Treść orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 82/08
Postanowienie
Dnia 30 października 2008 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Strus (przewodniczący)
SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca)
SSN Katarzyna Tyczka-Rote
w sprawie z powództwa Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego w W. przeciwko P.(...) Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w W. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 października 2008 r., zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt I ACa (…), uchyla zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2008 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną strony powodowej z tej przyczyny, że nie zostały usunięte braki formalne tej skargi w terminie, tj. do dnia 15 sierpnia 2008 r. W terminie tym bowiem nie przedłożono pełnomocnictwa do reprezentowania strony powodowej w postępowaniu ze skargi kasacyjnej.
W zażaleniu na to postanowienie strona powodowa domagała się jego uchylenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Podstawowe znaczenie ma rozstrzygnięcie tego, czy skarga kasacyjna wniesiona została przez pełnomocnika właściwie umocowanego do występowania w imieniu powoda. Pod skargą tą widnieje podpis adwokat A. G.
Z treści udzielonego przez stronę powodową pełnomocnictwa procesowego radcy prawnemu A. M. wynika uprawnienie do występowania w imieniu powoda „przed sądami wszystkich instancji i organami egzekucyjnymi z prawem dalszej substytucji”. Pełnomocnictwo to zostało udzielone w dniu 21 września 2005 r. Radca prawny A. M. udzielił następnie adwokat A. G. pełnomocnictwa substytucyjnego obejmującego uprawnienie do „występowania przed sądami (organami egzekucyjnymi)” w sprawie przeciwko pozwanemu. Pełnomocnictwo substytucyjne zostało udzielone w dniu 20 kwietnia 2006 r., tj. przed wniesieniem skargi kasacyjnej (w lipcu 2007 r.). Zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 2008 r., III CZP 142/07, pełnomocnictwo procesowe nie obejmuje z mocy samego prawa upoważnienia do wniesienia skargi kasacyjnej (podobnie też np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2007 r., II CZ 80/07, nieopubl.). Prezentowana uchwała, mająca moc zasady prawnej, przesądza zakres pełnomocnictwa procesowego ukształtowanego w przepisie art. 91 k.p.c., pozostawia natomiast jako sprawę otwartą kwestię możliwych formuł prawnych służących do wyrażenia przez mocodawcę zasięgu upoważnienia udzielonego pełnomocnikowi procesowemu. Dotyczy to zwłaszcza wspomnianych formuł prawnych używanych w praktyce w okresie przed podjęciem uchwały z dnia 5 czerwca 2008 r.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 27 czerwca 2002 r., IV CZ 41/02 (nieopubl.) zauważono, że w praktyce ustanawiania pełnomocnictwa procesowego można zaobserwować bardzo różne sformułowania i wyrażenia dla określenia zakresu udzielonego umocowania in concreto. Przy pomocy różnych formuł prawnych wyrażana jest zatem intencja mocodawcy i pełnomocnika co do tego, że udzielone pełnomocnictwo procesowe obejmuje wszystkie czynności łączące się z daną sprawą, które mogą być dokonywane na wszystkich szczeblach instancyjnych biegu sprawy, łącznie ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej.
Treść udzielonego radcy prawnemu A. M. pełnomocnictwa procesowego w dniu 21 września 2005 r. może jednak – wbrew ocenie Sądu Apelacyjnego – wskazywać na to, że użyta przez mocodawcę ogólna formuła upoważnienia do działania pełnomocnika „przed sądami wszystkich instancji” obejmuje także postępowanie zainicjowanie wniesieniem skargi kasacyjnej. O takiej intencji mocodawcy może świadczyć także treść pełnomocnictwa udzielonego adwokat A. G. w dniu 12 sierpnia 2008 r. w którym mocodawca potwierdza „wszelkie czynności procesowe pełnomocnika dokonane w niniejszej sprawie w postępowaniu kasacyjnym”. Oznacza to, że adwokat A. G., wnosząc skargę kasacyjną jako pełnomocnik substytucyjny, działała w ramach upoważnienia radcy prawnego A. M. (pełnomocnika podstawowego), udzielonego przez mocodawcę w dniu 21 września 2005 r. i to umocowanie wcześniejsze zostało następnie potwierdzone w treści dokumentu z dnia 12 sierpnia 2008 r. Przy określeniu zakresu pełnomocnictwa procesowego należy zatem zwracać uwagę na znaczenie użytych w dokumentach pełnomocnictwa stosownych formuł prawnych, mających najpełniej wyrażać intencje mocodawcy.
Skoro adwokat A. G. dysponowała już upoważnieniem do wniesienia w imieniu powoda skargi kasacyjnej (jako pełnomocnik substytucyjny), to nie istniała potrzeba weryfikacji takiego upoważnienia i podejmowania przez Sąd Apelacyjny czynności polegających na uzupełnieniu braków formalnych skargi kasacyjnej (zarządzenie z dnia 31 lipca 2008 r.).Tym bardziej nie mogły nastąpić negatywne dla strony powodowej skutki nieuzupełnienia w terminie wspomnianych braków formalnych skargi.
W tej sytuacji Sąd Najwyższy na podstawie art. 39815
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.