Treść orzeczenia
Sygn. akt V CZ 32/13
Postanowienie
Dnia 28 sierpnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący,
sprawozdawca)
SSN Jan Górowski
SSN Antoni Górski
w sprawie z powództwa G. L. przeciwko W. M. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 sierpnia 2013 r., zażalenia pozwanej na postanowienie o kosztach, zawarte w pkt 2 wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 4 kwietnia 2012 r., uchyla zaskarżone postanowienie i przekazuje sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w C., pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r., zawartym w punkcie drugim wyroku, Sąd Okręgowy w C. zasądził od powódki G. L. na rzecz pozwanej W. M. 9830 zł tytułem zwrotu kosztów procesu za pierwszą i drugą instancję. W lakonicznym uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano jedynie, że koszty uzasadnia art. 98 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c.
Postanowienie to zaskarżyła zażaleniem pozwana, zarzucając naruszenie art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez jedynie częściowe zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu, pomimo oddalenia powództwa w całości. Skarżąca wnosiła o zmianę postanowienia poprzez zasądzenie na jej rzecz dalszej kwoty 1924 zł., ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania, z uwzględnieniem kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że w toku postępowania poniosła wydatki w łącznej kwocie 11 724 zł, zaś Sąd Okręgowy postanowieniem o kosztach procesu za obie instancje zasądził od powódki na jej rzecz jedynie 9 830 zł.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
W myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu, wyrażonej w art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Prawidłowe rozstrzygnięcie w tym zakresie wymaga ustalenia wszystkich kosztów procesu, w tym kosztów sądowych (opłat i wydatków) oraz wynagrodzenia pełnomocnika. Zasada odpowiedzialności za wynik odnosi się do całego procesu, składającego się z dwuetapowego postępowania nakazowego oraz postępowania apelacyjnego, a zatem wszystkie koszty procesu we wszystkich wskazanych etapach powinny zostać szczegółowo wyliczone. Postanowienie o kosztach procesu, do którego - zgodnie z art. 361 k.p.c. - stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c., powinno zawierać szczegółowe wyliczenie kosztów, przytoczenie przepisów prawa stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia, a także wyjaśnienie, dlaczego w konkretnej sytuacji prawnej mają one zastosowanie. Nie jest rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie motywów, jakimi kierował się sąd orzekając o kosztach procesu, niezbędnych do oceny zasadności zażalenia. Brak dokładnego wskazania i wyliczenia kosztów procesu, a także brak przedstawienia wyczerpującej podstawy prawnej, oznacza, że uzasadnienie nie odpowiada wymogom art. 328 § 2 k.p.c. Przytoczenie numeru przepisu nie zastępuje argumentacji prawnej, uzasadnienie nie zawiera też wskazania szczegółowych kwot poniesionych przez strony w poszczególnych etapach procesu. Uniemożliwia to dokonanie oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, zwłaszcza, że zgodnie z art. 3941 § 1 pkt 2 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 3 maja 2012 r., przedmiotem zażalenia do Sądu Najwyższego mogły być jedynie te koszty procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Sąd pierwszej instancji orzekał w przedmiocie części kosztów procesu, zbiorcze zaś ujęcie przez Sąd Okręgowy kosztów procesu za obie instancje uniemożliwia w istocie ocenę zakresu przedmiotu zaskarżenia.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. Orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego pozostawione zostało końcowemu rozstrzygnięciu na podstawie art. 108 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 3941 § 3 i art. 39821 k.p.c.