Treść orzeczenia
Sygn. akt V CSK 465/09
Postanowienie
Dnia 30 czerwca 2010 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Dariusz Dończyk
SSN Dariusz Zawistowski
w sprawie z wniosku T. J. przy uczestnictwie T. J. i A. C. o wpis prawa użytkowania wieczystego oraz odrębnej własności budynku w księdze wieczystej KA1K/(...)/1, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 czerwca 2010 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania A. C. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV Ca (…), oddala skargę kasacyjną.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia 11 maja 2009 r., po rozpoznaniu skargi na orzeczenie referendarza z dnia 23 października 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżony wpis prawa użytkowania wieczystego oraz odrębnej własności budynku na nieruchomości objętej księgą wieczystą KA1K/(...)/1 na rzecz T. i T. małżonków J. na prawach ustawowej wspólności.
Zaskarżony wpis dokonany został na wniosek T. J. z dnia 10 czerwca 2008 r., a jego podstawą były dokumenty dołączone uprzednio do wniosku nr Dz. Kw (...)/07 przekazanego przez notariusza do Sądu Rejonowego w dniu 16 października 2007 r., który wcześniej został prawomocnie oddalony. W postanowieniu z dnia 29 kwietnia 2008
r. referendarz sądowy oddalając wcześniejszy wniosek stwierdził, że nie zostały uzupełnione jego braki polegające na niedołączeniu oświadczenia T. J. wyrażającego zgodę w trybie art. 37 kro na nabycie przedmiotu umowy do majątku wspólnego przez co czynność ta jest bezskuteczna, oraz na nieprzedłożeniu dokumentacji stwierdzającej istnienie budynku na działce (...)/5. Skarga uczestniczki M. D.-C. na postanowienie referendarza została odrzucona postanowieniem z 2 czerwca 2008 r., zaś zażalenie na to postanowienie zostało prawomocnie oddalone. Termin do wniesienia skargi przez uczestniczkę upłynął 20 maja 2008 r.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 11 maja 2009 r. Sąd Rejonowy wskazał, że objęta aktem notarialnym z dnia 9 października 2007 r. czynność prawna, po uzupełnieniu braków, którymi dotknięty był pierwotny wniosek wywołała zamierzone skutki, a wpis został dokonany prawidłowo.
Apelację od powyższego postanowienia złożył uczestnik A. C., który podniósł, że wpis ten powinien być dokonany zgodnie z wnioskiem notariusza M. G. z dnia 16 października 2007 r. i w związku z tym zarzucił naruszenie art. 6264 w zw. z art. 6262
§ 5 k.p.c. oraz naruszenie art. 6288
§ 1 i 2 k.p.c. poprzez nierozpoznanie jego wniosku o wpis.
Sąd Okręgowy w K. zaskarżonym obecnie postanowieniem oddalił apelację.
Odnosząc się do kwestii nierozpoznania wcześniejszego wniosku uczestnika o wpis stwierdził, że toczące się wcześniej postępowanie o wpis z wniosku zawartego w akcie notarialnym zakończyło się przed wydaniem postanowienia przez referendarza w dniu 29 kwietnia 2008 r. Poprzedzające jego wydanie postępowanie toczyło się – wbrew przekonaniu skarżącego - nie z jego wniosku, lecz zgodnie z § 6 umowy notarialnej z wniosku kupujących i przy udziale małżonków C. Nie podzielił poglądu uczestnika co do wykładni art. 6262
§ 5 k.p.c., zgodnie z którym legitymację do złożenia wniosku o wpis mają osoby w nim wskazane, jednak tylko wówczas, gdy uprzednio nie zachodziła sytuacja sporządzenia aktu notarialnego, albo wtedy, gdy notariusz wbrew ustawowemu obowiązkowi nie zawarł w akcie notarialnym takiego wniosku z braku podstaw do takiego jego rozumienia z uwagi na brzmienie przepisu.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez tego uczestnika skarżący zarzucił:
1/ naruszenie art. 62610 i art. 510 § 1 k.p.c. w zw. z art. 208 § 1 pkt 5 k.p.c. w zw. z art.
13 § 2 k.p.c., mające istotny wpływ na wynika sprawy, polegające na błędnym przyjęciu, iż w postępowaniu wieczystoksięgowym o wpis sąd wzywa do uzupełnia braków wniosku jedynie wnioskodawcę, nie wzywając innych uczestników postępowania, których praw dotyczy wynik postępowania;
2/ naruszenie art. 6264 k.p.c. w zw. z art. 92 § 4 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (t. jedn.: Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158 ze zm.) oraz art. 6262 § 5 k.p.c., mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuznanie za wniosek uczestnika wniosku o wpis w księdze wieczystej zamieszonego przez notariusza w akcie notarialnym, w sytuacji gdy - zgodnie z art. 6264 k.p.c. - przekazanie przez notariusza sądowi wieczystoksięgowemu wypisu aktu notarialnego zawierającego wniosek o dokonanie wpisu do księgi wieczystej uważa się za złożenie wniosku przez uprawnionego, a uprawnionym do złożenia wniosku był wobec brzmienia art. 6262 § 5 również uczestnik A. C.
We wnioskach skargi domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Użyte w art. 3983 pkt 2 k.p.c. określenie „uchybienia, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy” oznacza, że na skutek tych uchybień treść zaskarżonego orzeczenia znacznie odbiega od treści orzeczenia, które powinno w sprawie zapaść. Wnoszący skargę kasacyjną powinien więc wykazać, że następstwa podnoszonych wadliwości postępowania w danej sprawie co najmniej współkształtowały treść zapadłego w niej i z tej przyczyny nieprawidłowego orzeczenia. Chodzi przy tym o takie jedynie uchybienia procesowe, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak takiego wpływu eliminuje podniesiony zarzut z podstawy kasacyjnej naruszenia przepisów postępowania.
Uzasadniając wpływ zarzucanych uchybień na treść zaskarżonego postanowienia skarżący podał, że wobec uznania przez Sąd Okręgowy, że wniosek z dnia 16 październik 2007 r. o dokonanie wpisu nie został przez uczestników należycie uzupełniony doszło do sytuacji, w której umowa notarialna została zawarta 9 listopada 2007 r. zaś wpis praw z tej umowy został dokonany na rzecz kupujących dopiero w dniu 23 października 2008 r., a w międzyczasie 29 stycznia 2008 r. komornik wniósł o wpisanie ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z przedmiotowej nieruchomości przeciwko skarżącemu i wpis taki został dokonany.
Powyższy wywód uzasadniający podstawy wniesionej skargi wskazuje, że skarżący nie kwestionuje zarówno zasadności jak i treści dokonanego wpisu praw na rzecz nabywców z przedmiotowej umowy sprzedaży, a zarzuty skargi wiąże z postępowaniem, zakończonym postanowieniem o oddaleniu wniosku o wpis z dnia 16 października 2007 r. Nie twierdzi też, że popełnione w jego przebiegu uchybienia procesowe mogły mieć wpływ na treść zaskarżonego obecnie postanowienia.
Postanowienie oddalające wcześniejszy wniosek o wpis nie jest jednak przedmiotem zaskarżenia, a jego kontrola nie należy do kognicji Sądu Najwyższego w ramach wniesionej skargi.
W tym stanie rzeczy, pozbawiona uzasadnionych podstaw skarga kasacyjna podlegała oddaleniu zgodnie z art. 39814 k.p.c.