Treść orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 32/07
Postanowienie
Dnia 21 czerwca 2007 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Iwona Koper
SSN Kazimierz Zawada
w sprawie z powództwa E. P. i J. P. przeciwko Bank […] o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 czerwca 2007 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 20 lutego 2007 r., oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną powodów na skutek nieuiszczenia opłaty (art. 1302 § 3 k.p.c.).
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że pełnomocnik powodów wniósł skargę kasacyjną z wnioskiem o zwolnienie skarżących od należnej od niej opłaty, lecz nie dołączył do wniosku przewidzianego w art. 102 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oświadczenia obejmującego szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. W związku z tym przewodniczący zarządzeniem z dnia 20 lutego 2007 r. – wydanym na podstawie art. 102 ust. 4 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – zwrócił wniosek o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej. W konsekwencji skarga kasacyjna została odrzucona, ponieważ pełnomocnik powodów ani nie uiścił należnej od niej opłaty, ani nie złożył skutecznie wniosku o zwolnienie od niej.
W zażaleniu pełnomocnik powodów wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zarzucił, że nie zachodziła potrzeba dołączenia oświadczenia do wniosku zawartego w skardze kasacyjnej, ponieważ w aktach sprawy znajdowały się, przywołane w skardze kasacyjnej, „dokumenty i oświadczenia” złożone w związku ze zgłoszonym w pozwie wnioskiem powodów o zwolnienie o od kosztów sądowych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 102 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm., dalej: ustawa) zwolnienia od kosztów sądowych może domagać się osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru.
Wspomniany wzór oświadczenia został określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2006 r. w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 27, poz. 200, dalej: rozporządzenie).
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego złożony bez oświadczenia, o którym mowa w art. 102 ust. 2 ustawy, przewodniczący – w myśl art. 102 ust. 4 ustawy – zwraca bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Sąd Apelacyjny trafnie uznał, że skarga kasacyjna powodów z dnia 5 lutego 2007 r., wniesiona od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 5 grudnia 2006 r., podlegała odrzuceniu z powodu nieuiszczenia opłaty (art. 130 § 3 k.p.c.). Wprawdzie pełnomocnik powodów zawarł w skardze kasacyjnej wniosek skarżących o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjne, lecz nie dopełnił przewidzianego w art. 102 ust. 2 ustawy obowiązku dołączenia do wniosku oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania powodów. Niedopełnienie tego obowiązku spowodowało – zgodnie z art. 102 ust. 4 ustawy – zwrot wniosku bez wzywania do usunięcia stwierdzonego braku formalnego. W konsekwencji – jak słusznie uznał Sąd Apelacyjny – doszło do sytuacji, w której pełnomocnik powodów ani nie uiścił należnej od skargi kasacyjnej opłaty, ani nie złożył skutecznie wniosku o zwolnienie od niej.
Tej oceny nie zmienia okoliczność, że w uzasadnieniu zamieszczonego w skardze kasacyjnej wniosku powodów o zwolnienie od opłaty od skargi pełnomocnik powodów zawarł stwierdzenie, że warunki materialne wnioskodawców nie uległy zmianie od chwili wniesienia powództwa w grudzień 2004 r. (k. 205). Oświadczenie przewidziane w art. 102 ustawy powinno bowiem pochodzić od strony zabiegającej o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej i nie może go zastąpić zamieszczone w uzasadnieniu tego wniosku stwierdzenie pełnomocnika procesowego, że sytuacja materialna strony nie uległa zmianie od chwili wniesienia pozwu. Poza tym wniosek powodów o zwolnienie od opłaty od skargi kasacyjnej, podlegający – w przeciwieństwie do zawartego w pozwie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych – ocenie według art. 102 ustawy, powinien spełniać wymagania określone w tym przepisie.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 39814 w związku z art. 3941
§ 3 k.p.c.).