Treść orzeczenia
Sygn. akt V CO 48/09
Postanowienie
Dnia 14 października 2009 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący)
SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa „W.” Spółki z o.o. w W. przeciwko „. Spółce z o.o. w K. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2009 r. skargi „M.” Spółki z o.o. w K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r.,
1. wznawia postępowanie,
2. uchyla postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r., sygn. akt V CZ 27/08,
3. uchyla postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 stycznia 2008 r.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w W. w sprawie z powództwa W. Sp. z o.o. przeciwko „M.” Sp. z o.o. nakazem zapłaty z dnia 25 września 2007 r. wydanym w postępowaniu upominawczym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Od powyższego nakazu zapłaty pozwana, reprezentowana przez radcę prawnego wniosła sprzeciw, doręczając jeden odpis tego sprzeciwu bezpośrednio stronie przeciwnej – pełnomocnikowi powódki, przesyłając jednocześnie do Sądu Okręgowego dowód nadania tego sprzeciwu listem poleconym do pełnomocnika powódki. W sprzeciwie pozwana zaskarżyła powyższy nakaz w całości i wniosła o oddalenie powództwa, a nadto o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.
Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 24 października 2007 r. stwierdził swoją niewłaściwość i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła powódka wnosząc o jego uchylenie i odrzucenie sprzeciwu, zarzucając Sądowi Okręgowemu w W. obrazę przepisu art. 4798a
§ 5 k.p.c.
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 31 stycznia 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił sprzeciw od nakazu zapłaty. W uzasadnieniu wskazał, że bezpośrednie doręczenie odpisu sprzeciwu stronie powodowej pozbawione było doniosłości prawnej, zaś sprzeciw wniesiony bez odpisu dla strony przeciwnej podlega odrzuceniu stosownie do treści art. 4798a § 5 k.p.c. w zw. z art. 4799
§ 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 8 maja 2008 r. oddalił zażalenie pozwanej na powyższe postanowienie w części dotyczącej odrzucenia sprzeciwu od nakazu zapłaty, a w pozostałym zakresie zażalenie odrzucił. W uzasadnieniu podzielił argumentację Sądu Apelacyjnego wskazując, że sprzeciw wniesiony bez odpowiedniego odpisu dla strony przeciwnej podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny (art. 4798a
§ 5 k.p.c. w zw. z art. 4799
§ 2 k.p.c.).
Pozwana spółka wniosła do Sądu Apelacyjnego […] skargę o wznowienie postępowania wnosząc o:
1) wznowienie postępowania zakończonego nakazem zapłaty wydanym w postępowaniu upominawczym z dnia 25 września 2007 r., wydanym przez Sąd Okręgowy w W.;
2) uchylenie przez Sąd Apelacyjny w całości postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 2008 r., V CZ 27/08;
3) uchylenie przez Sąd Apelacyjny w W. w całości postanowienia tegoż Sądu z dnia 31 stycznia 2008 r.;
4) rozpoznanie sprawy wskutek złożenia przez pozwaną sprzeciwu od nakazu zapłaty z dnia 25 września 2007 r., wydanego przez Sąd Okręgowy w W. Skarżąca skargę o wznowienie oparła na podstawie wskazanej w art. 4011 k.p.c.
Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 13 sierpnia 2009 r. przekazał sprawę Sądowi Najwyższemu jako właściwemu do jej rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2009 r., SK 28/08 opublikowanym w Dzienniku Ustaw z dnia 5 maja 2009 r., Nr 67, poz. 571 orzekł, że art. 4798a
§ 5 zdanie drugie ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.), dodany ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 235, poz. 1699), w zakresie, w jakim w postępowaniu w sprawach gospodarczych przewiduje, że sąd odrzuca zawierające braki formalne zarzuty od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym oraz sprzeciw od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, wniesione przez przedsiębiorcę reprezentowanego przez adwokata lub radcę prawnego, bez uprzedniego wezwania do ich uzupełnienia, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3, z art. 45 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 oraz z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Niewątpliwie uznany za niekonstytucyjny przepis art. 4798a § 5 zd. 2 k.p.c. stanowił podstawę prawną w rozumieniu art. 4011 k.p.c. wydania zaskarżonych orzeczeń, a zatem skargę o wznowienie postępowania należało uznać za w pełni uzasadnioną.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 412 § 4 k.p.c. orzekł jak na wstępie