Treść orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 55/13
Postanowienie
Dnia 20 czerwca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Iwona Koper (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Mirosław Bączyk
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z wniosku M. S. R. przy uczestnictwie J. S. R. i D. S. o odebranie dzieci, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 czerwca 2013 r., zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w L. z dnia 16 stycznia 2013 r., oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2013 r. Sąd Okręgowy w L. odrzucił, jako niedopuszczalną skargę kasacyjną wnioskodawcy M. S. R. od postanowienia tego Sądu oddalającego apelację wnioskodawcy w sprawie o odebranie dzieci. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że sprawy dotyczące władzy rodzicielskiej nie zostały ujęte w zamkniętym katalogu spraw zawartym w art. 5191 k.p.c., w których taka skarga przysługuje. Nadto podniósł, że wnioskodawca żądał wydania dzieci w oparciu o orzeczenie wydane przez Sąd pierwszej instancji w Brukseli, które nie zostało uznane przez sąd polski, a przy tym nie wskazał przepisu prawa krajowego, na podstawie którego miałoby nastąpić wydanie dzieci. Stwierdził również, że przedmiotowe postępowanie nie toczyło się na podstawie Konwencji haskiej z dnia 25 października 1980 r. o cywilnych aspektach uprowadzenia dziecka za granicę (Dz. U. z 1995 r., nr 108, poz. 528, sprostowanie Dz.U. z 1999 r., Nr 93, poz. 1085 - dalej jako Konwencja haska) dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka, w których skarga kasacyjna jest dopuszczalna.
W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca wniósł o jego uchylenie w całości podnosząc, że uzyskane przez niego orzeczenie Sądu w Brukseli z dnia 9 stycznia 2009 r., wydane w kontynuacji procedury związanej z uprowadzeniem dziecka za granicę jest wykonalne bez potrzeby jego uznania w Polsce i bez możliwości jego nieuznania w jakiejkolwiek procedurze krajowej. Wykonanie takiego orzeczenia w Polsce powinno sprowadzać się do odpowiedniego zastosowania procedury cywilnej w zakresie spraw o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką. Skarżący zarzucił, że Sądy obu instancji w niniejszej sprawie, odrzucając całość wiążącego Polskę prawodawstwa Unii Europejskiej (w tym znajdujących bezpośrednie zastosowanie Rozporządzeń Rady WE), skoncentrowały się wyłącznie na dowodzeniu braku uznania orzeczenia Sądu w Brukseli, co jest wnioskiem oczywiście bezzasadnym i narusza art. 11 ust. 8, art. 40 ust. 1 lit. b, 42 ust. 1 i 2 oraz art. 43 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003. Zaskarżone postanowienie narusza więc podstawowe zasady prawa europejskiego, wynikające z wiążących Polskę traktatów oraz utrwalonej linii orzeczniczej Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Skarżący kwalifikuje przedmiotową sprawę jako dotyczącą odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej, na podstawie wykonalnego na terenie Polski orzeczenia Sądu w Brukseli, wydanego w trybie Konwencji haskiej. Według Sądu Okręgowego właściwą podstawą jej rozpoznania są przepisy art. 5981 i nast. k.p.c.
Zakres spraw objętych tym postępowaniem obejmuje sprawy, w których materialnoprawną podstawę odebrania dziecka podlegającego władzy rodzicielskiej stanowią przepisy art. 100 kro oraz przepisy Konwencji haskiej.
W sprawach tych, stosownie do art. 5191
§ 2 k.p.c., skarga kasacyjna nie przysługuje. W sprawach z zakresu prawa rodzinnego opiekuńczego i kurateli wskazany przepis dopuszcza skargę kasacyjną jedynie w sprawach o przysposobienie oraz w ograniczonym zakresie w sprawach o podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej między małżonkami.
Zgodnie ze stanowiskiem judykatury (m. innymi postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 października 2012 r. IV CZ 148/12, nie publ. oraz dalsze powołane w jego uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego), odmiennie niż przyjmuje to Sąd Okręgowy, skarga kasacyjna nie przysługuje także w prowadzonych w trybie postępowania nieprocesowego, jako sprawy z zakresu praw rodzinnego, opiekuńczego i kurateli, sprawach o wydanie małoletniego w oparciu o Konwencje haską.
Bez znaczenia dla oceny zasadności zażalenia pozostają zawarte w uzasadnieniu zażalenia wywody, odnoszące się do kwestii wykonalności i uznania orzeczenia wydanego w trybie tej Konwencji, dotyczące merytorycznego aspektu sprawy, który nie podlega kontroli w ramach niniejszego postępowania zażaleniowego, mającego za przedmiot jedynie dopuszczalność wniesionej przez wnioskodawcę i odrzuconej przez Sąd Okręgowy skargi kasacyjnej.
Z tych przyczyn zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941
§ 3 k.p.c.