Treść orzeczenia
Postanowienie Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego
z dnia 16 września 2002 r.
Sygn. akt III SW 26/02
Nazwa użyta dla oznaczenia listy kandydatów zgłaszanych przez komitet wyborczy wyborców musi dostatecznie różnić się nie tylko od oznaczenia innych list, ale także od nazwy partii politycznej lub organizacji wpisanych odpowiednio do ewidencji lub rejestru prowadzonych przez właściwy sąd (art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich, Dz.U. Nr 95, poz. 602 ze zm.).
Przewodniczący SSN Józef Iwulski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Beata Gudowska, Kazimierz Jaśkowski, Jerzy Kwaśniewski, Zbigniew Myszka, Andrzej Wróbel.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2002 r. sprawy ze skargi Komitetu Wyborczego Wyborców Konfederacja Ruch Obrony Bezrobotnych RP na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 września 2002 r. w przedmiocie odmowy zarejestrowania Komitetu Wyborczego uznał skargę za zasadną i uchylił uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 9 września 2002 r. [...].
Uzasadnienie
W dniu 3 września 2002 r. do Państwowej Komisji Wyborczej wpłynęło zawiadomienie o utworzeniu Komitetu Wyborczego Wyborców pod nazwą „Konfederacja - Ruch Obrony Bezrobotnych” i skrótem nazwy „KKW Konfederacja - ROB”.
Uchwałą z dnia 5 września 2002 r. Państwowa Komisja Wyborcza wezwała pełnomocnika wyborczego do usunięcia wady zawiadomienia o utworzeniu komitetu, polegającej na zgłoszeniu nazwy i skrótu nazwy, które w niedostateczny sposób różnią się od nazwy partii politycznej i nazwy stowarzyszenia wpisanych odpowiednio do ewidencji i rejestru prowadzonych przez właściwy sąd. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, że nazwa komitetu nie różni się w sposób dostateczny od nazwy partii politycznej „Konfederacja” oraz od nazwy stowarzyszenia „Obywatelski Ruch Bezrobotnych - Stowarzyszenie Ogólnopolskie”.
W odpowiedzi na to wezwanie w dniu 6 września 2002 r. pełnomocnik wyborczy wniósł o oznaczenie komitetu wyborczego nazwą „Konfederacja Ruch Obrony Bezrobotnych RP” oraz o wykreślenie skrótu nazwy komitetu.
Uchwałą z dnia 9 września 2002 r. Państwowa Komisja Wyborcza odmówiła przyjęcia zawiadomienia o utworzeniu Komitetu Wyborczego Wyborców „Konfederacja - Ruch Obrony Bezrobotnych” w związku z nieusunięciem wady zawiadomienia. W uzasadnieniu tej uchwały stwierdzono, że nazwa i skrót nazwy użyte dla określenia komitetu wyborczego muszą być różne od nazwy partii politycznej lub organizacji wpisanych do odpowiedniej ewidencji lub rejestru. W przypadku Komitetu Wyborczego Wyborców Konfederacja - Ruch Obrony Bezrobotnych jego nazwa składająca się dwóch członów nie różniła się w sposób dostateczny od nazwy partii politycznej „Konfederacja” i nazwy stowarzyszenia „Obywatelski Ruch Bezrobotnych - Stowarzyszenie Ogólnopolskie”. Również skrót nazwy komitetu wyborczego wskazywał na wykorzystanie nazwy partii politycznej. Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła, że nazwa komitetu wyborczego wskazana w wykonaniu wezwania do usunięcia wady zawiadomienia de facto nie różni się od nazwy wskazanej w zawiadomieniu.
Pełnomocnik wyborczy w skardze na uchwałę o odmowie przyjęcia zawiadomienia zarzucił, że nazwa komitetu wyborczego wskazana w wykonaniu wezwania do usunięcia wady zawiadomienia różni się w odpowiedni sposób od nazwy partii politycznej i stowarzyszenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 64a pkt 3 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików wojewódzkich (Dz.U. Nr 95, poz. 602 ze zm.) komitety wyborcze mogą być tworzone przez wyborców. W zawiadomieniu Państwowej Komisji Wyborczej o utworzeniu komitetu wyborczego wyborców należy podać nazwę komitetu wyborczego oraz skrót jego nazwy i adres jego siedziby (art. 64f ust. 6 pkt 1 Ordynacji). Nazwa komitetu wyborczego wyborców oprócz wyrazów „komitet wyborczy wyborców” powinna zawierać określenie odróżniające od innych komitetów (art. 64g ust. 4 Ordynacji). Zgodnie z art. 102 Ordynacji wskazanie skrótu nazwy komitetu jest fakultatywne i skarżący komitet zrezygnował z jego wskazania. Według art. 103 ust. 1 zdanie drugie Ordynacji nazwa lub skrót nazwy użyte dla oznaczenia list kandydatów zgłaszanych przez komitet wyborczy wyborców muszą być różne od nazwy lub skrótu nazwy partii politycznej lub organizacji wpisanych odpowiednio do ewidencji lub rejestru prowadzonych przez właściwy sąd. Można zauważyć, że ten przepis nie zawiera warunku, że nazwy te muszą się odróżniać w sposób „dostateczny”. Warunek taki wynika z art. 103 ust. 1 zdanie pierwsze Ordynacji, który stanowi, że oznaczenie listy nazwą, powinno różnić się dostatecznie od oznaczenia innych list. Trzeba się jednak zgodzić, że warunek „dostatecznej” różnicy dotyczy nie tylko odróżnienia nazwy komitetu wyborczego od nazw innych list, ale także względem nazw partii politycznej lub organizacji wpisanych odpowiednio do ewidencji lub rejestru. Warunek „dostatecznej różnicy” w nazwach jest zwrotem niedookreślonym i niemożliwe jest jego generalne zdefiniowanie. Spełnienie tego warunku należy oceniać w konkretnych przypadkach przez porównanie poszczególnych nazw. Wskazana w usunięciu wady zawiadomienia nazwa komitetu wyborczego „Konfederacja Ruch Obrony Bezrobotnych RP” różni się istotnie od nazwy partii politycznej „Konfederacja” przez dodanie aż czterech wyrazów „Ruch Obrony Bezrobotnych RP”. Wskazana nazwa komitetu wyborczego w wyraźny sposób różni się też od nazwy stowarzyszenia „Obywatelski Ruch Bezrobotnych - Stowarzyszenie Ogólnopolskie”. W nazwie komitetu wyborczego nie występują bowiem słowa „Obywatelski” i „Stowarzyszenie Ogólnopolskie”, a występują słowa „Obrony” oraz „RP”, których nie ma w nazwie stowarzyszenia.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego problem podobieństwa nazw wystąpił w odniesieniu do rejestracji związków zawodowych. W postanowieniu z dnia 17 kwietnia 1996 r., I PRZN 1/96 (OSNAPiUS 1997 r. nr 13, poz. 244) Sąd Najwyższy stwierdził, że dopuszczalne jest zarejestrowanie związku zawodowego, którego nazwa jest zbliżona do nazwy innego związku zawodowego, jeżeli tylko nazwa ta pozwala na identyfikację tego związku. W sprawie tej chodziło o rejestrację NSZZ „Solidarność 80” Regionu C. z siedzibą w C. i występował problem, czy nazwa ta różni się od zarejestrowanego NSZZ „Solidarność 80” z siedzibą w S. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli nazwa przyjęta przez nowy związek zawodowy pozwala na jego identyfikację w obrocie prawnym i odróżnia go od innych związków zawodowych, nawet przy daleko idącej jej zbieżności z nazwą (nazwami) innej struktury (struktur) związkowej, to nie może być ona kwestionowana i stanowić podstawy odmowy rejestracji danego związku zawodowego. Podobnie Sąd Najwyższy rozstrzygnął w postanowieniu z dnia 5 czerwca 1996 r., I PR 1/96 (OSNAPiUS 1997 r. nr 13, poz. 243; OSP 1997 r. z. 12, poz. 216 z glosą J. Steliny), stwierdzając że związek zawodowy ma swobodę w określaniu swej nazwy, z tym że przyjęta nazwa powinna dostatecznie identyfikować ten związek w obrocie prawnym i społecznym oraz w postanowieniu z dnia 12 stycznia 1998 r., I PKN 450/97 (OSNAPiUS 1999 r. nr 2, poz. 58), w którym przyjął, że warunkiem rejestracji nowego związku zawodowego nie jest, by jego nazwa wyraźnie odróżniała się od nazw związków już zarejestrowanych i uznał wystąpienie dostatecznego odróżnienia w nazwach Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność 80” z siedzibą w W. i Krajowy Niezależny Samorządny Związek Zawodowy „Solidarność 80” w S.
Wynika z tego, że nazwa skarżącego komitetu wyborczego w sposób dostateczny różni się zarówno od nazwy partii politycznej, jak i stowarzyszenia. Oznacza to, że skarga jest zasadna, co Sąd Najwyższy stwierdza na podstawie art. 64h ust. 4 Ordynacji wyborczej.