descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I C 1013/24

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 13 czerwca 2025 roku

Sąd Rejonowy w Dzierżoniowie I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Radosław Florek

Uzasadnienie

STANOWISKA STRON

I. Żądania strony powodowej

Żądanie

1. Strona powodowa (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w D. wystąpiła o zasądzenie na jej rzecz od strony pozwanej (...) Spółki Akcyjnej w W. 16 359 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 2 sierpnia 2024 roku do dnia zapłaty.

Twierdzenia

2. Żądanie pozwu oparła na następujących twierdzeniach:

a) 20 maja 2024 roku doszło do wypadku komunikacyjnego, w wyniku którego uszkodzeniu uległ samochód osobowy marki M. o numerze rejestracyjnym (...) będący własnością poszkodowanego Z. K.;

b) strona pozwana uznała roszczenie poszkodowanego co do zasady;

c) poszkodowany zawarł z nią umowę w przedmiocie najmu samochodu zastępczego na czas naprawy uszkodzonego pojazdu, która to usługa kosztowała 24 723 zł;

d) strona pozwana odmówiła z tego tytułu zapłaty odszkodowania ponad kwotę 8364 zł;

e) na podstawie cesji wierzytelności wierzytelność poszkodowanego z tytułu najmu pojazdu zastępczego została na nią przelana.

II. Stanowisko strony pozwanej

Wniosek strony pozwanej

1. Strona pozwana (...) Spółka Akcyjna w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości.

Zarzuty

2. Motywując swoje stanowisko przyznała, że jako ubezpieczyciel odpowiedzialności cywilnej sprawcy wypadku komunikacyjnego z 20 maja 2024 roku ponosi odpowiedzialność za szkodę powstałą w wyniku tego zdarzenia i wypłaciła z tego tytułu 8364 zł odszkodowania oraz podniosła następujące zarzuty:

a) w piśmie z 21 maja 2024 roku poinformowała poszkodowanego o możliwości zorganizowania przez nią wynajmu pojazdu zastępczego oraz jego warunkach i akceptowanych przez nią stawkach najmu pojazdu zastępczego;

b) dokonała weryfikacji dobowej stawki najmu do 200 zł netto;

c) za zasadny należy uznać okres najmu wynoszący 34 dni, który obejmuje 11 dni technologicznego czasu naprawy, 1 dzień uzgodnienia kosztów naprawy i 6 dni wolnych.

PODSTAWA ROZSTRZYGNIĘCIA

Podstawa odpowiedzialności

I. Czyn niedozwolony (punkty I i II wyroku)

Podstawa prawna

1. Wedle art. 436 § 2 zd. 1 k.c., w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody ich samoistni posiadacze mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych.

2. Zderzeniem się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody jest ich zetknięcie się, gdy pozostają wobec siebie w ruchu w rozumieniu przepisów ustawa z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity - Dz.U. z 2023 roku poz. 1047 z późn. zm.), zwanej dalej „prawem o ruchu drogowym” (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 15 listopada 2019 roku, I ACa 116/19, LEX nr 2780966; wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 30 kwietnia 2015 roku, I ACa 7/15, LEX nr 1785313; wyrok Sądu Najwyższego z 5 lutego 2002 roku, V CKN 644/00, OSNC 2002, nr 12, poz. 156).

3. W przypadku zderzenia mechanicznych środków komunikacji odpowiedzialność ich samoistnych posiadaczy ocenia się wedle ogólnych zasad, wyrażonych w art. 415 k.c., według którego kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Chodzi w tym zakresie o bezprawne i zawinione zachowania wywołujące szkodę. Za bezprawne uznaje się czyny zakazane przez przepisy prawne, bez względu na ich źródła, mające charakter abstrakcyjny, nakładające powszechny obowiązek określonego zachowania, a więc nakazując lub zakazując generalnie oznaczonym podmiotom określonych zachowań w określonych sytuacjach. Przez winę rozumieć zaś należy możność postawienia danej osobie zarzutu, że nie zachowała się prawidłowo, czyli zgodnie z prawem i zasadami współżycia społecznego, chociaż mogła i powinna tak się zachować. Innymi słowy, że w konkretnej sytuacji dopuściła się ona nagannej decyzji odnoszącej się do podjętego przez nią bezprawnego czynu (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 10 listopada 2020 roku, I ACa 1038/20, LEX nr 3108156).

4. Zgodnie z art. 17 ust. 1 prawa o ruchu drogowym, włączanie się do ruchu następuje przy rozpoczynaniu jazdy po postoju lub zatrzymaniu się niewynikającym z warunków lub przepisów ruchu drogowego oraz przy wjeżdżaniu:

1) na drogę z nieruchomości, z obiektu przydrożnego lub dojazdu do takiego obiektu, z drogi niebędącej drogą publiczną oraz ze strefy zamieszkania,

2) na drogę z pola lub na drogę o nawierzchni twardej z drogi o nawierzchni gruntowej,

3) na jezdnię z pobocza, z drogi dla pieszych lub z pasa ruchu dla pojazdów powolnych,

3a) na jezdnię lub pobocze z drogi dla rowerów lub drogi dla pieszych i rowerów, z wyjątkiem wjazdu na przejazd dla rowerów lub pas ruchu dla rowerów,

4) pojazdem szynowym - na drogę z zajezdni lub na jezdnię z pętli.

5. Wedle art. 17 ust. 2 prawa o ruchu drogowym, kierujący pojazdem, włączając się do ruchu, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność oraz ustąpić pierwszeństwa innemu pojazdowi lub uczestnikowi ruchu.

Fakty

6. 20 maja 2024 roku około godziny 17:52 w B., Z. K. poruszał się ulicą (...) samochodem marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Wówczas z parkingu wyjeżdżał samochód marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Kierujący nim J. S. nie ustąpił mu pierwszeństwa przejazdu i w ten sposób doprowadził do zderzenia tych pojazdów.

Dowody: podsumowanie zgłoszenia szkody - akta szkody ,

notatka policyjna - akta szkody,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

Odpowiedzialność sprawcy

7. Kierujący pojazdem marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...), włączając się do ruchu i nie ustępując pierwszeństwa Z. K., naruszył przepisy o ruchu drogowym, a tym samym jego działanie było bezprawne.

8. Kierujący tym pojazdem jako uczestnik ruchu drogowego powinien znać zasady wykonania manewru włączania się do ruchu, a przy tym mógł i powinien zachować się w tym przypadku zgodnie z tymi zasadami.

9. Kierujący pojazdem marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) doprowadził w sposób bezprawny i zawiniony do przedmiotowego zdarzenia.

10. Żadna ze stron tego nie kwestionowała.

Wniosek

11. Kierujący pojazdem marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) ponosi odpowiedzialność cywilną za szkody, jakie powstały w wyniku przedmiotowego zdarzenia.

II. Odpowiedzialność ubezpieczyciela (punkty I i II wyroku)

Podstawa prawna

1. Wedle art. 822 § 1 k.c., przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

2. Odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej regulują przepisy szczególne, a mianowicie przepisy ustawy z dnia 22 marca 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (tekst jednolity - Dz.U. z 2023 roku poz. 2500), zwanej dalej „ustawą o ubezpieczeniach obowiązkowych”. Według art. 34 ust. 1 tej ustawy, z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Przepis art. 35 wskazanej ustawy stanowi z kolei, że tym ubezpieczeniem jest objęta odpowiedzialność cywilna każdej osoby, która kierując pojazdem mechanicznym w okresie trwania odpowiedzialności ubezpieczeniowej, wyrządziła szkodę w związku z ruchem tego pojazdu, natomiast zgodnie z art. 36 ust. 1 zd. 1 odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej.

Fakt

3. 20 maja 2024 roku, pojazd marki A. (...) o numerze rejestracyjnym (...) był objęty umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych zawartą ze stroną pozwaną (...) Spółką Akcyjną w W..

Fakt bezsporny.

Odpowiedzialność strony pozwanej

4. W takim samym zakresie jak sprawca szkody, na podstawie umowy ubezpieczenia, odpowiedzialność cywilną za skutki tego wypadku ponosi pozwana Spółka.

5. Żadna ze stron tego nie kwestionowała.

Wniosek

6. Strona pozwana ponosi odpowiedzialność cywilną za szkody, jakie powstały w wyniku przedmiotowego zdarzenia.

Legitymacja procesowa czynna

III. Umowa przelewu wierzytelności (punkty I i II wyroku)

Podstawa prawna

1. Według art. 509 § 1 i 2 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania, przy czym wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki.

2. Przelew wierzytelności uregulowany w art. 509 k.c., w relacji dłużnik cedowanej wierzytelności, a jej cesjonariusz powoduje zmianę podmiotu, któremu dłużnik powinien spełnić świadczenie. Z chwilą dokonania cesji nabywca wierzytelności uzyskuje status wierzyciela, przy czym nie można pomijać, że cesjonariusz nabywa w drodze przelewu tylko tyle praw, ile przysługiwało jego poprzednikowi prawnemu (cedentowi). Z powyższego wynika, że cesjonariusz nie może żądać od dłużnika świadczenia w większym rozmiarze aniżeli mógł to uczynić cedent. Sytuacja prawna dłużnika nie może ulec na skutek przelewu pogorszeniu w porównaniu z sytuacją, jaka istniała przed przelewem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 14 lutego 2013 roku, V ACa 733/12, LEX nr 1289450).

Fakty

3. W chwili przedmiotowego zdarzenia Z. K. był właścicielem samochodu osobowego marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...).

Dowody: zdjęcie dowodu rejestracyjnego - akta szkody,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

4. Po uszkodzeniu tego pojazdu w zdarzeniu z 20 maja 2024 roku, nie mógł być on eksploatowany na drogach publicznych.

Dowody: opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnego G. G. z 11 marca 2025 roku - k. 59-68,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

5. W związku z tym Z. K. zawarł ze stroną powodową (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w D. umowę najmu pojazdu zastępczego.

Dowody: odpis umowy najmu pojazdu z 23 maja 2024 roku - k. 10-11,

odpis oświadczenia z 23 maja 2024 roku - k. 12,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

6. 26 lipca 2024 roku, Z. K. zbyła na rzecz strony powodowej wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego przysługującą jej w związku ze szkodą komunikacyjną z 20 maja 2024 roku.

Dowody: odpis umowy przelewu wierzytelności z 26 lipca 2024 roku - k. 15,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

Cesja wierzytelności

7. Z. K. jako właścicielowi samochodu osobowego marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) przysługiwały względem strony pozwanej wszelkie roszczenia odszkodowawcze wynikające z najmu pojazdu zastępczego.

8. Strona powodowa udowodniła ponad wszelką wątpliwość, że Z. K. zawarł z nią umowę najmu pojazdu zastępczego, a następnie przelał na nią wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego przysługującą mu względem strony pozwanej w związku z przedmiotowym zdarzaniem.

9. Strona pozwana nie kwestionowała w tym zakresie legitymacji czynnej strony powodowej.

Wniosek

10. Stronie powodowej przysługują względem strony pozwanej roszczenia z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego będące następstwem uszkodzenia w przedmiotowym zdarzaniu samochodu osobowego marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...).

Roszczenia odszkodowawcze

IV. Szkoda (punkty I i II wyroku)

Podstawa prawna

1. Wedle art. 361 § 1 i 2 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła, przy czym w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

2. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia szkody. Za utrwalone w orzecznictwie należy jednak uznać stanowisko, że dla ustalenia pojęcia szkody należy sięgać do przytoczonych regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym (por. uchwałę Sądu Najwyższego z 18 marca 1994 roku, III CZP 25/94, OSNC 1994, nr 10, poz. 188; uchwałę Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 roku, III CZP 68/01, OSNC 2002, nr 6, poz. 74). W związku z tym przyjmuje się, że szkoda majątkowa to różnica między stanem majątkowym poszkodowanego, który powstał po nastąpieniu zdarzenia powodującego uszczerbek, a stanem jaki by istniał, gdyby to zdarzenie nie nastąpiło (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 maja 2002 roku, V CKN 1273/00, OSNC 2002, nr 12, poz. 40; uchwałę Sądu Najwyższego z 15 listopada 2001 roku, III CZP 68/01, OSNC 2002, nr 6, poz. 74). W skład takiej szkody, według ugruntowanego stanowiska doktryny i orzecznictwa, wchodzą wydatki i koszty związane ze zdarzeniem wywołującym szkodę. Objęcie pojęciem szkody kosztów i wydatków poniesionych w następstwie zdarzenia wywołanego szkodą wynika z kompensacyjnego charakteru odszkodowania. Dał temu wyraz Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 16 maja 2002 roku (V CKN 1273/00, OSNC 2002, nr 12, poz. 40), stwierdzając jako rzecz oczywistą, że podstawową funkcją odszkodowania jest kompensacja co oznacza, iż odszkodowanie powinno przywrócić w majątku poszkodowanego stan rzeczy naruszony zdarzeniem wyrządzającym szkodę. Cel ten realizuje naprawienie szkody uwzględniające indywidualną sytuację poszkodowanego. Wysokość odszkodowania powinna w związku z tym ściśle odpowiadać rozmiarom wyrządzonej szkody, a zatem odszkodowanie nie może być wyższe lub niższe od szkody poniesionej przez poszkodowanego.

V. Zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego (punkt I i II wyroku)

Podstawa prawna

1. W przypadku, gdy doszło do powstania kosztów uzyskania pojazdu zastępczego w okresie remontu uszkodzonego pojazdu albo przez okres niezbędny do nabycia nowego pojazdu w orzecznictwie przyjmuje się, że są to koszty, których poniesienie jest następstwem zdarzenia szkodzącego, a które by nie powstały bez tego zdarzenia. Konieczność ich poniesienia prowadzi więc do powypadkowego zmniejszenia majątku poszkodowanego. Przeważa przy tym stanowisko, że muszą to być wydatki zmierzające do wyłączenia lub ograniczenia szkody i niewątpliwie są nimi koszty wynajmu pojazdu zastępczego w celu zaspokojenia bieżących potrzeb poszkodowanego. Szkodę stanowią bowiem także konieczne wydatki związane ze zdarzeniem szkodzącym. Przy takim ujęciu, stratą w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. są objęte także te wydatki, które służą ograniczeniu albo wyłączeniu negatywnych następstw majątkowych doznanych przez poszkodowanego w wyniku uszkodzenia albo zniszczenia pojazdu. Negatywnym następstwem majątkowym jest tu utrata możliwości korzystania z rzeczy, a więc utrata uprawnienia stanowiącego atrybut prawa własności. W takiej sytuacji poszkodowanemu przysługuje roszczenie o zwrot wydatków na najem pojazdu zastępczego nieprzeznaczonego do kontynuowania działalności gospodarczej lub zawodowej. Można je bowiem uznać za stratę. Należy jednocześnie podkreślić, że nie wszystkie takie wydatki pozostające w związku przyczynowym z wypadkiem komunikacyjnym mogą być refundowane, gdyż istnieje obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów. Na dłużniku ciąży w związku z tym obowiązek zwrotu wydatków celowych i ekonomicznie uzasadnionych, pozwalających na wyeliminowanie negatywnych dla poszkodowanego następstw, niedających się wyeliminować w inny sposób, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 17 listopada 2011 roku, III CZP 5/11, OSNC 2012, nr 3, poz. 28).

2. W granicach normalnego następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda, mieści się obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez poszkodowanego na sfinansowanie korzystania z rzeczy zastępczej zgodnego z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 29 maja 2015 roku, I ACa 15/15, LEX nr 1796768). Naprawienie szkody obejmuje więc wydatki poniesione przez poszkodowanego na zapewnienie sobie środka transportu samodzielnego, bezpiecznego (sprawnego technicznie) i zdolnego do wypełniania swej normalnej funkcji, posiadającego porównywalne walory estetyczne i użytkowe oraz zapewniającego poszkodowanemu co najmniej taki sam komfort jazdy jak pojazd uszkodzony. Takie rozumienie szkody mieści się w granicach normalne następstwa działania lub zaniechania sprawcy szkody, bowiem prowadzi do powstania kosztów niezbędnych do odwrócenia wyżej opisanego podstawowego skutku uszkodzenia rzeczy. Z tych względów podzielić należy zapatrywanie co do tego, że w zasadzie zakresem obowiązku naprawienia szkody objęte być powinny koszty poniesione na najem pojazdu zastępczego na czas naprawy pojazdu uszkodzonego albo poszukiwania nowego samochodu, określone według stawek czynszu najmu samochodów, funkcjonujących na rynku lokalnym w okresie wynajmowania auta zastępczego (por. uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 29 maja 2015 roku, I ACa 15/15, LEX nr 1796768).

3. Poszkodowany ma prawo wybrać firmę, od której wynajmie pojazd zastępczy, przy czym nie musi wybierać najtańszej oferty występującej na rynku lokalnym w tym zakresie. Z drugiej jednak strony należy stwierdzić, że nie mogą być uznane za celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki, które nie są konieczne do wyeliminowania negatywnego następstwa majątkowego w postaci utraty możliwości korzystania z uszkodzonego albo zniszczonego pojazdu, gdyż następstwo to może być wyeliminowane, bez uszczerbku dla godnych ochrony interesów poszkodowanego, w inny, mniej uciążliwy dla dłużnika sposób. Jeżeli zatem ubezpieczyciel proponuje poszkodowanemu we współpracy z przedsiębiorcą trudniącym się wynajmem pojazdów, skorzystanie z pojazdu zastępczego równorzędnego pod istotnymi względami pojazdowi uszkodzonemu albo zniszczonemu, zwłaszcza co do klasy i stanu pojazdu, zapewniając pełne pokrycie kosztów jego udostępnienia, a mimo to poszkodowany decyduje się na poniesienie wyższych kosztów najmu innego pojazdu, koszty te w zakresie nadwyżki będą podlegały indemnizacji tylko wtedy, gdy wykaże szczególne racje, przemawiające za uznaniem ich za celowe i ekonomicznie uzasadnione. W tym kontekście istotne znaczenie ma nie tylko równorzędność samego pojazdu, ale także dodatkowych warunków umowy, takich jak np. czas i miejsce udostępnienia oraz zwrotu pojazdu zastępczego czy też obowiązek wpłaty kaucji. Jeżeli istotne warunki wynajmu proponowanego przez ubezpieczyciela we współpracy z przedsiębiorcą wynajmującym pojazdy czynią zadość potrzebie ochrony uzasadnionych potrzeb poszkodowanego, nie ma podstaw, by obciążać osoby zobowiązane do naprawienia szkody wyższymi kosztami związanymi ze skorzystaniem przez poszkodowanego z droższej oferty (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2017 roku, III CZP 20/17, LEX nr 2340475).

4. Odstępstwa od opisanej w punkcie 3 reguły nie uzasadniają drobne niedogodności o charakterze niemajątkowym, które mogą wiązać się np. z koniecznością nieznacznie dłuższego oczekiwania na podstawienie pojazdu zastępczego proponowanego przez ubezpieczyciela. Także konieczność dodatkowego kontaktu z ubezpieczycielem, w praktyce zwykle telefonicznego, nie może być uznana za niedogodność, która uzasadnia poniesienie wyższych kosztów najmu. Co więcej, należy uznać, że w ramach ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować poszkodowanemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu (zniszczonemu). Nie ma to nic wspólnego z koniecznością poszukiwania przez poszkodowanego najtańszej oferty rynkowej najmu, nie jest bowiem istotne to, czy propozycja ubezpieczyciela jest najtańsza, lecz to, że jest przez niego akceptowana (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2017 roku, III CZP 20/17, LEX nr 2340475).

5. W świetle opisanych zasad za istotne przy najmie pojazdu zastępczego należy uznać: równorzędność pojazdu zastępczego pod względem klasy i stanu pojazdu, a także czas i miejsce udostępnienia oraz zwrotu pojazdu zastępczego i obowiązek wpłaty kaucji. Za nieistotne z kolei należy uznać: konieczność nieznacznie dłuższego oczekiwania na podstawienie pojazdu zastępczego proponowanego przez ubezpieczyciela, prostotę skorzystania z oferty najmu złożonej przez przedsiębiorcę prowadzącego warsztat naprawczy, czy szczególne zaufanie jakie poszkodowany ma do kontrahenta, z którego usług chciałby w tym zakresie skorzystać. Należy jednocześnie podkreślić, że w ramach ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody i współdziałania z dłużnikiem (ubezpieczycielem) mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować poszkodowanemu pojazd zastępczy równorzędny uszkodzonemu (zniszczonemu). Tym samym obowiązek ten ciąży na poszkodowanym nawet, gdyby ubezpieczyciel sam nie przejawiał inicjatywy w tym zakresie (por. wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi z 11 grudnia 2020 roku, XIII Ga 1367/20, LEX nr 3105908).

Fakty

6. W chwili przedmiotowego zdarzenia Z. K. był właścicielem samochodu osobowego marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...).

Dowody: zdjęcie dowodu rejestracyjnego - akta szkody,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

7. Z tego samochodu Z. K. korzystał w celach prywatnych. W tym czasie posiadał także samochód marki B. (...). W jego gospodarstwie domowym były potrzebne dwa samochody, albowiem codziennie do pracy samochodem dojeżdżała partnerka Z. K., natomiast sam Z. K. jeździł załatwiać bieżące sprawy życia codziennego i do rodziny, w szczególności wnuczki, którą się zajmował.

Dowody: odpis oświadczenia z 23 maja 2024 roku - k. 12,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

8. Samochód osobowy marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) jest samochodem siedmioosobowym, a samochód marki B. (...) jest samochodem pięcioosobowym.

Dowód: zeznania świadka Z. K. - k. 48.

9. Niedługo po uszkodzeniu tego pierwszego pojazdu Z. K. miał wykupione wczasy we W., które trwały 9 dni, a w lipcu 2024 roku wyjeżdżał na wypoczynek do Chorwacji na okres 7 dni. W każdym z tych przypadków wyjeżdżał na wypoczynek samochodem, a łącznie jechało siedem osób, co uniemożliwiało skorzystanie z samochodu marki B. (...).

Dowód: zeznania świadka Z. K. - k. 48.

10. Po uszkodzeniu pojazdu marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) w zdarzeniu z 20 maja 2024 roku, nie mógł być on eksploatowany na drogach publicznych.

Dowody: opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnego G. G. z 11 marca 2025 roku - k. 59-68,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

11. 21 maja 2024 roku Z. K. zgłosił przedmiotowe zdarzenie stronie pozwanej.

Dowody: podsumowanie zgłoszenia szkody - akta szkody,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

12. Wówczas został poinformowany o możliwości zorganizowania przez pozwaną Spółkę pojazdu zastępczego. Jednocześnie uzyskał informację, że akceptowana przez nią stawka dobowa pojazdu z segmentu (...) wynosi 200 zł netto.

Dowody: podsumowanie zgłoszenia szkody - akta szkody,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

13. Z. K. skontaktował się z wypożyczalnią zaproponowaną przez stronę pozwaną i uzyskał informację, że będzie go obowiązywał w tej wypożyczalni limit kilometrów, a w związku z tym będzie musiał pokryć koszty wyjazdu za granicę.

Dowód: zeznania świadka Z. K. - k. 48.

14. 23 maja 2024 roku, Z. K. zawarł ze stroną powodową (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością w D. umowę najmu pojazdu marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) za czynsz najmu wynoszący 369 zł brutto za dobę.

Dowody: odpis umowy najmu pojazdu z 23 maja 2024 roku - k. 10-11,

odpis oświadczenia z 23 maja 2024 roku - k. 12,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

15. 26 lipca 2024 roku, Z. K. zwrócił pojazd zastępczy i zakończył jego najem.

Dowody: odpis protokołu zdawczo odbiorczego samochodu z 26 lipca 2024 roku - k. 13,

zeznania świadka Z. K. - k. 48.

16. Koszt najmu tego samochodu wyniósł 24 723 zł brutto. Wskazana kwota obejmowała najem pojazdu przez okres 67 dni za stawkę dobową wynoszącą 300 zł netto.

Dowód: odpis faktury (...) z 26 lipca 2024 roku - k. 16.

17. Decyzją z 1 sierpnia 2024 roku, pozwana Spółka przyznała 8364 zł brutto odszkodowania z tytułu najmu pojazdu zastępczego. Strona pozwana uznała zasadność wynajmu pojazdu zastępczego w okresie 34 dni, obniżając stawkę dobową najmu do 200 zł netto.

Dowód: decyzja z 1 sierpnia 2024 roku - akta szkody.

18. W związku uszkodzeniami samochodu marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) i koniecznością jego naprawy oraz przebiegiem postepowania likwidacyjnego, uzasadnione było korzystanie przez Z. K. z pojazdu zastępczego od 23 maja 2024 roku do 26 lipca 2024 roku.

Dowód: opinia pisemna biegłego sądowego z zakresu techniki motoryzacyjnego G. G. z 11 marca 2025 roku - k. 59-68.

Konieczność skorzystania z pojazdu zastępczego

19. Nie ma wątpliwości, że w chwili przedmiotowego zdarzenia Z. K. był właścicielem samochodu osobowego marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...) i korzystała z niego w celach prywatnych.

20. W tym czasie Z. K. posiadał także samochód marki B. (...), jednakże w jego gospodarstwie domowym były potrzebne dwa samochody, albowiem codziennie do pracy samochodem dojeżdżała jego partnerka, natomiast sam Z. K. jeździł załatwiać bieżące sprawy życia codziennego i do rodziny, w szczególności wnuczki, którą się zajmował. Należy jednocześnie podkreślić, że wówczas Z. K. miał zaplanowany wyjazd samochodem na wypoczynek do W. na 9 dni i do Chorwacji na 7 dni.

21. W świetle tych okoliczności należy przyjąć, że ze względu na potrzeby życia codziennego i planowany wypoczynek, pojazd zastępczy był Z. K. niezbędny, a jego użytkowanie było w pełni uzasadnione i pozostawało z normalnym związku przyczynowych z uszkodzeniem pojazdu marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...).

Okres najmu

22. Z. K. najmował pojazd zastępczy od strony powodowej w okresie od 23 maja 2024 roku do 26 lipca 2024 roku, a więc przez 65 dni.

23. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy był to uzasadniony okres najmu. Dokonując takich ustaleń Sąd opierał się na opinii pisemnej biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej G. G. z 11 marca 2025 roku. W ocenie Sądu opinia powyższa jest rzetelna i fachowa. Biegły po dokonaniu analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów wydał jednoznaczną w swych wnioskach i spójną opinię w sprawie. Sąd uznał, że opinia w sposób wiarygodny określa uzasadniony i konieczny okres najmu, uwzględniając zarówno niezbędny okres naprawy uszkodzonego pojazdu, jak i przebieg postępowania likwidacyjnego. W powyższej opinii biegły uwzględnił czas konieczny do zgromadzenia części, dodatkowe oględziny, technologiczny czas naprawy, organizację i zakończenie naprawy oraz dni wolne. Należy przy tym podkreślić, że żadna ze stron nie kwestionował przedmiotowej opinii.

24. Uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego w okolicznościach niniejszej sprawy wynosi 65 dni.

Stawka najmu

25. Niezwłocznie po zgłoszeniu szkody pozwany ubezpieczyciel poinformował Z. K. o możliwości zorganizowania przez niego pojazdu zastępczego, przy czym zastrzegł, że akceptowana przez niego stawka dobowa pojazdu z segmentu (...), czyli takiego jak uszkodzony samochód, wynosi 200 zł netto.

26. W świetle opisanych powyżej zasad strona powodowa powinna wykazać okoliczności przemawiające za koniecznością skorzystania przez Z. K. z jej oferty najmu pojazdu.

27. W okolicznościach niniejszej sprawy zdaniem Sądu takie okoliczności zaistniały co do części okresu najmu. Poszkodowany Z. K. wskazał, że skontaktował się z wypożyczalnią zaproponowaną przez stronę pozwaną i uzyskał informację, że będzie go obowiązywał w tej wypożyczalni limit kilometrów, a w związku z tym będzie musiał pokryć koszty zaplanowanych wyjazdów za granicę. Takich ograniczeń nie miał natomiast w przypadku najmu pojazdu zastępczego od strony powodowej. Tym samym przez okres tych wyjazdów czyli łącznie 16 dni (9 dni + 7 dni), Z. K. w pełni zasadnie skorzystał z oferty strony powodowej. W pozostały natomiast zakresie strona powoda nie wykazała, aby zasadne było skorzystanie z jej oferty zamiast strony pozwanej, albowiem brak jest jakichkolwiek okoliczności uzasadniających zakwestionowanie możliwości skorzystania w tym okresie z pojazdu zastępczego zaoferowanego przez pozwanego ubezpieczyciela.

28. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że za okres 16 dni uzasadniona była stawka dobowa najmu pojazdu strony powodowej wynosząca 300 zł netto (369 zł brutto), a za postały okres najmu stawka akceptowana przez pozwaną Spółkę wynosząca 200 zł netto (246 zł brutto).

Wysokość odszkodowania

29. Odszkodowanie w tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego wynosi 17 958 zł (16 dni x 369 zł brutto + 49 dni x 246 zł brutto).

Przyznane odszkodowanie

30. Strona pozwana przyznała 8364 zł brutto odszkodowania z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego.

Należne odszkodowanie uzupełniające za najem pojazdu zastępczego

31. Strona pozwana jest obowiązana zapłać z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego dodatkowo odszkodowanie w wysokości 9594 zł (17 958 zł – 8364 zł).

Rozstrzygnięcie

32. Należało zasądzić odszkodowanie w wysokości 9594 zł i oddalić dalej idące żądanie co do zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego.

Roszczenia uboczne

VI. Odsetki (punkty I i II wyroku)

Podstawa prawna

1. Wedle art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

2. Przewidziane w tym przepisie odsetki za opóźnienie należą się zarówno bez względu na szkodę poniesioną przez wierzyciela, jak i zawinienie okoliczności opóźnienia przez dłużnika (por. wyrok Sądu Najwyższego z 13 października 1994 roku, I CRN 121/94, OSNC 1995, nr 1, poz. 21). W świetle przepisów ustawy dłużnik opóźnia się z wykonaniem zobowiązania, gdy nie spełnia świadczenia w terminie oznaczonym w sposób dostateczny lub wynikający z właściwości zobowiązania. Aby dokładnie wyjaśnić wskazaną kwestię konieczne jest odwołanie się do pojęcia wymagalności. Roszczenie o spełnienie świadczenia jest wymagalne wówczas, gdy wierzyciel jest uprawniony do żądania spełnienia świadczenia. Dopóki roszczenie jest niewymagalne, nie zachodzi także opóźnienie, gdyż dłużnik nie jest zobowiązany do świadczenia. O dacie wymagalności decyduje natomiast treść stosunku obligacyjnego łączącego strony. W przypadku zobowiązań terminowych, jeśli dłużnik nie realizuje w terminie swych obowiązków wynikających z treści zobowiązania, opóźnia się ze spełnieniem świadczenia. W takim przypadku data wymagalności roszczenia stanowi jednocześnie datę, od której dłużnik opóźnia się ze świadczeniem. Z mocy art. 481 k.c. uzasadnia to roszczenie o odsetki. W przypadku z kolei zobowiązań bezterminowych opóźnienie nastąpi dopiero w przypadku niedostosowania się do wezwania wierzyciela żądającego spełnienia świadczenia, chyba że obowiązek jego spełnienia wynika z właściwości zobowiązania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 listopada 1995 roku, I ACr 592/95, OSA 1996, nr 10, poz. 48).

3. Przepis art. 481 § 2 zd. 1 k.c. stanowi, że jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych.

4. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, zakład ubezpieczeń wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni licząc od dnia złożenia przez poszkodowanego lub uprawnionego zawiadomienia o szkodzie. Zdanie 1 ustęp 2 tegoż artykułu stanowi natomiast, że w przypadku, gdyby wyjaśnienie w terminie, o którym mowa w ust. 1, okoliczności niezbędnych do ustalenia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania, okazało się niemożliwe, odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia, w którym przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe, nie później jednak niż w terminie 90 dni od dnia złożenia zawiadomienia o szkodzie, chyba że ustalenie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń albo wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego.

5. W świetle tych przepisów ubezpieczyciel jest obowiązany wypłacić odszkodowanie w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia o szkodzie, a w późniejszym terminie tylko wówczas, gdy nie jest w stanie wcześniej wyjaśnić okoliczności niezbędnych do ustalenia jego odpowiedzialności albo wysokości odszkodowania.

6. Ubezpieczyciel jest obowiązany udowodnić, że istniały przeszkody uniemożliwiające wyjaśnienie w ciągu 30 dni okoliczności koniecznych do ustalenia jego odpowiedzialności albo wysokości świadczeń należnych poszkodowanemu, pomimo działań podejmowanych przez niego ze szczególną starannością (por. wyrok Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2011 roku, V CSK 38/11, LEX nr 1129170; wyrok Sądu Najwyższego z 18 listopada 2009 roku, II CSK 257/09, LEX nr 551104).

Fakt

7. 29 lipca 2024 roku, strona powodowa za pośrednictwem poczty elektronicznej zawiadomiła stronę pozwaną o szkodzie obejmującej koszty najmu pojazdu zastępczego.

Dowód: wiadomość z poczty elektronicznej z 29 lipca 2024 roku - akta szkody .

Wymagalność roszczenia odszkodowawczego

8. W rozpoznawanej sprawie strona pozwana nie udowodniła i nawet nie twierdziła, że istniały przeszkody uniemożliwiające wyjaśnienie w ciągu 30 dni okoliczności koniecznych do ustalenia jej odpowiedzialności albo wysokości świadczeń należnych stronie powodowej.

9. Oznacza to, że pozwana Spółka powinna spełnić świadczenia przysługujące stronie powodowej w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o szkodzie.

10. 29 lipca 2024 roku strona pozwana otrzymała zawiadomienie o roszczeniu odszkodowawczym dotyczącym kosztów najmu pojazdu zastępczego.

11. Oznacza to, że strona pozwana była obowiązana wypłacić na rzecz strony powodowej świadczenie z tego tytułu do 28 sierpnia 2024 roku.

12. Od 29 sierpnia 2024 roku przysługiwały stronie powodowej odsetki ustawowe za opóźnienie naliczane od zasądzonego odszkodowania.

Rozstrzygnięcie

13. Należało zasądzić od uwzględnionej należności odszkodowawczej odsetki ustawowe za opóźnienie od 29 sierpnia 2024 roku i oddalić żądanie strony powodowej dotyczące odsetek w pozostałym zakresie.

ROZLICZENIE KOSZTÓW

I. Koszty procesu (punkt III wyroku)

Podstawa prawna

1. Wedle art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

2. Przepis art. 100 zd. 1 k.p.c. stanowi, że w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone.

3. Zgodnie z art. 98 § 1 1 zd. 1 k.p.c., od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.

Ustalenie kosztów procesu

5. Do kosztów procesu poniesionych przez stronę powodową należało zaliczyć: 1000 zł opłaty stałej od pozwu (k. 5 i 19 akt), 3600 zł wynagrodzenia reprezentującego ją radcy prawnego, 17 zł opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa (k. 4 akt) i 602,42 zł zaliczki na wynagrodzenie biegłego (k. 52 i 70 akt), co daje łącznie 5219,42 zł.

6. Do kosztów procesu poniesionych przez stronę pozwaną należało zaliczyć: 3600 zł wynagrodzenia reprezentującego ją radcy prawnego, 17 zł opłaty skarbowej od odpisu pełnomocnictwa (k. 28 akt) i 602,42 zł zaliczki na wynagrodzenie biegłego (k. 51 i 70 akt), co daje w sumie 4219,42 zł.

Sposób rozliczenia

7. Strona powodowa wygrała sprawę w 58,65% (9594 zł / 16 359 zł), a strona pozwana w 41,35%.

8. Stronie powodowej należy się zwrot 3061,19 zł (5219,42 zł x 58,65%) kosztów procesu, natomiast stronie pozwanej 1744,73 zł (4219,42 zł x 41,35 %).

9. Strona pozwana jest obowiązana zwrócić stronie powodowej 1316,46 zł (3061,19 zł – 1744,73 zł) kosztów procesu.

Rozstrzygnięcie

10. Należało zasądzić od strony pozwanej na rzecz strony powodowej 1316,46 zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.