I ACa 501/24WyrokSąd Apelacyjny we Wrocławiu

Wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu

Zobacz w SAOS
nienależne świadczeniepowództwo o ustalenie
Jedno kliknięcie tworzy streszczenie, stan faktyczny, rozstrzygnięcie i argumentację tego orzeczenia (bezpłatnie, obowiązują dzienne limity).

Treść orzeczenia

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 27 marca 2026 r.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: SSA Jolanta Solarz

Protokolant: Katarzyna Loba

po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z powództwa B. P. i X. P. przeciwko (...) Bank (...) w T. Oddział w Polsce o ustalenie i o zapłatę na skutek apelacji strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 21 lipca 2023 r. sygn. akt I C 1848/20

1. zmienia zaskarżony wyrok w punkcie II w ten sposób, że oddala powództwo o zapłatę;

2. oddala apelację w pozostałym zakresie;

3. zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów 8100 zł kosztów postępowania apelacyjnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się orzeczenia w tym zakresie do dnia zapłaty.

Uzasadnienie

Wyrokiem z 21 lipca 2023 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu ustalił, że umowa o kredyt hipoteczny nr (...) zawarta pomiędzy powodami B. P. i X. P. oraz poprzednikiem prawnym strony pozwanej – (...) S.A. oznaczona datą sporządzenia 22 września 2007 roku jest nieważna (pkt I); zasądził od strony pozwanej (...) Bank (...) AG z siedzibą w T. łącznie rzecz powodów B. P. i X. P. kwotę 51.473,50 zł oraz kwotę 58.764,52 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie: od kwoty 51.473,50 zł od dnia 18 maja 2021r. do dnia zapłaty, od kwoty 49.077,84 CHF od dnia 05 sierpnia 2020r. do dnia zapłaty, od kwoty 9.686,68 CHF od dnia 30 listopada 2022r do dnia zapłaty (pkt II); w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt III) oraz zasądził od strony pozwanej łącznie na rzecz powodów kwotę 11.800 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt IV).

Apelację od powyższego wyroku wywiodła strona pozwana, zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt I, II oraz IV i zarzucając:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

art. 233 § 1 k.p.c.;

art. 228 § 2 k.p.c.

art. 25 § 2 k.p.c. oraz art. 19 § 1 k.p.c. w zw. z art. 21 k.p.c.

I. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

art. 353 1 k.c. w zw. z art. 58 § 1 k.c.;

art. 385 1 § 1 i 2 k.c.;

art. 358 § 1 i 2 k.c.;

art. 385 2 k.c.;

art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 69 Prawa Bankowego;

art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.;

art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c.

art. 405 k.c. i art. 406 k.c.

W oparciu o powyższe zarzuty, szczegółowo opisane na stronach 2-6 apelacji (k. 327v-329v), strona pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w zaskarżonym zakresie i zasądzenie od powodów na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ewentualnie, strona pozwana na wypadek uwzględnienia zarzutu art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c., strona ozwana wniosła o zmianę pkt II zaskarżonego wyrku poprzez oddalenie roszczenia o zasądzenie ustawowych odsetek za opóźnienie za okres od dnia 21 lipca 2023 r., a także na wypadek uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c., strona pozwana wniosła o uwzględnienie go w sentencji wyroku poprzez poczynienie stosownej o nim adnotacji w sentencji wyroku. W każdym przypadku, strona pozwana wniosła o zasądzenie od powodów na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację powodowie wnieśli o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od strony pozwanej na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje

Apelacja wywiedziona przez stronę pozwaną okazała się uzasadniona w części.

Na wstępie wskazać należy, że Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy, ujęte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, jako że znajdowały one oparcie w zebranym w niniejszym postępowaniu materiale dowodowym i nie wymagały uzupełnienia w postępowaniu apelacyjnym, zatem ich powtarzanie nie było konieczne (art. 387 § 2 1 pkt 1 k.p.c.).

Sąd Odwoławczy w pełni podziela ocenę dowodów przeprowadzoną przez Sąd Okręgowy. Sąd I instancji trafnie uznał za wystarczającą podstawę ustaleń dowody z dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz dowód z przesłuchania powodów, zaś dokonana przez ten Sąd ocena ich wiarygodności i mocy dowodowej nie wykracza poza granice swobodnej oceny dowodów zakreślone w art. 233 § 1 k.p.c. Podniesione w apelacji zarzuty naruszenia tego przepisu sprowadzają się w istocie do polemiki z ustaleniami faktycznymi Sądu I instancji oraz do przedstawienia własnej, odmiennej od sądowej, wersji przebiegu zdarzeń, bez wskazania konkretnych uchybień w sposobie oceny poszczególnych dowodów. Skarżący nie wykazał, aby Sąd Okręgowy uchybił regułom logiki, doświadczenia życiowego lub zasadom prawidłowego wnioskowania. Z tego względu zarzuty procesowe dotyczące oceny dowodów należało uznać za bezzasadne.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika takie rozumowanie Sądu Okręgowego, które ignorowałoby zasady logiki, doświadczenia życiowego, czy też prowadziłoby do wniosków niewynikających z powyższego materiału. Rozważania te były poparte trafną oceną dowodów, prowadzącą do ustalenia prawidłowej i niebudzącej wątpliwości podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Sąd I instancji prawidłowo dokonał oceny materiału dowodowego, w szczególności w zakresie uznania zeznań powodów za wiarygodne. Zeznania te korespondowały bowiem z dokumentami zgromadzonymi w rozpoznawanej sprawie.

Niezasadny był również zarzut naruszenia art. 25 § 2 k.p.c. w zw. z art. 19 § 1 k.p.c. w zw. z art. 21 k.p.c. Niewątpliwie, z uwagi na konstrukcję pozwu, w sprawie mamy do czynienia z kumulacją roszczeń (roszczenia o zapłatę oraz roszczenia o ustalenie), co uzasadnia odwołanie się do dyspozycji art. 21 k.p.c. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęło się, że w sytuacji, gdy powód dochodzi pozwem kilku roszczeń, zlicza się ich wartość. Co do zasady przepis ten ma zastosowanie we wszystkich sprawach o charakterze majątkowym i stosuje się go odpowiednio także w postępowaniu kasacyjnym. Nie odnosi się on do żądań ewentualnych i alternatywnych (post. SN z 11 lutego 2015 r., I CZ 123/14, Legalis nr 1200711). Także w doktrynie podnosi się, że obliczając wartość przedmiotu sporu, należy stosować zasadę kumulacji przedmiotowej roszczeń, zgodnie z którą w sytuacji gdy powód dochodzi kilku roszczeń przeciwko temu samemu pozwanemu bądź odrębnych roszczeń przeciwko każdemu z kilku pozwanych (współuczestnictwo procesowe po stronie biernej), zlicza się wartość tych roszczeń (E. Stefańska [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-477(16), wyd. IV, red. M. Manowska, Warszawa 2021, art. 21.).

Brak jest wobec powyższego podstaw by przyjąć, że w sprawie, w której powodowie występują z więcej niż jednym roszczeniem, wartość przedmiotu sporu jest determinowana wyłącznie przez roszczenie o zapłatę.

Wobec tego podnoszone w powyższym zakresie zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zasługują na uwzględnienie.

Za chybiony uznać należy także zarzut naruszenia art. 228 § 2 k.p.c. Podkreślić trzeba, że brak podstaw do ustalenia, że sądowi pierwszej instancji z urzędu było wiadome, że doszło do uwolnienia kursu waluty CHF przez Szwajcarski Bank Centralny decyzją z dnia 15 stycznia 2015 r., co miało skutkować jednorazowym nagłym umocnieniem się waluty CHF. Sąd Okręgowy nie zakomunikował bowiem stronom, że taka okoliczność jest mu znana z urzędu. W tym stanie rzeczy można byłoby jedynie zarzucać, że jest to fakt, o którym informacja jest powszechnie dostępna i tym samym nie wymagał on dowodu. Zaznaczyć jednak trzeba, że nawet ustalenie tego faktu nie wpływa na ocenę prawidłowości wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, albowiem dla oceny abuzywności spornych postanowień umownych bez znaczenia pozostaje okoliczność, z jakich przyczyn doszło do zmiany kursu franka szwajcarskiego w stosunku do złotego już po zawarciu przez strony umowy pożyczki.

Sąd Apelacyjny zgadza się z Sądem Okręgowym, który ocenił jako wiarygodne zeznania powodów, w całości pokrywające się ze złożonymi w sprawie dokumentami. Sąd potraktował je jako istotne przy ustalaniu, że (i) poszczególne zapisy umowy kredytowej nie były indywidualnie z powodami uzgadniane, (ii) powodowie nie otrzymali jasnej i klarownej informacji dotyczącej wysokości przyszłych rat kapitałowo-odsetkowych oraz (iii) nie zostali należycie poinformowani o ryzyku walutowym związanym z zawarciem umowy kredytu waloryzowanego walutą CHF, a więc z tego względu nie można uznać, aby doszło w tym zakresie do nieuzasadnionego dokonania ustaleń w przedmiocie faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o twierdzenia powodów.

Sąd Odwoławczy w całości podziela stanowisko Sądu I instancji, co do nieważności umowy zawartej pomiędzy stronami, z uwagi na abuzywność klauzuli dotyczących waloryzacji do franka szwajcarskiego. Podnoszone w tej kwestii zarzuty apelacji nie zasługiwały na uwzględnienie i nie mogły skutkować zmianą rozstrzygnięcia. Stanowisko, zgodnie z którym abuzywność klauzul waloryzacyjnych skutkuje nieważnością umowy jest już ugruntowane w orzecznictwie i przyjmowane w wielu orzeczeniach, natomiast apelująca podnosi te same zarzuty, które już wielokrotnie w licznych orzeczeniach były omawiane. Sąd Apelacyjny nie widzi przy tym potrzeby ponownego przytaczania argumentacji wyrażonej przez Sąd I instancji (art. 387 § 2 1 pkt 2 k.p.c.).

Nie ulega wątpliwości, że treść spornej umowy kredytu mieści się w konstrukcji ogólnej umowy kredytu bankowego i stanowi jej możliwy wariant (art. 353 1 k.c. w związku z art. 69 Prawa bankowego). Zawiera wszystkie elementy przedmiotowo istotne (essentialia negotii), o których mowa w art. 69 ust. 1 Prawa bankowego. Wprawdzie regulacje związane z udzielaniem kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej zostały wprowadzone poprzez dodanie art. 69 ust 2 pkt 4 a i ust 3 ustawy Prawo bankowe 26 sierpnia 2011 r., jednak już uprzednio w judykaturze wyrażane było jednolite stanowisko aprobujące zaciąganie zobowiązań kredytowych w walucie obcej z zastrzeżeniem, że wypłata i spłata kredytu będzie dokonywana w walucie krajowej (tak wyrok SN z 30.10.2020 roku II CSK 805/18). Ocenie w niniejszej sprawie podlega jednak nie sama dopuszczalność konstrukcji kredytu waloryzowanego, lecz konkretne postanowienia umowy łączącej strony oraz sposób ich wprowadzenia do stosunku obligacyjnego.

Ustosunkowując się do zarzutów materialnoprawnych apelacji strony pozwanej, które zmierzały do zakwestionowania oceny Sądu Okręgowego, że umowa wiążąca strony zawierała klauzule, które należało uznać za abuzywne, to nie zasługiwały one na uwzględnienie i nie mogły skutkować zmianą rozstrzygnięcia.

Zasadnie Sąd Okręgowy uznał, że zakwestionowane postanowienia umowy spełniają wszystkie przesłanki uznania ich za niedozwolone w rozumieniu art. 385 1 k.c. Zostały one zawarte w umowie z konsumentami, nie były indywidualnie uzgodnione, kształtują prawa i obowiązki kredytobiorców w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco naruszają ich interesy. Z kolei przesłanki wyłączające kontrolę abuzywności nie zachodzą. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało indywidualnie uzgodnione z konsumentem, spoczywa na przedsiębiorcy (art. 385 1 § 4 k.c.). Pozwany bank nie wykazał, aby treść klauzul odsyłających do tabel kursowych była przedmiotem jakichkolwiek realnych negocjacji z powodami. Przedłożona mu umowa stanowiła standardowy wzorzec, który nie dopuszczał modyfikacji przez klientów.

Sąd Apelacyjny aprobuje utrwalone już stanowisko, zgodnie z którym klauzule kształtujące mechanizm przeliczeniowy w kredytach denominowanych lub indeksowanych do waluty obcej określają główne świadczenia stron, gdyż bezpośrednio wpływają na wysokość kwoty oddanej do dyspozycji kredytobiorcy oraz wysokość świadczeń zwrotnych (por. m.in. wyroki SN z 4.04.2019 r., III CSK 159/17, z 9.05.2019 r., I CSK 242/18, z 11.12.2019 r., V CSK 382/18, z 21.06.2021 r., I CSKP 55/21 oraz z 3.02.2022 r., II CSKP 459/22). Wymaga to, aby klauzule te były sformułowane w sposób jednoznaczny i poddawały się obiektywnej weryfikacji. Warunku tego sporna umowa nie spełnia. Zasady ustalania kursów kupna i sprzedaży CHF odsyłały do wewnętrznej tabeli banku, nie wskazując żadnych obiektywnych kryteriów jej tworzenia, zakresu możliwego spreadu ani relacji do kursów rynkowych. W efekcie Bank uzyskał uprawnienie do jednostronnego i arbitralnego określania wysokości świadczeń stron, co w sposób oczywisty narusza równowagę kontraktową i interesy konsumenta.

Za trafne należy również uznać stanowisko Sądu Okręgowego, że pozwany bank nie wykonał należycie ciążących na nim obowiązków informacyjnych w zakresie ryzyka kursowego. Wprowadzenie do wieloletniej umowy kredytowej mechanizmu, który może skutkować znaczącym wzrostem wysokości rat oraz kapitału pozostającego do spłaty, wymaga szczególnie starannego, jasnego i zrozumiałego przedstawienia konsumentowi istoty i możliwych konsekwencji ekonomicznych tego ryzyka. Obowiązku takiego bank w niniejszej sprawie nie dopełnił – powodowie nie zostali wprost poinformowani o możliwości wielokrotnego wzrostu salda zadłużenia mimo regularnych spłat. Powoduje to nierówność informacyjną stron i potwierdza ocenę, że zakwestionowane postanowienia są sprzeczne z dobrymi obyczajami.

Oceny abuzywności dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy (uchwała SN (7) z 20.06.2018 r., III CZP 29/17). Stwierdzenie, że określone postanowienia mają charakter nieuczciwy, skutkuje ich bezskutecznością wobec konsumenta ex tunc, zgodnie z art. 385 1 § 1 k.c. oraz art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13/EWG. Oznacza to, że klauzule te nie wiążą powodów, tak jakby nigdy nie zostały włączone do umowy, zaś dalszemu obowiązywaniu stosunku prawnego sprzeciwia się brak możliwości ustalenia w ich miejsce obiektywnego mechanizmu przeliczeniowego.

Sąd Apelacyjny podziela utrwalony już w orzecznictwie pogląd, że w razie wyeliminowania klauzul odsyłających do tabel kursowych, przy jednoczesnym pozostawieniu pozostałych postanowień, nie jest możliwe ustalenie wysokości świadczeń stron w sposób zgodny z naturą umowy kredytu waloryzowanego (art. 353 1 k.c.). Zastąpienie abuzywnych postanowień innymi, opartymi np. na średnim kursie NBP lub na art. 358 § 2 k.c., jest niedopuszczalne zarówno na gruncie prawa krajowego, jak i w świetle wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (por. wyrok SN z 27.11.2019 r., II CSK 483/18; wyrok SN z 27.07.2021 r., V CSKP 49/21 oraz wyroki TSUE m.in. w sprawach C-212/20 i C-19/20). Trybunał jednoznacznie wskazał, że sąd krajowy nie może modyfikować treści nieuczciwego warunku w celu „uratowania” umowy, gdyż niweczyłoby to odstraszający skutek dyrektywy 93/13 wobec przedsiębiorców.

W realiach niniejszej sprawy eliminacja mechanizmu waloryzacji powoduje, że nie da się utrzymać umowy w mocy nawet przy zastosowaniu przepisów dyspozytywnych. Kwota kredytu pozostaje nominalnie wyrażona w złotych, natomiast umowa została skonstruowana jako kredyt waloryzowany do CHF, oprocentowany według stawki LIBOR powiązanej z walutą obcą. Utrzymanie oprocentowania opartego na LIBOR przy jednoczesnym wyeliminowaniu ryzyka kursowego prowadziłoby do przekształcenia umowy w kredyt złotowy o preferencyjnym, nieuzasadnionym ekonomicznie oprocentowaniu, sprzecznym z naturą danego typu stosunku prawnego. Z tych względów zasadnie Sąd Okręgowy przyjął, że po usunięciu abuzywnych klauzul umowa jako całość jest nieważna.

Nieważność umowy kredytu skutkuje koniecznością rozliczenia świadczeń spełnionych przez strony w wykonaniu nieważnego stosunku prawnego. Skoro bowiem umowa nie wywołuje skutków prawnych od chwili jej zawarcia, to zarówno świadczenia kredytobiorcy, jak i świadczenia banku zostały spełnione bez podstawy prawnej i podlegają rozliczeniu w oparciu o przepisy art. 405 i art. 410 § 1 k.c.

W świetle art. 410 § 1 k.c. nienależne świadczenie nie stanowi odrębnej konstrukcji prawnej, lecz jest szczególnym przypadkiem bezpodstawnego wzbogacenia, gdzie wzbogacenie uzyskiwane jest na drodze świadczenia zubożonego. O ile do bezpodstawnego wzbogacenia może dojść na skutek różnego rodzaju zdarzeń, zależnych bądź niezależnych od woli zubożonego, tak w przypadku świadczenia nienależnego źródłem wzbogacenia może być jedynie świadczenie.

Do głównych znamion ich obu należy wzbogacenie jednej strony i zubożenie drugiej, czyli przesunięcie wartości z majątku jednej osoby do majątku drugiej.

Zubożenie i wzbogacenie łączy koincydencja (wspólna przyczyna), a nie związek przyczynowo- skutkowy pomiędzy nimi, ponieważ wzbogacenie nie jest przyczyną zubożenia, które nie jest jego skutkiem, co powoduje, że jeśli nie istnieje wzbogacenie „kosztem innej osoby” nie może dojść do zubożenia drugiej.

Przy świadczeniu nienależnym zubożonym ma być ten kto świadczy ( solvens), a bezpodstawnie wzbogaconym – odbiorca tego świadczenia ( accipiens).

Sąd Apelacyjny, w składzie rozpoznającym sprawę, opowiada się za stanowiskiem doktryny i judykatury zgodnie z którym z samego faktu, iż „coś świadczono” nie można przyjąć a priori, że po stronie odbiorcy nastąpiło wzbogacenie, które ten ma obowiązek zwrócić, przez co trudno zaakceptować, aby świadczący (wierzyciel) nie musiał wykazywać ani wartości swojego zubożenia, ani wartości wzbogacenia dłużnika, szczególnie gdy świadcząc zwraca to, co od niego otrzymał, a przecież zwrotowi podlega świadczenie w takim zakresie w jakim wzbogaca accipiensa (odbiorcę) i zubaża solvensa (świadczącego). Sąd Najwyższy w wyroku z 24 czerwca 2021. (II CSKP 88/21) również przyjął, że skoro przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się w szczególności do nienależnego świadczenia, przy dochodzeniu jego zwrotu spełnione muszą być wszelkie przesłanki w tym wzbogacenie i zubożenie (por. wyrok TSUE z 31 marca 2022 r., C-472/20 punkt 58).

Po przekazaniu przez bank środków finansowych w oparciu o nieważną umowę kredytu, wzbogaconym był kredytobiorca. W czasie gdy spłacał dług do wysokości otrzymanego kapitału -mimo braku zobowiązania- trudno mówić o jego zubożeniu, w rozumieniu pomniejszenia własnego majątku, skoro zwracał środki finansowe o które wcześniej został wzbogacony. Zubożenie polega przecież na uszczerbku majątkowym jednej strony, a wzbogacenie na powiększeniu majątku drugiej kosztem pierwszej, przez co roszczenie zubożonego przeciwko wzbogaconemu ma za zadanie przywrócenie zachwianej równowagi majątkowej.

Kredytobiorca świadcząc na rzecz banku wskazywał jako tytuł spłatę kredytu, bowiem działał w zamiarze wykonania (umorzenia) zobowiązania. Trudno nie uwzględnić już dokonanych spłat i nie zaliczyć ich na poczet zwrotu tego co świadczył bank, nawet jeśli w chwili świadczenia wierzytelność banku nie była jeszcze wymagalna, którą cechuje to, że dłużnik nie musi jeszcze świadczyć, ale już jest zobowiązany.

A zatem, zdaniem Sądu Apelacyjnego, konieczne jest dokonanie rozliczenia, które polega na zestawieniu świadczeń spełnionych przez obie strony oraz ustaleniu, czy i w jakim zakresie po stronie jednej z nich utrzymuje się ostatecznie wzbogacenie kosztem drugiej strony. Badaniu podlega zatem końcowy rezultat ekonomiczny nieważnego stosunku prawnego, przy czym zasądzeniu może podlegać jedynie ta część świadczeń, która – po uwzględnieniu świadczenia strony przeciwnej – pozostaje faktycznym i ostatecznym przysporzeniem bez podstawy prawnej.

W realiach niniejszej sprawy bezsporne pozostawało, że pozwany bank oddał do dyspozycji powodów kapitał kredytu w wysokości 300 000 zł. Bezsporne było również, że powodowie, wykonując nieważną umowę, w okresie od dnia uruchomienia kredytu do 14 września 2011 r. powodowie uiścili na rzecz strony pozwanej kwotę 51 473,50 zł a w okresie od 14 października 2011 r. do 14 października 2022 r. kwotę 58 764,52 CHF z tytułu spłaty kredytu. Mając na uwadze obowiązujący w dacie dokonywania poszczególnych wpłat rat kapitałowo – odsetkowych spłat średni kurs NBP franka szwajcarskiego, nie sposób stwierdzić, aby po stronie pozwanego banku utrzymywało się jakiekolwiek nienależne przysporzenie kosztem powodów, bowiem nie została przekroczona kwota 300 000 zł, jaka strona pozwana wypłaciła powodom.

W konsekwencji brak jest podstaw do zasądzenia na rzecz powodów jakiejkolwiek kwoty tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, skoro suma świadczeń przez nich spełnionych nie przewyższa kwoty kapitału kredytu wypłaconego przez bank. W takim stanie rzeczy roszczenie o zapłatę nie znajduje oparcia w przepisach art. 405 k.c. oraz art. 410 § 1 k.c. i podlega oddaleniu w całości.

Takie ujęcie rozliczeń powoduje, że zbędne jest odwoływanie się do dodatkowych konstrukcji prawnych, w szczególności do ocenienia skuteczności zgłoszonego przez stronę pozwaną zarzutu zatrzymania, gdyż ekwiwalentność świadczeń stron oraz wynikające z niej ewentualne przysporzenie znajduje bezpośredni wyraz w dokonanym rozliczeniu nieważnego stosunku prawnego.

Wobec przyjętej przez Sąd Apelacyjny koncepcji rozstrzygnięcia, skutkującej oddaleniem powództwa o zapłatę w całości, kwestie dotyczące daty wymagalności świadczenia, zasad naliczania odsetek za opóźnienie (art. 481 k.p.c.) i sformułowanych na ich podstawie zarzutów apelacyjnych, stały się bezprzedmiotowe.

W świetle powyższych okoliczności Sąd Apelacyjny, po myśli art. 386 § 1 k.p.c., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w punkcie II w sposób opisany w punkcie 1 sentencji.

W pozostałym zakresie apelacja strony pozwanej okazała się bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu, o czym na podstawie art. 385 k.p.c., orzeczono w punkcie 2 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania apelacyjnego w punkcie 3 orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. zdanie drugie, mając na uwadze, że co do zasady powodowie wygrali postepowanie, a oddalenie żądania o zapłatę było wynikiem koncepcji prawnej przyjętej przez Sąd Apelacyjny. Na koszty te złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika powodów w kwocie 8 100 zł, wynikającej z § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego od dnia uprawomocnienia się niniejszego punktu do dnia zapłaty (art. 98 § 1 1 k.p.c.).

Jolanta Solarz

ZARZĄDZENIE

1. (...);

2. (...);

3. (...).

Potrzebujesz pomocy prawnej w podobnej sprawie?
Znajomość orzecznictwa to jedno — zastosowanie go w Twojej sprawie to drugie. Znajdź na Prawnet zweryfikowanego prawnika od takich spraw.
Znajdź prawnika

Tekst pochodzi z publicznego rejestru SAOS (saos.org.pl). Prawnet nie jest wydawcą tego orzeczenia. Analiza AI i streszczenie AI są materiałem pomocniczym — zweryfikuj je z treścią orzeczenia przed powołaniem.