Treść orzeczenia
Sygn. akt IV KK 153/15
Postanowienie
Dnia 2 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)
SSN Zbigniew Puszkarski
SSA del. do SN Dariusz Czajkowski (sprawozdawca)
Protokolant Danuta Bratkrajc
w sprawie W. R., podejrzanego o czyny z art.191 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. i art. 222 § 1 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 2 czerwca 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść podejrzanego od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 lutego 2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 23 października 2014 r., o ponownym umieszczenie W. R. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. i sprawę przekazuje temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem, Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia 23 października 2014r., sygn. akt […], o ponownym umieszczeniu W. R. w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.
Kasację od tego postanowienia na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 93 k.k. w zw. z art. 94 § 3 k.k., polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia w przedmiocie zarządzenia na podstawie art. 94 § 3 k.k. ponownego umieszczenia W. R. w odpowiednim zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, wydanego bez obligatoryjnego wysłuchania lekarzy psychiatrów i psychologa.
Stawiając powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w K. oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu Rejonowego w J. i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w J. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna.
Sąd Okręgowy zaakceptował bowiem wydanie przez Sąd I instancji postanowienia o ponownym umieszczeniu W. R. w zakładzie psychiatrycznym, bez wcześniejszego obligatoryjnego wysłuchania biegłych lekarzy psychiatrów i psychologa. Przepis art. 93 k.k. ma charakter normy gwarancyjnej, zatem każde umieszczenie sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym musi być poprzedzone spełnieniem ustawowych warunków tej decyzji, stanowiących rękojmię, że nie będzie ona pochopna, a osobie podlegającej przymusowej detencji zapewnione będą wszelkie uprawnienia służące ochronie jej praw. Podnieść należy, że w doktrynie i w orzecznictwie istnieje zgodność poglądów, że ponowne umieszczenie na podstawie art. 94 § 3 k.k. sprawcy czynu zabronionego w zakładzie psychiatrycznym jest w istocie orzekaniem o stosowaniu środka zabezpieczającego, zatem stosuje się do niego wszystkie rygory wynikające z generalnej klauzuli określonej w art. 93 k.k. – w tym dotyczące konieczności wysłuchania przez sąd biegłych psychiatrów i psychologa wydających opinię (vide L. K. Paprzycki -Przedmiot opiniowania psychiatrycznego i psychologicznego w postępowaniu karnym - wybrane zagadnienia. Gdańskie Studia Prawnicze, 2003, z. 2, str. 203 -214; J. Bielasiński, Z problematyki orzekania, wykonania i nadzoru nad przebiegiem wykonywania środka zabezpieczającego z art. 94 § 1 kodeksu karnego. Nowa Kodyfikacja Prawa Karnego, z. 9 z 2001 r., str. 83 – 118; patrz też postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2003 r., sygn. akt II KK 138/03, R - OSNKW 2003, poz. 1460).
W realiach przedmiotowej sprawy, w której ciężar gatunkowy popełnionych przez W. R. nie był na tyle duży, by samoistnie uprawdopodobniał określone w art. 94 § 1 k.k. zagrożenie popełnienia w przyszłości czynu o znacznej społecznej szkodliwości, konieczność wysłuchania biegłych psychiatrów i psychologa przed ponownym umieszczeniem podejrzanego w zakładzie psychiatrycznym jawiła się szczególnie wyraziście. Odstąpienie od tego wymogu w sposób rażący naruszało zatem przepisy wskazane w kasacji Prokuratora Generalnego.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.