descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 1206/18

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 28 stycznia 2020 r.

Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Sądu Rejonowego Marek Jasiński

Protokolant: Joanna Czyżewska

Uzasadnienie

Powód Bank (...) Spółka Akcyjna w W., pozwem wniesionym w elektronicznym postępowaniu upominawczym, wniósł o zasądzenie od pozwanej M. C. kwoty 35.580,57 zł wraz z odsetkami umownymi od kwoty 33.779,18 zł w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP rocznie, nie więcej niż w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, za okres od 5 grudnia 2017 r. do dnia zapłaty oraz kosztami procesu. W uzasadnieniu wskazał, że zgłoszonego roszczenia dochodzi w związku z niewywiązaniem się przez pozwaną z udzielonej jej na podstawie umowy z dnia 24 czerwca 2015 r. pożyczki. Powód podniósł też, że skierował on do M. C. pisemne wypowiedzenie umowy, z informacją, iż po bezskutecznym upływie terminu do spłaty, umowa ulegnie rozwiązaniu, a pozostały kapitał wraz z odsetkami stanie się wymagalny w całości.

W sprzeciwie od wydanego w sprawie dnia 10 kwietnia 2018 r. nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym, zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o oddalenie powództwa, pozwana zakwestionowała żądanie pozwu tak co do zasady, jak i co do wysokości. Podniosła zarzut przedwczesnosci wypowiedzenia, niedopuszczalności wypowiedzenia warunkowego i niewykazanie uymocowania osob dokonujących wypowiedzenia.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 24 czerwca 2015 r. M. C. zawarła z Bankiem (...) Spółką Akcyjną w W. umowę, na podstawie której udzielono jej pożyczki gotówkowej w kwocie 41.256,41 zł, na okres 84 miesięcy, począwszy od sierpnia 2015 r. Data płatności raty przypadała na 1. dzień każdego miesiąca. Zgodnie z treścią łączącego strony stosunku prawnego, w przypadku braku spłaty zobowiązań w ustalonym terminie, począwszy od dnia następnego niespłacona kwota pożyczki traktowana jest jak zadłużenie przeterminowane (§9 ust. 5 umowy). Odsetki od zadłużenia przeterminowanego naliczane są według stopy procentowej równej czterokrotności stopy lombardowej (§3 ust. 8 umowy). Uprawnienie do wypowiedzenia umowy pożyczki zastrzeżone zostało dla banku na wypadek opóźnienia w zapłacie jednej pełnej raty za co najmniej jeden okres płatności (§11 ust. 4 pkt 2 lit. a Regulaminu kredytów i pożyczek udzielanych klientom indywidualnym przez Bank (...) S.A.). Okres wypowiedzenia określony został na 1 miesiąc (§11 ust. 4 i ust. 1 pkt 4 Regulaminu kredytów i pożyczek udzielanych klientom indywidualnym przez Bank (...) S.A.). Najpóźniej w ostatnim dniu wypowiedzenia M. C. zobowiązana była do spłaty całości kredytu we wskazanej w umowie wysokości, wraz z odsetkami (§13 ust. 2 Regulaminu kredytów i pożyczek udzielanych klientom indywidualnym przez Bank (...) S.A.).

dowód: umowa pożyczki. 33-35, regulamin k. 56-57, umowa rachunku bankowego k. 59-62

Saldo kapitału pożyczki zamykało się na dzień 5 grudnia 2017 r. kwotą 35.580,57 zł. W związku z zaprzestaniem przez M. C. spłacania pożyczki, pismem z dnia 20 lipca 2017 r. bank wystosował do niej ostateczne wezwanie do zapłaty zadłużenia przeterminowanego - informując o możliwości i czternastodniowym terminie złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia, a następnie - w związku z dalszym niewywiązywaniem się przez M. C. z zaciągniętego zobowiązania - pismem z dnia 2 października 2017 r. wypowiedział umowę kredytu. Pismem z dnia 5 grudnia 2017 r. bank wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 35.580,57 zł, jednakże bezskutecznie.

dowód: wyciąg z ksiąg banku k. 36, wypowiedzenie umowy z dnia 2.10.2017 r. wraz z dowodem nadania k. 37-38, ostateczne wezwanie do zapłaty z dnia 20.07.2017 r.wraz z dowodem nadania k. 39-40, przesądowe wezwanie do zapłaty z dnia 5.12.2017 r. wraz z dowodem nadania k. 41-42

Są d zwa żył, co następuje:

Powództwo jako uzasadnione podlegało uwzględnieniu w wyroku.

Źródłem zobowiązania pozwanej względem powoda jest zawarta przez strony, następnie wypowiedziana przez powoda, umowa pożyczki gotówkowej z dnia 24 czerwca 2015 r. Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości (art. 720 § 1 k.c.). Do umowy tej - z racji statusu stron, to jest powoda, będącego bankiem, i pozwanej, zawierającej przedmiotową umowę jako konsument, w warunkach określonych w art. 221 k.c. - zastosowanie znajdują również przepisy ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim i ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe.

Sporna między stronami pozostawała dopuszczalność warunkowego wypowiedzenia umowy pożyczki, a w konsekwencji skuteczność dokonanego wypowiedzenia i wysokość wymagalnego zadłużenia pozwanej wobec powoda.

Podkreślenia w tym kontekście wymaga, iż znajdujące się w aktach warunkowe wypowiedzenie umowy pożyczki jest jasne w swej treści, jednoznaczne i kategoryczne. Już w jego tytule mowa o wypowiedzeniu umowy i o dokonaniu tej czynności pod warunkiem. Dalej, w treści, zawiera ono jednoznaczne oświadczenie o wypowiedzeniu umowy z zachowaniem trzydziestodniowego okresu wypowiedzenia. Wskazano tam też, że jest ono skuteczne jedynie na wypadek nieskorzystania przez pozwaną z uprawnienia do złożenia wniosku o restrukturyzację i niedokonania spłaty określonego w nim wyraźnie, kwotowo, zadłużenia (warunek zawieszający), a jednocześnie stanie się ono nieskuteczne w razie dokonania całkowitej spłaty zadłużenia przeterminowanego (warunek rozwiązujący). W świetle powyższego brak było obiektywnych podstaw uzasadniających wątpliwości co do intencji powoda, który wprawdzie umowę pożyczki wypowiada, co czyni pod warunkiem niezłożenia przez pozwaną wniosku o restrukturyzację i niedokonania spłaty wskazanego w jego oświadczeniu zadłużenia, to jednak zarazem daje pozwanej możliwość kontynuowania umowy po spełnieniu zaległego świadczenia. Postawiony przez powoda w powołanym piśmie z dnia 20 lipca 2017 r. warunek wypowiedzenia umowy na wypadek niedokonania spłaty zadłużenia w kwocie 1.773,33 zł - w terminie czternastu dni roboczych od otrzymania przedmiotowego pisma - i jednocześnie na wypadek niezłożenia w zakreślonym terminie wniosku o restrukturyzację zadłużenia jest warunkiem zawieszającym, zaś warunek dotyczący całkowitej spłaty zadłużenia przeterminowanego w okresie wypowiedzenia (wynoszącym trzydzieści dni i rozpoczynającym się od dnia, w którym upłynął termin czternastu dni roboczych liczony od daty doręczenia pisma) ma charakter warunku rozwiązującego (co przy tym, jako istotne, wymaga zaakcentowania - jest to warunek dla pozwanej korzystny). Żaden z powołanych warunków nie jest przy tym w ocenie Sądu niemożliwy, przeciwny ustawie lub zasadom współżycia społecznego. Należy przy tym podkreślić, że brak jest co do samej zasady przeszkód do zastrzeżenia warunku w jednostronnej czynności prawnej obejmującej wypowiedzenie umowy kredytu (zob.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach, V AGa 49/18, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2016 r., II CSK 750/15, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2015 r.,V CSK 698/14, niepubl.; wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r., I ACa 1195/14, niepubl.; wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 13 czerwca 2014 r., I ACa 516/14). Sytuacja prawna pozwanej pozostaje zatem w pełni jasna, oznaczenie dnia, w którym nastąpiło skuteczne wypowiedzenie umowy pożyczki nie sprawia żadnych trudności, zaś zastosowana przez powoda konstrukcja wypowiedzenia w istocie jest dla pożyczkobiorcy zdecydowanie korzystniejsza niż wypowiedzenie umowy bez warunku. W tych okolicznościach należało dojść do przekonania, że również i z właściwości umowy o pożyczkę nie wynika niedopuszczalność jej warunkowego wypowiedzenia, przy treści warunku jaki zastrzeżony został w przedmiotowej sprawie. (zob.: wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, V ACa 265/19 z dnia 9 września 2019 r.).

Wskazania zatem jednocześnie wymaga, iż powód dopełnił warunków, o jakich mowa w art. 75 c ust. 1 i 2 Prawa bankowego i zastosował przewidziany w art. 75 ust. 2 Prawa bankowego trzydziestodniowy termin wypowiedzenia.

Szczególnego zaakcentowania wymaga, iż pozwana nie tylko nie wykazała, ale nawet nie twierdziła, by po otrzymaniu przedmiotowego wypowiedzenia z wezwaniem do zapłaty, dokonała ona w terminie czternastu dni roboczych spłaty objętego nim zadłużenia, czy też by w terminie tym złożyła wniosek o restrukturyzację zadłużenia. Nie wykazała też ona, a nawet nie twierdziła, by spełniła przesłanki ziszczenia się warunku rozwiązującego. W tym stanie rzeczy wypowiedzenie stało się skuteczne i nie zostało ono ubezskutecznione.

Chybiony jest zarzut pozwanej, w zakresie braku umocowania osób dokonujących wypowiedzenia umowy w imieniu banku. Podkreślić warto, że umowę o pożyczkę gotówkową w sprawie niniejszej bez wątpienia podpisały osoby posiadające stosowne pełnomocnictwo, przedłożone do akt sprawy, w żaden sposób niezakwestionowane przez stronę pozwaną co do jego autentyczności, a poświadczone przez notariusza.

Pozwana nadto nie tylko nie udowodniła, ale nawet nie twierdziła, jednocześnie nie oferując w tej mierze jakichkolwiek dowodów, by wysokość niespłaconego przez nią kapitału opiewała na kwotę inną niż – wynikająca ze złożonych przez powoda dokumentów w postaci historii rachunku kredytowego oraz wyciąg do rachunku bankowego (k. 87-88,89-90) – kwota 35.580,57 zł, ani też by kwota ta została przez nią w całości, czy też w części – a jeśli tak, to w jakiej – spłacona.

Konkludując, należy podkreślić, iż powód sprostał obowiązkowi nałożonemu na stronę w art. 6 k.c. i 232 k.p.c., regulujących zasadę ciężaru dowodu. Przedłożył dokumenty i kopie dokumentów, z których wynika ustalony stan faktyczny, a tym samym wysokość zadłużenia pozwanej wobec powoda. Nie sposób uznać, że przedstawione przez powoda dowody w postaci dokumentów prywatnych nie mają waloru dowodowego. Sąd skorzystał przy ich ocenie z uprawnienia nadanego mu przez dyspozycję art. 233 § 1 k.c., przy czym pozwana w żaden sposób nie udowodniła swoich twierdzeń, zarówno w zakresie podniesionych zarzutów, jak i w zakresie tezy obronnej zgodnie, z którą należność główna i uboczna oraz termin wymagalności roszczenia zostały przez pozwanego błędnie wyliczone. Samo zanegowanie twierdzeń strony przeciwnej w procesie cywilnym, oparty o zasadę kontradyktoryjności, nie jest wystarczające, bowiem sąd ten nie działa, jak karny. Ustalana jest, bowiem prawda formalna, wynikająca z przedstawionych dowodów, nie zaś prawda obiektywna, która w swej istocie zawiera możliwość wyłącznie zakwestionowania zarzutów drugiej strony.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uwzględnił powództwo w całości, orzekając o odsetkach zgodnie z przepisem art. 481 § 1 k.c. który stanowi, że, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Stosownie zaś do przepisu art. 481 § 2 k.c., jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Sąd uwzględnił również powództwo w zakresie dochodzonych przez powoda odsetek za opóźnienie. W niniejszej sprawie stopa odsetek za opóźnienie od przeterminowanego zadłużenia określona została jako czterokrotność stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego, przy czym z uwagi na wejście w życie znowelizowanego przepisu art. 359 § 2 1 k.p.c., Sąd ograniczył wysokość odsetek od 5 grudnia 2017 r. do dwukrotności ustawowych odsetek za opóźnienie (odsetek maksymalnych).

O kosztach procesu zawartych w punkcie II wyroku Sąd orzekł na mocy art. 98 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Na koszty te złożyła się opłata od pozwu w wysokości 445 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa udzielonego pracownikowi powoda 17 zł oraz koszt notarialnego uwierzytelnienia dokumentów przedłożonych do sprawy przez powoda 81,18 zł.

ZARZĄDZENIE

(...)

1. (...)

2. (...)

3. (...)

(...)