Treść orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 112/14
Postanowienie
Dnia 15 kwietnia 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący)
SSN Agnieszka Piotrowska (sprawozdawca)
SSN Krzysztof Strzelczyk
z dnia 10 stycznia 2014 r.
w sprawie ze skargi powoda o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. w sprawie z powództwa D. K. przeciwko M. B. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 15 kwietnia 2015 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 29 października 2014 r., oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 października 2014 roku Sąd Okręgowy odrzucił skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 stycznia 2014 roku w sprawie sygn. Akt […] wniesioną przez powoda D. K. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek skarżącego o zwolnienie go od opłaty sądowej od skargi został oddalony postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2014 roku, doręczonym pełnomocnikowi powoda w dniu 14 października 2014 roku. W ustawowym terminie skarżący nie uiścił należnej opłaty, stąd skarga podlegała odrzuceniu jako nieopłacona.
W zażaleniu na to postanowienie D. K. zarzucił naruszenie art. 4246 § 3 w związku z art. 4241a k.p.c. Wniósł także o skontrolowanie, na podstawie art. 380 k.p.c., postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2014 roku odmawiającego zwolnienia skarżącego od opłaty sądowej od skargi, które nie podlegało zaskarżeniu w drodze zażalenia, a miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżący zarzucił, że był uprzednio zwolniony od opłat sądowych, w tym od apelacji, a jego sytuacja majątkowa nie uległa zmianie, czego nie uwzględnił Sąd orzekając w przedmiocie wniosku powoda o zwolnienie go od opłaty od skargi. Formułując te zarzuty domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Z uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2014 roku wynika, że do wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej od skargi skarżący nie dołączył, mimo doręczonego mu wezwania do usunięcia tego braku, prawidłowego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym, dochodach i źródłach utrzymania sporządzonego według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 lutego 2014 roku (Dz. U. 2014, poz. 366), obowiązującego od dnia 5 kwietnia 2014 roku. Uniemożliwiło to Sądowi Okręgowemu dokonanie oceny istnienia przesłanek do zwolnienia skarżącego od opłaty sądowej i skutkowało oddaleniem jego wniosku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
W świetle uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 30 września 2014 roku zasadna była odmowa zwolnienia powoda od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od wniesionej skargi wynoszącej 200 złotych. Stosownie do art. 102 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst. Dz. U. z 2010 r., nr 90, poz. 594 ze zm.), zwolnienia od kosztów sądowych może się domagać osoba fizyczna, jeżeli złoży oświadczenie, z którego wynika, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych powinno być dołączone oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów. Oświadczenie sporządza się według ustalonego wzoru. Jeżeli oświadczenie nie zostało złożone albo nie zawiera wszystkich wymaganych danych, stosuje się art. 130 k.p.c.
Wzór oświadczenia, o którym mowa w art. 102 ust. 2 przytoczonej ustawy, stanowi załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 lutego 2014 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie określenia wzoru oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby fizycznej ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu cywilnym. (Dz. U. 2014, poz. 366). Rozporządzenie to obowiązuje od dnia 5 kwietnia 2014 roku. Do wniosku o zwolnienie od opłaty sądowej od wniesionej skargi pełnomocnik D. K. dołączył oświadczenie nie odpowiadające powyższym wymogom, stąd zarządzeniem z dnia 3 września 2014 r. (k. 28 akt) został wezwany do przedłożenia oświadczenia na aktualnym formularzu. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi powoda w dniu 4 września 2014 r. (k. 32 akt), ale w zakreślonym przez Sąd terminie nie zostało wykonane. W dniu 4 września 2014 roku skarżący przedłożył bowiem ponownie to samo oświadczenie, które uprzednio dołączył do wniosku. W tej sytuacji Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, że nie przedstawienie przez skarżącego prawidłowego i zgodnego z aktualnie obowiązującymi przepisami oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania uzasadniało oddalenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu niemożności oceny jego zasadności. W tej sytuacji nieopłacona skarga została prawidłowo odrzucona przez Sąd Okręgowy na podstawie art. 4246 . § 3 k.p.c.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji (art. 42412 w zw. z art. 3941
§ 1 k.p.c. ).