descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 336/25

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

G., dnia 27 sierpnia 2025r

Sąd Rejonowy w Gdyni, I Wydział Cywilny

Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka - Midziak

Protokolant: st. sekr. sąd. Iwona Górska

Sygnatura akt I C 336/25

Uzasadnienie

Powód Bank (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł pozew przeciwko A. R. (1), domagając się zasądzenia od pozwanej:

1) kwoty 35.733,83 zł z tytułu należności głównej wraz z dalszymi odsetkami umownymi za opóźnienie w zmiennej wysokości odpowiadającej wysokości czterokrotnej stopy procentowej kredytu lombardowego NBP z ograniczeniem do odsetek maksymalnych za opóźnienie (art. 481 § 2 1 k.c.), która na dzień wniesienia pozwu wynosi 22,50 % za okres od dnia 17 maja 2024 roku do dnia zapłaty,

2) kwoty 7.242,96 zł z tytułu odsetek umownych, naliczonych od należności głównej według stałej stopy procentowej w wysokości 7,20 % za okres od dnia 8 grudnia 2023 roku do dnia 7 stycznia 2024 roku,

3) kwoty 2.993,56 zł z tytułu odsetek za opóźnienie w płatności (odsetki przeterminowane) naliczonych od należności głównej za okres od dnia 13 lipca 2023 roku do dnia 16 maja 2024 roku według zmiennej stopy procentowej odpowiadającej wysokości czterokrotnej stopy procentowej kredytu lombardowego NBP z ograniczeniem do wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie (art. 481 § 2 1 k.c.).

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwana posiada wymagalne zadłużenie z tytułu umowy pożyczki gotówkowej nr (...) zawartej w dniu 10 października 2017 roku za pośrednictwem systemu komunikacji internetowej M. po pozytywnej weryfikacji danych stron umowy. Przedmiotowa umowa spełniała warunki, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Prawo bankowe oraz art. 6, 16a-17 ustawy z dnia 2 marca 2000r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny. Pozwana zobowiązała się do spłaty pożyczki w kwocie 67.668,35 zł zgodnie z warunkami umowy. Wobec trudności z terminową spłatą pożyczki pozwana trzykrotnie zawierała z powodem aneks do umowy, w którym uznawała dług i zobowiązywała się do spłaty wg zmienionego harmonogramu. Ostatecznie, pozwana nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku spłaty zobowiązania. W związku z tym, pismem z dnia 14 listopada 2023 roku powód wezwał pozwaną do spłaty zadłużenia przeterminowanego, a następnie – wobec bezskuteczności wezwania wypowiedział umowę, co skutkowało tym, że całość zobowiązania stała się wymagalna w dniu 8 stycznia 2024 roku. Jak wskazano na dochodzoną kwotę składają się: należność główna w wysokości 35.733,83 zł, odsetki umowne od należności głównej naliczone za okres od dnia 12 marca 2020 roku do dnia 7 stycznia 2024 roku w wysokości 7.242,96 zł, a także odsetki za opóźnienie naliczone od należności głównej w kwocie 2.993,56 zł.

(pozew, k. 2-5)

W dniu 10 marca 2025 roku w sprawie o sygnaturze akt I Nc 45/25 Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Gdyni wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym.

(nakaz zapłaty, k. 42)

Pozwana zaskarżyła nakaz zapłaty w całości i wniosła o oddalenie powództwa. W pierwszej kolejności pozwana zarzuciła, że umowa pożyczki nie została załączona do pozwu i w związku z czym podniosła zarzut nieudowodnienia roszczenia, ewentualnie bezskuteczności pożyczki i aneksów oraz braku jego wymagalności. Nadto, powódka nie wykazała, że oświadczenia woli w zakresie zawiązania stosunku prawnego wynikającego z aneksów złożyły w imieniu banku osoby do tego upoważnione z uwagi na niedołączenie pełnomocnictw. Poza tym pozwana zarzuciła nieudowodnienie roszczenia. Wedle pozwanej dowodem na istnienie wierzytelności nie jest wyciąg z ksiąg bankowych. Poza tym nie wykazano jaka jest faktyczna wysokość zobowiązania, jak zaliczone zostały poszczególne wpłaty pozwanej. Zdaniem pozwanej w sporze z konsumentem przedsiębiorca powinien przedstawić wszystkie dowody wraz z pozwem. Pozwana zakwestionowała również skuteczne doręczenie wypowiedzenia, w szczególności zarzuciła, iż nie przedstawiono dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie pracownika podpisanego pod wypowiedzeniem oraz poprzedzającym je wezwaniem do zapłaty. Nie wykazano także, aby oświadczenie zostało doręczone pozwanej. Dalej, zarzuciła, że powódka nie dochowała obowiązku o jakim mowa w art. 75c Prawa bankowego. Niezależnie od tego pozwana podniosła, że postanowienia umowne dotyczące wynagrodzenia prowizyjnego stanowią klauzule abuzywne. Pozwana podniosła także, że powódka zaniechała obowiązku oceny zdolności kredytowej pozwanej, co winno skutkować uznaniem, że umowa została zawarta na ryzyko przedsiębiorcy i nie nakłada na pozwaną obowiązku zwrotu.

(sprzeciw od nakazu zapłaty, k. 50-56v)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powód Bank (...) S.A. z siedzibą w W. oraz pozwana A. R. (2) w dniu 11 kwietnia 2014 roku zawarli umowę rachunków bankowych oraz karty debetowej, na podstawie której powód zobowiązał się m.in. do prowadzenia indywidualnego rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego pozwanej o nr (...), a także zapewnienia dostępu do kanału bankowości elektronicznej (M. nr (...)).

(dowód: umowa rachunków bankowych oraz karty debetowej, k. 12-13)

W dniu 10 października 2017 roku za pośrednictwem aplikacji M. po uprzedniej pozytywnej weryfikacji danych stron, pozwana A. R. (1) zawarła z powodem Bankiem (...) S.A. z siedzibą w W. umowę pożyczki gotówkowej nr (...). Całkowita kwota pożyczki została określona na kwotę 51.603,63 (§ 5 ust. 1), natomiast kwota do wypłaty na kwotę 67.668,35 zł (§ 5 ust. 2). Pożyczka miała zostać spłacona w okresie 100 miesięcy, przy czym początek okresu spłaty przypadał na listopad 2017 roku (§ 5 ust. 3 i 4 ). Wysokość miesięcznej raty wynosiła 928,95 zł (§ 5 ust. 6). Rzeczywista roczna stopa oprocentowania na dzień zawarcia umowy wynosiła 16,90 % (§ 5 ust. 7). Nominalne roczne oprocentowanie pożyczki wynosiło 7,990 % (stopa procentowa), przy czym gdyby w czasie trwania umowy było wyższe niż stopa odsetek maksymalnych określonych w art. 359 § 2 1 k.c. bank w okresie przekroczenia do naliczania należnych odsetek miał zastosować stopę odsetek maksymalnych (§ 5 ust. 8). Oprocentowanie dla zadłużenia przeterminowanego wynosiło na dzień zawarcia umowy 10 % w stosunku rocznym, co stanowiło czterokrotność stopy lombardowej NBP, przy czym oprocentowanie nie mogło przekroczyć w stosunku rocznym stopy odsetek maksymalnych za opóźnienie określonych w art. 481 § 2 1 k.c. (§ 5 ust. 9).

Prowizja za udzielenie pożyczki wynosiła 448,95 zł i była liczona od całkowitej kwoty pożyczki i pobierana przez doliczenie jej do kwoty pożyczki, zwiększając tym samym wysokość kwoty pożyczki do spłaty, a następnie poprzez potrącenie jej od wypłacanej kwoty pożyczki z rachunku wskazanego w umowie (§ 6 ust. 2). Całkowita kwota do zapłaty wynosiła na dzień zwarcia umowy 93.764,05 zł (6 ust. 8), całkowity koszt pożyczki 42.160,42 zł (§ 6 ust. 7), a łączna kwota odsetek 26.095,70 zł, przy czym wskazano, że odsetki są naliczane za każdy dzień od salda zadłużenia i płatne razem z miesięcznymi spłatami raty kapitałowej w terminie określonym w umowie, przy założeniu, że miesiąc liczy 30 dni, a rok 360 dni (§ 6 ust. 6).

Uruchomienie pożyczki miało nastąpić poprzez przelew środków na rachunek najpóźniej w ciągu 7 dni po przyjęciu przez bank dokumentów potwierdzających skuteczne ustanowienie zabezpieczeń pożyczki przewidzianych w umowie, uiszczeniu opłaty przygotowawczej oraz po spełnieniu przez pożyczkobiorcę warunków określonych w umowie (§ 7).

Zgodnie z § 8 umowy strony postanowiły, że umowa pożyczki o nr (...) ulega rozwiązaniu z dniem zawarcia umowy (ust. 1). Jeżeli zadłużenie wynikające z dotychczas obowiązującej pożyczki nie zostało spłacone przez pożyczkobiorcę do dnia zawarcia umowy, najpóźniej w następnym dniu roboczym całość ww. zadłużenia w wysokości 50.103,63 zł (w tym kwota kapitału pozostałego do spłaty 61.781,91 zł oraz kwota naliczonych odsetek 656,40 zł pomniejszone o zwrot niewykorzystanej składki na ubezpieczenie 12.334,68 zł) ulega potrąceniu w ciężar całkowitej kwoty pożyczki przyznanej na podstawie umowy. Na rachunek pożyczkobiorcy zostanie przelana różnica pomiędzy całkowitą kwotą pożyczki a ww. zadłużeniem (ust. 2).

Pozwana za pośrednictwem banku (agenta ubezpieczeniowego) zawarła umowę ubezpieczenia, która obejmowała ryzyko zgonu, poważnego zachorowania, utraty stałych źródeł dochodów albo hospitalizacji w wyniku nieszczęśliwego wypadku, całkowitej niezdolności do pracy albo inwalidztwa w wyniku nieszczęśliwego wypadku, czasowej niezdolności do pracy albo zgonu w wyniku nieszczęśliwego wypadku (§ 3, §10 ust. 1). Składka ubezpieczeniowa wynosiła 15.615,77 zł (§ 6 ust. 3).

Zgodnie z § 16 ust. 2 bank rozliczał zobowiązania pożyczkobiorcy z tytułu umowy w następującej kolejności: koszty sądowe poniesione przez bank; prowizje i opłaty banku; odsetki od zadłużenia przeterminowanego; odsetki umowne od zadłużenia przeterminowanego; kapitał, przy czym odsetki i kapitał były pobierane w kolejności od najstarszej wymagalnej raty spłaty.

Przy zawarciu umowy pozwana podała adres zameldowania i do korespondencji - G., ul. (...).

(dowód: umowa pożyczki gotówkowej nr (...), k. 67-69, dane systemowe oświadczenia, k. 71-71v, pełnomocnictwo, k. 70, Regulamin świadczenia usług bankowych dla osób fizycznych Banku (...) S.A., k. 20-27)

W dniu 10 października 2017 roku powód wypłacił – po potrąceniu prowizji oraz składki ubezpieczeniowej – na rachunek pozwanej kwotę 67.668,35 zł.

(dowód: zestawienie transakcji, k. 31-33)

Następnie, za pośrednictwem aplikacji internetowej strony zawarły aneks nr (...) do umowy, zmieniający warunki spłaty zadłużenia, które na dzień 1 lutego 2021 roku wynosiło 37.077,70 zł, w tym należność główna 33.642,79 zł, odsetki umowne od należności głównej 3.434,55 zł, odsetki od zadłużenia przeterminowanego naliczone od należności głównej 0,36 zł. Zgodnie z aneksem spłata zobowiązania od daty zawarcia aneksu miała nastąpić w 66 miesięcznych ratach płatnych 12 dnia każdego miesiąca, w tym 6 rat w wysokości 300 zł, 59 rat w wysokości 929,49 zł i ostatnia rata wyrównawcza płatna do dnia 12 sierpnia 2026 roku. Jednocześnie, pozwana udzieliła powódce pełnomocnictwa do pobierania środków pieniężnych tytułem spłaty wyżej wskazanego zobowiązania z jej rachunku bankowego.

(dowód: aneks nr (...), k. 8-9 wraz z załącznikami, k. 10-11)

W dniu 23 grudnia 2021 roku w oddziale banku strony zawarły aneks nr (...) do przedmiotowej umowy. Zgodnie z treścią tego aneksu zadłużenie pozwanej na dzień 10 grudnia 2021 roku wynosiło 44.609,34 zł, w tym należność główna 43.057,36 zł, odsetki umowne od należności głównej 1.551,98 zł. Spłata zobowiązania od daty zawarcia aneksu miała nastąpić w 62 miesięcznych ratach płatnych 12 dnia każdego miesiąca, w tym 12 rat w wysokości 450 zł, 49 rat w wysokości 935,81 zł i ostatnia rata wyrównawcza płatna do dnia 12 lutego 2027 roku.

(dowód: aneks nr (...), k. 14-15)

Wreszcie, w dniu 18 kwietnia 2023 roku ponownie w oddziale banku strony zawarły aneks nr (...) do przedmiotowej umowy. Zgodnie z treścią tego aneksu zadłużenie pozwanej na dzień 11 kwietnia 2023 roku wynosiło 41.868,15 zł, w tym należność główna 36.494,34 zł, odsetki umowne od należności głównej 5.354,25 zł, odsetki od zadłużenia przeterminowanego naliczone od należności głównej 19,56 zł. Spłata zobowiązania od daty zawarcia aneksu miała nastąpić w 58 miesięcznych ratach płatnych 12 dnia każdego miesiąca, w tym 12 rat w wysokości 380 zł, 45 rat w wysokości 935,81 zł i ostatnia rata wyrównawcza płatna do dnia 12 lutego 2028 roku. Jednocześnie, pozwana udzieliła powódce pełnomocnictwa do pobierania środków pieniężnych tytułem spłaty wyżej wskazanego zobowiązania z jej rachunku bankowego.

(dowód: aneks nr (...) wraz z załącznikiem, k. 16-18)

W okresie od dnia 13 listopada 2017 roku do 12 lipca 2023 roku pozwana dokonywała z różną regularnością spłaty rat pożyczki.

(dowód: zestawienie transakcji, k. 31-33)

Pismem z dnia 19 września 2023 roku powód skierował na adres pozwanej wskazany w umowie wezwanie do zapłaty zadłużenia wynoszącego 1.166,19 zł niezwłocznie, jednak nie później niż 14 dni roboczych od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy pożyczki. Jednocześnie, powód poinformował pożyczkobiorcę, że w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania może złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia. Powyższa czynność w imieniu powoda została dokonana przez kierownika Wydziału Monitoringu i Windykacji (...), który był umocowany przez bank do samodzielnego wzywania osób i podmiotów zobowiązanych wobec banku do zaspokojenia jego roszczeń lub wykonywania na jego rzecz innych ciążących na nich obowiązków związanych z roszczeniami i uprawnieniami banku, w szczególności kierowania wezwań do zapłaty. Przedmiotowe wezwanie zostało doręczone pozwanej w dniu 2 października 2023 roku.

(dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 19 września 2023r., k. 28 wraz z dowodem doręczenia, k. 29, pełnomocnictwo, k. 72)

W związku z nieuregulowaniem zaległości oraz utrzymującym się zadłużeniem przeterminowanym, pismem z dnia 14 listopada 2023 roku powód wypowiedział pozwanej umowę pożyczki gotówkowej za 30 dniowym terminie wypowiedzenia, liczonym od dnia doręczenia wypowiedzenia. Według treści pisma na dzień wypowiedzenia zadłużenie przeterminowane miało wynosić 1.971,98 zł. W imieniu powoda wyżej opisane oświadczenie złożyli: dyrektor Departamentu Restrukturyzacji i Windykacji (...) (poprzednio K.) oraz kierownik Wydziału Egzekucji Należności Detalicznych J. S., które były umocowane m.in. do wypowiadania umów w zakresie czynności bankowych. Przedmiotowe oświadczenie także zostało skierowane na adres pozwanej wskazany w umowie.

(dowód: wypowiedzenie z dnia 14 listopada 2023r., k. 30, odpisy pełnomocnictw, k. 73-77)

W dniu 27 maja 2024 roku powód wniósł przeciwko pozwanej pozew w elektronicznym postępowaniu upominawczym, domagając się zasądzenia analogicznych należności co w niniejszej sprawie. W dniu 11 czerwca 2024 roku Referendarz sądowy Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie wydał nakaz zapłaty. Pozwana jednak wniosła sprzeciw i w związku z tym, postanowieniem z dnia 7 października 2024 roku Referendarz umorzył postępowanie w całości.

(dowód: akta epu, k. 34-35)

Na dzień 14 lutego 2024 roku kwota wymagalnego, niespłaconego kapitału pożyczki wynosiła 35.733,83 zł, kwota odsetek umownych, naliczonych od należności głównej za okres od dnia 12 marca 2020 roku do dnia 7 stycznia 2024 roku wynosiła 7.242,96 zł, zaś kwota odsetek za opóźnienie w płatności (odsetki przeterminowane) naliczonych od należności głównej za okres od dnia 12 lipca 2023 roku do dnia 16 maja 2024 roku wynosiła 2.993,56 zł.

(dowód: wyciąg z ksiąg banku z dnia 17 maja 2024r., k. 6-7, zestawienie transakcji, k. 31-33)

Sąd zważył, co następuje

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w całości na podstawie dowodów z dokumentów przedłożonych przez powoda.

W ocenie Sądu orzekającego brak było podstaw do odmowy wiarygodności i mocy dowodowej dokumentów prywatnych wymienionych szczegółowo w ustaleniach stanu faktycznego. Z urzędu Sąd nie doszukał się żadnych okoliczności mogących wzbudzać wątpliwości co do autentyczności przedłożonych dokumentów i w ramach swobodnej oceny dowodów uznał, że odzwierciedlają one rzeczywistą treść stosunku prawnego zawartego przez strony, treść składanych przez powoda oświadczeń, wysokość zadłużenia pozwanej, a także umocowanie osób składających w imieniu banku oświadczenia w przedmiocie wypowiedzenia umowy pożyczki gotówkowej. Podobnie, Sąd oparł ustalenia faktyczne na przedłożonych przez powoda wydrukach komputerowych. Należy bowiem mieć na względzie, iż wydruki komputerowe mogą stanowić dowód w postępowaniu cywilnym, co wynika z przyjętej powszechnie wykładni przepisów art. 308 k.p.c. Wydruki komputerowe stanowią, bowiem „inny środek dowodowy”, o którym mowa w art. 308 k.p.c. i art. 309 k.p.c., gdyż wymieniony tam katalog ma charakter otwarty. Jakkolwiek nie można przyjąć, że oświadczenie zawarte w wydruku komputerowym jest zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy, to należy przyjąć, że przedmiotowy środek dowodowy świadczy o istnieniu zapisu komputerowego określonej treści w chwili dokonywania wydruku (zob. wyrok SA w Łodzi z dnia 29 września 2017r., I ACa 448/17, L.). W toku niniejszego postępowania pozwana nie twierdziła, by przedstawione wydruki zostały w jakikolwiek przerobione czy też w inny sposób zmanipulowane.

Natomiast, na podstawie art. 302 § 1 k.p.c. w zw. z art. 235 2 § 1 k.p.c. Sąd pominął natomiast dowód z przesłuchania pozwanej, albowiem mimo prawidłowego wezwania pozwana nie stawiła się na rozprawę i nie usprawiedliwiła swojej nieobecności.

Podstawę prawną powództwa stanowiły art. 720 k.c. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r. poz. 246, dalej: u.k.k.). W myśl art. 720 § 1 k.c. przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Stosownie zaś do treści art. 3 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim przez umowę o kredyt konsumencki rozumie się umowę o kredyt w wysokości nie większej niż 255 550 zł albo równowartość tej kwoty w walucie innej niż waluta polska, który kredytodawca w zakresie swojej działalności udziela lub daje przyrzeczenie udzielenia konsumentowi, zaś w myśl ust. 2 pkt 1 za umowę o kredyt konsumencki uważa się w szczególności umowę pożyczki.

W ocenie Sądu powództwo zasługiwało na uwzględnienie w całości.

Przechodząc do szczegółowych rozważań należy w pierwszej kolejności wskazać, że strona pozwana zarzuciła m.in. niewykazanie istnienia zobowiązania, wskazując, że powód nie przedłożył umowy pożyczki, a nadto nie wykazał umocowania osób zawierających aneksy w imieniu banku. W ocenie Sądu powyższe zarzuty należało uznać za nietrafne. Odnosząc się do tego zarzutu należy na wstępie zauważyć, że przedmiotowa umowa została zawarta przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, a dokładniej przy pomocy bankowości internetowej. Taki sposób zawarcia umowy został wprost dopuszczony przez ustawodawcę w ustawie o kredycie konsumenckim. Zgodnie z art. 5 pkt 13 tejże ustawy umowa o kredyt konsumencki zawierana na odległość to umowa o kredyt konsumencki zawierana z konsumentem bez jednoczesnej obecności obu stron, przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość, o której mowa w ustawie z dnia 2 marca 2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny (Dz.U. z 2012 r. poz. 1225). Zawarte w cytowanym przepisie odesłanie jest nieaktualne (gdyż wskazana ustawa utraciła moc), w związku z czym w drodze wykładni dynamicznej należy uznać, że de lege lata tenże przepis odsyła do obecnie obowiązującej ustawy o prawach konsumenta (zob. T. Czech, Kredyt konsumencki. Komentarz, wyd. III, WKP 2023). Zgodnie natomiast z treścią art. 2 pkt 1 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (Dz.U. z 2024 r. poz. 1796), która z dniem 25 grudnia 2014r. zastąpiła ustawę o ochronie niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez produkt niebezpieczny, umowa zawarta na odległość to umowa zawarta z konsumentem w ramach zorganizowanego systemu zawierania umów na odległość, bez jednoczesnej fizycznej obecności stron, z wyłącznym wykorzystaniem jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość do chwili zawarcia umowy włącznie. W myśl § 57 ust. 1-2 regulaminu posiadacz banku i bank mogą poprzez kanał bankowości elektronicznej składać oświadczenia woli lub wiedzy w postaci elektronicznej. Za postać elektroniczną oświadczenia uznaje się cyfrowy zapis oświadczenia prezentowany w sposób umożliwiający zapoznanie się z treścią oświadczenia i jego zrozumienie, w szczególności wyświetlany na ekranie urządzenia. W niniejszej sprawie powód udowodnił, że umowa została zawarta przez strony w taki właśnie sposób. Zgodnie z umową rachunku bankowego powódka uzyskała dostęp do kanału bankowości elektronicznej i przypisano jej unikatowy numer (tzw. M.) (...), którym posługiwać się mógł wyłącznie posiadacz rachunku. Szczegółowy sposób składania przez posiadacza rachunku oświadczeń drogą elektroniczną określał Regulamin świadczenia usług bankowych dla osób fizycznych Banku (...) S.A. Wedle § 58 ust. 2 regulaminu każdorazowy dostęp do K. przez posiadacza rachunku możliwy jest po podaniu danych identyfikujących. Takimi danymi były wedle ust. 1 M. oraz H@sło 1. Z przedłożonego przez powoda wydruku komputerowego danych systemowych wynika, że osoba, której został przypisany ww. numer M. w dniu 10 października 2017 roku zalogowała się do bankowości internetowej i zawarła z powodem przedmiotową umowę pożyczki. Zgodnie z § 62 ust. 9 regulaminu posiadacz rachunku był zobowiązany do nieudostępniania danych identyfikacyjnych osobom trzecim. Zdaniem Sądu, skoro strona powodowa wykazała, że umowa pożyczki została zawarta za pośrednictwem danych identyfikacyjnych dostępnych wyłącznie pozwanej jako posiadaczce rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego, to ciężar udowodnienia, że umowę zawarła inna osoba ni z posiadacz rachunku (np. w wyniku nielegalnego przejęcia danych uwierzytelniających pozwanej) spoczywał na stronie pozwanej. Jednak w okolicznościach niniejszej sprawy pozwana nie przedłożyła żadnych dowodów, które pozwalałyby na stwierdzenie, że umowę – bez zgody i wiedzy pozwanej – zawarła niezidentyfikowana osoba trzecia. Wręcz przeciwnie, dostępny materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że to pozwana zaciągnęła przedmiotowe zobowiązanie. Po pierwsze, na podstawie załączonego przez powoda zestawienia transakcji na rachunku można jednoznacznie stwierdzić, że kwota pożyczki została udostępniona pozwanej, jak również, że pozwana przez kilka lat z różną regularnością spłacała raty pożyczki. Kierując się doświadczeniem życiowym należy stwierdzić, że zupełnie nielogiczne i nieracjonalne byłaby sytuacja, gdyby pozwana spłacała dług, którego nie zaciągnęła. Wbrew temu, co pozwana podnosi w piśmie procesowym z dnia 18 czerwca 2025 roku, zestawienie operacji na rachunku stanowi wystarczający dowód na potwierdzenie wypłaty kwoty kredytu. Forma tego dokumentu spełnia wymogi określone w art. 7 Prawa bankowego. Przytoczony przepis stanowi podstawę do stosowania w praktyce bankowej dokumentów elektronicznych, które na gruncie prawa procesowego należy uznać - na równi z oświadczeniem utrwalonym za pomocą pisma na nośniku tradycyjnym (papierze) - za dokument w rozumieniu kodeksu postępowania cywilnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2004 r., V CZ 12/04, L.). Elektroniczne zestawienie operacji jest dokumentem, który dla swej ważności nie wymaga podpisu oraz pieczęci banku. Po drugie, należy zauważyć, że już po zawarciu umowy pozwana trzykrotnie występowała o aneksowanie umowy i zmianę warunków spłaty zobowiązania. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że pozwana miała świadomość istnienia zobowiązania, jak również poczuwała się do jego spłaty. Jednocześnie, należy stwierdzić, że podpisanie aneksów stanowiło uznanie długu. W orzecznictwie wskazuje się, że uznanie długu, wprawdzie nie kreuje zobowiązania dłużnika wobec wierzyciela, ale w dochodzeniu świadczenia ma istotne znaczenie dowodowe, w tym sensie, że wierzyciel przedstawiający w procesie dowód uznania długu przez dłużnika nie musi wykazywać w inny sposób istnienia swej wierzytelności, natomiast to dłużnika obciąża wówczas powinność wykazania, że uznana wierzytelność w rzeczywistości nie istnieje lub istnieje, ale w mniejszym wymiarze. Skutkiem przedstawienia przez wierzyciela dowodu uznania długu przez dłużnika jest jedynie to, że na pozwanego, czyli stronę która wcześniej uznała roszczenie, doszło do przerzucenia ciężaru dowodu, iż w momencie jego uznania nie było faktycznych podstaw do zapłaty w takiej wysokości, jaką uznawał (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie V Aca 785/19 z dnia 23 sierpnia 2018 r. Lex nr 2586139). Pozwana bez wątpienia dowodów o jakich mowa w cytowanym judykacie nie przedstawiła. W orzecznictwie wskazuje się, że uznanie właściwe polega na złożeniu przez dłużnika oświadczenia woli o uznaniu długu (np. w postaci odrębnej, nie uregulowanej przepisami umowy zawartej pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem, stwierdzającej istnienie długu i wolę uregulowania go przez dłużnika, stanowiącej wyraz swobody umów - art. 353 1 k.c.). Celem uznania właściwego jest ustalenie lub stabilizacja istniejącej między stronami sytuacji prawnej. Natomiast uznanie niewłaściwe stanowi przejaw wiedzy danej osoby, stwierdzający, że jest ona przeświadczona o istnieniu lub nieistnieniu pewnego stosunku prawnego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2004 r., V CK 346/03, Lex nr 183783; uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2005 r., I CK 580/04, LEX nr 301787). Bez wątpienia w świetle powyższego podpisanie aneksu modyfikującego sposób spłaty zobowiązania, w którym dłużnik potwierdza istnienie i wysokość długu, stanowiło uznanie właściwe długu wynikającego z przedmiotowej umowy pożyczki. Z kolei, spłatę rat pożyczki należy rozpatrywać w kategoriach uznania niewłaściwego.

Za bezzasadny należało również uznać zarzut pozwanej dotyczący niewykazania umocowania osób zawierających w imieniu banku kolejne aneksy do umowy pożyczki. Pierwszy z aneksów został zawarty za pomocą bankowości elektronicznej, natomiast dwa kolejne zostały podpisane w oddziale banku. Wedle art. 97 k.c. osobę czynną w lokalu przedsiębiorstwa przeznaczonym do obsługiwania publiczności poczytuje się w razie wątpliwości za umocowaną do dokonywania czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa. Jak wskazuje się w orzecznictwie domniemanie z art. 97 k.c. zostało zastrzeżone na korzyść klientów działających w zaufaniu do profesjonalnego zorganizowania aktywności przedsiębiorstwa. Zgodnie z chroniącą zaufanie klienteli regułą interpretacyjną, wyrażoną w art. 97 k.c., każdy, kto z osobą czynną w lokalu przedsiębiorstwa zawrze umowę tego rodzaju, jakie zwykle są zawierane w tym lokalu, może spodziewać się, że jej skutki prawne powstaną bezpośrednio dla przedsiębiorstwa (przedsiębiorcy). Ochrony tej klient może zostać pozbawiony jedynie w razie ustalenia, że przy zawieraniu umowy wiedział o tym, iż zawiera ją z osobą nie umocowaną do takich działań, albo gdyby okoliczności wykluczały wszelką wątpliwość co do umocowania (braku umocowania) tej osoby do zawierania umów ze skutkiem dla przedsiębiorstwa. Co więcej, kontrahent nie ma w normalnym toku rzeczy obowiązku ustalania, czy określona osoba jest uprawniona do zawierania umów. Ryzyko negatywnych skutków w tej mierze może obciążać wyłącznie przedsiębiorstwo (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 20 października 2014 r., I ACa 475/14, L.). Umowy kredytu zawierane w oddziałach banków korzystają z ochrony wynikającej z art. 97 k.c. Udzielanie kredytów należy do czynności prawnych, które zazwyczaj bywają dokonywane z osobami korzystającymi z usług tego przedsiębiorstwa, toteż klient może działać w zaufaniu do tego, że umowa zawierana z osobą czynną w takim lokalu będzie wiązała bank (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2024 r., (...), L.). Przypisanie skutków działania osoby czynnej w lokalu przedsiębiorstwa podmiotowi prowadzącemu to przedsiębiorstwo ma charakter pełnomocnictwa ustawowego (zob. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, wyd. 11, 2023). W przedmiotowym przypadku nie sposób uznać, aby kredytobiorczyni działała w złej wierze (tj. wiedziała, że osoby podpisujące umowę ze strony banku nie mają umocowania), gdyż przez kilka lat spłacała kredyt. Tym samym należało uznać, że aneksy zostały skutecznie zawarte.

Jeśli natomiast chodzi o zarzut nieprzedłożenia informacji przedkontraktowej określonej w art. 13 ustawy o kredycie konsumenckim to należy wskazać, że w § 14 umowy znajduje się oświadczenie kredytobiorcy potwierdzające otrzymanie wymienionych tam dokumentów oraz informacji. Akceptując umowę pozwana potwierdziła również otrzymanie wskazanych informacji, a zatem kwestionując wiarygodność własnego oświadczenia winna wykazać, że wyżej wskazane dane nie zostały jej przekazane. Następuje zatem przerzucenie ciężaru dowodu. W niniejszej sprawie pozwana nie sprostała ciężarowi dowodu w tym zakresie i nawet nie stawiła się na rozprawie celem złożenia zeznań.

Kolejną sporną kwestią pozostawała skuteczność wypowiedzenia umowy. Zgodnie z art. 75c ust. 1 Prawa bankowego jeżeli kredytobiorca opóźnia się ze spłatą zobowiązania z tytułu udzielonego kredytu, bank wzywa go do dokonania spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych. W myśl ust. 2 powołanego artykułu w wezwaniu, o którym mowa w ust. 1, bank informuje kredytobiorcę o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania, wniosku o restrukturyzację zadłużenia. Z kolei wedle ust. 3 tegoż przepisu, bank powinien, na wniosek kredytobiorcy, umożliwić restrukturyzację zadłużenia poprzez zmianę określonych w umowie warunków lub terminów spłaty kredytu, jeżeli jest uzasadniona dokonaną przez bank oceną sytuacji finansowej i gospodarczej kredytobiorcy. Restrukturyzacja, o której mowa w ust. 1, dokonywana jest na warunkach uzgodnionych przez bank i kredytobiorcę (ust. 4). W myśl ust. 5 bank, w przypadku odrzucenia wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację zadłużenia, przekazuje kredytobiorcy, bez zbędnej zwłoki, szczegółowe wyjaśnienia, w formie pisemnej, dotyczące przyczyny odrzucenia wniosku o restrukturyzację. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 czerwca 2021 roku w sprawie IV CSKP 92/21 (OSNC 2022/1/9) w odniesieniu do opisanej procedury, kategoryczne brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że nakłada on na banki obowiązki polegające na wezwaniu kredytobiorcy, gdy ten opóźnia się ze spłatą zobowiązania, do zapłaty i wyznaczeniu mu terminu nie krótszego niż 14 dni roboczych wraz z pouczeniem o możliwości złożenia w terminie 14 dni roboczych wniosku o restrukturyzację zadłużenia. W związku z tym wypowiedzenie przez bank umowy kredytowej bez zachowania wymogów jest nieważne w świetle art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 75c Prawa bankowego (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 8 listopada 2019r., I ACa 1213/18, L.), bądź też według innego poglądu skutkuje nieskutecznością oświadczenia o wypowiedzeniu umowy kredytowej (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 7 września 2021r., I ACa 1305/18, L.).

Jak wynika z przedłożonych dokumentów, w związku z powstaniem zaległości w spłacie rat pożyczki, pismem z dnia 19 września 2023 roku powód skierował do kredytobiorcy wezwanie do zapłaty zadłużenia w terminie nie dłuższym niż 14 dni roboczych od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy kredytu. Jednocześnie, powód poinformował kredytobiorcę, że w terminie 14 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania może złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia. Strona powodowa wykazała, że przedmiotowe wezwanie zostało faktycznie doręczone pozwanej w dniu 2 października 2023 roku poprzez dołączenie elektronicznego potwierdzenia odbioru. Następnie, wobec braku spłaty zadłużenia, pismem z dnia 14 listopada 2023 roku bank złożył kredytobiorcy oświadczenie w przedmiocie wypowiedzenia umowy kredytowej za 30 - dniowym terminem wypowiedzenia. Strona powodowa wykazała także, że osoby podpisujące oświadczenie w przedmiocie wypowiedzenia umowy były należycie umocowane. Pełnomocnictwo zostało złożone w terminie wyznaczonym przez Sąd na wskazanie wszystkich twierdzeń i dowodów (art. 458(15) § 3 k.p.c.), stąd tenże dowód nie był sprekludowany. Zauważyć przy tym należy, iż w dacie dokonanego wypowiedzenia obowiązywał już przepis art. 77 § 2 k.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1311), zgodnie z którym do wypowiedzenia umowy zawartej w formie pisemnej wystarczyło zachowanie formy dokumentowej. Ta forma jest - zgodnie z art. 77 2 k.c. - zachowana w przypadku złożenia oświadczenia woli w postaci dokumentu, w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie. Wypowiedzenie umowy spełniało ten wymóg, albowiem w jego treści wskazane były imiona i nazwiska, a także stanowiska służbowe pracowników banku składających oświadczenie. Podkreślić również należy, iż z przedstawionych przez stronę powodową dokumentów wynika, że pozwana posiadała zadłużenie, które uprawniało bank do rozwiązania umowy. Zgodnie z aneksem nr (...) wysokość początkowych 12 rat wynosiła 380 zł, tymczasem wysokość zadłużenia pozwanej w dacie wypowiedzenia umowy wynosiła pięciokrotność pojedynczej raty tj. 1.971,98 zł.

Strona powodowa wykazała też wysokość roszczenia. Zważyć należy, iż w celu wykazania wysokości zadłużenia pozwanej z tytułu umowy pożyczki powód przedłożył nie tylko wyciąg z ksiąg rachunkowych banku, ale również zestawienie operacji na rachunku kredytowym. Jak wskazuje się w orzecznictwie pozbawienie wyciągu charakteru dokumentu urzędowego, nie dyskwalifikuje go jako wiarygodnego środka dowodowego. Zaprzeczenie prawdziwości dokumentu prywatnego w postaci sporządzonego wyciągu z ksiąg rachunkowych pożyczkodawcy (kredytodawcy) nie może polegać na samej negacji istnienia lub wysokości długu, jeśli z pozostałych dowodów przedłożonych przed bank wynika fakt zawarcia umowy pożyczki jej wysokość i ustalone przez strony warunki spłaty, a także wykaz i sposób zarachowania kilkunastu dokonanych przez dłużnika wpłat. Pozwany nie wskazał, jakie konkretnie nieprawidłowości odbierają moc dowodową takiemu dokumentowi. Pozwany, jako dłużnik, który zaprzecza prawidłowości naliczenia odsetek, jest zobowiązany do przedstawienia merytorycznych argumentów na rzecz takiego zarzutu. Ma przy tym łatwą możliwość udowodnienia terminowości dokonanych wpłat, bowiem należy założyć, że może i powinien przedstawić dowody zapłaty każdej z uregulowanych rat, z których wynikałyby terminy spełnienia świadczenia – o ile twierdzi, że terminy wpłat w zestawieniu wierzyciela nie odpowiadają prawdzie i że w konsekwencji nastąpiło nieprawidłowe naliczenie należności odsetkowej (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 7 lutego 2018r., I ACa 278/17, L.). W niniejszej sprawie strona pozwana nie złożyła żadnych dowodów, które wskazywałyby, że powód nie uwzględnił jakichkolwiek wpłat dokonanych przez pożyczkobiorcę. Natomiast, powód poza wyciągiem z ksiąg rachunkowych powód złożył zestawienie operacji na rachunku pozwanej, z którego to dokumentu w sposób jednoznaczny wynika, w jakiej wysokości pozwana dokonywała spłat rat pożyczki. Przedstawione przez powoda wyliczenie kwoty dochodzonej pozwem zarówno w odniesieniu do kwoty głównej jak i skapitalizowanych odsetek – w świetle przedstawionych dowodów – nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Z kolei, kolejność zaliczania poszczególnych wpłat została określona w sposób jednoznaczny w § 16 ust. 2 umowy pożyczki.

Sąd również nie podzielił zarzutów pozwanej odnośnie abuzywności postanowień umownych dotyczących prowizji. Zgodnie z treścią art. 385 1 k.c. postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Wedle § 2 jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. W myśl § 3 nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. W ocenie Sądu, w niniejszym przypadku nie sposób uznać, by postanowienia umowne dotyczące prowizji kształtowały prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszały jego interesy. Prowizja za udzielenie pożyczki nie przekracza wysokości pozaodsetkowych kosztów pożyczki określonych w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim, a także została utrzymana w rozsądnych granicach. Nie ulega przy tym wątpliwości, że udzielenie pożyczki powoduje określone koszty po stronie banku, np. koszty przygotowania i udzielenia pożyczki, administrowanie pożyczką, przyjmowania wpłat, bieżącego ich kontrolowanie, co niewątpliwie powoduje powstawanie kosztów pracy, kosztów materiałów biurowych, energii i kosztów lokalowych etc. W świetle zasad doświadczenia życiowego i reguł obrotu gospodarczego można przyjąć, że rzetelnie prowadzona działalność gospodarcza generuje koszty związane z szeroko pojętą obsługą pożyczki na wskazanym poziomie. W każdym bądź razie nie sposób uznać powyższej kwoty prowizji za nadmierną, bądź na tyle wysoką, by rażąco naruszała interesy konsumenta. Nie doszło zatem do rażącego zachwiania ekwiwalentności świadczeń stron, a tym samym do przysporzenia pożyczkodawcy korzyści, których nie dałoby się uzasadnić w świetle ponoszonych przez bank wydatków. Zauważyć należy, iż wysokość prowizji wynosiła 448,95 zł, co przy całkowicie kwocie kredytu określonej na kwotę 51.603,63 zł należało uznać za utrzymaną w rozsądnych granicach.

Sąd nie podzielił także zarzutów pozwanej odnośnie braku zbadania przez bank zdolności kredytowej kredytobiorcy. Zgodnie z treścią § 2 ust. 1 umowy zawarcie umowy następowało pod warunkiem pozytywnej oceny zdolności kredytowej pożyczkobiorcy, a także potwierdzenia przez bank informacji przekazanych przez pożyczkobiorcę w procesie wnioskowania w oparciu o dokumenty złożone przez pożyczkobiorcę, zgodnie z listą dokumentów stanowiącą załącznik do umowy lub poprzez podjęte przez bank inne działania umożliwiające dokonanie potwierdzenia tych informacji. Nadto, w świetle § 2 ust. 3 brak pozytywnej oceny zdolności kredytowej pożyczkobiorcy skutkuje uznaniem umowy za niezawartą, o czym bank miał niezwłocznie zawiadomić pożyczkobiorcę. Zauważyć również należy, iż w § 14 ust. 2 znajduje się oświadczenie pozwanej dotyczące miesięcznych kosztów utrzymania (700 zł), osób pozostających na utrzymaniu (0), a także informacja, że bank wykorzysta te dane do podjęcia decyzji o przyznaniu pożyczki. Z powyższego wynika, że bank przed zawarciem umowy przeprowadził ocenę zdolności kredytowej pozwanej na podstawie informacji udostępnionych przez samego pożyczkobiorcę. Zauważyć przy tym należy, iż bank miał wgląd do rachunku pozwanej, w tym mógł przeprowadzić analizę wpływów oraz wypłat z tego rachunku. Ocena ta zakończyła się wynikiem pozytywnym skoro bank nie zawiadomił pożyczkobiorcy o uznaniu umowy za niezawartą. Zresztą, należy zauważyć, że przez kilka lat pożyczkobiorca spłacała raty pożyczki, a więc posiadała wystarczające dochody na spłatę rat pożyczki.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 720 k.c. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 12 maja 2011r. o kredycie konsumenckim, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 45.970,35 złotych. Ponadto, na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c. powodowi przysługiwały dalsze odsetki umowne za opóźnienie w wysokości maksymalnych odsetek za opóźnienie, liczonymi od kwoty 35.733,83 zł za okres od dnia 17 maja 2024 roku do dnia zapłaty.

O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. przy zastosowaniu § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy zasądził od przegrywającego niniejszy spór pozwanego na rzecz powoda łącznie kwotę 5.916 zł. Na zasądzoną kwotę składają się: opłata sądowa od pozwu (2.299 zł), wynagrodzenie kwalifikowanego pełnomocnika w osobie radcy prawnego w stawce minimalnej (3.600 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Od sumy tych kosztów na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c. Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.