descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 331/21

Uzasadnienie

w postępowaniu zwykłym

Powodowie K. Ł. i T. Ł. wnieśli przeciwko (...) S.A. w W. powództwo o zapłatę kwoty 5.100 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 30 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na ich rzecz solidarnie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

W uzasadnieniu wskazali, że w dniu 26 maja 2020 roku doszło do zaistnienia szkody w nieruchomości należącej do powodów, położonej w Ś. przy ul. (...). Szkoda powstała w wyniku zalania na skutek awarii instalacji wodno - kanalizacyjnej w lokalu nr (...), przez którą doszło do uszkodzeń pomieszczeń w mieszkaniu powodów. W dacie zaistnienia szkody, sprawca szkody posiadał polisę ubezpieczeniową z tytułu odpowiedzialności cywilnej osób fizycznych w życiu prywatnym w (...) S.A. w W.. Przedmiotowy lokal zamieszkiwany jest przez K. W. i P. W., którym to powodowie udzielili pełnomocnictwa do administrowania nieruchomością, a na mocy którego są oni uprawnieni do ustanawiania dalszych pełnomocnictw oraz wykonywania wszelkich czynności dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia 07 sierpnia 2020 roku pozwany przyznał na rzecz powodów kwotę 2.113,63 zł tytułem odszkodowania za szkodę w mieniu. Z posiadanych przez powodów faktur i paragonów za materiały oraz prace budowlane wynika, że całkowita wartość odszkodowania z tytułu szkody na mieniu wynosi 15.812,90 zł, wobec czego - uwzględniając wypłaconą przez pozwanego kwotę 2.113,63 zł - pozostała wartość dochodzonego roszczenia obejmuje kwotę 13.699,27 zł. Powodowie nie zgodziwszy się z treścią decyzji pozwanego w zakresie wysokości odszkodowania za szkodę w mieniu, zwrócili się - za pośrednictwem K. W. - do F. S. i P. Ł. celem uzyskania pomocy w zakresie otrzymania brakującej wartości odszkodowania za doznaną szkodę. Pełnomocnik powodów powołując się na faktury dotyczące kosztów materiałów wykorzystanych do usunięcia powstałej szkody oraz kosztorys prac remontowych, pismem z dnia 21 grudnia 2020 roku wezwał pozwanego do dopłaty brakującej kwoty. Pozwany odmówił dopłaty odszkodowania wskazując, iż materiały wykorzystane w celu usunięcia szkody nie pozostają w związku przyczynowo - skutkowym ze szkodą. Zdaniem powodów, stanowisko pozwanego nie zasługuje na aprobatę, gdyż zakres doznanej szkody jest większy niż ustalony przez pozwanego, na co wskazują zarówno faktury, jak i kosztorys prac remontowych. Wyjaśnili, że aktualnie żądaniem pozwu są objęte jedynie częściowe roszczenia odszkodowawcze z tytułu kosztów remontu nieruchomości w kwocie 5.100 zł, w związku z czym powodowie zastrzegli sobie możliwość rozszerzenia żądania pozwu lub dochodzenia dalszego odszkodowania w kolejnym postępowaniu sądowym. Uzasadniając roszczenie w zakresie żądania odsetek oraz terminu ich naliczania, powodowie podnieśli, że zgodnie z treścią art. 817 kc ubezpieczyciel zobligowany jest do wypłaty odszkodowania w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia szkody, które w tej sprawie nastąpiło w dniu 31 lipca 2020 roku, czego dowodem jest podsumowanie zgłoszenia szkody, to termin ukończenia postępowania likwidacyjnego wyznacza data 29 sierpnia 2020 roku, co czyni żądanie zasądzenia odsetek od dnia następnego zasadnym.

Nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym w dniu 23 czerwca 2021 roku, sygn. akt I Nc 366/21, Sąd Rejonowy w Świnoujściu orzekł zgodnie z żądaniem pozwu.

Pozwany (...) S.A. w W. wniósł w terminie sprzeciw od nakazu zapłaty (k. 63), w którym wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie solidarnie od powodów na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Pozwany wskazał, iż jego odpowiedzialność dotyczy przywrócenia mieszkania do stanu poprzedniego, nie zaś jego ulepszenia. Tymczasem powodowie, po oględzinach dokonanych przez pozwanego, nie poinformowali go, że szkoda może mieć większy rozmiar, niż stwierdzony podczas oględzin. Powodowie dokonali remontu pozbawiając pozwanego możliwości weryfikacji czy rzeczywiście ujawniły się nowe uszkodzenia, których nie było podczas oględzin.

Pismem procesowym z dnia 24 sierpnia 2021 roku (k. 86) powodowie wyjaśnili, że zalanie miało miejsce w okresie od 05 maja 2020 roku do 26 maja 2020 roku. Skutkiem zalania, poza uszkodzeniami wskazanymi uprzednio już w pozwie, było również odpadnięcie powierzchni sufitowej w dużym pokoju, co również stanowi podstawę fatyczną roszczenia. Zaprzeczyli, aby wypłacone przez pozwanego odszkodowanie stanowiło pełną kompensację doznanej przez nich szkody, podkreślając przy tym, że zakres szkody wskazany przez ubezpieczyciela na skutek dokonanych przez (...) oględzin, pozostaje niezgodny ze stanem faktycznym. Zarzucili, iż pozwany w sposób nieprawidłowy ustalił zakres szkody - nie zakwalifikował jako mających związek ze zdarzeniem wszystkich elementów, które uległy uszkodzeniu bądź zniszczeniu. Zaprzeczyli, aby zakres szkody przez nich wskazywany miał na celu modernizację mieszkania, a nie przywrócenie do stanu poprzedniego. Pozwany w sposób rażący zawęził zakres prac remontowych i naprawczych niezbędnych do całkowitej eliminacji szkody, przy czym nieuznanie części uszkodzeń nie zostało w żaden sposób uzasadnione.

Na rozprawie w dniu 01 października 2021 roku (k. 95-96) powodowie wyjaśnili, że roszczenie związane jest z zalaniem lokalu mieszkalnego mającym miejsce w okresie od dnia 05 maja 2020 roku do dnia 26 maja 2020 roku, wskazując przy tym, iż w okresach wcześniejszych lokal ten był już zalewany przez tego samego sąsiada, jednakże zdarzenia te nie były zgłaszane do ubezpieczyciela.

Pismem procesowym z dnia 16 maja 2022 roku (k. 140) powodowie rozszerzyli powództwo o kwotę 14.797,48 zł, wnosząc w konsekwencji tego o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kwoty 19.897,48 zł tytułem roszczenia głównego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na ich rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Wyjaśnili, że uwzględniając oszacowaną przez biegłego sądowego kwotę niezbędną do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego opiewającą na 22.011,11 zł oraz fakt, że na etapie postępowania likwidacyjnego pozwany wypłacił kwotę 2.113,63 zł, zaś pozwem objęte było roszczenie o zapłatę kwoty 5.100 zł, zachodzi konieczność rozszerzenia powództwa o kwotę 14.797,48 zł.

Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2022 roku (k. 146) Sąd postanowił rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym.

Pismem procesowym z dnia 05 lipca 2022 roku (k. 152), w związku z rozszerzeniem powództwa o kwotę 14.797,48 zł, pozwany wniósł o oddalenie w całości powództwa i o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Podtrzymał prezentowane przez siebie stanowisko w sprawie w całości, powołując się jednocześnie na ograniczenie swojej odpowiedzialności do kwoty 20.000 zł, tj. do wysokości sumy ubezpieczenia. Z ostrożności pozwany wskazał, że rozszerzenie powództwa nie wpływa na wysokość należnych kosztów zastępstwa procesowego, która jest ustalana w wysokości odpowiadającej pierwotnemu roszczeniu.

Na rozprawie w dniu 08 marca 2023 roku (k. 198) powodowie podkreślili, że już w pozwie zaznaczali, iż dochodzą tylko części roszczenia, a pozwany na żadnym etapie nie podnosił ograniczenia odpowiedzialności do sumy ubezpieczenia wynoszącej 20.000 zł i takiego dokumentu wskazującego na ograniczenie odpowiedzialności do tej kwoty w odpowiedzi na pozew nie składał. W tym kontekście powołał się na art. 3 kpc i wniósł o zasądzenie całej dochodzonej kwoty, jeżeli Sąd uzna roszczenie za uzasadnione w całości wraz z kosztami procesu uwzględniającymi rozszerzenie powództwa.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Powodowie K. Ł. i T. Ł. są właścicielami lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. (...), w którym zamieszkuje ich córka wraz ze swoją rodziną.

( bezsporne, a nadto: akta szkody - k. 9 (płyta CD), k. 72 (płyta CD),

pełnomocnictwo - k. 12,

zeznania świadka K. W. - k. 95 odwrót - 96 )

W dniu 26 maja 2020 roku w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. (...), który położony jest bezpośrednio nad lokalem nr (...), miała miejsce awaria sieci wodno - kanalizacyjnej, co skutkowało zalaniem lokalu mieszkalnego stanowiącego własność powodów. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 26 maja 2020 roku przez (...)stwierdzono zalanie podwieszanego sufitu łazienki oraz pęknięcie płyty gipsowej.

Do zalania lokalu mieszkalnego powodów, których źródłem był lokal mieszkalny numer (...), dochodziło już wcześniej.

Sprawczyni zalania K. A. zamieszkała w lokalu mieszkalnym numer (...) objęta była w okresie od dnia 19 czerwca 2019 roku do dnia 18 czerwca 2020 roku ochroną ubezpieczeniową na mocy zawartej z (...) S.A. w W. umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w życiu prywatnym (...). Suma ubezpieczenia ustalona została na kwotę 20.000 zł.

Szkoda zaistniała w lokalu mieszkalnym powodów została zgłoszona ubezpieczycielowi w dniu 31 lipca 2020 roku.

( dowód: akta szkody - k. 9 (płyta CD), k. 72 (płyta CD),

fotografie - k. 10 (płyta CD), k. 90 (płyta CD),

oświadczenie sprawcy zalania z 29.05.2020r. - k. 13,

protokół z zalania z 13.05.2020r. - k. 14, k. 88 odwrót,

protokół z zalania z 04.07.2020r. - k. 15, k. 87 odwrót,

protokół z zalania z 26.05.2020r. - k. 16, k. 88,

zgłoszenie szkody - k. 17,

protokół z zalania z 12.07.2021r. - k. 87,

protokół z zalania z 14.08.2021r. - k. 89,

protokół kontroli przeprowadzonej w lokalu nr (...) z 28.07.2021r. - k. 89

odwrót,

zeznania świadka K. W. - k. 95 odwrót - 96,

przesłuchanie powódki K. Ł. - k. 96 odwrót,

przesłuchanie powoda T. Ł. - k. 96 odwrót,

szczegóły polisy ubezpieczeniowej - k. 153-154 )

W sporządzonym przez Centrum (...) S.A. kosztorysie podstawowym z dnia 06 sierpnia 2020 roku oszacowano wartość koniecznych do przeprowadzenia w zalanym lokalu mieszkalnym robót mieszkalnych na kwotę 2.113,63 zł przyjmując, że konieczne jest objęcie ich zakresem: łazienki, w której należy rozebrać podsufitkę w zakresie powierzchni 2,94 m 2, położyć okładzinę z pojedynczych płyt gipsowo - kartonowych na wskazanej powyżej powierzchni oraz dwukrotnie pomalować ją farbami emulsyjnymi, umyć oraz wyczyścić pomieszczenie po robotach malarskich, a wreszcie dopasować skrzydła drzwiowe, umyć te drzwi oraz posadzki lastrykowe i betonowe po robotach malarskich. W zakresie przedpokoju kosztorysem zostały objęte: przygotowanie starego podłoża pod docieplenie metodą lekką - mokrą, poprzez jednokrotne gruntowanie emulsją (...) (powierzchnia 8,81 m 2), położenie gładzi gipsowej na powierzchni 0,2 m 2 i pomalowanie tej powierzchni farbami klejowymi w celu skasowania zacieków, dwukrotne malowanie farbami emulsyjnymi starych tynków wewnętrznych sufitów (powierzchnia 8,20 m 2) oraz wewnętrznych ścian (powierzchnia 0,61 m 2), a także zabezpieczenie ścian folią i umycie posadzek lastrykowych i betonowych po robotach malarskich, zaś w zakresie pokoju: przetarcie istniejących tynków z zeskrobaniem farby na powierzchni 1,5 m 2, przygotowanie starego podłoża pod docieplenie metodą lekką - mokrą, poprzez jednokrotne gruntowanie emulsją (...) (powierzchnia 53,88 m 2), położenie gładzi gipsowej na ścianach i sufitach w zakresie powierzchni 1 m 2, dwukrotne pomalowanie farbami emulsyjnymi starych tynków wewnętrznych sufitów (powierzchnia 15,64 m 2) oraz wewnętrznych ścian (powierzchnia 38,24 m 2), a także zabezpieczenie podłóg folią, umycie drzwi i okien po robotach malarskich.

Ustalona kosztorysem prac remontowych (bez materiałów) na zlecenie powodów wysokość szkody powstałej na skutek zalania z dnia 26 maja 2020 roku opiewała na kwotę 9.331,20 zł brutto. Powodowie pokryli koszt zakupu niezbędnych do przeprowadzenia prac remontowych materiałów budowlanych.

Ostatecznie - mimo składanych przez powodów reklamacji - przeprowadzone przez pozwanego postępowanie likwidacyjne doprowadziło do wypłaty odszkodowania jedynie w zakresie kwoty 2.113,63 zł.

Bezskuteczne pozostało także wystosowane przez działające w imieniu powodów (...) Biuro Pomocy Prawnej i Dochodzenia Odszkodowań do pozwanego przedsądowe wezwanie do zapłaty kwoty 13.699,27 zł tytułem dopłaty do pełnego odszkodowania.

( dowód: akta szkody - k. 9 (płyta CD), k. 72 (płyta CD),

decyzja ubezpieczeniowa z 07.08.2020r. - k. 18,

faktury - k. 19-25, 32-53,

kosztorys prac remontowych z 23.09.2020r. - k. 26,

przedsądowe wezwanie do zapłaty z 21.12.2020r. - k. 27-28,

wydruk wiadomości e-mail z 05.02.2021r. - k. 29,

pisma (...) S.A. z 04.02.2021r. - k. 30, z 15.02.2021r. - k. 31,

pismo (...) S.A do powódki z 13.10.2020r. - k. 58,

zeznania świadka K. W. - k. 95 odwrót - 96,

przesłuchanie powódki K. Ł. - k. 96 odwrót,

przesłuchanie powoda T. Ł. - k. 96 odwrót )

Zaistniałe w dniu 26 maja 2020 roku zdarzenie szkodowe w postaci zalania lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. (...) doprowadziło do powstania szkody w wysokości 22.011,11 zł odpowiadającej wartości prac oraz materiałów niezbędnych do odtworzenia stanu nieruchomości jak sprzed szkody.

Zakres koniecznych do zrealizowania - celem przywrócenia stanu, w jakim lokal mieszkalny znajdował się przed zalaniem - prac remontowych, spośród których część została już przez powodów wykonana obejmuje: zabezpieczenie lokalu na czas prowadzenia prac remontowych, demontaż: umywalki, kabiny prysznicowej, grzejnika oraz pieca gazowego, osuszanie pomieszczeń przy użyciu osuszaczy kondensacyjnych (przez 3 doby), odbicie tynków wewnętrznych na stropach o powierzchni odbicia w pokoju 15,35 m ( 2), zeskrobanie i zmycie starej farby w pokoju na powierzchni 20,487 m ( 2) oraz na przedpokoju 28,160 m ( 2), tynki wewnętrzne zwykłe kat. III wykonywane ręcznie na podłożu z betonów żwirowych, zagruntowanych siatek, płyt wiórowo - cementowych na stropach na powierzchni 15,35 m ( 2 )(pokój), wewnętrzne gładzie gipsowe dwuwarstwowe na sufitach z elementów prefabrykowanych i betonowych wylewanych w pokoju na powierzchni 15,35 m ( 2) oraz na przedpokoju na powierzchni 6,29 m ( 2), wewnętrzne gładzie gipsowe dwuwarstwowe na ścianach w pokoju na powierzchni 20,487 m ( 2) oraz na przedpokoju na powierzchni 21,87 m ( 2). Nadto konieczne jest: dwukrotne malowanie farbami powierzchni wewnętrznych - łącznie powierzchni 75,387 m ( 2), wymiana okleiny na stolarce drzwiowej w pokoju, wymiana dwóch skrzydeł drzwiowych, rozebranie okładziny z płyt GK w łazience, montaż okładziny stropów z płyt GK na istniejącym ruszcie metalowym z kształtowników CD i UD w łazience, rozebranie wykładziny ściennej z płytek w łazience na powierzchni 18,1 m ( 2), rozebranie posadzki z płytek na zaprawie cementowej w łazience, odbicie resztek kleju wraz z oczyszczeniem powierzchni ścian i posadzek w łazience, a także wykonanie w niej: okładzin z płyt gipsowo - kartonowych (suche tynki gipsowe) pojedyncze na ścianach na zaprawie bez pasków, posadzek płytkowych z kamieniu sztucznych układanych na klej (przygotowanie podłoża), licowania ścian płytkami na klej - przygotowanie podłoża, posadzek z płytek, licowania ścian płytkami, wymiany opraw LED (4 sztuki), wymiany gniazd wtyczkowych natynkowych uszczelnionych (4 sztuki), montażu umywalki pojedynczej porcelanowej i kabiny natryskowej do kąpieli, montażu grzejnika i pieca gazowego, usunięcia gruzu z budynku, wywozu i utylizacji zmieszanych odpadów poremontowych.

Zakres wykonanych przez powodów prac był związany z zalaniem lokalu mieszkalnego, które miało miejsce w dniu 26 maja 2020 roku.

( dowód: opinia biegłego sądowego M. T. z 19.04.2022r. - k. 106-125,

opinia uzupełniająca biegłego sądowego M. T. z 05.08.2022r. -

k. 158-162,

opinia uzupełniająca biegłego sądowego M. T. z 29.11.2022r. -

k. 177-180 )

Sąd zważył, co następuje

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w przeważającej części.

Powodowie K. Ł. i T. Ł. dochodzili od pozwanego (...) S.A. w W. pierwotnie kwoty 5.100 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty, rozszerzając powództwo do kwoty 19.897,48 zł. Wyjaśnili, iż kwota ta odpowiada wysokości różnicy występującej między poniesioną przez powodów - w wyniku zalania lokalu mieszkalnego położonego w Ś. przy ul. (...) - szkodą, a wysokością wypłaconego w toku postępowania likwidacyjnego odszkodowania w kwocie 2.113,63 zł.

Poza sporem pozostawało, że w dniu 26 maja 2020 roku doszło do awarii sieci wodno - kanalizacyjnej w lokalu mieszkalnym położonym przy ul. (...), który położony jest bezpośrednio nad lokalem nr (...), co skutkowało zalaniem lokalu mieszkalnego stanowiącego własność powodów. Równie bezsporne pozostawało to, że pozwany związany był ze sprawczynią szkody w okresie od dnia 19 czerwca 2019 roku do dnia 18 czerwca 2020 roku umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w życiu prywatnym (...), na gruncie której suma ubezpieczenia ustalona została na kwotę 20.000 zł.

Pozwany nie kwestionował zasady swojej odpowiedzialności, czego wyrazem było wypłacenie powodom na etapie postępowania likwidacyjnego kwoty 2.113,63 zł odszkodowania.

Sporny był natomiast zakres oraz wysokość szkody powstałej w nieruchomości lokalowej powodów w wyniku zdarzenia z dnia 26 maja 2020 roku, a w szczególności wartość prac oraz materiałów budowlanych niezbędnych do odtworzenia stanu nieruchomości sprzed szkody. Choć powodowie przedłożyli pozwanemu nie tylko faktury oraz rachunki dotyczące zrealizowanych zakupów materiałów budowlanych, ale również sporządzony niejako na żądanie pozwanego (vide: notatka służbowa z dnia 10 sierpnia 2020 roku (k. 41) na płycie CD k. 72) - kosztorys, to jednak pozwany nie zmienił swojej decyzji co do wysokości należnego powodom odszkodowania.

Zgodnie z art. 805 § 1 kc przez umowę ubezpieczeniową ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie przy ubezpieczeniu majątkowym określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku (art. 805 § 2 pkt 1 kc). Na uwadze należy mieć, że przepisy Kodeksu cywilnego nie regulują szczegółowo całokształtu zagadnień związanych z ubezpieczeniem w każdym z licznych jego rodzajów. Wobec tego szczegółowe postanowienia dotyczące konkretnego ubezpieczenia są ustalane bądź to w ogólnych warunkach ubezpieczeń, bądź to w samej umowie ubezpieczenia. Jak stanowi przepis art. 822 § 1 kc, przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Zgodnie zaś z treścią art. 361 § 2 kc odszkodowanie winno zrekompensować poniesioną przez poszkodowanego szkodę w całości.

Podkreślić należy, iż pomiędzy wysokością szkody ustalonej przez pozwanego w toku postępowania likwidacyjnego na kwotę 2.113,63 zł, a wysokością szkody ustalonej przez powodów na podstawie sporządzonego przez wykonawcę prac remontowych kosztorysu, który to kosztorys dotyczył wyłącznie prac remontowych, bez uwzględnienia kosztu zakupu materiałów budowlanych niezbędnych do zrealizowania tych prac - na kwotę 9.331,20 zł, istniała znacząca różnica wynosząca 7.217,57 zł.

Priorytetowym zatem było ustalenie, w jakiej rzeczywiście wysokości powodowie ponieśli szkodę stanowiącą następstwo zalania ich lokalu mieszkalnego oraz czy wypłacone w toku postępowania likwidacyjnego odszkodowanie odpowiadało wysokości poniesionej przez powodów szkody.

Z uwagi na fakt, iż ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności, tj.: zakresu oraz wartości szkody (kosztów remontu) powstałej w nieruchomości powodów na skutek zalania, zakresu oraz wartości prac remontowych, w tym rodzaju materiałów koniecznych do odtworzenia substancji lokalu, kosztów z tym związanych, a tym samym wysokości należnego powodom odszkodowania z tytułu szkody w nieruchomości zgodnie z warunkami umowy ubezpieczenia - wymagało wiadomości specjalnych, Sąd przy ich badaniu skorzystał z dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu budownictwa i wyceny szkód na nieruchomościach.

Powołany w sprawie biegły oszacował, że szkoda jaką powodowie ponieśli w wyniku zalania opiewa na kwotę 22.011,11 zł odpowiadającą wartości brutto prac oraz materiałów budowlanych potrzebnych do odtworzenia stanu lokalu mieszkalnego jak sprzed szkody. W treści opinii zważył, iż przeprowadzone w nieruchomości powodów pomiary wilgotności względnej - wynoszące w przypadku strefy sufitu z tynkiem i gładziami odspojonymi 30-39%, a w przypadku strefy poza odspojeniami (jeszcze, ale luźno się trzymającymi) 26-43% - wskazują jednoznacznie na konieczność, pomimo upływu niemalże dwóch lat od zdarzenia, osuszania stropów oraz jednocześnie przegród pionowych lokalu (kondensacyjnie lub mikrofalowo) przed położeniem nowych tynków, gładzi szpachlowych oraz powłok malarskich (k. 111). Zakres koniecznych do zrealizowania - celem przywrócenia stanu, w jakim lokal mieszkalny znajdował się przed zalaniem - prac remontowych, spośród których część została już przez powodów wykonana obejmuje: zabezpieczenie lokalu na czas prowadzenia prac remontowych, demontaż: umywalki, kabiny prysznicowej, grzejnika oraz pieca gazowego, osuszanie pomieszczeń przy użyciu osuszaczy kondensacyjnych (przez 3 doby), odbicie tynków wewnętrznych na stropach o powierzchni odbicia w pokoju 15,35 m ( 2), zeskrobanie i zmycie starej farby w pokoju na powierzchni 20,487 m ( 2) oraz na przedpokoju 28,160 m ( 2), tynki wewnętrzne zwykłe kat. III wykonywane ręcznie na podłożu z betonów żwirowych, zagruntowanych siatek, płyt wiórowo - cementowych na stropach na powierzchni 15,35 m ( 2 )(pokój), wewnętrzne gładzie gipsowe dwuwarstwowe na sufitach z elementów prefabrykowanych i betonowych wylewanych w pokoju na powierzchni 15,35 m ( 2) oraz na przedpokoju na powierzchni 6,29 m ( 2), wewnętrzne gładzie gipsowe dwuwarstwowe na ścianach w pokoju na powierzchni 20,487 m ( 2) oraz na przedpokoju na powierzchni 21,87 m ( 2). Nadto konieczne jest: dwukrotne malowanie farbami powierzchni wewnętrznych - łącznie powierzchni 75,387 m ( 2), wymiana okleiny na stolarce drzwiowej w pokoju, wymiana dwóch skrzydeł drzwiowych, rozebranie okładziny z płyt GK w łazience, montaż okładziny stropów z płyt GK na istniejącym ruszcie metalowym z kształtowników CD i UD w łazience, rozebranie wykładziny ściennej z płytek w łazience na powierzchni 18,1 m ( 2), rozebranie posadzki z płytek na zaprawie cementowej w łazience, odbicie resztek kleju wraz z oczyszczeniem powierzchni ścian i posadzek w łazience, a także wykonanie w niej: okładzin z płyt gipsowo - kartonowych (suche tynki gipsowe) pojedyncze na ścianach na zaprawie bez pasków, posadzek płytkowych z kamieniu sztucznych układanych na klej (przygotowanie podłoża), licowania ścian płytkami na klej - przygotowanie podłoża, posadzek z płytek, licowania ścian płytkami, wymiany opraw LED (4 sztuki), wymiany gniazd wtyczkowych natynkowych uszczelnionych (4 sztuki), montaż umywalki pojedynczej porcelanowej i kabiny natryskowej do kąpieli, montaż grzejnika i pieca gazowego, usunięcia gruzu z budynku oraz wywozu i utylizacji zmieszanych odpadów poremontowych.

Opinia została zakwestionowana przez pozwanego, który podniósł w szczególności, iż biegły dokonał wprawdzie pomiaru wilgotności w lokalu mieszkalnym, jednak nie podjął próby wyjaśnienia dlaczego po zalaniu z dnia 26 maja 2020 roku, po okresie 2 lat, nadal utrzymuje się zawilgocenie, jak również dlaczego w miejscu odpadnięcia tynku jest taka, a nie inna struktura podłoża. W konsekwencji powyższego, zdaniem pozwanego, biegły nie ustalił ani nie potwierdził przyczyny utrzymywania się wilgotności, a tym samym nie ustalił niezbędnego zakresu prac remontowych pozostających w związku przyczynowym z zalaniem. Zdaniem pozwanego, przyjęty przez biegłego zakres prac remontowych uznać należy za dowolny, co przemawia za koniecznością sporządzenia opinii uzupełniającej.

Opinia biegłego poparta jest wiedzą specjalną, którą nie dysponuje ani Sąd orzekający w sprawie, ani też strony sporu. W orzecznictwie przyjmuje się, że dowód z opinii biegłego w postępowaniu sądowym jest jedyną drogą pozyskania koniecznych do rozstrzygnięcia wiadomości specjalnych i nie może być zastąpiony inną czynnością dowodową. Podważenie zatem mocy dowodowej opinii poprzez zakwestionowanie wiadomości specjalnych, do których biegli się odwołują, bądź wywodzenie z takiej opinii dalszych wniosków, opartych na wiadomościach tego rodzaju, może nastąpić wyłącznie poprzez przeprowadzenie dowodu z uzupełniającej opinii tego samego biegłego lub z opinii innego biegłego (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2016 roku, sygn. akt I ACa 590/15 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 21 kwietnia 2015 roku, sygn. akt I ACa 177/15).

Wobec podniesionych przez pozwanego zarzutów do opinii, biegły sądowy sporządził opinie uzupełniające, w których szczegółowo odniósł się do podniesionych przez pozwanego zarzutów, podtrzymując swoje rozważania i wnioski z opinii głównej. W opiniach uzupełniających wskazał, iż mechanizm wysychania materiałów nieprzeźroczystych przegród nasyconych wodami zalewowymi (jednorazowymi pochodzenia awaryjnego) obejmuje kolejno następujące po sobie okresy: od 2 do 6 miesięcy następuje osuszenie ze stanów bardzo mokrych do stanów półmokrych, od 2 do 3 lat od stanu półmokrego do stanu suchego, co oznacza, że po okresie dwóch lat stwierdzone w mieszkaniu powodów zawilgocenie jak najbardziej odpowiada temu mechanizmowi. Jednocześnie zważył, że struktura stropu oraz tynków wraz z gładziami jest na całej powierzchni równa (i taka być powinna), a w przypadku losowego zalania wraz ze wzrostem odległości od punktów przeciekowych wprawdzie nieznacznie zmniejsza się intensywność zawilgocenia, jednak nigdy do takiego stanu, aby można było pominąć wykonanie przedsięwzięć odtwarzająco - naprawczych. Podkreślił, że sufit w łazience nie został zawilgocony, lecz wręcz zalany, a woda spływała po ścianach (w tym łazienkowych), zaś oddziaływanie takie generuje nieodwracalne degradacje struktur chemicznych i fizycznych gładzi oraz struktur klejowych, co z kolei skutkuje tym, że częściowo odspojone płytki nie są powtórnie w istotnej wielkości do odzyskania, a co prowadzi do konieczności ich wymiany, po wcześniejszym wymuszonym osuszaniu i ponownym przygotowaniu podłoża. Wreszcie biegły w sposób jednoznaczny stwierdził, iż zakres prac wykonanych przez powodów był jednoznacznie związany z zalaniem lokalu mieszkalnego, które miało miejsce w dniu 26 maja 2020 roku.

Sąd po dokonaniu - z zastosowaniem art. 233 § 1 kpc - oceny opinii, na podstawie właściwych dla jej przedmiotu kryteriów zgodności z zasadami logiki i wiedzy powszechnej, poziomu wiedzy biegłego, podstaw teoretycznych opinii, a także sposobu motywowania oraz stopnia stanowczości wyrażonych w niej wniosków - nadał jej przymiot wiarygodności, podzielił zawarte w niej wnioski i w tym zakresie przyjął ją za podstawę rozstrzygnięcia, uznając zarzuty strony pozwanej za bezzasadne. Zważyć należy, że jeśli w sprawie, w której Sąd obowiązany jest do zasięgnięcia opinii biegłych, uzyskuje opinię, która jest spójna, logiczna i w całości odpowiada na zakreślone przez Sąd zagadnienie, to nie jest on zobowiązany do powoływania innego zespołu biegłych w sytuacji, gdy strona nie jest przekonana do jej treści albo, gdy treść opinii nie jest korzystna dla jednej ze stron. Wystarczy bowiem, że wydana opinia jest przekonująca dla Sądu (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1998 roku, II UKN 55/98). To bowiem Sąd orzekający ma obowiązek dopuszczenia dowodu z dalszej opinii tylko wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba, a więc wtedy, gdy opinia, którą dysponuje zawiera istotne luki, gdyż nie odpowiada na postawione tezy dowodowe, jest niejasna, czyli nienależycie uzasadniona tudzież nieweryfikowalna, tj. gdy przedstawiona przez biegłego analiza nie pozwala organowi orzekającemu skontrolować toku jego rozumowania co do trafności wniosków końcowych. Jeżeli natomiast opinia biegłego wywołuje u sądu uzasadnione wątpliwości z uwagi na występujące w niej błędy, sprzeczności czy też inne wady, wówczas sąd ten ma obowiązek zastosowania art. 286 kpc, poprzez zażądanie ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie lub - w razie potrzeby - zażądania dodatkowej opinii od tego samego lub innego biegłego (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2011 roku, sygn. akt II UK 160/10). W innym wypadku, jeśli opinia sporządzona przez biegłego spełnia stawiane przepisami prawa wymogi, musi się ostać i nie ma potrzeby powoływania nowego biegłego czy też nie ma potrzeby dodatkowego słuchania biegłego na rozprawie tylko dlatego, że strona nie zgadza się z treścią opinii i stanowiskiem biegłego w niej zawartym. Podkreślić przy tym należy, że o ewentualnym dopuszczeniu dowodu z opinii innego biegłego nie może decydować wyłącznie wniosek strony, lecz zawarte w tym wniosku konkretne uwagi i argumenty podważające dotychczasową opinię lub co najmniej poddające ją w wątpliwość. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy Sąd uznał, iż brak było konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego sądowego z zakresu budownictwa, w konsekwencji czego na rozprawie w dniu 08 marca 2023 roku na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 kpc oddalił zgłoszony w tym przedmiocie wniosek pozwanego.

Nie umknęło przy tym uwadze Sądu, że w treści drugiej opinii uzupełniającej biegły sądowy pozwolił sobie na - w pewien sposób emocjonalne i wydaje się, że osobiste podejście do zgłoszonych przez stronę pozwaną zarzutów kierowanych pod adresem sporządzonej przez niego opinii, co jednak ostatecznie zdaniem Sądu nie mogło wpłynąć na merytoryczną wartość przygotowanych przez niego opinii. Nie budzi wątpliwości, że niemerytoryczne, wyrażające negatywne emocje uwagi zawarte w opinii biegłego sądowego pod adresem strony lub jej pełnomocnika mogą uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie i stanowić podstawę nawet do jego wyłączenia przez sąd (art. 281 kpc w związku z art. 49 kpc), biegły sądowy nie powinien bowiem w tekście opinii zamieszczać uwag niemerytorycznych ani wyrażać swych ocen w nieodpowiedniej formie (zob. wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 14 lutego 2013 roku, sygn. akt II CSK 371/12). W niniejszej sprawie biegły jedynie w drugiej opinii uzupełniającej pozwolił sobie na poczynienie niemerytorycznych uwag, z tym jednak zastrzeżeniem, że nie wyraził nimi negatywnych ocen odnoszących się do pozwanego, czy też osoby pełnomocnika pozwanego, a jedynie poddał w wątpliwość - choć w nieco sarkastyczny sposób - zasadność podniesionych przez pozwanego zarzutów, co nie przesądza jednak o tym, że przedłożone przez biegłego sądowego opinie nie stanowiły pełnowartościowego źródła wiadomości specjalnych w sprawie, zwłaszcza, że reprezentujący pozwanego profesjonalny pełnomocnik nie uczynił z tych niemerytorycznych uwag biegłego sądowego podstawy zgłoszonych pod adresem opinii zarzutów oraz wniosku o wyłączenie biegłego sądowego.

Sąd po przeprowadzeniu niezbędnych wyliczeń ustalił, iż należność na rzecz powodów z tytułu odszkodowania opiewać winna na kwotę 17.886,37 zł stanowiącą różnicę pomiędzy wysokością przyznanego i wypłaconego w postępowaniu likwidacyjnym powodom odszkodowania, tj. 2.113,63 zł, a kwotą 20.000 zł ustaloną w umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w życiu prywatnym, jako suma ubezpieczenia (k. 153), mimo, że wysokość szkody oszacowana została przez biegłego sądowego na kwotę 22.011,11 zł. Na uwadze należy mieć dyspozycję art. 824 § 1 kc, zgodnie z którym jeżeli nie umówiono się inaczej, suma ubezpieczenia ustalona w umowie stanowi górną granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 824 § 1 kc wyraża zasadę powszechnie przyjmowaną w ubezpieczeniach majątkowych, gdyż suma ubezpieczenia, czyli kwota maksymalna, do której ubezpieczający określił odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkodę poniesioną w ubezpieczonym mieniu, wpływa na ekwiwalentne do ryzyka ubezpieczyciela świadczenie ubezpieczającego, w postaci zapłaconej mu składki. Niezależnie więc od tego, że szkoda poniesiona przez ubezpieczonego może być wyższa od sumy ubezpieczenia, to świadczenie ubezpieczyciela nie będzie od niej wyższe. Może natomiast być niższe, jeżeli poniesiona szkoda będzie niższa od sumy ubezpieczenia, ponieważ zgodnie z ogólną zasadą prawa zobowiązań, odszkodowanie ze względu na swoją podstawową funkcję kompensacyjną nie może przewyższać wysokości poniesionej szkody (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2016 roku, sygn. akt IV CSK 624/15).

Sąd ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie okoliczności bezspornych, opinii głównej, jak i uzupełniających biegłego sądowego, przedłożonych przez strony dokumentów, a także na podstawie zeznań świadka K. W. oraz przesłuchania powodów.

Sąd miał nadto na względzie zasady logiki oraz doświadczenia życiowego.

Przedłożone przez strony dokumenty nie budziły zastrzeżeń Sądu co do ich autentyczności. Sąd uznał - jak już wskazywano powyżej - za rzetelne opinie wydane w toku postępowania przez biegłego sądowego z zakresu budownictwa i wyceny szkód na nieruchomości.

Jednocześnie Sąd dał wiarę zeznaniom świadka K. W., która zamieszkuje w uszkodzonym lokalu mieszkalnym, a której zeznania potwierdziły okoliczności wynikające ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów odnoszących się do okoliczności powstania szkody, jak również przebiegu postępowania likwidacyjnego i uszkodzeń tudzież zniszczeń zaistniałych w lokalu powodów w związku ze zdarzeniem z dnia 26 maja 2020 roku.

Sąd dał wiarę także zeznaniom powodów w zakresie odnoszącym się do okoliczności powstania szkody oraz jej rozmiarów.

W zasadniczej części zeznania przesłuchanego w sprawie świadka, jak również samych powodów, pozostawały w zgodności, zaś spór w sprawie sprowadzał się do oceny rozmiaru i charakteru zaistniałych w lokalu mieszkalnym uszkodzeń.

Mając na uwadze całokształt okoliczności faktycznych niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, iż na rzecz powodów winna zostać zasądzona kwota 17.886,37 zł stanowiąca różnicę pomiędzy przyznanym w toku postępowania likwidacyjnego odszkodowaniem a wysokością szkody ustalonej na podstawie opinii biegłego w niniejszym postępowaniu, z uwzględnieniem jednak ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela do wysokości sumy ubezpieczenia ustalonej na kwotę 20.000 zł - z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 30 sierpnia 2020 roku do dnia zapłaty. Rozstrzygnięcie o odsetkach z tytułu opóźnienia w wypłacie należnego powodom odszkodowania zapadło na podstawie art. 817 § 1 kc i 481 § 1 kc. Wymagalność roszczenia w stosunku do zakładu ubezpieczeń powstaje w terminie 30 dni licząc od dnia otrzymania zawiadomienia o wypadku chyba, że w powyższym terminie wyjaśnienie okoliczności koniecznych do ustalenia jego odpowiedzialności lub wysokości odszkodowania okazało się niemożliwe. Biorąc to pod uwagę należało uznać, że odsetki należne są powodom zgodnie z żądaniem pozwu, tj. od dnia 30 sierpnia 2020 roku.

Uwzględniając powyższe, Sąd orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku.

W punkcie II. sentencji wyroku Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie, kierując się motywami szeroko omówionymi przy okazji rozważań dotyczących zasad ograniczenia odpowiedzialności ubezpieczyciela do wysokości sumy ubezpieczenia.

O kosztach procesu w punkcie III. sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 kpc w związku z art. 99 kpc i art. 109 § 2 kpc zgodnie z ogólną zasadą, że strona która proces przegrała jest zobowiązana do zwrotu przeciwnikowi poniesionych przez niego kosztów procesu. Stosownie zaś do treści art. 100 kpc w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty należy wzajemnie znieść lub stosunkowo rozdzielić. Powództwo w niniejszej sprawie zostało oddalone częściowo - co do kwoty 2.211,11 zł i w takiej części powodowie proces przegrali, zaś pozwany wygrał. Powodowie wygrali zatem proces w 89%. Na koszty procesu poniesione przez powodów w łącznej kwocie 3.334 zł składa się: wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem w kwocie 1.800 zł stosownie do treści § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2017r., poz. 1797), kwota 1.000 zł opłaty sądowej od pozwu, kwota 34 zł opłat skarbowych od pełnomocnictwa, kwota 500 zł zaliczki na wynagrodzenie biegłego sądowego. Skoro powodowie wygrali proces w 89%, to w takim stosunku powinni otrzymać zwrot kosztów procesu od pozwanego, czyli kwotę 2.967,26 zł (89% z 3.334 zł). Na koszty procesu poniesione z kolei przez pozwanego w wysokości 1.817 zł składa się: kwota 1.800 zł wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego będącego radcą prawnym oraz kwota 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Sąd ustalając wysokość należnego pełnomocnikom zawodowym stron wynagrodzenia uwzględnił unormowanie zawarte w § 19 rozporządzeń Ministra Sprawiedliwości regulujących opłaty za czynności - odpowiednio - radców prawnych oraz adwokatów, po myśli którego w razie zmiany w toku postępowania wartości stanowiącej podstawę obliczenia opłat, bierze się pod uwagę wartość zmienioną, poczynając od następnej instancji. Również w orzecznictwie, piśmiennictwie oraz doktrynie wskazuje się co do zasady zgodnie, że podstawą ustalania kosztów zastępstwa procesowego powinna być wartość przedmiotu sporu, która została ustalona na chwilę wniesienia pozwu, zaś ewentualna zmiana wartości przedmiotu sporu jest brana pod uwagę dopiero w sądzie wyższej instancji. Jeśli zatem dochodzi do rozszerzenia żądania w sprawie o zapłatę (bądź gdy powód zgłosi odrębne żądanie), to okoliczność rzutuje na konieczność uwzględnienia innych stawek wynagrodzenia pełnomocnika dopiero w następnej instancji (zob. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 09 lutego 2022 roku, sygn. akt I ACz 9/22). Skoro pozwany wygrał proces w 11%, to w takim też stosunku winien otrzymać zwrot kosztów procesu od powodów, tj. kwotę 199,87 zł. Po wzajemnej kompensacie, to pozwany winien zwrócić powodom kwotę 2.767,39 zł (2.967,26 - 199,87 zł). Koszty procesu zasądzone zostały na rzecz powodów z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku. Zgodnie bowiem z art. 98 § 1 1 kpc od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

W punkcie IV. sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 83 ust. 2 w związku z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2022r., poz. 1125). Zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy, w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach, stosując odpowiednio przepisy art. 113. Przepis art. 113 ust. 1 stanowi zaś, że kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Nieuiszczonymi kosztami sądowymi w niniejszej sprawie w wysokości 2.849,68 zł był koszt wynagrodzenia biegłego sądowego ((2.165,68 zł + 770 zł + 414 zł) - 500 zł uiszczonej przez powodów zaliczki = 2.849,68 zł). Wobec powyższego, na rzecz Skarbu Państwa należało pobrać solidarnie od powodów K. Ł. i T. Ł. kwotę 313,46 zł odpowiadającą 11% należności, a więc stosunkowi procentowemu, w jakim przegrali niniejszą sprawę, zaś od pozwanego (...) S.A. w W. kwotę 2.536,22 zł odpowiadającą 89% należności.

SSR Agnieszka Trytek Błaszak

ZARZĄDZENIE

1. (...)

2. (...)

3. (...)

4. (...)

Dnia 24.04.2023r.

SSR Agnieszka Trytek Błaszak