descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I ACz 315/13

Postanowienie

Dnia 6 marca 2013 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu – Wydział I Cywilny

w następującym składzie:

Przewodniczący: SSA Marek Górecki (spr.)

Sędziowie SA Jerzy Geisler

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy zabezpieczył roszczenie o ustalenie nieważności umowy darowizny z dnia 26 czerwca 2012 r. poprzez ustanowienie zakazu zbywania przez obowiązanego 209 udziałów w Przedsiębiorstwie (...)spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o wartości nominalnej każdego z nich w wysokości 1.000 zł oraz wyznaczył wnioskodawcy termin dwóch tygodni do złożenia pozwu pod rygorem upadku zabezpieczenia.

W zażaleniu na to postanowienie pozwany wniósł o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania od wnioskodawcy według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 730 1 § 1 kpc w zw. z art. 232 kpc w zw. z art. 61 § 1 kc poprzez błędną interpretację oraz przyjęcie, że wnioskodawca uprawdopodobnił istnienie roszczenia.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Sąd Apelacyjny podziela stanowisko Sądu Okręgowego co do uwiarygodnionego charakteru roszczenia powoda, uznając tym samym zarzut naruszenia art. 730 1 § 1 kpc za niezasadny.

Jak wynika z art. 101 § 1 kc pełnomocnictwo może być w każdym czasie odwołane, chyba że mocodawca zrzekł się odwołania pełnomocnictwa z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Odwołanie pełnomocnictwa jest jednostronną czynnością prawną, która dochodzi do skutku przez złożenie przez mocodawcę oświadczenia woli o odwołaniu pełnomocnictwa. Słusznie wywodzi skarżący, że oświadczenie takie z mocy art. 61 § 1 i 2 kc zostaje dokonane z chwilą dojścia do pełnomocnika w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią (vide: wyrok SN z dnia 10 października 2002 r., V CKN 1234/00, Lex nr 359459).

Skutki dokonania czynności prawnej po wygaśnięciu umocowania określa przepis art. 105 kc, nie zaś zastosowany przez Sąd pierwszej instancji art. 103 kc – regulujący sytuację, kiedy pełnomocnictwo nigdy nie zostało udzielone, albo nie zostało ważnie udzielone. W badanym przypadku odwołania darowizny - czynność prawna dokonana w granicach pierwotnego umocowania jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć.

W sytuacji zatem, kiedy uczestnik zawarł w imieniu wnioskodawcy umowę darowizny z samym sobą - zarówno skuteczność odwołania pełnomocnictwa, jak i ważność dokonanej czynności prawnej zależne są od tego, czy uczestnik przed darowaniem sobie udziałów w P.P. H (...) sp. z o.o. powziął wiedzę o odwołaniu umocowania do nieodpłatnego nimi rozporządzania.

Kwestię tę rozstrzygnął Sąd Okręgowy z zastosowaniem zasad doświadczenia życiowego, słusznie przyjmując za wysoce prawdopodobne w relacji syn – ojciec, że pełnomocnik powiadomił mocodawcę o cofnięciu swojego pełnomocnictwa. Nie wydaje się wiarygodne, by wnioskodawca zadał sobie trud urzędowego odwołania umocowania w W. B.i w P. (w formie aktu notarialnego), a zaniechał zawiadomienia o tym głównego zainteresowanego - ojca. Oczywiście dopiero przeprowadzenie postępowania dowodowego, w tym dowodów z przesłuchania świadków zaoferowanych przez wnioskodawcę, przesądzi tę kwestię w sposób ostateczny, do takich wniosków prowadzi wstępne badanie sprawy. Wprawdzie skarżący powołał się na pismo wnioskodawcy z informacją o odwołania pełnomocnictwa, sporządzone już po dokonaniu darowizny (w dniu 9 lipca 2012 r.), zaniechał jednak załączenia go do zażalenia, pozostając gołosłownym.

W tym stanie rzeczy roszczenie o ustalenie nieważności umowy darowizny z dnia 26 czerwca 2012 r. należało uznać za wiarygodne, a ponieważ skarżący nie kwestionował istnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia, zaskarżone postanowienie ma swoją podstawę w art. 730 1 § 1 kpc.

Bezzasadne w tym stanie rzeczy zażalenie uczestnika należało oddalić, a to z mocy art. 385 kpc w zw. z art. 397 § 2 kpc.

Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga Marek Górecki Jerzy Geisler