Treść orzeczenia
Sygn. akt V CZ 1/12
Postanowienie
Dnia 27 kwietnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Iwona Koper (przewodniczący)
SSN Teresa Bielska-Sobkowicz
SSN Józef Frąckowiak (sprawozdawca)
w sprawie z powództwa Skarbu Państwa - Ministra Skarbu Państwa przeciwko E. S. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 kwietnia 2012 r., zażalenia pozwanej na postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania zawarte w punktach II i III wyroku Sądu Okręgowego Sądu Gospodarczego z dnia 28 października 2011 r.,
I. zmienia zaskarżone postanowienie zawarte w pkt. II wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 października 2011 r., w ten sposób, że nie obciąża strony pozwanej kosztami zastępstwa procesowego za II instancję,
II. odrzuca zażalenie w pozostałej części.
Uzasadnienie
W zaskarżonym postanowieniu, zawartym w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 28 października 2011 r., Sąd ten orzekł o kosztach postępowania, na podstawie art. 98 k.p.c. W zażaleniu skarżąca zarzuciła naruszenia art. 102 k.p.c., którego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie było, jej zdaniem, w zupełności uzasadnione.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Trafnie skarżąca wskazała, że w rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wypadkiem szczególnie uzasadnionym, w rozumieniu art. 102 k.p.c., czego nie wziął pod uwagę Sąd Okręgowy. Skarżąca, pozwana w sprawie, znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji materialnej, która wiąże się także ze złym stanem jej zdrowia. Od 2007 r. przebywa na emeryturze, która aktualnie wynosi 1 494,64 zł. Nie posiada żadnych innych źródeł dochodu. Udokumentowane ciężkie schorzenia wymagają dodatkowych wydatków na leczenie. Nie bez znaczenia dla uznania sytuacji skarżącej jako szczególnie uzasadniającej zwolnienie jej od kosztów jest także to, że odpowiada ona za zdarzenie (bycie członkiem zarządu spółki z o.o.), które miało miejsce kilkanaście lat temu, i które zostało różnie ocenione przez orzekające w sprawie Sądy, co do jego wpływu na odpowiedzialność z art. 299 k.s.h. (298 k.h.). W tej sytuacji istnieją wyraźne podstawy, aby nie obciążać ją kosztami postępowania, co przeoczył Sąd Okręgowy, dlatego jego postanowienie należało zmienić.
Natomiast zażalenie w części, w której Sąd orzekł o obowiązku pobrania od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa opłaty podlega odrzuceniu. Zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje tylko co do kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji. Opłaty, z których strona była zwolniona nie są kosztami procesu, skoro zgodnie z art. 98 § 2 k.p.c., do kosztów procesu zalicza się tylko koszty sądowe poniesione przez stronę, a nie wyłożone za nią tymczasowo przez Skarb Państwa.
Mając na uwadze powyższe względy Sąd Najwyższy, na podstawie art.
39815 k.p.c., w związku z art. 3941
§ 1 i 3 k.p.c., orzekł jak w sentencji postanowienia.