Treść orzeczenia
Sygn. akt III SW 58/15
Postanowienie
Dnia 16 czerwca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Maciej Pacuda (przewodniczący)
SSN Zbigniew Hajn
SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca) w sprawie z protestu M. G.
przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale:
1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej,
2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 16 czerwca 2015 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu.
Uzasadnienie
M. G. wniósł - w terminie określonym w art. 321 § 1 Kodeksu wyborczego - protest wyborczy, podnosząc, że w dniu 24 maja 2015 r. nie zezwolono mu oddać głosu w wyborach prezydenckich. Skarżący wskazał, ze od 20 lat odbywa karę 25 lat pozbawienia wolności na mocy wyroku Sądu Wojewódzkiego w P., którym pozbawiono go praw publicznych na okres 10 lat.
Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o uznanie protestu za bezzasadny.
Prokurator Generalny wyraził pogląd, że protest powinien zostać uznany za zasadny, nie mający jednak wpływu na wynik wyborów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 82 § 4 Kodeksu wyborczego, protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Skarżący twierdzi, że „nie dopuszczono go do wyborów prezydenckich”, co wskazuje, że nie został ujęty w spisie wyborców w zakładzie karnym jako jednostce, o której stanowi art. 29 § 1 w związku z art. 12 § 4 Kodeksu wyborczego. Oznacza to, że wnoszący protest nie był uprawniony do dokonania tej czynności. Protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną podlega pozostawieniu bez dalszego biegu stosownie do art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego.
Niezależnie od tego Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w Kodeksie wyborczym przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub Państwowej Komisji Wyborczej (art. 322 § 2 tego Kodeksu). Taka właśnie sytuacja zaistniała w przypadku wnoszącego protest. Spis wyborców jest udostępniany do wglądu (art. 36 § 2 i 4 Kodeksu wyborczego). Nieuwzględnienie w spisie wyborców podlega reklamacji (art. 37 § 1 Kodeksu wyborczego). Na decyzję nieuwzględniającą reklamacji przysługuje skarga do właściwego miejscowo sądu rejonowego (art. 37 § 2 w związku z art. 22 § 5 Kodeksu wyborczego).
Z tych względów protest podlega pozostawieniu bez dalszego biegu.
Ubocznie tylko należy zauważyć, że w myśl art. 62 ust. 2 Konstytucji RP prawo do udziału w referendum oraz prawo wybierania nie przysługuje osobom, które prawomocnym orzeczeniem sądowym są ubezwłasnowolnione lub pozbawione praw publicznych albo wyborczych. Zasadę tę realizuje art. 10 § 2 Kodeksu wyborczego, który wśród osób nieposiadających prawa wybierania wymienia w pkt 1 osobę pozbawioną praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu. Z tej przyczyny w - stanowiącym podstawę spisu wyborców (art. 29 § 1 tego Kodeksu) - wykazie osób, które w dniu wyborów będą przebywały w zakładzie karnym, nie umieszcza się osób pozbawionych praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu (art. 29 § 4). Pozbawienie praw publicznych obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, jednak nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności (art. 43 § 2 k.k. oraz art. 45 Kodeksu karnego z 1969 r.). Tym samym 10-letni okres kary pozbawienia praw publicznych nie może upłynąć przed odbyciem kary pozbawienia wolności.