Treść orzeczenia
Sygn. akt I C 2444/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 7 lutego 2014 roku
Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie I Wydział Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSR Aleksandra Różalska - Danilczuk
Protokolant: Marek Maśniak
po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 roku w Warszawie sprawy z powództwa D. K. przeciwko Agencji Nieruchomości Rolnych w W. o ustalenie
1. oddala powództwo
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
Uzasadnienie
Pozwem datowanym na dzień 17 września 2013 roku (data prezentaty) powód D. K. wniósł przeciwko pozwanemu Agencji Nieruchomości Rolnych OT w W. o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenia umowy dzierżawy nr (...) z dnia 10 lutego 2004 roku, wstrzymanie procedury w zakresie czynności wydania przedmiotu dzierżawy, a także o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, iż w dniu 10 lutego 2004 roku podpisał z pozwanym umowę dzierżawy, której przedmiotem była nieruchomość rolna. W istocie jednak stan gruntów ornych, które nie były użytkowane od kilkunastu lat, nie pozwalał na rozpoczęcie działalności rolnej przynoszącej jakiekolwiek korzyści w roku rozpoczęcia dzierżawy. W związku z tym – mając zamiar wykupu przedmiotowej nieruchomości – przeprowadził szereg prac polegających na doprowadzeniu gruntu do pożądanego stanu.
W powyższych okolicznościach pozwany pismem z dnia 26 sierpnia 2010 r. postanowił rozwiązał umowę dzierżawy, argumentując to tym, że powód nie dotrzymał ostatecznego terminu zapłaty.
Dowód: pozew wraz z załącznikami k.1-9.
W odpowiedzi na pozew z dnia 25 listopada 2013 r. (data prezentaty) pozwana Agencja Nieruchomości Rolnych w W. wniosła o oddalenie powództwa oraz zasądzenie kosztów procesu. W motywach uzasadnienia wskazała, że powód nie miał interesu w wytaczaniu powództwa o ustalenie trwania umowy dzierżawy w zaistniałym stanie faktycznym, bowiem przedmiotowa kwestia została już rozstrzygnięta w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w Kozienicach. Na poparcie swojej tezy załączył wyroki Sądu Okręgowego z dnia 5 kwietnia 2013 r. oraz Sądu Rejonowego w Kozienicach z dnia 15 września 2013 r.
Dowód: odpowiedź na pozew k.19-38.
W toku procesu strony podtrzymały swoje stanowiska.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 10 lutego 2004 roku pozwany, reprezentowany przez Dyrektora Oddziału Terenowego w W., zawarł z powodem umowę dzierżawy nieruchomości rolnej położonej w miejscowości w L., gmina G., stanowiącej działki nr (...)o łącznej powierzchni 67,02 ha.
Dowód: umowa dzierżawy z dnia 10 lutego 2004 r. k.4-9.
Pismem z dnia 3 kwietnia 2010 r. wezwano powoda do zapłaty w terminie trzymiesięcznym należności w kwocie 7006,54 zł ( okoliczność bezsporna).
W związku z brakiem zapłaty pozwany pismem z dnia 30 kwietnia 2010 r. poinformował powoda o rozwiązaniu umowy dzierżawy z dniem 12 sierpnia 2010 r. oraz zobowiązał go do wydania przedmiotowej nieruchomości.
Dowód: pismo pozwanego z dnia 26 sierpnia 2010 r. k.3-4.
Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2012 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie w sprawie o sygn. akt I C 1129/12 oddalił powództwo D. K.. Następnie wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w sprawie o sygn. V CA 3482/12 oddalił apelację z uwagi na brak interesu prawnego powoda.
Dowód: wyrok z dnia 21 czerwca 2012 r. k.27, wyrok z dnia 5 kwietnia 2013 r. k.27-31.
W dniu 19 września 2013 r. Sąd Rejonowy w Kozieniach w sprawie I C 104/10 nakazał powodowi wydać nieruchomość będącą przedmiotem dzierżawy, przesądzając tym samym o skuteczności rozwiązania umowy dzierżawy przez pozwanego.
Dowód: wyrok z dnia 19 września 2013 r. k.34-38.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie analizy akt sprawy, na które złożyły się dokumenty wskazane i opisane powyżej, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron.
Sąd zważył, co następuje
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Żądanie ustalenia trwania umowy dzierżawy jest powództwem z art. 189 kpc, wedle którego powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W świetle tego przepisu interes prawny oznacza istniejącą potrzebę strony w uzyskaniu korzyści w sferze jej sytuacji prawnej. Występuje on wówczas, gdy istnieje niepewność stanu prawnego lub prawa. Niepewność ta powinna być jednak obiektywna, czyli zachodzić według rozumnej oceny sytuacji – a nie tylko subiektywnej – tj. według odczucia strony powodowej (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1997 r., II CKU 7/97).
Wskazany wyżej element negowania uprawnień i w konsekwencji niepewności prawa jest zarazem wystarczający do oceny istnienia uprawnienia do wystąpienia z żądaniem udzielenia stronie ochrony prawnej. Jak bowiem zauważył w swym orzeczeniu Sąd Najwyższy: „jeżeli istnienie uprawnienia jest przez stronę pozwaną kwestionowane, to powód ma interes prawny do żądania ustalenia tego uprawnienia na podstawie art. 189 kpc” (wyrok SN z 5 września 2001 r., I CKN 416/2000). Stanowisko to jest z resztą jedynie potwierdzeniem wypracowanej w tej materii przez lata linii orzeczniczej Sądu Najwyższego. Interes prawny jako przesłanka powództwa o ustalenie, która w sposób niezależny od innych wymaganych przez prawo materialne lub procesowe okoliczności, warunkuje określony skutek tego powództwa, należy do grupy przesłanek merytorycznych. Interes prawny – jako przesłanka merytoryczna powództwa o ustalenie stosunku prawnego lub prawa – decyduje dopiero o dopuszczalności dalszego badania i ustalenia prawdziwości twierdzeń powoda, że wskazany w pozwie stosunek prawny istnieje.
Także w ocenie Sądu niewątpliwym było, że powód nie posiadał interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie trwania umowy w sytuacji wytoczenia przez pozwanego powództwa o wydanie nieruchomości. Żądanie powoda zgłoszone w niniejszej sprawie pozbawione jest interesu prawnego z uwagi na to, iż okoliczność skuteczności wypowiedzenia umowy dzierżawy oraz jej dalszego obowiązywania była przedmiotem rozważań Sądu Rejonowego w Kozienicach w sprawie I C 104/10. A zatem z uwagi na powyższe rozstrzygnięcie prawa powoda objęte zostały pełną ochroną prawną, co wyklucza możliwość merytorycznego badania niniejszego powództwa.
Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów procesu oparto na przepisie art. 98 kpc w związku z § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r., Nr 163, poz. 1349).
W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Z./ odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć powodowi.