descriptionTreść orzeczenia

Postanowienie

Dnia 23 listopada 2012 roku

Sąd Apelacyjny w Poznaniu, Wydział I Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSA Jerzy Geisler (spr.)

Sędziowie: SA Roman Stachowiak

SSA R. Stachowiak SSA J. Geisler SSA B. Żuber

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Okręgowy oddalił wniosek pozwanej o odrzucenie pozwu, oparty na zarzucie zapisu na sąd polubowny. Wyjaśnił, że pozwana, uzasadniając ten zarzut, powołała się na brzmienie § 8 umowy o współpracy z dnia 1 stycznia 2009 roku, w myśl którego wszelkie spory, wynikające z jej realizacji lub w związku z nią strony będą rozwiązywać polubownie, a jeśli nie będzie to możliwe, spór poddadzą rozstrzygnięciu Sądu Arbitrażowego przy Polskiej (...) w W.. Sąd Okręgowy nie podzielił jednak tego zapatrywania, podnosząc, że zgłoszone w pozwie roszczenie o wydanie korzyści, uzyskanych w związku z popełnieniem czynu nieuczciwej konkurencji, nie wynikało z realizacji zawartej między stronami umowy ani nie pozostawało w związku z jej realizacją. Zostało dokonane jedynie przy okazji realizacji tej umowy. Sąd Okręgowy wskazał przy tym, iż trudno zakładać, że strony, zawierając umowę o współpracy, mającą regulować ich wzajemne stosunki, z góry przewidywały, że jedna z nich dopuści się czynu nieuczciwej konkurencji i poddały ewentualne spory w tym zakresie pod rozstrzygnięcie sądu polubownego. Nadto przyjęcie stanowiska pozwanej byłoby, zdaniem Sądu I instancji, sprzeczne z wymaganiem dostatecznego oznaczenia przedmiotu takiego zapisu, o którym mowa w art. 1161 § 1 k.p.c. Stosunek prawny, objęty zapisem, nie może być bowiem określony abstrakcyjnie; musi być odpowiednio skonkretyzowany i zindywidualizowany.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła pozwana, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez odrzucenie pozwu, jak też o zasądzenie od powódki na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 1161 § 1 k.p.c. oraz art. 1165 § 1 k.p.c. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji podniesionego przez nią zapisu na sąd polubowny.

Powódka w odpowiedzi na zażalenie wniosła o jego oddalenie oraz o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje

Zażalenie pozwanej nie zasługiwało na uwzględnienie.

Podzielić należy stanowisko Sądu Okręgowego, iż zawarty przez strony zapis na sąd polubowny, wynikający z § 8 umowy o współpracy z dnia 1 stycznia 2009 roku, nie obejmuje sporów dotyczących popełnienia czynów nieuczciwej konkurencji. Jak wynika z treści tego zapisu, dotyczy on wyraźnie wszelkich sporów wynikających lub związanych z umową o współpracy w zakresie sprzedaży towarów. Dokonanie przez stronę pozwaną czynu nieuczciwej konkurencji, polegającego na nałożeniu na powódkę obowiązku udzielania pozwanej obowiązkowych rabatów, co – zdaniem powódki – stanowiło w istocie ukryte opłaty za przyjęcie towaru do sprzedaży, nie było związane z wykonaniem tej umowy, ani nie pozostawało w związku z jej realizacją, lecz zostało dokonane jedynie przy okazji jej realizacji, na co trafnie wskazywał Sąd Okręgowy. Roszczenie dochodzone przez stronę powodową nie ma więc charakteru kontraktowego i nie pozostaje w związku z treścią zawartej między stronami umowy, lecz dotyczy popełnionego przez stronę pozwaną czynu nieuczciwej konkurencji. Stanowisko takie w analogicznych sprawach wyraził Sąd Najwyższy w uzasadnieniach postanowień: z dnia 2 grudnia 2009 roku, sygn. akt: I CSK 120/09, LEX nr 584183 oraz z dnia 4 kwietnia 2012 roku, sygn. akt: I CSK 354/11, LEX nr 1164720.

Nietrafnie przy tym odwołuje się skarżąca do poglądu, wyrażonego przez Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 lutego 2009 roku, sygn. akt: I CSK 311/08. Rozstrzygnięcie to, jak wynika z jego uzasadnienia, zapadło w odmiennych okolicznościach faktycznych. Po pierwsze inaczej był sformułowany sam zapis na sąd polubowny. Strony poddały bowiem sądowi polubownemu wszelkie spory dotyczące interpretacji umowy. Nadto z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że w sprawie doszło do zbiegu roszczeń, przysługujących stronie powodowej, gdyż dochodziła ona roszczeń z tytułu czynu nieuczciwej konkurencji, który stanowił zarazem nienależyte wykonanie umowy. Z tego też względu w publikowanej tezie tego orzeczenia, powołanej także przez skarżącą, zawarto stwierdzenie, że kompetencją sądu polubownego objęte są wszelkie roszczenia o wykonanie umowy, w tym także roszczenia deliktowe, jeżeli wynikają ze zdarzenia będącego równocześnie niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem umowy.

Sytuacja taka nie ma jednak miejsca w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy. Jak bowiem wskazano, roszczenie dochodzone przez stronę powodową, jest niezależne od zawartej pomiędzy stronami umowy. Czyn nieuczciwej konkurencji, z którego tytułu roszczenie wywodzi strona powodowa, stanowi podstawę stosunku prawnego oddzielnego od istniejącej między stronami umowy. Z treści zapisu wynika jednoznacznie, że dotyczyły one jedynie sporów wynikających lub związanych z wykonywaniem umowy, a nie wszelkich sporów, jakie powstaną w czasie ich realizacji.

Trafnie też uznał Sąd Okręgowy, że przyjęcie, jakoby omawiany zapis na sąd polubowny obejmował także, chociaż tylko pośrednio, związane z zawartą umową roszczenia wynikające z czynów nieuczciwej konkurencji, byłoby sprzeczne z wymaganiem dostatecznego oznaczenia przedmiotu takiego zapisu, o którym mowa w art. 1161 § 1 k.p.c. Stosunek prawny, którego dotyczy zapis na sąd polubowny, musi być bowiem odpowiednio skonkretyzowany i zindywidualizowany, a nie tylko określony abstrakcyjnie.

Mając na uwadze powyższe Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c.

Na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawiono orzeczeniu kończącemu postępowanie w sprawie.

SSA R. Stachowiak SSA J. Geisler SSA B. Żuber