmiany są ogłaszane przez właściwe podmioty i informacje te są powszechnie dostępne. Natomiast już taka kwestia jak zmiana „cen usług i operacji, z których bank korzysta” jest zupełnie niezrozumiała, bo konsument nie ma wiedzy, z jakich usług i operacji bank korzysta. Intuicyjnie konsument rozumie, że mogą to być koszty usług pocztowych, energii elektrycznej czy płacy minimalnej, jednak akurat te kwestie są wprost wymienione w pkt. 1. Tożsamy zarzut można odnieść do pkt. 5 i 6, tj. dotyczących „zmiany przepisów prawa regulujących produkty (…)” oraz „zmiany przepisów podatkowych i/lub zasad rachunkowości stosowanych przez Bank (…)”. Trudno racjonalnie zakładać, aby konsument miał choćby szczątkową wiedzę, w jaki sposób prowadzona jest księgowość takiego podmiotu jak bank, a tym bardziej jakie są przepisy podatkowe w tym zakresie. Najtrudniejszy do zrozumienia jest jednak pkt 7, zgodnie z którym do zmiany opłat może dojść wskutek „zmiany lub wydania nowych orzeczeń sądowych, orzeczeń organów administracji, zaleceń lub rekomendacji uprawnionych organów (…)”. Pytanie, w jaki sposób konsument ma dowiedzieć się o wystąpieniu którejś z tych okoliczności, np. wydania wyroku przez jakiś sąd, i zweryfikować, czy faktycznie do tego doszło, wydaje się retoryczne. Konsument, nawet dostatecznie uważny i racjonalny, nie ma narzędzi do tego, aby dowiedzieć się o tego rodzaju orzeczeniach czy decyzjach, które co prawda są jawne (tak jak wszystkie wyroki), jednak nie są publicznie ogłaszane i powszechnie dostępne. Żaden rozsądny i dostatecznie uważny konsument nie zrozumie i nie przewidzi, kto i w jakim trybie może wpłynąć na jego opłaty, w szczególności jakie to jeszcze mogą być usługi i operacje, z których bank korzysta, w jakim trybie są zmieniane, jak często i kto o tym decyduje.

Ponieważ spełniona jest pierwsza przesłanka, należy dokonać oceny, czy spełniona jest druga z przesłanek wskazanych przez (...), mianowicie, czy wskazanie to (tj. okoliczności uzasadniających zwiększenie opłat związanych z wykonaniem umowy) może podważyć możliwość dokonania przez tego konsumenta oceny zakresu jego zobowiązania. W tym zakresie odpowiedź również jest twierdząca.

Należy pamiętać, że zastrzeżenie warunków zmiany opłat jest korzystne wyłącznie dla banku. Nie ma bowiem takiej sytuacji, w której to konsument jednostronnie zdecyduje o wzroście pewnych świadczeń, a bank będzie musiał je opłacić. Przepisy o zmianie wysokości opłat należy zatem rozpatrywać rygorystycznie, gdyż jedynie bank, strona generalnie silniejsza niż konsument, może dzięki nim jednostronnie zmodyfikować wysokość zobowiązania konsumenta. Podkreślić należy, że ta modyfikacja może nastąpić w praktyce wyłącznie na niekorzyść konsumenta.

(...) w swojej odpowiedzi przesądził, że nie chodzi o to, że bankowi w ogóle nie wolno zmieniać opłat. Bank takie prawo oczywiście ma, ale jest ono obwarowane również tym drugim warunkiem, tzn. konsument ma mieć możliwość zorientowania się w wysokości swojego zobowiązania. Ocena ta musi oczywiście nastąpić z pewnym tylko poziomem pewności, gdyż oczywiście nie da się przewidzieć zmian wysokości opłat co do złotówki.

Wobec tego, że pozwany naruszył obowiązek informacyjny w stosunku do powoda, ten miał możliwość skorzystania z sankcji kredytu darmowego.

Zarzuty co do art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k.:

W związku z uwzględnieniem zarzutu z art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k., pozostałe punkty Sąd omówi jedynie skrótowo, gdyż nie ma to już istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zarzuty naruszenia pkt. 15 były niezasadne. Kwestia braku w umowie omówienia możliwości zwrotu prowizji przy wcześniejszej spłacie w ogóle nie jest wymagana do omówienia zgodnie z u.k.k. Brak również wymogu, aby konsument powinien być poinformowanym o rozliczeniu prowizji w harmonogramie spłaty. Nie ma to bowiem dla niego żadnego znaczenia przy zawieraniu umowy, a może mieć jedynie znaczenie przy ewentualnej wcześniejszej spłacie, która jest jedynie jego prawem, a nie obowiązkiem. Brak również podstaw do zakwestionowania warunków odstąpienia od umowy. Konsument został poinformowany, że takie prawo mu przysługuje i otrzymał stosowny formularz.

Z jednej strony z umowy nie wynika, że konsument ma obowiązek zastosowania tego formularza, a z drugiej nawet wysłanie tego formularza na adres inny niż adres spółki nie miałoby żadnego znaczenia, gdyż jak trafnie wskazał powód, ziścił by się warunek z art. 61 k.c. Ponadto podkreślenia wymaga, że stosownie do § 6 umowy kredytobiorca miał prawo odstąpić w terminie 14 dni od umowy o czym został poinformowany i co zostało wprost wyartykułowane w umowie.

Kwestia terminu na złożenie oświadczenia:

Dokonana analiza doprowadziła Sąd do przekonania, że doszło do jednego z obowiązków informacyjnych, określonych w art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. Tym samym należało ocenić, czy oświadczenie o skorzystaniu z tzw. sankcji kredytu darmowego był skuteczne. Pozwany podnosił, że konsument przekroczył termin na złożenie tego oświadczenia. Jest to zarzut błędny.

Zgodnie z art. 45 ust. 5 u.k.k. „uprawnienie, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy.”. Przez „wykonanie umowy” należy rozumieć jej wykonanie przez obie strony, tj. wypełnienie podstawowych, przedmiotowo istotnych elementów umowy ( essentialia negotii). Takim obowiązkiem kredytodawcy jest wypłacenie kwoty kredytu, a kredytobiorcy – spłacenie jej w ratach. Jest to termin zastrzeżony na korzyść konsumenta i tak musi być wykładany. Przede wszystkim ustawodawca nie ograniczył podmiotowo „wykonania umowy” tylko do jednej ze stron – mowa jest ogólnie o „wykonaniu umowy”, bez zastrzeżenia, że ma to nastąpić przez konkretną stronę (w domyśle – kredytodawcę). Zdaniem Sądu umowa jest wykonana, gdy konsument spłaci całą należność wraz z odsetkami, i dopiero od tego momentu liczony jest okres roku na złożenia oświadczenia o sankcji kredytu darmowego.

Wysokość żądania:

Wysokość dochodzonego przez powoda roszczenia nie była przez pozwanego kwestionowana. Powód dochodził pobranych przez pozwanego odsetek kapitałowych oraz części prowizji, razem 34530,62 zł. Jak wskazano powyżej, w razie złożenia oświadczenia o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego konsument zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie, a więc właśnie bez prowizji i bez odsetek umownych (kapitałowych). W tej sytuacji – co również omówiono wyżej – konsument ma prawo zwrotu tych świadczeń w oparciu o przepisy o nienależnym świadczeniu. Powód wykazał zatem swoje żądanie co do zasady i co do wysokości.

O odsetkach Sąd orzekł zgodnie z żądaniem pozwu w oparciu o art. 481 § 1 k.c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Dodatkowo, należy wskazać na regulację art. 455 k.c., zgodnie z którym, jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania. Powód złożył pozwanemu reklamację, co stanowiło również wezwanie do zapłaty. Wezwanie do zapłaty zostało nadane 16 maja 2023 r., w którym wyznaczono 7 dniowy termin na zapłatę. Termin ten upłynął bezskutecznie, a więc pozwany pozostawał w opóźnieniu i należało zasądzić odsetki ustawowe za opóźnienie zgodnie z żądaniem pozwu tj. od 27 maja 2023 roku do dnia zapłaty.

Z powyższych powodów Sąd uwzględnił powództwo w pkt 1 i 2 wyroku.

Koszty:

Pozwany przegrał sprawę w całości, więc zgodnie z art. 98 § 1, 1 1 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. powinien ponieść koszty poniesione przez powoda. W skład tych kosztów weszło wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości 5 400 zł na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie, 1 000 zł opłaty od pozwu, 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa oraz koszty postępowania zażaleniowego w wysokości 1 350 zł, ustalone na podstawie § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie. Do tego należało przyznać odsetki zgodnie z ustawą od kosztów procesu.

sędzia Andrzej Osowiecki

ZARZĄDZENIE

odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda i pozwanego bez pouczenia (adw. K. C. (2), r.pr. M. K. (2)).

sędzia Andrzej Osowiecki