descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 182/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 22 maja 2025 r.

Sąd Rejonowy w Gdyni I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSR Małgorzata Nowicka-Midziak

Sygnatura akt I C 182/24

Uzasadnienie wyroku z dnia 22 maja 2025 roku

Syndyk masy upadłości J. Ł. wniósł pozew przeciwko Z. Ł. o uznanie za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości J. Ł. umowy sprzedaży nieruchomości objętej aktem notarialnym notariusza B. L. w G. z dnia 6 października 2020 roku rep. A 6549/2020, na mocy której J. Ł. sprzedał pozwanemu nieruchomość położoną w miejscowości P., stanowiącą działkę nr (...) obszaru 0,0302 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kartuzach prowadzi księgę wieczystą nr (...).

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że wnioskiem z dnia 12 listopada 2021 roku J. Ł. wniósł o ogłoszenie jego upadłości jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 15 lutego 2022 roku Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku ogłosił upadłość dłużnika. Postępowanie upadłościowe pozostaje nadal w toku. W dniu 6 października 2020 roku J. Ł. zawarł z pozwanym umowę sprzedaży nieruchomości za cenę 30.000 zł. W dacie złożenia wniosku o upadłość J. Ł. miał ruchomości o wartości 4.000 zł i oszczędności w gotówce w kwocie 20.000 zł. Na dzień złożenia wniosku posiadał wymagalne zobowiązania wobec innych wierzycieli, a jego problemy finansowe rozpoczęły się w 2019 roku i pogłębiły w trakcie pandemii. Chcąc spłacić zobowiązania zaciągnął kolejny kredyt, a w 2021 roku wyrejestrował działalność gospodarczą. Zdaniem Syndyka przenosząc własność wyżej wskazanej nieruchomości na swojego ojca i wiedząc o istnieniu roszczeń wierzycieli, dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli.

(pozew, k. 8-18)

Pozwany Z. Ł. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Jak wyjaśnił, strony zawarły najpierw umowę przedwstępną, a ustalona w niej cena odpowiadała ówczesnej wartości rynkowej nieruchomości. W tym samym dniu pozwany wykonał przelew na rzecz dłużnika, co znalazło potwierdzenie w oświadczeniu zawartym w umowie przedwstępnej. Pozyskane środki ze sprzedaży nieruchomości dłużnik miał przeznaczyć częściowo na spłatę zobowiązań wobec wierzycieli, a częściowo na wsparcie żony w rozwoju jej działalności gospodarczej i na zaspokojenie bieżących kosztów życia codziennego. W 2020 roku upadły nie planował jeszcze złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż liczył na poprawę swojej sytuacji, która wówczas nie była jeszcze bardzo zła. W dacie zawarcia umowy dłużnik posiadał tylko jedno wymagalne zobowiązanie wobec Naczelnika II. Urzędu Skarbowego w kwocie około 15.000 zł. Nie był zagrożony niewypłacalnością i spłacał zobowiązania wobec wierzycieli. Pozwany wskazał, że dysponował jedynie podstawową wiedzą odnośnie problemów dłużnika. W dacie zawarcia umowy pozwany nie mógł mieć świadomości ani nie mógł przewidywać zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli przez upadłego, skoro pozyskane ze sprzedaży nieruchomości środki dłużnik zamierzał przeznaczyć na spłatę zobowiązań i poprawę sytuacji ekonomicznej. Pozwany zaprzeczył, by zostały spełnione przesłanki skargi pauliańskiej, w szczególności podkreślił, że każda ze stron zaskarżonej czynności prawnej otrzymała ekwiwalent swojego świadczenia.

(odpowiedź na pozew, k. 128-132v)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Dłużnik J. Ł. prowadził działalność gospodarczą związaną z budową i reklamą stoisk targowych. W związku z wprowadzeniem stanu epidemii C.-19 oraz odwołaniem licznych targów za granicą znacznemu pogorszeniu uległa jego sytuacja finansowa. Ostatecznie, J. Ł. został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 12 maja 2020 roku.

(dowód: zeznania świadka J. Ł., płyta CD k. 277, wydruk z (...), k. 221-222)

W trakcie prowadzenia działalności gospodarczej J. Ł. uzyskał od swojego ojca Z. Ł. środki pieniężne z tytułu pożyczek z przeznaczeniem na sfinansowanie działalności gospodarczej, w tym

- w dniu 15 lipca 2012 roku kwotę 70.000 zł z terminem zwrotu do dnia 31 grudnia 2012 roku,

- w dniu 17 czerwca 2014 roku kwotę 100.000 zł z terminem zwrotu do dnia 30 grudnia 2015 roku,

- w dniu 25 marca 2019 roku kwotę 130.000 zł z terminem zwrotu do dnia 30 grudnia 2019 roku.

(dowód: umowy pożyczki, k. 241-243, zeznania świadka J. Ł., płyta CD k. 277)

Z. Ł. dokonał przelewu na rzecz J. Ł. następujących kwot:

- 20.000 zł w dniu 26 marca 2019 roku,

- 20.000 zł w dniu 27 marca 2019 roku,

- 10.000 zł w dniu 28 marca 2019 roku.

(dowód: potwierdzenia wykonania przelewów bankowych, k. 244-247)

Od 18 marca 2020 roku w małżeństwie dłużnika obowiązywał ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Nadto, w tym samym dniu J. Ł. dokonał na rzecz swojej małżonki M. Ł. darowizny, której przedmiotem było prawo własności zabudowanej nieruchomości położonej w G. stanowiącej działkę nr (...) obszaru 0,0251 ha, dla której Sąd Rejonowy w Gdyni prowadzi księgę wieczystą nr (...). Jednocześnie obdarowana ustanowiła nieodpłatną, dożywotnią służebność osobistą na rzecz J. Ł..

(dowód: zeznania świadka J. Ł., płyta CD k. 277, zeznania świadka M. Ł., płyta CD k. 277)

W 2020 roku dłużnik pozostawał w bardzo dobrych relacjach rodzinnych ze swoim ojcem Z. Ł..

(dowód: zeznania świadka J. Ł., płyta CD k. 277)

W dniu 25 sierpnia 2020 roku J. Ł. zawarł ze swoim ojcem Z. Ł. umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości P., stanowiącą działkę nr (...) obszaru 0,0302 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kartuzach prowadzi księgę wieczystą nr (...). W § 2 umowy strony postanowiły, że przyrzeczona umowa sprzedaży zostanie zawarta do dnia 30 września 2020 roku, a sprzedaż nastąpi za cenę 30.000 zł. Z kolei, w § 3 sprzedający oświadczył, że otrzymał należność w całości w dniu podpisania umowy na wskazane przez niego konto.

Tego samego dnia pozwany dokonał przelewu na rachunek dłużnika kwoty 30.000 zł tytułem „zasilenie konta”.

(dowód: umowa przedwstępna z dnia 25 sierpnia 2020r., k. 135, potwierdzenie wykonania operacji, k. 136)

Na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 6 października 2020 roku w formie aktu notarialnego przed notariuszem B. L. prowadzącym kancelarię notarialną w G. (rep. A 6549/2020) J. Ł. sprzedał swojemu ojcu Z. Ł. nieruchomość położoną w miejscowości P., stanowiącą działkę nr (...) obszaru 0,0302 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kartuzach prowadzi księgę wieczystą nr (...), za cenę 30.000 zł. W dacie zawarcia umowy przedmiotowa nieruchomość nie była obciążona hipotekami, ani też nie była zajęta w toku egzekucji.

(dowód: umowa sprzedaży z dnia 6 października 2020r., k. 35-38, odpis zupełny z KW, k. 45-49)

Przed sprzedażą wyżej wskazanej działki J. Ł. informował ojca, że ma „chwilowe zatory płatnicze” z powodu pandemii C.-19.

(dowód: zeznania świadka J. Ł., płyta CD k. 277)

Z. Ł. jest nadal właścicielem działki nr (...) obszaru 0,04 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kartuzach prowadzi księgę wieczystą nr (...), którą od działki będącej przedmiotem umowy sprzedaży z dnia 6 października 2020 roku oddziela jedynie droga.

(dowód: odpis z KW, k. 247, wydruk aktualnej treści KW, k. 248-252, mapa, k. 253-254)

Ze środków uzyskanych ze sprzedaży działki nr (...) J. Ł. dokonał na rzecz swojej żony M. Ł. następujących przelewów:

- w dniu 7 października 2020 roku w kwocie 5.000 zł;

- w dniu 12 października 2020 roku w kwocie 4.000 zł;

- w dniu 29 października 2020 roku w kwocie 1.500 zł.

Powyższe środki miały zostać przeznaczone na rozwinięcie działalności gospodarczej prowadzonej przez M. Ł..

(dowód: potwierdzenia wykonania przelewów bankowych, k. 238-240, zeznania świadka J. Ł., płyta CD k. 277)

Jednocześnie, w dniu 6 października 2020 roku J. Ł. odwołał darowiznę dokonaną wcześniej na rzecz małżonki M. Ł. z powodu jej rażącej niewdzięczności, a M. Ł. przeniosła na dłużnika z powrotem własność zabudowanej nieruchomości położonej w G. stanowiącej działkę nr (...) obszaru 0,0251 ha, dla której Sąd Rejonowy w Gdyni prowadzi księgę wieczystą nr (...).

Nadto, tym samym aktem notarialnym J. Ł. – w celu zwolnienia się z zobowiązania z tytułu nie zwróconych pożyczek w kwocie 300.000 zł – przeniósł na swojego ojca Z. Ł. własność wyżej wskazanej nieruchomości o wartości 300.000 zł. W treści aktu notarialnego dłużnik oświadczył, że nie jest w stanie spełnić roszczenia poprzez spłatę zaległości.

(dowód: oświadczenie o odwołaniu darowizny, umowa przeniesienia prawa własności nieruchomości, umowa przeniesienia prawa własności nieruchomości w trybie art. 453 k.c., rep. A 6542/2020, k. 211-216)

Następnie, na mocy umowy z dnia 22 lipca 2021 roku Z. Ł. darował prawo własności wyżej wskazanej nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) obszaru 0,0251 ha, dla której Sąd Rejonowy w Gdyni prowadzi księgę wieczystą nr (...) na rzecz swojej córki (a siostry dłużnika) L. K..

(dowód: umowa darowizny z dnia 22 lipca 2021r., k. 217-220)

Mimo przeniesienia własności na rzecz ojca, a potem siostry J. Ł. nadal zamieszkiwał na wyżej opisanej nieruchomości.

(dowód: zeznania świadka J. Ł., płyta CD, k. 277)

Dłużnik J. Ł. posiada zobowiązania wobec instytucji finansowych z tytułu:

- umowy o kartę kredytową z (...) S.A. zawartej w dniu 23 lipca 2012r. (termin spłaty 1 lipca 2021 roku, zaległość na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość – 16.649,47 zł),

- umowy kredytu gotówkowego z (...) S.A. zawartej w dniu 18 marca 2020 roku (termin spłaty 7 lipca 2021 roku, zaległość na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość – 51.680,98 zł),

- umowy kredytu w rachunku bieżącym z (...) S.A. zawartej w dniu 2 listopada 2012r. (termin spłaty 2 lipca 2021 roku, zaległość na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość – 215.990,41 zł),

- umowy o kartę kredytową z Bankiem (...) S.A. zawartej w dniu 31 sierpnia 2015r. (termin spłaty 28 sierpnia 2021 roku, zaległość na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość – 40.436 zł),

- umowy pożyczki gotówkowej z Bankiem (...) S.A. zawartej w dniu 9 marca 2018r. (termin spłaty 8 sierpnia 2021 roku, zaległość na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość – 24.434 zł),

- umowy o kredyt na zakup towarów i usług z (...) Bank S.A. zawartej w dniu 18 grudnia 2019 roku (termin spłaty 8 sierpnia 2021 roku, zaległość na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość – 12.147 zł),

- umowy o pożyczkę ekspresową z Bankiem (...) S.A. zawartej w dniu 10 czerwca 2018r. (termin spłaty 28 czerwca 2021 roku, zaległość na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość – 113.520 zł),

- umowy o pożyczkę ekspresową z Bankiem (...) S.A. zawartej w dniu 10 czerwca 2018r. (termin spłaty 15 lipca 2021 roku, zaległość na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość – 37.840 zł),

- umowy o kredyt odnawialny z Bankiem (...) S.A. zawartej w dniu 1 lipca 2003r. (termin spłaty 31 sierpnia 2021 roku, zaległość na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość – 3039 zł),

- umowy o kartę kredytową z Bankiem (...) S.A. zawartej w dniu 29 maja 2015r. (termin spłaty 7 sierpnia 2021 roku, zaległość na dzień zgłoszenia wniosku o upadłość – 43.591 zł).

(dowód: wniosek o ogłoszenie upadłości, k. 19-30)

Suma rat kredytowych wynosiła miesięcznie średnio 10.000-15.000 zł. Raty były spłacane m.in. ze środków małżonki dłużnika – M. Ł..

(dowód: zeznania świadka J. Ł., płyta CD k. 277, zeznania świadka M. Ł., płyta CD k. 277)

Pod koniec 2021 roku J. Ł. sprzedał drukarki, które pozostały po działalności gospodarczej za kwotę około 30.000 zł. Raty kredytu były regulowane przez dłużnika ze środków pochodzących z majątku osobistego jego żony oraz z oszczędności.

(dowód: zeznania świadka J. Ł., płyta CD, k. 277)

W okresie od 25 sierpnia 2020 roku do 11 sierpnia 2021 roku dłużnik dokonał operacji bankowych na łączną kwotę 45.181,90 zł.

(dowód: potwierdzenia operacji bankowych, k. 136-193)

Na wniosek dłużnika decyzją z dnia 29 sierpnia 2020 roku Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w G. odroczył J. Ł. zapłatę zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za II. kwartał 2020 roku w kwocie 15.414 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 54 zł oraz daniny solidarnościowej w wysokości 19.170 zł za 2020 roku wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 437 zł do 1 lutego 2021 roku.

(dowód: decyzja z dnia 29 sierpnia 2020r., k. 271-273)

W dniu 12 listopada 2021 roku J. Ł. złożył w Sądzie Rejonowym Gdańsk – Północ w Gdańsku wniosek o ogłoszenie upadłości jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. We wniosku dłużnik wskazał, że:

- jedynymi posiadanymi przez niego składnikami majątkowymi są: telewizor o wartości 2.000 zł, zestaw kina domowego o wartości 2.000 zł, środki pieniężne w gotówce w kwocie 20.000 zł;

- posiada zobowiązania wobec wierzycieli na kwotę ponad 601.973,61 zł;

- w okresie 6 miesięcy przed złożeniem wniosku osiągnął przychód z wynagrodzenia za pracę w kwocie 40.000 zł;

(dowód: wniosek, k. 19-30, uzupełnienie wniosku, k. 31-32)

Postanowieniem z dnia 15 lutego 2022 roku Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku ogłosił upadłość J. Ł. jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, wyznaczył syndyka w osobie S. B., a także określił, że postępowanie upadłościowe będzie prowadzone w trybie art. 491 1 ust. 1 Prawa upadłościowego. Przedmiotowe postanowienie zostało opublikowane w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr (...) z dnia 30 marca 2022 roku, a uprawomocniło się w dniu 30 kwietnia 2022 roku.

(dowód: postanowienie z dnia 15 lutego 2022r., k. 71, ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr (...), k. 34)

Na dzień ogłoszenia upadłości dłużnik posiadał zaległości wobec Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z tytułu:

- daniny solidarnościowej za rok 2020 w kwocie 19.170 zł;

- podatku dochodowego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2020 w kwocie 8.061,75 zł;

- odsetek od nieterminowej wpłaty zaliczki na podatek dochodowy za miesiąc marzec 2020 roku w wysokości 1.296 zł;

- podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2020 roku w kwocie 15.414 zł.

W latach 2016-2020 powód osiągnął dochód w kwocie 2.454.672,40 zł.

(dowód: pismo Naczelnika II Urzędu Skarbowego w G., k. 39-44)

Aktualna wartość nieruchomości gruntowej położonej we wsi K., stanowiącej działkę nr (...) obszaru 0,0302 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kartuzach prowadzi księgę wieczystą nr (...), będącej przedmiotem umowy sprzedaży z dnia 6 października 2020 roku, wynosi 34.400 zł.

(dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości J. Ś., k. 81-117)

Sąd zważył, co następuje

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów z dokumentów, dowodu z zeznań świadków J. Ł. i M. Ł., a także dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości.

Oceniając zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy Sąd nie dopatrzył się żadnych podstaw do kwestionowania prawdziwości i wiarygodności wymienionych w ustaleniach stanu faktycznego dokumentów. Podkreślić bowiem należy, iż dowody w postaci aktów notarialnych, orzeczeń sądów powszechnych mają charakter dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 244 k.p.c. i w związku z tym korzystają z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą wyrażonych w nich oświadczeń, czego w toku niniejszego postępowania żadna ze stron nie kwestionowała. Ponadto, za w pełni wiarygodne Sąd uznał także dokumenty prywatne szczegółowo wymienione w ustaleniach stanu faktycznego. Przedmiotowe dokumenty nie noszą żadnych śladów przerobienia, podrobienia, czy innej manipulacji, a ich autentyczność nie była kwestionowana przez strony, stąd nie ma żadnych podstaw, aby uznać, że zostały stworzone wyłącznie na potrzeby niniejszego postępowania.

Ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie Sąd oparł również na dowodzie z zeznań świadków J. Ł. i M. Ł.. Zważyć należy, iż zeznania świadków częściowo korelowały z treścią złożonych przez strony dokumentów, w szczególnością z treścią aktów notarialnych czy potwierdzeń przelewów bankowych. Stąd, nie było podstaw do ich kwestionowania w odniesieniu do okoliczności zawarcia umowy z dnia 6 października 2020 roku, zapłaty przez pozwanego ceny sprzedaży, czy też przeniesienia na pozwanego własności innej nieruchomości dłużnika (po uprzednim odwołaniu darowizny na rzecz żony). Zważyć również należy, iż J. Ł. przyznał, że w związku z ogłoszeniem stanu pandemii C.-19 popadł w problemy finansowe, które w konsekwencji doprowadziły do zakończenia działalności gospodarczej. Przyznał także, że pozostawał w rodzinnych, serdecznych relacjach z ojcem. Z kolei, M. Ł. zeznała, że po zawarciu spornej umowy z własnych dochodów spłacała raty kredytów zaciągniętych przez męża. Natomiast nie sposób dać wiary zeznaniom świadków co do okoliczności odwołania darowizny poczynionej przez dłużnika na rzecz żony. Świadkowie wskazywali bowiem, że w dacie odwołania darowizny pozostawali w konflikcie, co miało skutkować brakiem zaufania dłużnika do małżonki. Zauważyć jednak należy, iż już w dniu następnym po odwołaniu darowizny dłużnik dokonał na rzecz małżonki przelewu w wysokości 5.000 zł. W kolejnych dniach wykonał jeszcze kilka podobnych wpłat. Zdaniem Sądu, gdyby faktycznie dłużnik stracił zaufanie do małżonki, to – zgodnie z doświadczeniem życiowym – nie dokonywałby na jej rzecz żadnych przysporzeń majątkowych, tym bardziej że jego sytuacja finansowa ulegała stałemu pogorszeniu. W ocenie Sądu nie sposób powyższych czynności traktować inaczej aniżeli próbę ratowania majątku dłużnika przed wierzycielami. Nieruchomość będąca przedmiotem darowizny została bowiem przeniesiona następnie na pozwanego, po czym ten darował ją swojej córce (a siostrze dłużnika). Jednocześnie, nieruchomość nadal pozostawała we władaniu dłużnika, który zamieszkiwał w niej wraz z małżonką.

Ponadto, za wiarygodny dowód w sprawie Sąd uznał opinię biegłego sądowego do spraw szacowania nieruchomości J. Ś.. W ocenie Sądu opinia złożona przez biegłego została sporządzona w sposób rzetelny, profesjonalny i z zachowaniem należytych standardów. Biegły logicznie uzasadnił wnioski do jakich doszedł, co pozwoliło Sądowi na prześledzenie toku myślowego biegłego i weryfikację prawidłowości wyceny pod kątem obowiązujących przepisów prawa dotyczących wyceny nieruchomości, a także zasad logicznego rozumowania czy wiedzy powszechnej. Podkreślić należy, iż ostatecznie opinia nie była kwestionowana.

Natomiast, na podstawie art. 302 § 1 k.p.c. w zw. z art. 235 2 § 1 k.p.c. Sąd pominął dowód z przesłuchania pozwanego, albowiem mimo prawidłowego wezwania pozwany nie stawił się na rozprawę i nie usprawiedliwił swojej nieobecności (załączone zaświadczenie lekarskie z dnia 20 grudnia 2024 roku wskazywało, że niezdolność pozwanego do stawienia się w sądzie będzie trwała 10-15 dni, a nie kilka miesięcy).

Podstawę prawną powództwa stanowiły przepisy art. 527 k.c. w zw. z art. 131 i 132 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2025 r. poz. 614). Jak stanowi art. 527 § 1 k.c. gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć. W myśl art. 131 Prawa upadłościowego w sprawach nieuregulowanych przepisami art. 127-130a do zaskarżenia czynności prawnych upadłego, dokonanych z pokrzywdzeniem wierzycieli, przepisy art. 132-134 oraz przepisy Kodeksu cywilnego o ochronie wierzyciela w przypadku niewypłacalności dłużnika stosuje się odpowiednio. Z kolei, wedle art. 132 ust. 1 powództwo może wytoczyć syndyk. Należy mieć jednak na względzie, że zgodnie z art. 132 ust. 2 Prawa upadłościowego nie można żądać uznania czynności za bezskuteczną po upływie dwóch lat od dnia ogłoszenia upadłości, chyba że na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego uprawnienie to wygasło wcześniej. W niniejszej sprawie Syndyk niewątpliwie nie uchybił wyżej wskazanemu terminowi, albowiem ogłoszenie upadłości dłużnika nastąpiło w dniu 15 lutego 2022 roku, zaś pozew w niniejszej sprawie syndyk wniósł w dniu 9 lutego 2024 roku.

Dokonując oceny zasadności powództwa należy wyjaśnić, że na podstawie art. 527 k.c. można wyróżnić następujące przesłanki skargi pauliańskiej: 1) istnienie godnego ochrony interesu wierzyciela w postaci wierzytelności; 2) dokonanie przez dłużnika czynności prawnej z osobą trzecią; 3) dokonanie tej czynności przez dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela; 4) uzyskanie wskutek tej czynności korzyści majątkowej przez osobę trzecią; 5) działanie osoby trzeciej w złej wierze. Dla zastosowania skargi pauliańskiej wszystkie powyższe przesłanki muszą wystąpić kumulatywnie, a ciężar ich wykazania co do zasady, spoczywa na wierzycielu (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2012r., V ACa 667/12, L.).

Przechodząc do analizy powództwa pod kątem zaistnienia wymienionych powyżej przesłanek należy zauważyć, iż w przypadku wystąpienia ze skargą pauliańską przez syndyka masy upadłości dłużnika (występującego w imieniu wszystkich wierzycieli, którzy zgłosili wierzytelności do masy upadłości w postępowaniu upadłościowym) nie jest konieczne sprecyzowanie wszystkich wierzytelności zgłoszonych do masy upadłości. Wówczas dla konkretyzacji przedmiotu ochrony wystarczy sformułować roszczenie jako żądanie uznania określonej czynności prawnej za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości dłużnika i zgłoszonych w postępowaniu upadłościowym wierzytelności. Nie jest możliwe ani konieczne wskazanie w pozwie ani w sentencji wyroku wszystkich wierzytelności zgłoszonych do masy upadłości, w stosunku do których zaskarżona czynność prawna dłużnika została uznana za bezskuteczną. Nie ma również żadnych podstaw do konstruowania wymogu wskazania wierzytelności umieszczonych na liście wierzytelności, która nie jest stała, bowiem może ulegać zmianom w toku postępowania upadłościowego. Dla określenia przedmiotu żądanej ochrony takiej skargi pauliańskiej wystarczające jest sformułowanie roszczenia jako żądania uznania określonej czynności prawnej za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości dłużnika i zgłoszonych w postępowaniu upadłościowym wierzytelności. Tak też w konsekwencji uwzględnienia powództwa, powinna być sformułowana sentencja wyroku (zob. wyrok SN z 23 listopada 2005 r., II CK 225/05, L.). W związku z powyższym wystarczające było wykazanie, że toczy się postępowanie upadłościowe, co udowodniono poprzez przedłożenie odpisu prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku z dnia 15 lutego 2022 roku. Przedmiotowe postępowanie upadłościowe nadal pozostaje w toku, co oznacza, że na dzień wyrokowania wierzyciele nie zostali zaspokojeni.

Bezsporny był również fakt dokonania czynności prawnej, której uznania za bezskuteczną domagał się Syndyk. Do akt sprawy przedłożono bowiem odpis zawartej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 6 października 2020 roku, na mocy której dłużnik J. Ł. sprzedał pozwanemu Z. Ł. nieruchomość gruntową położoną w miejscowości P., stanowiącą działkę nr (...) obszaru 0,0302 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kartuzach prowadzi księgę wieczystą nr (...) za cenę 30.000 zł.

Dla uznania czynności prawnej za bezskuteczną konieczne jest również wykazanie, że czynność ta została dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli dłużnika. Jak stanowi art. 527 § 2 k.c. czynność prawna dłużnika jest dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Podkreślić należy, iż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny i judykatury pokrzywdzenie wierzyciela należy oceniać nie według chwili dokonania czynności prawnej dłużnika z osobą trzecią, lecz według chwili jej zaskarżenia (wystąpienia z żądaniem uznania bezskuteczności czynności prawnej) (zob. wyrok SA w Katowicach z 28 grudnia 2017r., I ACa 761/17, L.; wyrok SN z 14 lutego 2008r., II CSK 503/07, L.; wyrok SN z 29 czerwca 2004r., II CK 367/03, L.; wyrok SN z 28 listopada 2001r., IV CKN 525/00, Biul. SN 2002, Nr 5, s. 11; wyrok SN z 22 marca 2001r., V CKN 280/00, L.). Powszechnie przyjmuje się, że niewypłacalność dłużnika w rozumieniu art. 527 k.c. oznacza stan majątku dłużnika, w którym egzekucja prowadzona zgodnie z przepisami KPC nie może przynieść zaspokojenia wierzytelności pieniężnej przysługującej przeciwko temu dłużnikowi (zob. wyrok SA w Białymstoku z 9 września 2016r., I ACa 378/16, Legalis; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 19 listopada 1997r., I ACa 737/97, Apel. W-wa 1998, nr 4, poz. 36; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2000r., III CKN 554/98, LEX nr 52736; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 11 lipca 2013r., I ACa 417/13, LEX nr 1349916). Poza tym stan pokrzywdzenia wierzyciela powstaje na skutek takiego stanu majątku dłużnika, który powoduje także utrudnienie lub odwleczenie zaspokojenia wierzyciela. Pokrzywdzenie wierzyciela ma miejsce także wtedy, gdy co prawda zaspokojenie może on uzyskać, ale z dodatkowym, znacznym nakładem kosztów, czasu i ryzyka (zob. wyrok SA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2018r., I ACa 1277/14, L.). Co istotne, w procesie pauliańskim wytoczonym przez syndyka masy upadłości na podstawie art. 132 Prawa upadłościowego ogłoszenie upadłości dłużnika jest dowodem na jego niewypłacalność, której syndyk nie musi inaczej wykazywać (zob. wyrok SN z 5 kwietnia 2019r., I CSK 126/18, L.). Stąd też, skoro nastąpiło ogłoszenie upadłości J. Ł., co jak wskazano powyżej wykazano poprzez przedłożenie odpisu prawomocnego orzeczenia, to należało w konsekwencji uznać, że – według stanu na dzień wytoczenia niniejszego powództwa – dłużnik był niewypłacalny.

Dla uwzględnienia powództwa wytoczonego na podstawie art. 527 k.c. konieczne jest, aby pomiędzy czynnością prawną dłużnika, jego niewypłacalnością oraz pokrzywdzeniem wierzycieli zachodził związek przyczynowy. Związek ten należy rozumieć w taki sposób, że czynność jest jedną z przyczyn niewypłacalności (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 6 września 2016r., I ACa 537/16, L.). Ustawa nie wymaga, aby czynność podjęta przez dłużnika z osobą trzecią stanowiła samodzielny powód niewypłacalności dłużnika, może ona stanowić jedną z wielu przyczyn (zob. wyrok SA w Białymstoku z 26 lipca 2019r., I ACa 147/19, L.). Innymi słowy, czynność prawna może zostać zaskarżona, jeśli jej dokonanie jest warunkiem, bez którego nie doszłoby do niewypłacalności dłużnika, choćby nie stanowiło to jedynej przyczyny jego niewypłacalności. Ustalenie tej przesłanki sprowadza się do wykazania, że zaskarżona czynność spowodowała (samodzielnie lub wraz z innymi czynnikami) rezultat w postaci niewypłacalności dłużnika lub powiększyła jego niewypłacalność (zob. wyrok SN z 22 października 2004r., II CK 128/04, L.). Związek przyczynowy między zaskarżoną czynnością prawną a niewypłacalnością dłużnika wyklucza uzyskanie przez dłużnika od osoby trzeciej odpowiedniego ekwiwalentu w zamian za dokonane przysporzenie, jeśli przedmiot ekwiwalentu pozostaje wciąż w majątku dłużnika i nadaje się do egzekucji lub został przeznaczony na zaspokojenie wierzycieli bądź też jeśli wierzyciel miał możliwość zaspokojenia się z tego przedmiotu (zob. postanowienie SN z 7 grudnia 1999r., I CKN 287/98, L.; wyrok SN z 5 marca 2008r., V CSK 471/07, L.; wyrok SN z 7 marca 2013r., IV CSK 452/12, L.; wyrok SA w Łodzi z 24 lutego 2015r., I ACa 1193/14, L.). Zgodnie z orzecznictwem art. 527 § 1 k.c. będzie miał zastosowanie wtedy, gdy dłużnik dokonał wyboru wierzyciela w sposób arbitralny, prowadzący do uprzywilejowania go kosztem pozostałych w okolicznościach, które wskazują na rychłą możliwość ogłoszenia upadłości dłużnika i wyprowadzanie z jego majątku istotnych składników, co może prowadzić do niemożności zaspokojenia się wierzycieli z przyszłej masy upadłości (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2005r., II CK 225/05, L.). Zatem, jeżeli przedmiot ekwiwalentu w dacie zaskarżenia czynności prawnej nie pozostaje już w majątku dłużnika albo gdy wierzyciel nie miał możliwości uzyskania zaspokojenia wierzytelności z tego ekwiwalentu, to należy uznać, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy czynnością prawną dłużnika, jego niewypłacalnością oraz pokrzywdzeniem wierzycieli (zob. wyrok SN z dnia 13 października 2006r., III CSK 58/06, L.; wyrok SN z dnia 14 lutego 2008r. II CSK 503/07, L.).

W niniejszej sprawie pozwany bronił się, kwestionując związek przyczynowy pomiędzy sporną czynnością prawną a niewypłacalnością dłużnika i wskazując, że w zamian za sprzedaż nieruchomości J. Ł. otrzymał ekwiwalent w postaci ceny odpowiadającej rynkowej wartości nieruchomości, który przeznaczył częściowo na spłatę zobowiązań wobec wierzycieli, a częściowo na wsparcie żony w rozwoju jej działalności gospodarczej i na zaspokojenie bieżących kosztów życia codziennego. Pozwany podnosił także, że w dacie dokonania czynności dłużnikowi nie groziło wszczęcie postępowania upadłościowego i mimo przejściowych problemów finansowych spłacał wymagalne długi. Jak wskazywał w dacie zawarcia umowy J. Ł. miał wyłącznie jedno zobowiązanie wobec organu podatkowego. Odnosząc się do argumentacji pozwanego należy w pierwszej kolejności zauważyć, iż niewypłacalność dłużnika należy oceniać według stanu na dzień zaskarżenia czynności, a nie na moment jej dokonania. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostają zatem wywody pozwanego dotyczące stanu majątku J. Ł. z dnia dokonania kwestionowanej przez Syndyka czynności prawnej. W dacie zaskarżenia tej czynności – jak wskazano powyżej – bez wątpienia dłużnik był już niewypłacalny. Jeśli natomiast chodzi o kwestię wykazania związku przyczynowego pomiędzy dokonaniem tej czynności a stanem niewypłacalności dłużnika, to niewątpliwie strona pozwana zdołała udowodnić, że w zamian za nieruchomość będącą przedmiotem spornej transakcji do majątku dłużnika wszedł ekwiwalent w postaci ceny sprzedaży. Potwierdza to zarówno zapis w § 3 umowy przedwstępnej z dnia 25 sierpnia 2020 roku, jak również dowód w postaci potwierdzenia przelewu bankowego z tej samej daty (k. 136). Opinia biegłego sądowego z zakresu szacowania nieruchomości potwierdza, że cena odpowiadała wartości rynkowej zbywanej nieruchomości. Mimo jednak powyższego Sąd uznał, że w realiach niniejszej sprawy kwota uzyskana przez dłużnika nie była dostępna dla wierzycieli. Jak wynika z zeznań J. Ł. kwota uzyskana ze sprzedaży działki została przez niego wydatkowana w znacznej części na rozwijanie działalności gospodarczej małżonki. Dłużnik stwierdził, że na ten cel przeznaczył co najmniej kwotę 15.000 zł (przedłożone potwierdzenia przelewów opiewają łącznie na kwotę 10.500 zł). W dacie dokonania przysporzenia na rzecz żony w małżeństwie dłużnika obowiązywał już ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej (umowa majątkowa małżeńska została zawarta w marcu 2020 roku). Środki przekazane małżonce niewątpliwie pozostawały niedostępne dla wierzycieli. Nadto, część uzyskanej ceny miała zostać przez dłużnika przeznaczona na spłatę wierzycieli. Nie wiadomo jednak jaka część ceny trafiła do wierzycieli. Do akt sprawy przedłożono potwierdzenia operacji bankowych dokonanych przez dłużnika w okresie od sierpnia 2020 roku do 11 sierpnia 2021 roku na łączną kwotę 45.181,90 zł (k. 136-193) głównie na spłatę zobowiązań kredytowych. Z zeznań dłużnika oraz jego małżonki jednak wynika, że spłata wyżej wskazanych zobowiązań została dokonana w znacznym zakresie ze środków pochodzących z majątku osobistego M. Ł., co dodatkowo potwierdza, że dłużnik nie posiadał własnych środków na zaspokojenie własnych zobowiązań. Co prawda J. Ł. zeznał, że niektóre zobowiązania zostały przez niego uregulowane z oszczędności, jednak nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów. Nie wiadomo, czy miał jakieś oszczędności, ani tym bardziej jaka była ich wysokość. Zauważyć także należy, iż poza zobowiązaniami kredytowymi dłużnik miał również długi wobec innych wierzycieli. I tak, posiadał zobowiązanie wobec pozwanego z tytułu pożyczek udzielonych w okresie od lipca 2012 roku do marca 2019 roku w łącznej kwocie 300.000 zł. W § 6 umowy przeniesienia własności nieruchomości z dnia 6 października 2020 roku (k. 213) dłużnik oświadczył, że nie jest on w stanie spełnić tego zobowiązania poprzez spłatę zaległości. Dalej, niewątpliwie dłużnik posiadał zaległości wobec Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z tytułu daniny solidarnościowej za rok 2020 w kwocie 19.170 zł, podatku dochodowego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok 2020 w kwocie 8.061,75 zł, odsetek od nieterminowej wpłaty zaliczki na podatek dochodowy za miesiąc marzec 2020 roku w wysokości 1.296 zł, a także podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2020 roku w kwocie 15.414 zł. Wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2020 roku J. Ł. zwrócił się o odroczenie zapłaty zaległości podatkowej, powołując się na znaczne obniżenie zdolności płatniczych związane z ogłoszeniem stanu epidemii C.-19 i brak środków na ich uiszczenie. Mimo uwzględnienia wniosku i odroczenia terminu płatności zobowiązań podatkowych jak wynika z treści pisma Naczelnika II. Urzędu Skarbowego w G. z dnia 31 marca 2022 roku (k. 39-44) do dnia ogłoszenia upadłości zobowiązania te nie zostały spłacone. We wniosku o ogłoszenie upadłości J. Ł. wskazał, że posiada zobowiązania wobec wierzycieli na kwotę ponad 601.973,61 zł. Zdaniem Sądu przeznaczając część środków uzyskanych ze sprzedaży spornej nieruchomości w sposób arbitralny na spłatę jedynie niektórych zobowiązań – w sytuacji, gdy sytuacja dłużnika ulegała stałemu pogorszeniu – uniemożliwił innym wierzycielom uzyskanie zaspokojenia. J. Ł. nie posiadał przy tym innego majątku, z którego wierzyciele mogliby się zaspokoić po ogłoszeniu upadłości. Kwota uzyskana ze sprzedaży spornej nieruchomości została przez niego w całości wydatkowana i w momencie ogłoszenia upadłości była niedostępna dla wierzycieli.

W okolicznościach niniejszej sprawy wykazano również, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Zgodnie ze stanowiskiem judykatury dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (art. 527 § 1 k.c.), gdy zdaje sobie sprawę (uświadamia sobie), że wskutek dokonania czynności prawnej może spowodować niemożność zaspokojenia się wierzycieli z jego majątku. Pokrzywdzenie wierzycieli nie musi być zamiarem dłużnika. Wystarczy, żeby dłużnik takie pokrzywdzenie przewidywał w granicach ewentualności. Świadomość pokrzywdzenia nie musi dotyczyć osoby konkretnego wierzyciela; wystarczy świadomość pokrzywdzenia wierzycieli w ogóle. Może ona dotyczyć innego wierzyciela (nawet tego, który został przez dłużnika później zaspokojony) niż wierzyciel, który żąda uznania czynności za bezskuteczną (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 19 kwietnia 2013r., I ACa 192/13, L.). Pokrzywdzenie jest bowiem sądem opartym na zasadach doświadczenia życiowego i znajomości prawideł rządzących obrotem prawnym, z których wynika, że wierzytelność w takich warunkach nie zostanie spłacona. Aby obalić powyższe domniemanie należałoby wykazać, że dłużnik jest niepoczytalny, czy też nie ma rozeznania pozwalającego na ocenę sytuacji i dokonywania operacji wnioskowania, bądź, że ze względu na szczególną sytuację, w jakiej dłużnik się znajdował, wniosek o krzywdzącym charakterze dokonywanej przez niego czynności był nieuzasadniony (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 19 grudnia 2013r., I ACa 621/13, L.). W orzecznictwie uznano, że o świadomości pokrzywdzenia wierzycieli świadczy np. pominięcie zajętego rachunku bankowego przy dokonywaniu płatności (wyrok SA w Gdańsku z 22 kwietnia 2015r., V ACa 860/14, L.) lub zużycie przez dłużnika ekwiwalentu uzyskanego na mocy czynności prawnej na potrzeby inne niż zaspokojenie wierzycieli (wyrok SA w Warszawie z 6 grudnia 1996r., I ACr 853/96, L.). Chwilą istotną dla oceny istnienia świadomości pokrzywdzenia wierzycieli po stronie dłużnika jest moment dokonywania przez niego zaskarżonej czynności prawnej z osobą trzecią (zob. W. Borysiak [w:] K. Osajda (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 33, Warszawa 2024). W świetle powyższych rozważań należało uznać, że przeznaczenie przez dłużnika uzyskanego przez niego ekwiwalentu na inne cele aniżeli spłata zobowiązań względem wierzycieli świadczy o jego świadomości pokrzywdzenia wierzycieli. Jako osoba dorosła i poczytalna, a do tego doświadczony przedsiębiorca, prowadzący przez wiele lat działalność gospodarczą nie tylko na rynku polskim, ale i na rynkach zagranicznych musiał być świadomy tego, że przeznaczając część środków uzyskanych od pozwanego na rozwijanie działalności gospodarczej żony, uniemożliwi zaspokojenie się z tych środków przez wierzycieli. Poza tym o świadomości pokrzywdzenia wierzycieli może świadczyć całokształt okoliczności związanych z rozporządzaniem majątkiem przez dłużnika. Zauważyć bowiem należy, iż wobec pogarszającej się sytuacji finansowej prowadzącej do zaprzestania działalności gospodarczej J. Ł. zdecydował się na przeniesienie najbardziej wartościowych składników swojego majątku na członków najbliższej rodziny. I tak, w dniu 18 marca 2020 roku J. Ł. dokonał darowizny na rzecz małżonki, z którą pozostawał w rozdzielności majątkowej darowizny, której przedmiotem było prawo własności zabudowanej nieruchomości położonej w G. stanowiącej działkę nr (...) obszaru 0,0251 ha, dla której Sąd Rejonowy w Gdyni prowadzi księgę wieczystą nr (...). Jednocześnie obdarowana ustanowiła nieodpłatną, dożywotnią służebność osobistą na rzecz J. Ł.. Później, w dniu 6 października 2020 roku – a więc w tej samej dacie co kwestionowana czynność prawna – dłużnik odwołał tę darowiznę i prawo własności wyżej wskazanej nieruchomości przeniósł na rzecz pozwanego tytułem spłaty pożyczek w trybie art. 453 k.c. Następnie, Z. Ł. przeniósł prawo własność tej nieruchomości na rzecz swojej córki. Mimo powyższych przewłaszczeń na przedmiotowej nieruchomości nadal zamieszkuje dłużnik wraz z małżonką. Przeniesienie własności nieruchomości będącej przedmiotem skargi pauliańskiej jak również nieruchomości stanowiącej działkę nr (...) na rzecz członka najbliższej rodziny tj. ojca – mimo że miało charakter odpłatny, uniemożliwiło zaspokojenie się z niej przez innych wierzycieli. Spłata zobowiązań została dokonana w sposób całkowicie dowolny i arbitralny, w pierwszej kolejności nastąpiła spłata względem członka najbliższej rodziny. Podkreślić należy, iż własność nieruchomości pozostała w rodzinie, a zważywszy, iż dłużnik należy do kręgu spadkobierców ustawowych pozwanego, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że po zakończeniu postępowania upadłościowego ponownie stałby się jej właścicielem bądź współwłaścicielem.

Dla uwzględnienia skargi pauliańskiej konieczne jest również wykazanie przez Syndyka, że osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową na skutek kwestionowanej czynności prawnej. Jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie uzyskanie korzyści majątkowej przez osobę trzecią winno stanowić bezpośrednią konsekwencję czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli. Wystarczy w tym zakresie wykazanie, że wskutek czynności dłużnika osoba ta nabyła rzecz lub prawo albo też została zwolniona z obowiązku, co spowodowało równocześnie zmianę w majątku dłużnika prowadzącą do pokrzywdzenia wierzycieli (zob. postanowienie SN z 7 grudnia 1999 r., I CKN 287/98, L.). Podkreślić należy, iż z perspektywy definicji korzyści majątkowej w rozumieniu art. 527 k.c. nie ma znaczenia, czy prowadząca do pokrzywdzenia wierzyciela czynność dłużnika z osobą trzecią ma charakter nieodpłatny czy odpłatny, a nawet wzajemny. Korzyścią majątkową osoby trzeciej jest także korzyść uzyskana w wyniku spełnienia własnego świadczenia z umowy wzajemnej, np. gdy w zamian za rzecz nabytą od dłużnika osoba trzecia płaci cenę odpowiadającą wartości rynkowej tej rzeczy (zob. wyrok SA w Gdańsku z 28 października 1999 r., III ACa 638/99, L.). W art. 527 k.c. nie chodzi bowiem o korzyść majątkową w sensie potocznym, utożsamianą np. z nabyciem rzeczy za cenę niższą od wartości tej rzeczy. Korzyścią majątkową w rozumieniu art. 527 k.c. jest nabycie przez osobę trzecią prawa majątkowego, przedstawiającego pewną wartość, przy czym cena nabycia ma drugorzędne znaczenie (zob. wyrok SA w Gdańsku z 22 kwietnia 2015 r., V ACa 860/14, L.; wyrok SA w Łodzi z 23 maja 2014 r., I ACa 1285/13, L.). Relacja między wartością rynkową rzeczy a ceną jej nabycia powinna być badana w kontekście związku przyczynowego między zaskarżoną czynnością prawną a niewypłacalnością dłużnika (zob. W. Borysiak [w:] K. Osajda (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 33, Warszawa 2024). W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, że pozwany uzyskał korzyść majątkową w rozumieniu art. 527 k.c., albowiem stał się właścicielem spornej nieruchomości. Jak wskazano powyżej, dla zaistnienia rozpatrywanej tu przesłanki bez znaczenia pozostaje, że za tę nieruchomość uiścił cenę odpowiadającą wartości rynkowej.

Wreszcie, ostatnią przesłanką skargi pauliańskiej jest działanie osoby trzeciej w złej wierze. Zważyć jednak należy, iż zgodnie z treścią art. 527 § 3 k.c. jeżeli wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli uzyskała korzyść majątkową osoba będąca w bliskim z nim stosunku, domniemywa się, że osoba ta wiedziała, iż dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W przepisie art. 527 § 3 k.c. chodzi przede wszystkim o osoby złączone więzami pokrewieństwa czy powinowactwa, więzami rodzinnymi (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2019r., I ACa 2/18, L.). Podkreślić należy, iż dla zastosowania art. 527 § 3 k.c. nie jest konieczne, aby osoba trzecia miała pełny wgląd w sytuację majątkową dłużnika i odpowiednie przygotowanie zawodowe do jej oceny, lecz wystarczy, że pozostaje z nim w takiej relacji, która sprawia, że mogła być przez niego informowana o właściwym sensie jego posunięć majątkowych. Z tego punktu widzenia kluczowa jest intensywność i trwałość kontaktów (wpływają one na poziom zaufania i zażyłości) osoby trzeciej z osobami działającymi w strukturze organizacyjnej dłużnika, posiadającymi szeroką wiedzę o jego sytuacji majątkowej, co pośrednio potwierdza art. 527 § 4 k.c., akcentujący stałość relacji gospodarczych (tak trafnie SN w wyroku z 29 marca 2017 r., I CSK 369/16, OSNC 2018, Nr 6, poz. 62). Zważyć należy, iż z zeznań J. Ł. jednoznacznie wynika, że w momencie dokonania kwestionowanej czynności prawnej, jak również obecnie pozostaje on w bardzo dobrych, serdecznych relacjach rodzinnych z pozwanym. Dłużnik zeznał także, że informował ojca o swoich przejściowych problemach finansowych związanych z pandemią. W tych okolicznościach należało uznać, że pozwany nie obalił domniemania wynikającego z art. 527 § 3 k.c.

Mając zatem na względzie wszystkie przytoczone powyżej okoliczności, na podstawie art. 527 k.c. w zw. z art. 131 i 132 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo upadłościowe, Sąd uznał za bezskuteczną w stosunku do masy upadłości J. Ł. umowę sprzedaży nieruchomości zawartą w dniu 6 października 2020r objętą aktem notarialnym sporządzonym przez notariusza B. L. w Kancelarii Notarialnej w G., rep. A nr 6549/2020, mocą której J. Ł. sprzedał Z. Ł. nieruchomość w P., stanowiącą działkę nr (...), obszaru 0,0302 ha, dla której Sąd Rejonowy w Kartuzach prowadzi księgę wieczystą nr (...).

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. i zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy zasądził od przegrywającego niniejszy spór pozwanego na rzecz powoda kwotę 3.600 zł, stanowiącą opłatę za czynności fachowego pełnomocnika powoda w stawce minimalnej zgodnie z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Zgodnie z art. 98 § 1 1 k.p.c. od przyznanych kosztów procesu Sąd zasądził także odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się postanowienia do dnia zapłaty.

Natomiast, na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. art. 5 ust. 3, art. 8 ust.1 i art. 83 i 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych Sąd nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Sądu Rejonowego – Skarbu Państwa w G. kwotę 1.720 zł tytułem brakującej opłaty od pozwu, od uiszczenia której powód jest ustawowo zwolniony oraz kwotę 2.566,78 zł tytułem brakujących kosztów opinii biegłego, które tymczasowo zostały wyłożone przez Skarb Państwa.