descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 115/25

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 10 grudnia 2025 r.

Sąd Rejonowy w Krośnie I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Sędzia Małgorzata Gałuszka

Sędzia Małgorzata Gałuszka

Uzasadnienie

wyroku z dnia 10 grudnia 2025r.

Powód P. Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty wniósł o zasądzenie od pozwanego P. B. kwoty 7.166,37 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia złożenia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym do dnia zapłaty i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że roszczenie wynika z umowy pożyczki z dnia 27 grudnia 2022 r. którą pozwany zawarł z pożyczkodawcą (...) sp. z o.o. z siedzibą we W.. Całkowita kwota pożyczki wyniosła 5.000 zł, suma odsetek 1.472,12 zł, kwota prowizji 1.474,44 zł, całkowita kwota do zapłaty 7.946,56 zł. Pożyczka miała być spłacona w 24 ratach, płatnych do 11 dnia każdego miesiąca, przy czym termin płatności pierwszej raty przypadał na 11 stycznia 2023 r., a ostatniej w dniu 11 grudnia 2024 r. Powód wskazał, że pozwany uregulował dwie pierwsze raty, po czym zaprzestał spłaty zadłużenia, wobec czego wierzyciel pierwotny wypowiedział umowę pożyczki ze skutkiem na dzień 26 maja 2023 r. W dniu 26 września 2023 r. wierzyciel pierwotny przelał na powoda wierzytelność przysługująca mu wobec pozwanego z tytułu umowy pożyczki. Powód dalej wskazał, że zawarł z pozwanym w dniu 16 października 2023 r. za pomocą środków porozumiewania się na odległość ugodę, w ramach której pozwany uznał swoje roszczenie i zobowiązał się do jego spłat w ratach, jednak nie uregulował jakiejkolwiek należności, wobec czego powód wypowiedział ugodę w dniu 11 marca 2024 r.

Nakazem zapłaty z dnia 16 sierpnia 2024 r. wydanym w postępowaniu upominawczym uwzględniono żądanie pozwu.

Pozwany wniósł sprzeciw od nakazu zapłaty, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podniósł zarzuty braku legitymacji czynnej powoda, nieudowodnienie roszczenia co do zasady i wysokości, brak udowodnienia zawarcia umowy pożyczki na odległość, brak wymagalności roszczenia i jego przedwczesność, brak umowocowania osób podpisanych pod wypowiedzeniem umowy, brak udowodnienia spełnienia świadczenia przez pożyczkodawcę, abuzywność zapisów umowy w zakresie prowizji.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Pozwany P. B. w dniu 27 grudnia 2022 r. zawarł z (...) sp. z o.o. z siedzibą we W. za pomocą środków porozumienia się na odległość umowę pożyczki nr (...). Celem jej uzyskania pozwany zarejestrował się na stronie internetowej e-novum.pl oraz wnioskując o pożyczkę podał swoje dane takie jak: imię, nazwisko, PESEL, nr telefonu, adres poczty elektronicznej oraz dane dotyczące źródła i wysokości zarobków.

Na mocy umowy pożyczki pożyczkodawca udzielał pozwanemu pożyczki w kwocie 5.000 zł. Całkowita kwota do zapłaty wynosiła 7.946,56 zł i składały się na nią kwoty: całkowita kwota pożyczki 5.000 zł, prowizja 1.474,44 zł, suma odsetek 1.472,12 zł. Spłata pożyczki rozłożona została na 24 annuitetowe raty płatne do 11 dnia miesiąca zgodnie z harmonogramem spłat. Płatność pierwszej raty przypadała 11 stycznia 2023 r., a ostatniej 11 grudnia 2024 r. Pożyczka posiadała oprocentowani stałe w wysokości 20,5% rocznie, przy czym jeśli wysokość tego oprocentowania przewyższyłaby stopę odsetek maksymalnych wskutek zmian stopy referencyjnej NBP oprocentowanie zostałoby obniżone do wysokości odsetek maksymalnym. Przelewem z dnia 28 grudnia 2022 r. pożyczkodawca wypłacił pozwanemu kwotę 5.000 zł, wskazując w jego tytule numer pożyczki.

Pozwany dokonał płatności tytułem zaciągniętej pożyczki dwóch rat: 12 stycznia 2023 r. w kwocie 331,11 zł i 14 lutego 2023 r. w kwocie 331,11 zł, po czym zaprzestał regulowania zadłużenia.

(...) sp. z o.o. z siedzibą we W. i powód zawarli w dniu 31 maja 2021 r. umowę ramową przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji. Zgodnie z § 2 ust. 1 lit. a. i b. przedmiotem umowy były przysługujące pożyczkodawcy pozbawione wad prawnych, niesporne, nieprzedawnione i wymagalne wierzytelności pieniężne wynikające z umów pożyczek zawartych między nim a dłużnikami w ilości i o wartości wskazanej w każdorazowej Umowie Przelewu Wierzytelności. W § 6 ust. 1 lit. G. i h. umowy zbywca oświadczył i zapewnił powoda, że na dzień zawarcia każdorazowej Umowy Przelewu Wierzytelności wszystkie dane wskazane w Załącznikach (wykazach Wierzytelności) są poprawne i zgodne z prawdą, a także odpowiadające danym zawartym w systemach informatycznych Zbywcy oraz, że wskazane w wykazach Wierzytelności daty wymagalności oraz wszelkie inne przekazane przez zbywcę informacje o wymagalności wierzytelności, szczególnie o okolicznościach rozpoczęcia biegu przedawnienia są poprawne.

W dniu 26 września 2023 r. pożyczkodawca i powód zawarli Umowę Przelewu Wierzytelności w ramach ww. umowy ramowej z dnia 31 maja 2021 r. (k. 98). W załączniku nr 1 – Wykazie wierzytelności pod pozycją 539 wskazano umowę pożyczki nr (...) zawartą między pożyczkodawcą a pozwanym. Jako datę uprawomocnienia wypowiedzenia wskazano 26 maja 2023 r., jako należność na dzień zawarcia umowy 6.708,41 zł w tym jako saldo kapitału 4.495,22 zł, saldo prowizji 1.447,44 zł, saldo odsetek umownych 340,61 zł, saldo odsetek karnych 398,14 zł.

Dowód: dokumenty zalegające w aktach sprawy (k. 9-41, k. 97-180).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, które stanowiły dokumenty prywatne. W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że należy rozróżnić wiarygodność dokumentu od wywołanych przez niego skutków prawnych. Sąd nie dał wiary potwierdzeniu nadania korespondencji załączonego do wypowiedzenia umowy pożyczki jako dowodu na doręczenie lub choćby wysłanie stosownego wypowiedzenia. Potwierdzenie to może stanowić dowód nadania korespondencji, czemu Sąd dał wiarę, jednak Sąd nie znalazł żadnych podstaw, aby uznać to za dowód nadania i doręczenia konkretnie wypowiedzenia umowy, bowiem nie daje on podstaw na taki wniosek. Podobnie należało ocenić dowód z umowy ugody 16 października 2023 r. Sąd nie dał wiary, aby ugoda ta została zawarta między stronami, tj. aby pozwany złożył oświadczenie woli co do jej zawarcia. Pod ugodą w imieniu pozwanego podpisany jest pracownik powoda. Pełnomocnictwo dla niego nie zawiera jednak żadnego podpisu. Brak jakichkolwiek dowodów na to, aby takie umocowanie zostało udzielone. Co za tym idzie nie można było uznać, aby ugoda została zawarta skutecznie. Sąd w całości dał wiarę dokumentom dotyczącym umowy cesji wierzytelności między pożyczkodawcą a powodem, niemniej ocena ich treści nie mogła prowadzić do wniosku, że doszło do skutecznego przeniesienia wierzytelności, o czym więcej w dalszej części uzasadnienia.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że dokumenty prywatne, w tym wydruki komputerowe, podlegają ocenie sądu tak jak każdy inny dowód. Sam fakt ich kwestionowania przez pozwanego nie pozbawia ich waloru autentyczności. Przedłożone przez powoda dokumenty prywatne były poświadczone za zgodność przez profesjonalnego pełnomocnika. Niemniej sam fakt ich przedłożenia i poświadczenia za zgodność nie powoduje z automatu potwierdzenia okoliczności, na które przedkłada je strona. W niniejszej sprawie należało ocenić jeszcze skuteczność tychże dokumentów w zakresie skutków prawnych.

Za udowodnione należało uznać to, że pozwany i pożyczkodawca zawarli umowę pożyczki w dniu 27 grudnia 2022 r. Na dowód jej zawarcia powód przedłożył screeny (zrzuty ekranu) z programu komputerowego. Przedstawiają one wniosek o udzielenie pożyczki, zawierający takie dane pozwanego jak imię, nazwisko, PESEL, adres zamieszkania, kwota dochodów. Nie ulega wątpliwości Sądu, że pozwany musiał dobrowolnie podać je pożyczkodawcy, a co za tym idzie wnioskował o udzielenie pożyczki zgodnie z twierdzeniami powoda. Ponadto powód przedstawił dowody na kierowanie maili do pozwanego, któremu to faktowi pozwany nie zaprzeczył. W tym miejscu wskazać należy, że powszechnie aprobowanym jest pogląd, że nieskuteczne jest zaprzeczenie wszelkim okolicznościom podawanym przez stronę przeciwną. Strona zaprzeczająca powinna je wyszczególnić, tymczasem pozwany w znacznej mierze ograniczył się jedynie do ogólnikowego zaprzeczenia podawanym przez powoda faktom. Co istotne – powód przedłożył dowód wypłaty kwoty udzielonej pożyczki przelewem na konto pozwanego. Pozwany nie zaprzeczył, aby rachunek ten należał do niego. Doświadczenie życiowe i zasady logiki nakazują w przypadku otrzymania przelewu niewiadomego pochodzenia, wskazującego jako jego podstawę w tytule umowę pożyczki, podjąć stosowne kroki celem wyjaśnienia sytuacji. Pozwany nie wskazał, aby takowe przedsięwziął. Pozwany zasugerował również, że jego dane mogły zostać wykradzione – nie przedstawił jednak dowodu na zgłoszenie takiego zdarzenia na policji. Co najistotniejsze – powód w pozwie wskazał, że pozwany uregulował dwie pierwsze raty pożyczki, czemu ten nie zaprzeczył. Sumując powyższe należało uznać, że doszło do skutecznego zawarcia umowy pożyczki pomiędzy wierzycielem pierwotnym a pozwanym za pomocą środków porozumienia się na odległość.

Sąd nie znalazł podstaw do uznania zapisów dotyczących wysokości prowizji za naruszające interes konsumenta (abuzywne). Nie wiążą stron zapisy w sposób rażący naruszające interes konsumenta nieuzgodnione z nim w sposób indywidualny. Choć okoliczności podobnych spraw, wskazują że zapisy te nie są uzgadniane z konsumentami (którym w niniejszej sprawie jest pozwany) i są odgórnie narzucane, to Sąd nie znajduje podstaw do uznania ich za rażąco naruszające interes konsumenta. Kwota prowizji mieści się w limicie określonym w przepisie art. 36a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim.

Za nieudowodnione jako skuteczne Sąd uznał wypowiedzenie umowy pożyczki dokonane przez pożyczkodawcę. Powód wskazał, że doszło do niego 26 maja 2023 r., przedkładając jako dowód pismo i potwierdzenie nadania. Po pierwsze – przedstawione dowody nie pozwalają na przyjęcie że pismo w potwierdzeniu nadania było wypowiedzeniem umowy. Co prawda przy potwierdzeniu nadania znajduje się numer przesyłki i data nadania, jednak brak jest jakiejkolwiek daty na przedłożonym wypowiedzeniu umowy pożyczki. Nie można zatem powiązać potwierdzenia nadania z pismem. Niezależnie od tego – brak jest dowodu na doręczenie pisma pozwanemu. To na powodzie w tym zakresie spoczywał ciężar dowodu. Wobec tego nie można stwierdzić, że doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy pożyczki.

W konsekwencji braku dowodu na skuteczne wypowiedzenie umowy pożyczki nie można przyjąć, aby była ona wymagalna w dacie zawarcia umowy cesji wierzytelności, tj. w dniu 26 września 2023 r. Powód nie podołał ciężarowi dowodu w tym zakresie.

Następną istotną kwestią, na którą trzeba zwrócić uwagę jest brak skutecznego przejścia wierzytelności objętej umową pożyczki z pożyczkodawcy na powoda. Zgodnie z umową ramową przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji z dnia 31 maja 2021 r. przedmiotem umowy były przysługujące pożyczkodawcy pozbawione wad prawnych, niesporne, nieprzedawnione i wymagalne wierzytelności pieniężne wynikające z umów pożyczek zawartych między nim a dłużnikami w ilości i o wartości wskazanej w każdorazowej Umowie Przelewu Wierzytelności (§ 2 ust. 1 lit. a. i b. ). W § 6 ust. 1 lit. G. i h. umowy zbywca oświadczył i zapewnił powoda, że na dzień zawarcia każdorazowej Umowy Przelewu Wierzytelności wszystkie dane wskazane w Załącznikach (wykazach Wierzytelności) są poprawne i zgodne z prawdą, a także odpowiadające danym zawartym w systemach informatycznych Zbywcy oraz, że wskazane w wykazach Wierzytelności daty wymagalności oraz wszelkie inne przekazane przez zbywcę informacje o wymagalności wierzytelności, szczególnie o okolicznościach rozpoczęcia biegu przedawnienia są poprawne.

Mając na względzie, że zgodnie z wyżej cytowanym zapisem umowy ramowej, przedmiotem cesji miały być wierzytelności wymagalne, zaś na dzień zawarcia umowy cesji z dnia 26 września 2023 r. wierzytelność pożyczkodawcy względem pozwanego wskazana pod pozycją 539 w Wykazie wierzytelności nie była wymagalna, to nie mogła ona stanowić przedmiotu umowy. Co za tym idzie już tylko z tego powodu nie doszło do skutecznego przeniesienia wierzytelności z pożyczkodawcy na powoda. Niezależnie od powyższego zwrócić należy również uwagę na wskazane w Wykazie Wierzytelności kwoty wierzytelności przypisanej do pozwanego. Jej całkowita wysokość wynosić miała 6.708,41 zł w tym jako saldo kapitału 4.495,22 zł, saldo prowizji 1.447,44 zł, saldo odsetek umownych 340,61 zł, saldo odsetek karnych 398,14 zł. Kwoty te należy zestawić ze wskazaną w umowie pożyczki całkowitą kwotą do zapłaty (7.946,56 zł) oraz kwotą 662,22 zł, którą zgodnie z twierdzeniem powoda pozwany uregulował (i czemu ten nie zaprzeczył). Kwoty te znacząco od siebie odbiegają, zatem i opis wierzytelności w ramach umowy cesji budzi wątpliwości, co skutkuje poddaniem w wątpliwość skuteczności umowy cesji w zakresie umowy pożyczki nr (...) również i z tego powodu. Wobec powyższego należało uznać, że powód nie posiada legitymacji czynnej w niniejszym procesie, zatem powództwo należało oddalić już tylko z tego powodu. Wskazać należy również, że za nieudowodnione Sąd uznał również zawarcie w dniu 16 października 2023 r. ugody między powodem a pozwanym. Powód ograniczył się wyłącznie do twierdzeń, że pozwany wykonał procedurę opisywaną w pismach powoda, nie przedstawiając jednak na to dowodów. Brak dowodów na wysłanie smsów z kodami weryfikacyjnymi, czy też przeprowadzenia samej procedury. Brak również dowodu na udzielenie przez pozwanego pełnomocnictwa do zawarcia ww. ugody, która co należy zaznaczyć zawarta została przez pracownika powoda. W aktach sprawy zalega pełnomocnictwo od pozwanego, jednak nie jest opatrzone żadnym podpisem. Powód nie podołał w tym zakresie ciężarowi dowodu. Pomijając fakt, że nie doszło do skutecznego przeniesienia wierzytelności na powoda, Sąd zwraca również uwagę, że powód nie podołał również ciężarowi dowodu co do wysokości dochodzonego roszczenia, czemu konsekwentnie zaprzeczał pozwan y. Podkreślić trzeba, że powód nie udowodnił, aby ugoda z dnia 16 października 2023 r. została skutecznie zawarta między nim a pozwanym, zatem nie może być traktowana jako uznanie długu, a co za tym idzie dowód na wysokość dochodzonego roszczenia.

Zgodnie z zawartą umową pożyczki miała być ona spłacona w 24 równych ratach w kwocie 331,11 zł, za wyjątkiem ostatniej w wysokości 243,90 zł, co zostało wyszczególnione w harmonogramie spłat. Pozwany – zgodnie z niezaprzeczonymi twierdzeniami powoda – uregulował dwie pierwsze raty. Pożyczka na dzień jej podpisania była oprocentowana w wysokości 20,5% w stosunku rocznym. Zgodnie z umową jeśli oprocentowanie nominalne pożyczki przekroczyłoby stopę odsetek maksymalnych miałoby ono być skorygowane do wysokości odsetek maksymalnych. Należność główna wskazana w umowie cesji wynosi 6708,41 zł (tj. na wskazywany przez powoda dzień wypowiedzenia umowy). Kwota do zapłaty przez pozwanego zgodnie z umową wynosiła 7.946,56 zł, zaś według jego twierdzeń pozwany wpłacił tytułem pożyczki dwie raty, w łącznej kwocie 662,22 zł. Co za tym idzie do zapłaty powinna zostać inna kwota niż wskazywana przez powoda (7.946,56 zł – 662,22 zł = 7.284,34 zł) w umowie cesji. Zwrócić należy też uwagę na rozdźwięk pomiędzy wskazywaną w umowie całkowitą kwotą do zapłaty, a sumą rat wskazanych w harmonogramie – umowa wskazuje 7.946,56 zł, zaś suma rat zgodnie z harmonogramem 7.859,43 zł. Powód nie uzasadnia w żaden sposób jak wyliczył swoje roszczenie. Dochodzona pozwem kwota wynosi 7.166,37 zł (w tym 6.835,61 zł należności głównej i 330,76 zł tytułem odsetek od dnia wypowiedzenia ugody), zaś kwota pozostałych do spłaty raty zgodnie z harmonogramem (przy uwzględnieniu spłaconych dwóch pierwszych) wynosiła 7.197,21 zł, a jeśli uwzględnić kwotę do zwrotu określoną w umowie po odjęciu spłaconych rat – 7.284,34 zł. Jednocześnie powód twierdził, że pozwany nie wpłacił żadnej raty tytułem ugody, na którą się powoływał. Niewiadomy jest zatem sposób obliczenia kwoty należności głównej wskazywanej przez powoda (nie wyjaśnia tego również treść ugody). Powód nie tylko nie przedstawił żadnego dowodu na zasadność wysokości dochodzonego roszczenia, ale nawet nie zadał sobie trudu, aby okoliczność tę wyjaśnić pomimo zarzutów pozwanego. Sąd nie posiada wiedzy specjalistycznej, która pozwalałaby na ustalenie czy dochodzona przez powoda kwota jest zasadna, jakie zawiera w sobie składowe (tj. kapitał, prowizja, odsetki umowne i karne) – zwłaszcza wobec wskazania w umowie jako podstawy oprocentowania w wysokości 20,5% rocznie, które na wypadek zmniejszenia się stóp referencyjnych NBP, a w konsekwencji wysokości odsetek maksymalnych, miało ulegać również zmniejszeniu. Wiedzą powszechną jest, że w ostatnich latach regularnie dochodziło do zmian stóp referencyjnych NBP, zatem biorąc ten fakt pod uwagę oraz zapisy umowne i rozdźwięk między kwotami wynikającymi z umowy, spłaconymi ratami oraz podnoszonymi przez powoda kwotami należało poddać w wątpliwość wysokość dochodzonego przez powoda roszczenia. To powód, jako twierdzący że należne jest mu roszczenie względem pozwanego we wskazywanej wysokości winien ten fakt udowodnić, zgodnie z zasadą ciężaru dowodu wyrażoną w art. 6 kc. Jednocześnie zgodnie z art. 232 kpc to na Stronach ciąży obowiązek wskazywania dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Powód winien zatem przedstawić stosowne twierdzenia i uzasadnienie dla wysokości dochodzonego roszczenia, a także w razie potrzeby powołania odpowiednich dowodów, czego nie uczynił. Wobec powyższych powodów powództwo należało oddalić.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 98 § 1 kpc oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2023r.poz 1964 ze zm.)

Sędzia Małgorzata Gałuszka