I C 1331/13 — Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w…

Treść orzeczenia

Sygn. akt I C 1331/13

WYROK CZĘŚCIOWY

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 20 maja 2015 r.

Sąd Okręgowy Warszawa Praga w Warszawie Wydział I Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Ewa Harasimiuk

Protokolant: asystent sędziego Anna Kempa-Dymińska

po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2015 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. W. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej (...) w W. o ustalenie nieistnienia ewentualnie o stwierdzenie nieważności bądź uchylenie uchwał Wspólnoty nr (...) i inne

Orzeka

I. ustala nieistnienie uchwał właścicieli lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. nr (...) w sprawie udzielenia absolutorium Zarządowi Wspólnoty z działalności w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., nr (...) w sprawie zmian w uchwale (...) ustanawiającej Regulamin oraz nr (...) w sprawie formy głosowania nad uchwałami Wspólnoty Mieszkaniowej;

II. oddala powództwo w zakresie stwierdzenia nieważności i uchylenia uchwał właścicieli lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. nr (...) w sprawie udzielenia absolutorium Zarządowi Wspólnoty z działalności w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., nr (...) w sprawie zmian w uchwale (...) ustanawiającej Regulamin oraz nr (...) w sprawie formy głosowania nad uchwałami Wspólnoty Mieszkaniowej.

Uzasadnienie

M. W. pozwem z 2.11.2013 r. (data stempla pocztowego – k.60) wniósł o: ustalenie nieistnienia bądź o stwierdzenie nieważności bądź o uchylenie uchwał właścicieli lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. nr (...) w sprawie przyjęcia sprawozdania finansowego za okres od 1.1.2012 r. do 31.12.2012 r. i przeznaczenia wyniku finansowego, nr (...) w sprawie udzielenia absolutorium Zarządowi Wspólnoty z działalności w okresie od 1.1.2012 r. do 31.12.2012 r. oraz nr (...) w sprawie wyrażenia zgody na wytoczenie powództwa na podstawie art. 16 ustawy o własności lokali. Nadto, powód wniósł o ustalenie nieistnienia bądź o stwierdzenie nieważności bądź o uchylenie uchwał właścicieli lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. nr nr (...) w sprawie przyjęcia sprawozdania finansowego za okres od 1.8.2007 r. do 31.12.2007 r. i przeznaczenia wyniku finansowego, nr (...) w sprawie udzielenia absolutorium Zarządowi Wspólnoty z działalności w okresie od 1.8.2007 r. do 31.12.2007 r., nr (...) w sprawie uchwalenia Regulaminu Porządkowego Osiedla (...), nr (...) w sprawie wyrażenia zgody na zakup i montaż dodatkowych zabawek na terenie osiedla przy budynku (...). Powód wniósł również o ustalenie nieistnienia bądź o stwierdzenie nieważności bądź o uchylenie uchwał właścicieli lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. nr (...) w sprawie udzielenia absolutorium Zarządowi Wspólnoty z działalności w okresie od 1.1.2008 r. do 31.12.2008 r., nr (...) w sprawie dostarczania korespondencji wspólnotowej właścicieli lokali, nr (...) w sprawie wyrażenia zgody na zabudowę balkonów. Strona powodowa wniosła również o ustalenie nieistnienia bądź o stwierdzenie nieważności bądź o uchylenie uchwał właścicieli lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. nr (...) w sprawie udzielenia absolutorium Zarządowi Wspólnoty z działalności w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., nr (...) w sprawie zmian w uchwale (...) ustanawiającej Regulamin oraz nr (...) w sprawie formy głosowania nad uchwałami Wspólnoty Mieszkaniowej oraz o zasądzenie od pozwanej kosztów procesu według norm przepisanych (k.5-10).

W uzasadnieniu pozwu wskazano, że powód jest członkiem pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej. Powód podniósł, iż termin do zaskarżenia uchwał nie rozpoczął biegu z uwagi na uchybienie obowiązkowi zawiadomienia o treści podjętych uchwał, zwłaszcza, że treść uchwał uległa zmianie od chwili doręczenia ich projektów. Zdaniem powoda skarżone uchwały nie zostały podjęte wymaganą większością głosów, albowiem wadliwie zliczono ilość udziałów głosujących za. Powód podkreślił, że prawidłowe zliczenie głosów skutkować będzie ustaleniem, że za każdą z zaskarżonych uchwał głosowało około 34% udziałów. Powód uzasadniając swoje stanowisko, wskazał, iż pozwany wadliwie zalicza udział w lokalu niemieszkalnym w garażu wielostanowiskowym jako udział w nieruchomości wspólnej, przy czym zaliczenie następuje dla każdego współwłaściciela oddzielnie. Natomiast według powoda należy przyjąć, że współwłaściciele lokalu niemieszkalnego głosują 1 głosem i udziałami w nieruchomości wspólnej, a nie każdy ze współwłaścicieli głosuje swoją częścią udziałów wynikających ze współwłasności lokalu niemieszkalnego. Nadto, strona powodowa podniosła, iż głosy liczone błędnie także z innych względów. Powód podał, że niektóre z lokali mieszkalnych mają więcej niż jednego właściciela, a głosował tylko jeden z nich. Natomiast zdaniem powoda w przypadku własności lokali na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, głos jest ważny tylko o ile zostanie podpisany przez obydwu małżonków. Powód podniósł również zarzuty tyczące się bezpośrednio do każdej z zaskarżonych uchwał. W ocenie powoda nawet jeżeli przyjąć, że uchwały zostały podjęte wymaganą większością głosów, są one niezgodne z prawem, naruszają zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością lub naruszają interesy powoda.

Zarządzeniem z 29 grudnia 2014 r. zwrócono pozew (k.913). Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie postanowieniem z 22 stycznia 2015 r. uchylił zarządzenie z 29 grudnia 2014 r. w przedmiocie zwrotu pozwu w zakresie pkt 1 i 4 pozwu, tj. uchwał (...), (...), (...) oraz (...), (...), (...). (k.924). Z uwagi na cofnięcie przez powoda zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego z 29 grudnia 2014 r. zwracające pozew co do pkt 2 i 3 (k.926), Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie postanowieniem z 5 lutego 2015 r. umorzył w tym zakresie postępowanie wywołane zażaleniem powoda.

W odpowiedzi na pozew z 1 kwietnia 2015 r. Wspólnota Mieszkaniowa (...) w W. uznała powództwo w zakresie nieistnienia zaskarżonych przez powoda uchwał nr (...), (...), (...). Nadto, pozwana wniosła o oddalenie powództwa w pozostałym zakresie, tj. w zakresie wniesienie przez powoda o ustalenie nieistnienia, uchylenia bądź stwierdzenia nieważności uchwał nr (...), (...) oraz (...) oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego (k.1009-1014).

Strona pozwana uzasadniając częściowe uznanie powództwa, wskazała, iż analiza dokumentacji, a zwłaszcza głosów oddanych na kartach do głosowania nad uchwałami, co do których uznano powództwo, jak również sporządzonych w oparciu o w/w karty list podsumowujących procentową ilość oddanych głosów wykazała, iż uchwały te nie zostały podjęte wymaganą ustawowo większością głosów. Pozwana podniosła, że opierając się na wyliczeniach głosów przedstawionych jej przez poprzedniego zarządcę Wspólnoty Mieszkaniowej, nie miała podstaw do ich kwestionowania. Pozwana wskazała, iż dopiero przeprowadzona przez pozwaną analiza dokumentacji i ponowne wyliczenie oddanych głosów doprowadziło do uznania, że uchwały, co do których uznano powództwo w rzeczywistości nie istnieją. Dlatego też w ocenie pozwanej uznanie powództwa w zakresie tych uchwał stało się zasadne. Nadto, zdaniem pozwanej uznanie powództwa w zakresie nieistnienia wskazanych uchwał wyklucza uznanie powództwa co do pozostałych alternatywnych żądań powoda, gdyż uchwały nieistniejącej nie można uchylić lub stwierdzić jej nieważności.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Właściciele lokali mieszkalnych, użytkowych oraz lokalu niemieszkalnego (garażu) położonych przy ulicy (...) w W. tworzą Wspólnotę Mieszkaniowa (...). W budynku mieszkalnym oznaczonym numerem porządkowym 19 znajduje się 136 lokali mieszkalnych, zaś w budynku nr (...) znajduje się 66 lokali mieszkalnych, także 2 lokale użytkowe oraz 1 lokal niemieszkalny w postaci garażu. M. W. jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr (...) położonego w W. przy ul. (...) w W.. Właściciele lokali mieszkalnych i lokali użytkowych posiadają łącznie (...) udziałów w nieruchomości wspólnej. Natomiast udział garażu w nieruchomości wspólnej wynosi (...) (dowód: okoliczność bezsporna, k.163-378 odpis zupełny księgi wieczystej nr (...), k.379-503 odpis zupełny księgi wieczystej nr (...), k. 80-82 akt sprawy I C 297/11 wypis z aktu notarialnego z 25 lutego 2008 r.).

Na zebraniu właścicieli lokali Wspólnoty Mieszkaniowej (...) w dniu 8 kwietnia 2010 r. przyjęto porządek obrad przewidujący podjęcie uchwały nr (...) w sprawie udzielenia absolutorium Zarządowi Wspólnoty z działalności w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., nr (...) w sprawie zmian w Regulaminie Porządkowym Osiedla (...) oraz nr (...) w sprawie formy głosowania nad uchwałami Wspólnoty Mieszkaniowej (dowód: k.43-44 zawiadomienie o zebraniu właścicieli lokali z projektem uchwał, k.20-22 akt sprawy I C 297/11 protokół z dnia 09.04.2010 r.).

W piśmie z 21 czerwca 2010 r. skierowanym do właścicieli lokali w nieruchomości przy ul. (...) Administrator R. K. poinformowała, że uchwały (...) do (...) zostały podjęte częściowo na zebraniu w dniu 8 kwietnia 2010 r., częściowo w drodze indywidualnego zbierania głosów, następującą ilością głosów: a) uchwała nr (...) – głosów za 54,69%, głosów przeciw – 0% udziałów, b) uchwała nr (...) – głosów za 51,12% udziałów, głosów przeciw – 3,38%, c) uchwała nr (...) – głosów za 51,92 udziałów, głosów przeciw – 2,29% (dowód: k.44v pismo z 21 czerwca 2010 r.).

Wynik głosowania nad uchwałą nr (...) przedstawia się następująco:

budynek lokal udział wpisany w Kw nieruchomości wspólnej głos "za" głos "przeciw" udział głosujący "za" udział głosujący "przeciw"

5730

3410

5710

6050

5850

3350

7/8

11800

5400

3350

5710

5660

5400

3350

15/16

12120

4660

3510

4990

5420

5200

5870

3500

7370

5180

5870

3050

6940

5180

5870

3500

6940

5180

6300

3460

6940

4500

6300

3500

6940

5580

3280

6220

6030

3280

6220

5580

2870

6220

5450

7010

8640

7010

8640

7010

8640

7010

8640

7010

8640

6720

8430

6720

8050

6720

8050

U-01

9010

U-02

8420

5410

3410

6140

5730

5830

3350

5710

5660

5850

3350

5710

5660

5850

3350

6160

5660

4660

3510

4990

5730

3480

6880

5410

6270

3050

7220

5400

6170

3500

6890

5400

6270

3050

6890

5400

1 0

4730

3050

5810

4660

3800

8690

5840

6960

8620

5830

6960

8620

6170

6960

8960

6280

5830

8790

4760

3380

6880

5410

5840

3050

6890

5400

5840

3050

7220

6020

5840

3050

6890

5400

4730

3050

6290

4660

3800

8650

5840

6960

8580

5830

6960

8580

6250

6960

8580

5830

7630

5180

3050

6880

5410

5840

3050

7310

5400

6210

3050

6890

5400

5840

3420

6890

6140

5100

3470

5810

4660

3800

8690

5840

6960

8620

5830

6960

8970

6210

6960

9040

5830

7670

4760

6880

5730

125/126

11090

5400

3380

6890

5400

4170

6890

5400

3170

5810

5070

Garaż

593360

Suma

1775630

637560

Uprawnionymi do głosowania nad uchwałą nr (...) byli wszyscy właściciele nieruchomości lokalowych, w tym współwłaściciele garażu, którym łącznie przypadło 1775630/1775630 udziału. Za przyjęciem uchwały głosowali właściciele reprezentujący łącznie 637560 udziałów. Nie oddano głosów przeciw. Stosunek procentowy głosów oddanych za podjęciem zaskarżonej uchwały do wszystkich uprawnionych udziałów wynosił 637560/1775630 (35,90%). Bezwzględna większość wszystkich udziałów we wspólnocie mieszkaniowej wynosiła 887816/1775630 (dowód: k.715-817 akt sprawy I C 297/11 karty do głosowania dotyczące podjęcia uchwały (...), k.818-831 akt sprawy I C 297/11 lista z udziałami we Wspólnocie Mieszkaniowej (...) w W.).

Wynik głosowania nad uchwałą nr (...) przedstawia się następująco:

budynek

Lokal udział wpisany w Kw nieruchomości wspólnej głos "za" głos "przeciw" udział głosujący "za" udział głosujący "przeciw"

5730

3410

5710

6050

5850

3350

7/8

11800

5400

3350

5710

5660

5400

3350

15/16

12120

4660

3510

4990

5420

5200

5870

3500

7370

5180

5870

3050

6940

5180

5870

3500

6940

5180

6300

3460

6940

4500

6300

3500

6940

5580

3280

6220

6030

3280

6220

5580

2870

6220

5450

7010

8640

7010

8640

7010

8640

7010

8640

7010

8640

6720

8430

6720

8050

6720

8050

U-01

9010

U-02

8420

5410

3410

6140

5730

5830

3350

5710

5660

5850

3350

5710

5660

5850

3350

6160

5660

4660

3510

4990

5730

3480

6880

5410

6270

3050

7220

5400

6170

3500

6890

5400

6270

3050

6890

5400

4730

3050

5810

4660

3800

8690

5840

6960

8620

5830

6960

8620

6170

6960

8960

6280

5830

8790

4760

3380

6880

5410

5840

3050

6890

5400

5840

3050

7220

6020

5840

3050

6890

5400

4730

3050

6290

4660

3800

8650

5840

6960

8580

5830

6960

8580

6250

6960

8580

5830

7630

5180

3050

6880

5410

5840

3050

7310

5400

6210

3050

6890

5400

5840

3420

6890

6140

5100

3470

5810

4660

3800

8690

5840

6960

8620

5830

6960

8970

6210

6960

9040

5830

7670

4760

6880

5730

125/126

11090

5400

3380

6890

5400

4170

6890

5400

3170

5810

5070

Garaż

593360

Suma

1775630

597460

36750

Uprawnionymi do głosowania nad uchwałą nr (...) byli wszyscy właściciele nieruchomości lokalowych, w tym współwłaściciele garażu, którym łącznie przypadło 1775630/1775630 udziału. Za przyjęciem uchwały głosowali właściciele reprezentujący łącznie 597460 udziałów, przeciwko jej przyjęciu właściciele reprezentujący 36750/1775630 udziałów. Stosunek procentowy głosów oddanych za podjęciem zaskarżonej uchwały do wszystkich uprawnionych udziałów wynosił 597460/1775630 (33,64%). Bezwzględna większość wszystkich udziałów we wspólnocie mieszkaniowej wynosiła 887816/1775630 (dowód: k.715-817 akt sprawy I C 297/11 karty do głosowania dotyczące podjęcia uchwały (...), k.818-831 akt sprawy I C 297/11 lista z udziałami we Wspólnocie Mieszkaniowej (...) w W.).

Wynik głosowania nad uchwałą nr (...) przedstawia się następująco:

Budynek lokal udział wpisany w Kw nieruchomości wspólnej głos "za" głos "przeciw" udział głosujący "za" udział głosujący "przeciw"

5730

3410

5710

6050

5850

3350

7/8

11800

5400

3350

5710

5660

5400

3350

15/16

12120

4660

3510

4990

5420

5200

5870

3500

7370

5180

5870

3050

6940

5180

5870

3500

6940

5180

6300

3460

6940

4500

6300

3500

6940

5580

3280

6220

6030

3280

6220

5580

2870

6220

5450

7010

8640

7010

8640

7010

8640

7010

8640

7010

8640

6720

8430

6720

8050

6720

8050

U-01

9010

U-02

8420

5410

3410

6140

5730

5830

3350

5710

5660

5850

3350

5710

5660

5850

3350

6160

5660

4660

3510

4990

5730

3480

6880

5410

6270

3050

7220

5400

6170

3500

6890

5400

6270

3050

6890

5400

1 0

4730

3050

5810

4660

3800

8690

5840

6960

8620

5830

6960

8620

6170

6960

8960

6280

5830

8790

4760

3380

6880

5410

5840

3050

6890

5400

5840

3050

7220

6020

5840

3050

6890

5400

4730

3050

6290

4660

3800

8650

5840

6960

8580

5830

6960

8580

6250

6960

8580

5830

7630

5180

3050

6880

5410

5840

3050

7310

5400

6210

3050

6890

5400

5840

3420

6890

6140

5100

3470

5810

4660

3800

8690

5840

6960

8620

5830

6960

8970

6210

6960

9040

5830

7670

4760

6880

5730

125/126

11090

5400

3380

6890

5400

4170

6890

5400

3170

5810

5070

Garaż

593360

Suma

1775630

602900

34660

Uprawnionymi do głosowania nad uchwałą nr (...) byli wszyscy właściciele nieruchomości lokalowych, w tym współwłaściciele garażu, którym łącznie przypadło 1775630/1775630 udziału. Za przyjęciem uchwały głosowali właściciele reprezentujący łącznie 606280 udziałów, przeciwko jej przyjęciu właściciele reprezentujący 34660/1775630 udziałów. Stosunek procentowy głosów oddanych za podjęciem zaskarżonej uchwały do wszystkich uprawnionych udziałów wynosił 602900/1775630 (33,95%). Bezwzględna większość wszystkich udziałów we wspólnocie mieszkaniowej wynosiła 887816/1775630 (dowód: k.715-817 akt sprawy I C 297/11 karty do głosowania dotyczące podjęcia uchwały (...), k.818-831 akt sprawy I C 297/11 lista z udziałami we Wspólnocie Mieszkaniowej (...) w W.).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie ww. dokumentów urzędowych i prywatnych, którym Sąd dał wiarę w ramach zakreślonych dyspozycjami art. 244 i 245 k.p.c., nadto żadna ze stron nie kwestionowała ich autentyczności ani prawdziwości, nie wzbudziły też one wątpliwości Sądu, co do czasu i miejsca ich powstania.

W ustalonym stanie faktycznym i przy zaprezentowanej ocenie materiału dowodowego, Sąd zważył co następuje:

Na wstępie wymaga podkreślenia, iż zgodnie z art. 317 k.p.c. Sąd może wydać wyrok częściowy, jeżeli nadaje się do rozstrzygnięcia tylko część żądania lub niektóre z żądań pozwu; to samo dotyczy powództwa wzajemnego. Pomimo iż regułę stanowi to, że sąd rozstrzyga o całym powództwie, to wydanie wyroku częściowego jest możliwe jeżeli nie sprzeciwia się temu związek zachodzący pomiędzy poszczególnymi żądaniami pozwu. Mając na uwadze, iż powód wnosił o ustalenie nieistnienia bądź o stwierdzenie nieważności bądź o uchylenie uchwał właścicieli lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. nr (...), nr (...) oraz nr (...) oraz o ustalenie nieistnienia bądź o stwierdzenie nieważności bądź o uchylenie uchwał właścicieli lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. nr (...), nr (...) oraz nr (...), przyjąć należy, iż w niniejszej sprawie takowy związek nie zaistniał.

Z uwagi na uznanie powództwa przez pozwanego w zakresie nieistnienia zaskarżonych przez powoda uchwał nr (...), (...), (...) Sąd na podstawie art. 213 § 2 k.p.c. w zw. z art. 189 k.p.c. uwzględnił powództwo w tej części. Zgodnie z art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. W myśl zaś art. 213 § 2 k.p.c. sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. W niniejsze sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności, które wskazywałyby, iż oświadczenie pozwanego o uznaniu pozwu jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa. Zasadnym było w przypadku uznania powództwa w zakresie nieistnienia zaskarżonych uchwał, wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Uchwała nieistniejąca dotyczy bowiem szczególnie drastycznych uchybień, jakich dopuszczono się przy podejmowaniu uchwały tak, że w ogóle trudno mówić o tym, że doszło do wyrażenia woli przez organ podmiotu korporacyjnego. Przykładem takiej uchwały nieistniejącej jest uchwała podjęta bez wymaganego statutem quorum lub bez wymaganej większości głosów (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt I CK 336/05). W niniejszej sprawie zaskarżone uchwały nie zostały podjęte wobec braku wymaganej większości głosów.

Z tego względu, roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie w tej części w jakiej zostało uznane przez pozwanego. Dlatego też, Sąd na podstawie art. 213 § 2 k.p.c. w zw. z art. 189 k.p.c. ustalił nieistnienie uchwał właścicieli lokali tworzących Wspólnotę Mieszkaniową (...) w W. nr (...) w sprawie udzielenia absolutorium Zarządowi Wspólnoty z działalności w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r., nr (...) w sprawie zmian w uchwale (...) ustanawiającej Regulamin oraz nr (...) w sprawie formy głosowania nad uchwałami Wspólnoty Mieszkaniowej.

W pozostałym zakresie Sąd oddalił powództwo. W tym miejscu należy odnieść się w pierwszej kolejności do sposobu sformułowania roszczeń przez stronę powodową.

Stosownie do brzmienia art. 191 k.p.c. powód może odchodzić jednym pozwem kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu, jeżeli spełnione są przesłanki dopuszczalności tej kumulacji. Przedstawiają się one następująco: dochodzone jednym pozwem roszczenia przeciwko temu samemu pozwanemu muszą nadawać się do postępowania procesowego, dla żadnego z kumulowanych roszczeń nie może być przewidziane postępowanie odrębne, jeżeli roszczenia są tego samego rodzaju, sąd musi być właściwy ze względu na ogólną ich wartość, a jeżeli są różnego rodzaju – dla każdego z nich z osobna nie może wchodzić w rachubę niewłaściwość sądu według przepisów o właściwości bez względu na wartość przedmiotu sporu. Następstwem kumulacji roszczeń jest ich rozpoznanie w jednym postępowaniu i rozstrzygnięciem w jednym orzeczeniu, aczkolwiek możliwe jest zarządzeni oddzielnej rozprawy co do części roszczeń, a także wydanie wyroku częściowego, gdy jest to uzasadnione okolicznościami sprawy (np. częściowe uznanie powództwa – jak w sprawie niniejszej).

Wskazuje się też, że żądanie zasądzenia świadczenia może być sformułowane alternatywnie. Ma to miejsce wtedy, gdy zachodzi wypadek zobowiązania przemiennego, przy którym prawo wyboru świadczenia przysługuje dłużnikowi (art. 365 k.c.). W pozwie takim powód wymienia dwa świadczenia, żądając ich zasądzenia (np. „wnoszę o nakazanie pozwanemu, aby wydał powodowi 6 m 3 tarcicy sosnowej albo zapłacił mu kwotę 3000 zł). W przypadku uwzględnienia takiego powództwa pozwany jako dłużnik będzie zobowiązany do spełnienia jednego z obu zasądzonych świadczeń, przy czym wyboru świadczenia dokona przy egzekucji. Po stronie dłużnika może istnieć uprawnienie do zwolnienia się od świadczenia przez spełnienie innego świadczenia . Uprawnienie takie może wynikać: z ustawy, z umowy, z odpowiedniego sformułowania pozwu. W przypadku istnienia po stronie pozwanego takiego uprawnienia (facultas alternativa) żądanie pozwu powinno zostać sformułowane następująco: „Wnoszę o zobowiązanie pozwanego do wydania powodowi 6 m 3 tarcicy sosnowej, z tym zastrzeżeniem, że pozwany może zwolnić się od spełnienia tego świadczenia przez zapłatę kwoty 3000 zł”. Egzekucja wszczęta na podstawie wyroku będzie dotyczyła wyłącznie świadczenia podstawowego.

Inną dopuszczalną formą wytoczenia powództwa o ustalenie jest zgłoszenie roszczenia ewentualnego. Jest to żądanie zgłoszone w pozwie na wypadek nieuwzględnienia przez sąd żądania wskazanego na pierwszym miejscu (np. wnoszę o nakazanie pozwanemu, aby wydał powodowi 6 m 3 tarcicy sosnowej, a na wypadek nieuwzględnienia tego żądania – zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 3000 zł). Sformułowanie żądania ewentualnego różni się zarówno od żądania alternatywnego, jak i od żądania facultas alternativa. Sąd orzeknie o żądaniu ewentualnym tylko wtedy, gdy oddalił żądanie zgłoszone na pierwszym miejscu, jeśli natomiast uwzględni żądanie wymienione w pierwszej kolejności, to o żądaniu ewentualnym nie będzie orzekał. Innymi słowy, jeżeli w chwili orzekania żądanie pierwotne pozostaje aktualne, sąd orzeknie o tym żądaniu, nie zamieszczając w sentencji wyroku rozstrzygnięcia – ani pozytywnego, ani negatywnego – co do świadczenia ewentualnego. Natomiast gdy w chwili orzekania przedmiot świadczenia pierwotnego nie istnieje (np. malarka utraciła zdolność do wykonania portretu), a powód zgłosił żądanie zasądzenia kwoty pieniężnej, sąd musi oddalić żądanie pierwotne i orzec o żądaniu ewentualnym – pozytywnie bądź także negatywnie. Jest to szczególny wypadek kumulacji roszczeń, a zatem sąd powinien być właściwy dla obu roszczeń, a ponadto oba roszczenia powinny nadawać się do tego samego trybu.

Żądanie ewentualne jest zatem szczególnym rodzajem kumulacji przedmiotowej roszczenia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie przyjął, iż powód nie sformułował żądań w pozwie w sposób, który pozwalałby na uznanie, iż jest to roszczenie ewentualne czy alternatywne. Wskazać bowiem należy, że powód żądał kolejno uchylenia, ustalenia nieistnienia lub stwierdzenia nieważności wskazanych w pozwie uchwał. Są to roszczenia różnego rodzaju pomiędzy którymi występuje jedynie związek formalny w postaci stron postępowania, jednakże wymagają one dokonania ustaleń faktycznych zupełnie odmiennego rodzaju, przesłanki dopuszczalność tych roszczeń są również zróżnicowane (np. w przypadku roszczeń o uchylenie uchwały i ustalenie nieważności uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej, wygasają one po bezskutecznym upływie terminu do ich zaskarżenia, określonego art. 25 ust. 1a u.w.l., który stanowi, iż powództwo właściciela lokalu, który zaskarża uchwałę z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub z umową właścicieli lokali albo jeśli narusza ona zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w inny sposób narusza jego interesy, może być wytoczone przeciwko wspólnocie mieszkaniowej w terminie 6 tygodni od dnia podjęcia uchwały na zebraniu ogółu właścicieli albo od dnia powiadomienia wytaczającego powództwo o treści uchwały podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów). Dlatego też należało ustalić, które z roszczeń najpełniej realizuje prawo podmiotowe powoda. Dopiero, po ustaleniu, że uchwała została ważnie podjęta i istnieje, można byłoby na podstawie art. 25 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 nr 80, poz. 903) badać jej treść i skutki jakie wywołuje, tj. czy uchwała narusza przepisy prawa, umowy, zasady prawidłowego zarządu nieruchomością wspólną czy w inny sposób narusza interesy skarżącego.

Stwierdzenie nieistnienia uchwały wyłącza możliwość analizy skutków prawnych i dalszych przesłanek, które mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności uchwały, bądź też jej uchylenia w oparciu o art. 25 u.w.l. Innymi słowy ustalenie przez Sąd nieistnienia uchwały wyklucza potrzebę czynienia dalszych ustaleń faktycznych i rozważań prawnych, gdyż uchwały nieistniejącej a limine nie można uchylić lub stwierdzić jej nieważności. Dlatego też z uwagi na ustalenie nieistnienia zaskarżonych uchwał nr (...), (...) i (...) ich badanie w zakresie stwierdzenia nieważności lub wadliwości skutkującej uchyleniem stało się zbędne, a roszczenia o stwierdzenie nieważności lub uchylenie uchwał należało oddalić.

Istniała potrzeba rozstrzygnięcia w sentencji wyroku częściowego również o tych roszczeniach z uwagi na fakt, iż nie zakwalifikowano roszczeń powoda o ustalenie nieistnienia uchwał, stwierdzenie ich nieważności, względnie ich uchylenie jako roszczeń ewentualnych, zaś powód na terminie rozprawy 20 maja 2015 r. popierał powództwo również w zakresie ustalenia nieważności uchwał objętych wyrokiem częściowym, bądź uchylenia tychże uchwał.

W wyroku częściowym nie zamieszcza się rozstrzygnięcia o kosztach procesu, nie jest ono bowiem orzeczeniem kończącym postępowanie w sprawie (art.108 § 1 k.p.c.).

Wobec powyższego, Sąd orzekł jak w sentencji.

Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie

Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie

Treść orzeczenia

WYROK CZĘŚCIOWY

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeka

Uzasadnienie

Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie

descriptionTreść orzeczenia

WYROK CZĘŚCIOWY

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Orzeka

Uzasadnienie

Treść orzeczenia