Treść orzeczenia
Sygn. akt V CZ 93/12
Postanowienie
Dnia 15 marca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Katarzyna Tyczka-Rote (przewodniczący)
SSN Marta Romańska (sprawozdawca)
SSN Hubert Wrzeszcz
w sprawie z wniosku A. P. przy uczestnictwie A.S. o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 marca 2013 r., zażalenia uczestnika postępowania na postanowienie Sądu Okręgowego w C. z dnia 29 marca 2012 r., oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 29 marca 2012 r. Sąd Okręgowy w C. odrzucił zażalenie A. S. s. Z. od postanowienia tego Sądu z 1 marca 2012 r., którym oddalono jego zażalenie od postanowienia Sądu Rejonowego w C. o odmowie dopuszczenia żalącego się do dalszego udziału w sprawie z wniosku A. P. z udziałem A. S. o stwierdzenie nabycia spadku. Sąd Okręgowy wskazał, że zaskarżone postanowienie nie należy do katalogu postanowień sądu drugiej instancji kończących postępowanie, a poza tym wydane zostało w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji. Nie przysługuje na nie zatem zażalenie do Sądu Najwyższego.
W zażaleniu na postanowienie z 29 marca 2012 r. A. S. s. Z. zarzucił, że zapadło ono z naruszeniem przepisów art. 3941
§ 2 i 3, art. 397 § 2 k.p.c. poprzez błędną wykładnię oraz art. 3986
§ 2 k.p.c. przez błędne zastosowanie. Skarżący utrzymywał nadto, że odrzucenie jego zażalenia skutkuje naruszeniem przepisów art. 32 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 1, art. 78 i 176 Konstytucji oraz art. 2, 21 ust. 1, art. 45, art. 64, art. 183 ust. 1 Konstytucji oraz Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym w szczególności art. 8 tej Konwencji.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika względnie o uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zażalenie jest wniesione na podstawie art. 3941 k.p.c. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym do 2 maja 2012 r. w § 1 stanowił, że zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia i na postanowienie co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Według § 2 powołanego artykułu, w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna, zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 3981 k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji.
Treść powołanych przepisów oraz ich umiejscowienie w kodeksie postępowania cywilnego wskazuje na zamiar ustawodawcy umożliwienia stronie zwrócenia się do Sądu Najwyższego poprzez zażalenie o zbadanie prawidłowości konkretnych rozstrzygnięć sądu drugiej instancji, zapadłych w procesie, jako postępowaniu rozpoznawczym (część pierwsza, księga pierwsza, tytuł VI, dział V, rozdział 2). Zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. przepisy o procesie stosuje się odpowiednio do innych rodzajów postępowań unormowanych w kodeksie, chyba, że przepisy szczególne stanowią inaczej.
W rozpoznawanej sprawie zażalenie nie zostało złożone na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz na postanowienia sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie lecz na postanowienie sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia. Rozstrzygnięcie sądu pierwszej instancji, w którym skarżący upatruje naruszenia swoich praw podlegało już kontroli instancyjnej, a postępowanie cywilne – niezależnie już nawet od tego, z którymi rodzajami orzeczeń należy w nim wiązać wymóg zapewnienia dostępności kontroli instancyjnej - nie jest postępowaniem trójinstancyjnym lecz dwuinstancyjnym.
Trafnie zatem Sąd Okręgowy odrzucił zażalenie skarżącego od postanowienia tego Sądu z 1 marca 2012 r.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 w zw. z art.
3941
§ 3 k.p.c. orzekł, jak w sentencji.