Treść orzeczenia
Sygn. akt I ACa 839/14
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 25 marca 2015 r.
Sąd Apelacyjny w Lublinie, I Wydział Cywilny
w składzie:
Przewodniczący - Sędzia
SA Ewa Lauber-Drzazga (spr.) SA Ewa Popek SA Zbigniew Grzywaczewski sekr. sądowy Maciej Mazuryk po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2015 r. w Lublinie na rozprawie sprawy z powództwa A. S. i R. S. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej w Ł. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 31 marca 2014 r. sygn. akt I C 986/12
I. oddala apelację;
II. zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej
w Ł. na rzecz powodów A. S. i R. S. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za drugą instancję.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 marca 2014r. Sąd Okręgowy w Lublinie zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej w Ł. na rzecz powodów A. S. i R. S. zadośćuczynienia w kwotach po 80.000zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1 kwietnia 2014r., w pozostałej części powództwa oddalił i orzekł o kosztach procesu.
Wyrok Sądu Okręgowego został oparty na następujących ustaleniach:
W dniu 18 czerwca 2008r. w wypadku komunikacyjnym poniósł śmierć syn powodów M. S..
Pozwany uznając swoją odpowiedzialność, decyzją z dnia 16 sierpnia 2011r. przyznał i wypłacił powodom łącznie kwotę 30.000zł tytułem odszkodowania.
W dacie zdarzenia M. S. miał 34 lata, był żonaty, miał troje dzieci, mieszkał przy tej samej ulicy co powodowie. Powodów łączyły z synem silne więzi rodzinne i emocjonalno-uczuciowe. Syn był dla nich oparciem, pomagał w pracach domowych, remontach, przy pracach w sadzie. Śmierć syna była dla powodów ogromnym wstrząsem głęboki uraz psychiczny, którego doznali spowodował u nich zaburzenia emocjonalne i adaptacyjne. U powoda nie tylko ze względu na nasilenie objawów, ale i czas trwania zostały przekroczone kryteria pozwalające na diagnozowanie zwykłej reakcji żałoby. Powódka wymagała farmakoterapii. Nasilenie u niej objawów jest obecnie mniejsze niż w początkowym okresie po śmierci syna ale jest to efekt nie tylko upływu czasu ale również przyjmowania leków, których podawanie jest w dalszym ciągu u powódki wskazane.
W tym stanie faktycznym Sąd Okręgowy uznał, iż kwoty po 80.000zł na rzecz każdego z powodów stanowią odpowiednie zadośćuczynienia za doznaną przez nich krzywdę w rozumieniu art. 448 kc w zw. z art. 24 kc.
Od tego wyroku pozwany złożył apelację zarzucając:
- nierozpoznanie istoty sprawy z uwagi na nieodniesienie się w treści uzasadnienia do zarzutu przedawnienia;
- naruszenie art. 448 kc w zw. z art. 24 § 1 kc poprzez zastosowanie tego przepisu;
- naruszenie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych przez przyjęcie, że umowa obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych obejmuje odpowiedzialność odszkodowawczą zakładu ubezpieczeń za naruszenie dóbr osobistych innych niż życie i zdrowie człowieka.
Wskazując na powyższe pozwany wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania ewentualnie zmianę i oddalenie powództw.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Apelacja jest niezasadna.
Wbrew zarzutom apelacji brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy nie ustosunkował się wprawdzie do zgłoszonego przez pozwanego zarzutu przedawnienia nie jest to jednak równoznaczne z nierozpoznaniem istoty sprawy.
Niezasadne jest również żądanie oddalenia powództwa.
Stosownie do art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. Nr 124, poz. 1152) z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia. Pozwany ubezpieczyciel odpowiada zatem w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem i to zarówno za szkody majątkowe jak i niemajątkowe. Nie budzi wątpliwości fakt, iż sprawca wypadku, swoim bezprawnym działaniem, które doprowadziło do śmierci syna powodów, wyrządził im szkodę naruszając ich dobra osobiste.
W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2010 r., III CZP 76/10 (Biul. SN z 2010, nr 10, poz. 11) przyjęto, że najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c. zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, który miał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. W uchwale tej wyjaśniono, że więzi rodzinne mogą być uznane za dobro osobiste podlegające ochronie na gruncie art. 23 i 24 k.c. Dobro to może być więc naruszone przez spowodowanie śmierci osoby najbliższej. Przeciwnego argumentu nie może stanowić sam fakt wprowadzenia przez ustawodawcę, od dnia 3 sierpnia 2008 r., uprawnienia sądu do zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej za doznaną krzywdę. Wprowadzenie art. 446 § 4 k.c. doprowadziło bowiem jedynie do zmiany w sposobie realizacji tego roszczenia przez skonkretyzowanie osób uprawnionych do jego dochodzenia oraz przesłanek jego stosowania. Stanowisko to potwierdza również uchwała Sądu Najwyższego z 13 lipca 2011r. III CZP 32/11 (Lex 950584) oraz wyroki Sądu Najwyższego z 11 maja 2011r. I CSK 621/10 (Lex 848128) i z 14 stycznia 2010r. IV CSK 307/09 (Lex 599865 a także postanowienie Sądu Najwyższego z 27 czerwca 2014r. III CZP 2/14 wydane na skutek przedstawienia przez Rzecznika Ubezpieczeniowego zagadnienia prawnego.
Odnośnie podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia należy stwierdzić, iż stosownie do art. 442 1 §2 kc jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Objęte pozwem roszczenia powodów nie uległy zatem przedawnieniu.
Z tych względów i na podstawie art. 385 kpc i art. 108 § 1 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji.