Treść orzeczenia
Sygn. akt V CZ 115/11
Postanowienie
Dnia 23 lutego 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)
SSN Jan Górowski
SSN Anna Kozłowska (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa A. M., W. M. i M. M. przeciwko Gminie Miasta T. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lutego 2012 r., zażalenia strony pozwanej na orzeczenie o kosztach, zawarte w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 31 maja 2011 r., oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem 31 maja 2011 r. Sąd Okręgowy, na skutek apelacji pozwanej, zmienił wyrok Sądu Rejonowego z dnia 5 maja 2010 r. w części uwzględniającej powództwo w ten sposób, że powództwo oddalił oraz orzekł o kosztach procesu i kosztach sądowych. W punkcie trzecim wyroku, rozstrzygając o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd Okręgowy odstąpił od obciążania powodów tymi kosztami. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy powołując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 102 k.p.c. wskazał na szczególne okoliczności sprawy, w toku postępowania zostało bowiem udowodnione bezprawne działanie pozwanej.
W zażaleniu na postanowienie rozstrzygające o kosztach postępowania apelacyjnego, pozwana, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. oraz art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy w zakresie kwoty 3413 zł, obejmującej należne jej koszty, do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji. Domagała się nadto zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zażalenie jest nieuzasadnione.
Zgodnie z art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Powołany przepis urzeczywistnia zasadę słuszności, aczkolwiek jednocześnie stanowi odstępstwo od zasady odpowiedzialności za wynik procesu (art. 98 § 1 k.p.c.). Odwołanie się przez ustawodawcę, do pojęcia „wypadków szczególnie uzasadnionych” daje sądowi prawo oceny, czy ma do czynienia z sytuacją uzasadniającą odstępstwo do tej zasady. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zwraca się uwagę, że stosując art. 102 k.p.c. sąd powinien przede wszystkim kierować się własnym poczuciem sprawiedliwości (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2010 r., II CZ 87/09, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca 2009 r., II CZ 52/10, niepubl.), a kontrola sprawowana przez Sąd Najwyższy powinna być ograniczona do zwalczania orzeczeń dotkniętych poważnym błędem (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2010 r., II CZ 80/10, niepubl.).
W judykaturze przyjmuje się, że podstawę do zastosowania art. 102 k.p.c. stanowią zarówno okoliczności związane z przebiegiem postępowania, jak i leżące poza procesem, związane z sytuacją życiową i stanem majątkowym stron, przy czym wszystkie te okoliczności powinny być ocenione z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2011 r. V CZ 102/10; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2011 r. LEX nr 1101325).
Rozstrzygając zaskarżonym postanowieniem o kosztach postępowania apelacyjnego, Sąd Odwoławczy wskazał, iż odstąpił od zasady rozstrzygania o tych kosztach zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu z uwagi na okoliczności sprawy, to jest udowodnione bezprawne zachowanie skarżącej, będące źródłem szkody powodów. W zażaleniu nie podjęto próby zakwestionowania tej argumentacji. W sytuacji przeto kiedy podmiot prawa publicznego dopuszcza się deliktu, który dla obywatela jest źródłem szkody, a do zasądzenia odszkodowania nie dochodzi jedynie z powodu niewykazania wysokości tej szkody, nieobciążenie strony przegrywającej kosztami procesu, nie może być poczytane za nieprawidłowe.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c. oddalił zażalenie.