Treść orzeczenia
Sygn. akt I ACz 548/12
Postanowienie
Dnia 24 sierpnia 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Rzeszowie I Wydział Cywilny w składzie następującym
SSA Anna Pelc
po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa J. S. i B. S. przeciwko M. S. o zachowek na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. akt I C 298/12 w przedmiocie odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że ustanowić dla pozwanego M. S. pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w R..
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanego o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu, na podstawie art. 117 § 5 k.p.c.
W ocenie Sądu, pozwany jest w stanie sam poradzić sobie w prowadzeniu niniejszego procesu, na co wskazują podejmowane przez niego czynności w przedmiotowej sprawie. Pozwany w odpowiedzi na pozew wyartykułował swoje stanowisko, przedstawił motywy swojego działania. Nie jest osobą nieporadną, czy też niezdolną do podejmowania prawidłowych czynności procesowych.
Z tych też względów, Sąd Okręgowy uznał, iż nie ma potrzeby ustanowienia dla pozwanego pełnomocnika z urzędu.
Od powyższego postanowienia zażalenie wniósł pozwany, zarzucając naruszenie art. 117 § 5 k.p.c. poprzez uznanie, że nie zachodzą okoliczności świadczące o konieczności udziału w sprawie radcy prawnego.
Wskazując na powyższe domagał się zmiany zaskarżonego postanowienia i ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego K. J. z Kancelarii Radcy Prawnego w I..
Skarżący podniósł, iż z uwagi na znaczną wartość przedmiotu sporu, rozstrzygnięcie wydane w przedmiotowej sprawie będzie miało zasadnicze znaczenie dla jego sytuacji finansowej. W celu zaspokojenia ewentualnego roszczenia powodów zmuszony będzie sprzedać część odziedziczonego majątku, a przede wszystkim mieszkanie w którym zamieszkuje.
Ponadto podał, iż dotychczasowe pisma procesowe w sprawie sporządzane były przez profesjonalnego pełnomocnika w ramach pomocy prawnej, na którą w odniesieniu do pomocy świadczonej przez całe postępowanie sądowe, go nie stać. Nie posiada on wiedzy prawniczej, by samodzielnie prowadzić proces.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Zażalenie pozwanego zasługuje na uwzględnienie.
Ustawową przesłanką ustanowienia adwokata lub radcy prawnego dla strony jest potrzeba udziału w sprawie takiego pełnomocnika (art. 117 § 5 k.p.c). Oceny, czy taka potrzeba zachodzi Sąd dokonuje biorąc pod uwagę zarówno przymioty osobiste strony, a szczególnie jej nieporadność w formułowaniu żądań i przedstawianiu okoliczności faktycznych sprawy, jak i charakter samej sprawy, jej ewentualne zawiłości i konieczność prowadzenia wielowątkowego postępowania dowodowego oraz rozważenia skomplikowanych zagadnień prawnych.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie można podzielić oceny Sądu Okręgowego, że powyżej wymienione przesłanki nie występują.
Z akt sprawy wynika, iż pozwany prawidłowo dotychczas redagował pisma procesowe w sprawie, składał pisemne wnioski i środek zaskarżenia. Wg twierdzeń pozwanego pisma te sporządzał mu profesjonalny pełnomocnik w ramach pomocy prawnej na którą było go stać tylko w takim zakresie.
Powództwo o zachowek wiąże się często z przeprowadzeniem wielowątkowego postępowania dowodowego i aktywnym udziałem stron w procesie. Sprawy te dotyczą sfery majątkowej stron, przez co ich przebieg niejednokrotnie jest skomplikowany, wymagający wiedzy fachowej.
Z tych też względów Sąd Apelacyjny uznał, że zachodzą uzasadnione podstawy, by w niniejszej sprawie pozwany mógł korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika na koszt Skarbu Państwa, co skutkowało koniecznością zmiany zaskarżonego postanowienia i orzeczeniem, jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 386 § 1 k.p.c w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.
Zarządzenie:
1. odpis postanowienia doręczyć pozwanemu,
2. po nadejściu dowodu doręczenia akta zwrócić Sądowi Okręgowemu w Krośnie.
R., dnia 24 sierpnia 2012 r.
Ak.