Treść orzeczenia
Sygn. akt V CZ 50/10
Postanowienie
Dnia 23 marca 2011 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jan Górowski
SSN Hubert Wrzeszcz
w sprawie z powództwa P. S. i D. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2011 r., zażaleń powódki D. P. i pozwanego Skarbu Państwa na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 22 grudnia 2009 r., uchyla zaskarżone orzeczenie o kosztach zamieszczone w punkcie czwartym i piątym wyroku i sprawę w tym zakresie przekazuje Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 grudnia 2009 r. Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację pozwanego Skarbu Państwa – Ministra Skarbu Państwa, zasądzając (w punkcie czwartym wyroku) na jego rzecz od powodów P. S. i D. P. kwotę 10800, zł tytułem kosztów postępowania apelacyjnego, a ponadto zasądził (w punkcie piątym wyroku) od powodów na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 5400, zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego (art. 98 § 1 i 3 k.p.c.).
Powyższe orzeczenia o kosztach procesu zaskarżyła zażaleniem Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, domagając się ich uchylenia i przekazania sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania.
Skarżąca powołała się na naruszenie art. 105 § 1 k.p.c. przez nieokreślenie wysokości obciążenia kosztami każdego z powodów.
Zażalenie na koszty procesu złożyła powódka D. P. zarzucając, iż ujawniona sytuacja materialna i życiowa uzasadniała nieobciążanie jej tymi kosztami na podstawie art. 102 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Uzasadnione jest zażalenie Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.
Powodowie bezspornie dochodzili od strony pozwanej odrębnych roszczeń o różnej wysokości; powód domagał się zasądzenia kwoty 1.774.510, zł, a powódka - kwoty 262.000 zł. Jako przegrywający spór w instancji apelacyjnej zobowiązani byli – na ogólnych zasadach - do zwrotu kosztów procesu stronie wygrywającej (art. 98 § 1 i 3 k.p.c), ale tylko według reguł określonych w art. 105 § 1 k.p.c. Ich odpowiedzialność z tego tytułu nie była „bezudziałowa” lub solidarna, dlatego należało ją jednoznacznie zidentyfikować. Zasadą jest, że współuczestnicy zwracają przeciwnikowi koszty w częściach równych, ale zasada ta może zostać skorygowana przy istnieniu znacznych różnic w udziale w sprawie poszczególnych uczestników. W rozpoznawanej sprawie została zwrócona uwaga na wyraźnie różny rozmiar roszczeń każdego z powodów.
Pominięcie przy orzekaniu o kosztach procesu reguł określonych w art. 105 § 1 k.p.c uzasadnia uchylenie zaskarżonych orzeczeń i przekazanie sprawy w oznaczonym zakresie do ponownego rozpoznania (art. 39815 § 1 k.p.c. w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. i art. 108 § 2 k.p.c.).
W związku z zażaleniem powódki zachodzi natomiast potrzeba ustosunkowania się do jej zarzutu w przedmiocie istnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności przewidzianych w art. 102 k.p.c. (por. dokumenty –
k. 1324-1330).