descriptionTreść orzeczenia

Sygnatura akt I C 337/23

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 24 kwietnia 2024 roku

Sąd Rejonowy w Sopocie Wydział I Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Anna Olszewska-Kowalska

Protokolant: sek.sąd. V. P.-(...)

Uzasadnienie

Powód F. D. złożył pozew przeciwko pozwanej (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w I., w którym wniósł o zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kwoty 24.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 12 września 2021 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda kosztów procesu.

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powód zawarł z pozwaną umowę, uiścił zaliczkę w kwocie 24.000 zł, pozwana nie wywiązała się z umowy. Z powyższych względów powód odstąpił od umowy i domaga się od pozwanej zwrotu uiszczonej zaliczki. Podstawę prawną żądania stanowi art 494 k.c. (pozew k. 4-5 akt sprawy)

Nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym referendarz Sądu Rejonowego w Sopocie uwzględnił żądanie pozwu. (nakaz zapłaty k. 47)

Od nakazu zapłaty został wniesiony sprzeciw, w którym podniesiono m.in. zarzut braku zdolności sądowej pozwanego i braku legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanego, wniesiono o odrzucenie pozwu. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że podmiot oznaczony w pozwie jako pozwany nigdy nie zawarł umowy z powodem, co wynika wprost ze złożonej przez powoda faktury zaliczkowej, gdzie jako sprzedawca figuruje (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w I.. W piśmie wskazano także, że spółka oznaczona w pozwie jako pozwany została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem, które uprawomocniło się 25.02.2021 r. W/w sprzeciw został wniesiony przez pełnomocnika adw. C. V., który przy piśmie złożył pełnomocnictwo procesowe ogólne do działania za (...) spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w I. (sprzeciw od nakazu zapłaty k. 49-52)

W piśmie procesowym z dnia 14 czerwca 2023 r. powód wskazał, że wnosi o zmianę pozwanego podmiotu na prawidłowy, tj. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w I.. (pismo k. 71)

Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023 r. na podstawie art. 194§1 k.p.c. wezwano do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) Sp. z o.o. z siedzibą w I. (postanowienie k. 72)

W odpowiedzi na pozew (...) Sp. z o.o. z siedzibą w I. wniosła o odrzucenie pozwu, ewentualnie oddalenie powództwa. Pozwana podniosła zarzut braku zdolności sądowej po stronie pozwanego, zarzut braku legitymacji biernej po stronie pozwanego. Pozwana wniosła o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania a nadto wskazała, że nie wyraża zgody na wzięcie udziału w sprawie w charakterze pozwanego. (pismo k. 90-94)

Stanowisko zawarte w w/w piśmie pełnomocnik pozwanej podtrzymał na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. (k. 152)

Prawomocnym postanowieniem z dnia 18 grudnia 2023 r. Sąd odrzucił pozew wniesiony przeciwko (...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej z siedzibą w I. (postanowienie k. 112)

Na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2024 r. pełnomocnik powoda zmodyfikował żądanie co do odsetek od kwoty wskazanej w pozwie i wniósł o zasądzenie odsetek od kwoty 24.000 zł od dnia 18 czerwca 2022 r., za wcześniejszy okres co do żądania odsetek powód cofnął pozew, na co pełnomocnik pozwanego wyraził zgodę.(protokół rozprawy k. 152, płyta cd k. 155)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 31.07.2021 r. powód zawarł z pozwanym umowę, zgodnie z ofertą obejmującą: panele fotowoltaiczne, falownik solarny, zestaw zabezpieczeń przeciwprzepięciowych, certyfikowaną konstrukcję do montażu na gruncie, dostawę, montaż z uruchomieniem instalacji fotowoltaicznej, podłączenie do pola NN rozdzielni klienta, szkolenie z obsługi, zgłoszenie instalacji fotowoltaicznej do operatora energetycznego. Termin wykonania określono na 6-8 tygodni

Pozwana (...) Sp. z o.o. w I. wystawiła fakturę zaliczkowa pro forma nr (...), została ona podpisana przez powoda dnia 31.07.2021 r.

Na poczet ceny powód uiścił w dniu 31.07.2021 r. zaliczkę w kwocie 24 000 zł. Powód przygotował także teren, na którym instalacja miała być posadowiona.

Po wpłaceniu zaliczki kontakt z prezesem (...) Sp. z o.o. w I. Panem E. I. był coraz trudniejszy.

W listopadzie przyszedł e-mail z informacją dla klientów firmy że realizacja zamówień może ulec opóźnieniu.

Przez kolejne tygodnie nie pojawiały się żadne nowe informacje, a Pan E. I. przestał odbierać telefony od powoda i jego małżonki. Odebrał telefon 13 stycznia 2022 r. i przekonywał że montaż nastąpi w dniach 24-27 stycznia 2022 r tak się jednak nie stało.

Powód pojechał do I. by spróbować nawiązać osobisty kontakt jednak na miejscu okazało się, że w/w firma nie funkcjonuje pod podanym adresem.

Pan E. I. odpisał na e-maile w dniu 4 lutego 2021 r. przekonując, że montaż nastąpi w terminie 08-15 lutego 2022 r., później w kontaktach telefonicznych podawał kolejne terminy wykonania umowy

W dniu 21 marca 2022 Pan E. I. pojawił się w domu powoda, prosił o cierpliwość i przekonywał do nie rezygnowania z umowy. Powód podpisał pełnomocnictwo mające umożliwić spółce zgłoszenie przyszłej instalacji fotowoltaicznej do operatora.

Po kilku dniach powód skontaktował się z (...) SA i dowiedział się, że żadna instalacja w jego imieniu nie została zgłoszona.

W kolejnych tygodniach następowały kolejne próby kontaktu podczas których Pan E. I. wskazywał kolejne terminy montażu, do którego dalej nie dochodziło. Powód w dniu 11 marca 2022 r. wysłał do pozwanego pismo prosząc o wytłumaczenie zwłoki w realizacji oraz uprzedzając że jest gotowy czekać jedynie do 20 marca 2022 z powodu zmiany przepisów obniżających opłacalność inwestycji.

Powód w dniu 29 marca 2022 wysłał do pozwanego kolejne pismo, w którym żądał zwrotu zaliczki w ciągu kolejnych 7 dni.

Żaden z dwóch listów wysłanych na adres firmy w I. nie został odebrany.

Po kolejnym ponagleniu powoda w dniu 31 maja 2022 r., E. I. odpisał w wiadomości e-mail by przesłać mu podpisany skan odstąpienia od umowy/zamówienia.

W dniu 13 czerwca 2022 r. powód wysłał do pozwanego pocztą tradycyjną oraz e — mailem pismo - odstąpienie od umowy z żądaniem zwrotu zaliczki przelewem na konto w ciągu 3 dni roboczych od 14 czerwca 2022 r.

Dowód: faktura zaliczkowa pro forma nr (...) k. 8; potwierdzenie przelewu kwoty 24 zł z dnia 31.07.2021 r. k. 7; korespondencja z E. I. z dnia 11 marca 2022 r i z dnia 29 marca 2022 r, (list polecony nie odebrany) k. 6; korespondencja z E. I. z dnia 31 lipca 2021 r- (e-mail) k. 14; korespondencja z E. I. z dnia 16 listopada 2021 r. (e-mail) k. 15; korespondencja z E. I. z dnia 30 grudnia 2021 r. (e-mail) k. 16; korespondencja z E. I. z dnia 4 lutego (e-mail) k. 17; korespondencja z E. I. z dnia 28 lutego 2022 r. (e-mail) k. 19; korespondencja z E. I. z dnia 17 marca 2022 (e-mail) k.20; korespondencja z E. I. z dnia 30 marca 2022 r. (e-mail) k. 21; korespondencja z E. I. z dnia 26 maja 2022 r. (e-mail) k. 22; korespondencja z E. I. z dnia 31 maja 2022 r. (e-mail) k. 23; korespondencja z E. I. z dnia 1 czerwca 2022 r.k. 24; korespondencja z E. I. z dnia 7 czerwca 2022 r. (e-mail) k. 25; korespondencja z E. I. z dnia 13 czerwca 2022 r. (e-mail)k. 26; Wykaz połączeń telefonicznych z numerem E. I. k.9-12; zeznania świadka B. D. k. 152-153, płyta cd k. 155, zeznania powoda k. 153-154, płyta cd k 155

Sąd zważył, co następuje

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych przez powoda do akt sprawy, zeznań świadka B. D. oraz na podstawie zeznań powoda.

Sąd w pełni dał wiarę dowodom w postaci dokumentów zgromadzonych w toku procesu, wraz z pozostałymi dowodami obrazowały stan faktyczny sprawy. Ich prawdziwość nie budziła, w ocenie Sądu, jakichkolwiek wątpliwości. Wiarygodność i autentyczność przedłożonych dokumentów nie była kwestionowana przez żadną ze stron.

Za wiarygodne i istotne dla sprawy Sąd uznał zeznania świadka B. D.. Zeznania były spójne i logiczne. Świadek szczegółowo opisała okoliczności, w których zawarto umowę z pozwanym, przyczyny jej zawarcia związane z korzystnymi regulacjami prawnymi dla osób inwestujących w panele fotowoltaiczne. Świadek w sposób jasny i zrozumiały opisała proces ponaglania pozwanego aby wywiązał się z zawartej umowy i wskazała na fakt, że umowa nie została wykonana w żadnym zakresie, co spowodowało konieczność odstąpienia od umowy i żądania zwrotu uiszczonej na rzecz pozwanego zaliczki.

Zeznania świadka w pełni korespondowały z zeznaniami powoda, którym Sąd dał wiarę w całości, uznając je za zgodne z prawdą. Zeznania powoda i świadka znalazły pełne potwierdzenie w złożonych dokumentach, w szczególności w korespondencji e-mail.

Powództwo należało uwzględnić w całości.

Rozpoznając sprawę, w pierwszym rzędzie należało rozpoznać wniosek pozwanego (...) Sp. z o.o. w I. o odrzucenie pozwu. Pełnomocnik pozwanego na rozprawie w dniu 17.04.2024 r. wskazał na brak legitymacji procesowej oraz na okoliczność, że (...) Sp. z o.o. w I. nie wyraża zgody na wstąpienie w miejsce dotychczasowego pozwanego (...) Sp. z o.o. Sp. k. w I..

Sąd zważył, że co do pozwanego (...) Sp. z o.o. Sp. k. w I. Sąd prawomocnie odrzucił pozew postanowieniem z dnia 18 grudnia 2023 r., po ustaleniu, że podmiot ten w dacie wytoczenia powództwa nie posiadał zdolności sądowej (zob. wydruk z informacji KRS k. 114-117, dokumentacja nadesłana przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego k. 130-134).

Co do pozwanego (...) Sp. z o.o. w I. to powód jednoznacznie wskazał, że w niniejszej sprawie pozywa ten właśnie podmiot oraz wyjaśnił przyczyny swojego błędu co do oznaczenia pozwanego. Powód wskazał, że z uwagi na brak wiedzy prawniczej nie widział różnicy między oznaczeniem tych spółek a informacje o podmiocie, z którym zawarł umowę czerpał ze strony internetowej, mylące oznaczenie nazw obu spółek spowodowało błąd w oznaczeniu pozwanego. Wobec faktu, że wyjaśnienia powoda były logiczne i powód jednoznacznie wskazał (k. 71 akt sprawy), że pozywa w sprawie (...) Sp. z o.o. w I., postanowieniem z dnia 29 czerwca 2023 r. na podstawie art. 194§1 k.p.c. wezwano do udziału w sprawie w charakterze pozwanego (...) Sp. z o.o. z siedzibą w I. (postanowienie k. 72). Stanowisko pozwanego (...) Sp. z o.o. w I., że nie wyraża zgody na wzięcie udziału w sprawie w charakterze pozwanego nie ma żadnej doniosłości prawnej. Wezwanie do udziału w sprawie osoby, która powinna wystąpić po stronie pozwanej, jak wynika z literalnego brzmienia wskazanego przepisu, jest obowiązkiem sądu. Zwykle w takiej sytuacji osoba wezwana do udziału w sprawie staje się pozwanym obok podmiotu, który występował dotychczas w tej roli procesowej. W niniejszej sprawie należy jednak zwrócić uwagę, że pierwotnie pozwana (...) Sp. z o.o. Sp. k. w I. nie ma zdolności sądowej, bowiem spółka ta nie istniała w dacie wniesienia pozwu. W takiej sytuacji nie ma zastosowania art 194§2 kpc, nie doszło zatem do przekształcenia podmiotowego po stronie pozwanej, pozew wniesiony przeciwko (...) Sp. z o.o. Sp. k. w I. został prawomocnie odrzucony.

Sąd nie dopatrzył się także braku legitymacji procesowej po stronie pozwanego (...) Sp. z o.o. w I.. Legitymację bierną należy wiązać z osobą pozwanego w procesie. Legitymacja bierna uzasadnia występowanie w procesie w charakterze pozwanego. Legitymacja procesowa to zatem uprawnienie konkretnego podmiotu (legitymacja czynna) do występowania z konkretnym roszczeniem przeciwko innemu oznaczonemu podmiotowi (legitymacja bierna) wypływająca z prawa materialnego. Legitymacja materialna, a więc posiadanie prawa podmiotowego lub interesu prawnego do wytoczenia powództwa stanowi przesłankę materialną powództwa, a jej brak stoi na przeszkodzie udzieleniu ochrony prawnej. Brak legitymacji materialnej (czynnej lub biernej) skutkuje co do zasady oddaleniem powództwa.

Sąd zważył, że niewątpliwie powód wskazał podstawę prawną i faktyczną żądania pozwu - umowę zawartą między stronami sporu, tj powodem F. D. i pozwanym (...) Sp. z o.o. w I.. Na dowód zawarcia przedmiotowej umowy powód przedstawił fakturę pro forma, obejmującą zaakceptowaną przez powoda ofertę pozwanego oraz dowód uiszczenia zaliczki na poczet wykonania umowy. Z tego względu nie może być wątpliwości co do legitymacji procesowej zarówno powoda jak i pozwanego.

W sprawie nie zachodzą żadne przesłanki, które mogłyby spowodować odrzucenie pozwu na podstawie art 199 kpc, czy (...) kpc, dlatego Sąd orzekł jak w pkt I wyroku.

W punkcie III wyroku Sąd umorzył postępowanie w zakresie w jakim na rozprawie w dniu 17.04.2024 r powód cofnął pozew, podstawę orzeczenia stanowi art. 355 kpc w zw z art 203 § 1 i 4 kpc

Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności żądania pozwu, Sąd zważył, że strony zawarły umowę o dzieło, zgodnie z ofertą pozwanego.

Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia (art 627 k.c.)

Według art 635 k.c. jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła.

Według art. 636 k.c. jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić albo powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamówienie.

Sąd zważył, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, iż pozwany nie przystąpił do wykonania umowy mimo licznych ponagleń powoda, nie wyjaśnił w sposób przekonywający opóźnienia w wykonaniu umowy. Powód wezwał także pozwanego do wykonania umowy zastrzegając, że odstąpi od umowy jeśli pozwany niezwłocznie nie przystąpi do jej wykonania. Wobec braku działania ze strony pozwanego powód skutecznie i zasadnie złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy. Zaznaczyć należy, że pozwany nie wykazał - zgodnie z zasadą ciężaru dowodu określoną w art 6 k.c. - by zaistniała w sprawie sytuacja o której mowa w art 639 k.c.(niewykonanie dzieła z przyczyn leżących po stronie zamawiającego) lub art. 640 k.c.(brak współdziałania zamawiającego).

Według art 494 k.c. strona, która odstępuje od umowy wzajemnej, obowiązana jest zwrócić drugiej stronie wszystko, co otrzymała od niej na mocy umowy, a druga strona obowiązana jest to przyjąć. Strona, która odstępuje od umowy, może żądać nie tylko zwrotu tego, co świadczyła, lecz również na zasadach ogólnych naprawienia szkody wynikłej z niewykonania zobowiązania (§1). Zwrot świadczenia na rzecz konsumenta powinien nastąpić niezwłocznie (§2).

Powód skutecznie odstąpił od umowy zatem pozwany powinien zwrócić mu uiszczoną zaliczkę. Z powyższych względów Sąd na podstawie w/w przepisów zasądził w pkt II wyroku na rzecz powoda F. D. od pozwanej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w I. kwotę 24.000 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty.

Podstawę prawną roszczenia odsetkowego powoda stanowił przepis art. 481 § 1 k.c., zgodnie z jego treścią jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Wskazany przepis art. 481 k.c. obciąża dłużnika obowiązkiem zapłaty odsetek bez względu na przyczyny uchybienia terminu płatności sumy głównej. Sam fakt opóźnienia przesądza, że wierzycielowi należą się odsetki. Dłużnik jest zobowiązany uiścić je, choćby nie dopuścił się zwłoki w rozumieniu art. 476 k.c., a zatem nawet w przypadku, gdy opóźnienie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności i choćby wierzyciel nie doznał szkody. Odpowiedzialność dłużnika za ustawowe odsetki w terminie płatności ma zatem charakter obiektywny. Do jej powstania jedynym warunkiem niezbędnym jest powstanie opóźnienia w terminie płatności.

Zwrot świadczenia na rzecz konsumenta powinien nastąpić niezwłocznie, skoro powód żądał odsetek od kwoty 24.000 zł od dnia 18 czerwca 2022 roku do dnia zapłaty, Sąd orzekł zgodnie z żądaniem.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie IV wyroku, na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z ogólną zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Z uwagi na uwzględnienie powództwa w całości, za stronę przegrywającą proces należało uznać pozwanego i obciążyć go kosztami postępowania. Na koszty postępowania powoda złożyła się opłata od pełnomocnictwa 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w wysokości 3.600 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964 t.j.). O odsetkach od przyznanych kosztów procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 98 § 11 k.p.c.

Sąd zważył, że powód nie uiścił opłaty od pozwu skierowanego przeciwko (...) Sp. o.o. z siedzibą w I.. Należna opłata w niniejszej sprawie wyniosła 1200 zł, skoro pozwany przegrał sprawę, powinien ponieść ten koszt przy uwzględnieniu art 98 §1 k.p.c w zw z art 113 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2023.1144 t.j.).