Treść orzeczenia
Sygn. akt SDI 54/15
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 18 grudnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Józef Dołhy
SSN Kazimierz Klugiewicz
Protokolant Anna Kuras
przy udziale Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Naczelnej Rady Adwokackiej w sprawie adwokata S. R. obwinionego z art. 80 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z § 8 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 18 grudnia 2015 r. kasacji, wniesionej przez obrońcę obwinionego od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury z dnia 20 czerwca 2015 r., utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej w […] z dnia 26 listopada 2014 r.
1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej i uniewinnia adwokata S. R. od popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego;
2. kosztami postępowania dyscyplinarnego obciąża organa samorządu adwokackiego, zaś wydatkami postępowania kasacyjnego – Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Orzeczeniem Sądu Dyscyplinarnego Izy Adwokackiej w […] z dnia 26 listopada 2014 r., adwokat S.R. został uznany za winnego tego, że w dniu 31 sierpnia 2011 r. wniósł do Sądu Okręgowego w […] w imieniu R. P. pozew przeciwko Skarbowi Państwa w sytuacji, gdy roszczenie było już przedawnione, co skutkowało oddaleniem powództwa, tj. przewinienia dyscyplinarnego z art. 80 u.p.a. w zw. z § 49 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu, za które – na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 u.p.a. – wymierzono mu karę nagany.
Od tego orzeczenia odwołanie wniósł obwiniony oraz pokrzywdzony – R. P. Adwokat S. R. podniósł zarzut obrazy prawa materialnego – § 8 i § 49 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu w zw. z art. 80 u.p.a. przez niewłaściwą wykładnię i interpretację ww. przepisów oraz wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie od zarzucanego mu czynu. Pokrzywdzony podniósł zarzut mających wpływ na treść orzeczenia błędów w ustaleniach faktycznych oraz zarzut rażącej niewspółmierności kary i wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w zakresie wymiaru kary pieniężnej poprzez jej podwyższenie do wysokości 20- krotności podstawowej składki izbowej.
Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury orzeczeniem z dnia 20 czerwca 2015 r., utrzymał w mocy orzeczenie Sądu pierwszej instancji.
Orzeczenie Sądu ad quem zostało zaskarżone kasacją obrońcy obwinionego, w której podniesiono zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. § 8 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu w zw. z art. 80 u.p.a. przez niewłaściwą wykładnię oraz interpretację wskazanych przepisów, która doprowadziła do uznania obwinionego za winnego przewinienia dyscyplinarnego. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu skarżący wniósł o zmianę orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury i uniewinnienie S. R. od zarzucanego mu czynu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Kasacja jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy zaakcentować, że w świetle opisu czynu istotą przypisanego obwinionemu przewinienia dyscyplinarnego było wniesienie pozwu o przedawnione roszczenie, a nie wadliwość udzielonej porady prawnej, polegającej na niepoinformowaniu pokrzywdzonego o tym, że roszczenie przeciwko Skarbowi Państwa jest przedawnione z uwagi na upływ 3-letniego, a nie 5-letniego terminu przedawnienia. Tylko zatem w odniesieniu do tej czynności procesowej Sąd Najwyższy badał poprawność dokonanej przez sądy orzekające oceny dyscyplinarno-prawnej zachowania obwinionego przez pryzmat norm deontologicznych oraz przepisów prawa powszechnie obowiązujących.
W tym kontekście należy zauważyć, że jak wynika z przepisów Kodeksu cywilnego (art. 117 § 2 k.c., art. 5 k.c.), wytoczenie powództwa o roszczenie przedawnione jest dopuszczalne i może zostać uwzględnione, jeżeli strona pozwana nie podniesie zarzutu przedawnienia albo zrzeknie się tego zarzutu bądź, gdy sąd uzna, że uwzględnienie tego zarzutu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2013 r., sygn. akt SDI 35/12, OSNSD 2013, poz. 52). Prowadzi to do wniosku, że działanie obwinionego, choć nieefektywne, mające znikome szanse powodzenia, stanowiło jednak zachowanie legalne, a zatem nie mogło stanowić podstawy pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej.
Z uwagi na to, że czyn przypisany nie stanowi przewinienia zawodowego, zaś zachowania poprzedzające wniesienie powództwa, gdzie mogła występować naganność postawy obwinionego, nie znalazły się w opisie czynu, należało uchylić oba wydane w sprawie orzeczenia sądów dyscyplinarnych i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. uniewinnić obwinionego od zarzucanego mu czynu.