descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt IV CZ 84/11

Postanowienie

Dnia 21 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Marta Romańska

SSA Roman Dziczek

Najwyższym do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 11 października 2010 r. Sąd Rejonowy odrzucił sprzeciw pozwanych Włodzimierza S. oraz Andrzeja S. od nakazu zapłaty tego Sądu z dnia 25 czerwca 2010 r.

Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2011 r. Sąd Okręgowy uwzględniając zażalenie Włodzimierza S., uchylił w stosunku do niego postanowienie o odrzuceniu sprzeciwu, zażalenie drugiego z pozwanych na to orzeczenie oddalił oraz odstąpił od obciążenia powódki Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej w G. obowiązkiem zwrotu na rzecz pierwszego z pozwanych kosztów postępowania zażaleniowego, powołując się na zasadę słuszności (art. 102 k.p.c.). Sąd wskazał, że powódka nie powinna ponosić odpowiedzialności za wydanie przez Sąd pierwszej instancji oczywiście wadliwego rozstrzygnięcia.

Postanowienie to w zakresie dotyczącym kosztów postępowania zaskarżył zażaleniem Włodzimierz S., wnosząc o jego zmianę przez zasądzenie od powódki kosztów postępowania zażaleniowego przed Sądem Okręgowym, a ponadto o zasądzenie od niej kosztów postępowania wywołanych obecnym zażaleniem. Zaskarżonemu orzeczeniu pozwany zarzucił naruszenie art. 102 k.p.c. poprzez jego zastosowanie w okolicznościach faktycznych sprawy, które tego nie uzasadniały. Zgodnie z wyrażoną w art. 98 k.p.c. zasadą ponoszenia kosztów postępowania przez stronę przegrywającą sprawę, koszty postępowania zażaleniowego powinny obciążać powoda, a nie pozwanego. Skarżący podniósł, że wniesienie przez niego zażalenia na oczywiście wadliwe postanowienie Sądu pierwszej instancji o odrzuceniu sprzeciwu było w całości uzasadnione i konieczne dla obrony jego praw. Jeśli zdaniem Sądu odwoławczego nie ma podstaw do obciążenia powoda kosztami postępowania zażaleniowego, gdyż orzeczenie Sądu pierwszej instancji było oczywiście wadliwe, to z tego samego względu brak podstaw do obciążenia nimi pozwanego. Niezależnie od powyższego pozwany skierował pod adresem Sądu Okręgowego postulat, aby Sąd ten na podstawie art. 395 § 2 k.p.c. uchylił zaskarżone orzeczenie i zarządził w oparciu o art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych zwrot kwoty 60 zł poniesionej z tytułu opłaty sądowej od zażalenia na postanowienie Sądu pierwszej oraz drugiej instancji.

Sąd Najwyższy rozważył, co następuje

Zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. sąd rozstrzyga o kosztach procesu w każdym orzeczeniu, które kończy sprawę w instancji. Postanowienie Sądu odwoławczego uwzględniające zażalenie pozwanego nie jest orzeczeniem, o którym mowa w tym przepisie. Postanowieniem tym Sąd odwoławczy uchylił w stosunku do skarżącego postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające sprzeciw od nakazu zapłaty tego Sądu, a zatem sprawa pozostaje nadal w toku. Ponieważ postępowanie odwoławcze miało charakter jedynie wpadkowy (incydentalny), a postanowienie Sądu Okręgowego nie zakończyło sprawy, brak było podstaw, aby Sąd ten już na tym etapie rozstrzygał o kosztach postępowania odwoławczego. Orzekanie w tym zakresie było przedwczesne, koszty postępowania zażaleniowego będą mogły być dopiero rozliczone w orzeczeniu, które, rozstrzygając spór między stronami, zakończy postępowanie w sprawie w pierwszej instancji. Wynik tego postępowania zadecyduje, kto ostatecznie poniesie ciężar kosztów procesu oraz ewentualnie w jakich proporcjach - art. 98 § 1 i 100 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2011 r., I CZ 41/11, niepubl. oraz z dnia 8 września 2010 r., II CZ 67/10, niepubl.). Należy dodać, że także koszty postępowania zażaleniowego przed Sądem Najwyższym podlegają w myśl tej zasady rozliczeniu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

Z omówionych przyczyn Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie, na podstawie art. 39815

§ 1 w zw. art. 3941

§ 3 k.p.c.