Treść orzeczenia
Postanowienie z dnia 13 maja 2003 r.
Sygn. akt III SW 30/03
Stowarzyszenie lub inna organizacja społeczna, która nie spełnia wymagań z art. 48 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz.U. Nr 57, poz. 507 ze zm.) nie jest uprawniona do zgłaszania kandydatów do obwodowych komisji do spraw referendum (art. 13 ust. 2 pkt 1 tej ustawy).
Przewodniczący SSN Krystyna Bednarczyk, Sędziowie SN: Roman Kuczyński (sprawozdawca), Zbigniew Myszka.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2003 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia „Oławska Inicjatywa Ochrony Mieszkańców” na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 30 kwietnia 2003 r. odmawiającą wydania zaświadczenia o przysługiwaniu uprawnienia do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewizyjnych. oddalił skargę.
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia 30 kwietnia 2003 r. Państwowa Komisja Wyborcza odmówiła Stowarzyszeniu „Oławska Inicjatywa Ochrony Mieszkańców” wydania zaświadczenia o przysługiwaniu uprawnienia do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewizyjnych nadawców publicznych w formie audycji referendalnych z uzasadnieniem, że przepis art. 48 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz.U. Nr 54, poz. 507) wymaga, aby stowarzyszenie lub inna organizacja społeczna ubiegająca się o udział w kampanii referendalnej została zarejestrowana lub zgłoszona, zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie później niż na rok przed dniem ogłoszenia uchwały lub postanowienia o zarządzeniu referendum. Uchwała Sejmu RP o zarządzeniu referendum została ogłoszona dnia 17 kwietnia 2003 r. (Dz.U. Nr 66, poz. 613), natomiast Stowarzyszenie „Oławska Inicjatywa Ochrony Mieszkańców” zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Starostę Oławskiego w dniu 8 maja 2002 r., a zatem Stowarzyszenie nie spełnia warunków wymaganych tym przepisem.
W skardze do Sądu Najwyższego Stowarzyszenie wyjaśniało, że nie występowało o możliwość prowadzenia kampanii referendalnej, lecz o możliwość zgłoszenia swoich kandydatów na członków Obwodowych Komisji do spraw referendum na terenie Oławy.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje
Państwowa Komisja Wyborcza badała uprawnienie Stowarzyszenia pod kątem wymagań z art. 48 ustawy o referendum i doszła do słusznego wniosku, że w świetle tego przepisu Stowarzyszenie nie jest uprawnione (ani do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewizyjnych, ani do zgłaszania kandydatów do komisji wyborczych, z tego powodu, że okres pomiędzy rejestracją stowarzyszenia a ogłoszeniem referendum był krótszy niż rok, konkretnie 11 miesięcy 9 dni). Kwestia powoływania składu obwodowej komisji należy do uprawnień wójta (burmistrza, prezydenta miasta), który po myśli art. 13 ust. 1 ustawy o referendum powołuje komisję obwodową spośród osób uprawnionych do udziału w referendum, stale zamieszkałych na obszarze danej gminy, jednakże w skład komisji obwodowej powołuje się (ust. 2 pkt 1 art. 13) osoby spośród kandydatów zgłaszanych przez podmioty uprawnione, o których mowa w art. 48 (albo upoważnione przez te osoby). Jeżeli zatem Stowarzyszenie nie spełnia wymaganiom z art. 48 ustawy o referendum, to nie może zgłaszać kandydatów do komisji obwodowych. Członkowie Stowarzyszenia mogliby być przez burmistrza powołani do komisji obwodowych, gdyby spełniali inne warunki (byli pracownikami samorządowymi gminy lub gminnych jednostek organizacyjnych, a w razie tworzenia obwodów głosowania w szpitalach, zakładach pomocy społecznej, zakładach karnych i aresztach śledczych lub w domach studenckich - pracownikami tych jednostek - art. 13 ust. 2 pkt 2 ustawy o referendum).
W tym stanie rzeczy uchwała Państwowej Komisji Wyborczej okazała się zgodna z prawem i Sąd Najwyższy na podstawie art. 48 ust. 7 ustawy o referendum postanowił jak w sentencji.