descriptionTreść orzeczenia

Postanowienie z dnia 12 maja 2003 r.

Sygn. akt III SW 22/03

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Andrzej Wróbel.

Uzasadnienie

Państwowa Komisja Wyborcza uchwałą z dnia 30 kwietnia 2003 r. odmówiła Fundacji Ochrony Stanowisk Pracy i Zdrowia w Zabrzu wydania zaświadczenia o przysługiwaniu uprawnienia do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewizyjnych nadawców publicznych w formie audycji referendalnych, argumentując, iż cele statutowe Fundacji określone w § 4 jej statutu nie są związane z przedmiotem referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, co sprawia, że Fundacja ta nie jest podmiotem uprawnionym do udziału w kampanii referendalnej w programach radiowych i telewizyjnych nadawców publicznych. Państwowa Komisja Wyborcza stwierdziła ponadto, że Fundacja ta nie spełniła wymagania z art. 48 ust. 2 pkt 3 ustawy o referendum, dotyczącego przedłożenia uwierzytelnionego statutu. W konsekwencji, Fundacja Ochrony Stanowisk Pracy i Zdrowia może uczestniczyć w kampanii referendalnej na zasadach ogólnych.

W skardze na tę uchwałę Fundacja Ochrony Stanowisk Pracy i Zdrowia w Zabrzu zarzuciła obrazę przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a mianowicie art. 48 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz.U. Nr 57, poz. 507) oraz obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 102 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu i Senatu RP w związku z art. 92 ustawy o referendum ogólnokrajowym.

W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę na to, że w § 4 statutu Fundacji wskazano, iż celem Fundacji jest między innymi wspomaganie i promowanie inicjatyw w zakresie zwalczania bezrobocia, a także wspomaganie rozwoju skutecznej walki z chorobami, ze szczególnym uwzględnieniem chorób onkologicznych. Z tak określonym celem Fundacji wiążą się postanowienia art. 2, art. 125 i art. 127 oraz art. 152 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską zawartego w Rzymie w dniu 25 marca 1997 r. Przepisy te stanowią bowiem podstawę prowadzenia polityki wysokiego zatrudnienia oraz poprawy zdrowia publicznego i zapobiegania chorobom ludzi.

Nie sposób także - według skarżącego - zgodzić się z zarzutem Państwowej Komisji Wyborczej odnośnie wadliwego sposobu poświadczenia odpisu statutu złożonego przez Fundację. W postępowaniu, o którym mowa, stosuje się bowiem odpowiednio art. 102 ust. 2 Ordynacji wyborczej do Sejmu i Senatu RP, a to z mocy wyraźnego przepisu art. 92 ustawy. Zdaniem skarżącej, postępowanie przed Państwową Komisją Wyborczą nie zostało uregulowane. Konsekwentnie zatem, jeżeli zawiadomienie wykazuje wady, Państwowa Komisja Wyborcza, w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, powinna wezwać stronę do ich usunięcia w terminie 5 dni. Ponadto brak ten może zostać usunięty w trybie art. 64 § 2 KPA i dopiero bezskuteczny upływ terminu do usunięcia tego braku mógłby wywołać określone negatywne skutki prawne dla skarżącej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje

Żaden z zarzutów skargi nie jest zasadny. Przede wszystkim, już tylko z powodu niedołączenia do zawiadomienia uwierzytelnionego statutu Państwowa Komisja Wyborcza zobowiązana była do odmowy wydania żądanego przez Fundację zaświadczenia. Taką bowiem sankcję określił ustawodawca w art. 48 ust. 4 ustawy o referendum ogólnokrajowym za niespełnienie warunków określonych w art. 48 ust. 2 tej ustawy, w tym dotyczących załączenia do zawiadomienia uwierzytelnionego statutu. Według tych przepisów Państwowa Komisja Wyborcza w przypadku wadliwości zawiadomienia odmawia wydania zaświadczenia i powinna tak uczynić w terminie 3 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Jest to pełne określenie postępowania w tym przedmiocie, uniemożliwiające - poprzez art. 92 ust. 1 ustawy o referendum - wykorzystywanie przepisów Ordynacji wyborczej do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powołaniem się przez skarżącego na procedurę usuwania wadliwości niektórych czynności wyborczych komitetów wyborczych, określoną w art. 102 powołanej Ordynacji (ustawa z dnia 12 kwietnia 2001 r. - Dz.U. Nr 46, poz. 499 ze zm.), warto zwrócić uwagę na nieodpowiedniość tych regulacji dla ewentualnego usunięcia wadliwości przedmiotowej czynności referendalnej. Wystarczy chociażby wskazać na pięciodniowy termin z art. 102 ust. 2 Ordynacji, przewidziany na usunięcie wadliwości czynności wyborczej, gdy tymczasem dla rozstrzygnięcia o odmowie wydania zaświadczenia, o której mowa w art. 48 ust. 4 ustawy o referendum, przewidziany został termin 3 dni. Rygoryzm terminów poszczególnych czynności referendalnych nie jest przypadkowy na co wskazuje dodatkowo kalendarz tych czynności określony w uchwale Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 17 kwietnia 2003 r. o zarządzeniu ogólnokrajowego referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej (Dz.U. Nr 66, poz. 613). Sugerowane w skardze sięgnięcie do określonej w art. 64 § 2 KPA instytucji usuwania braków podania nie ma oparcia w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jeżeli chodzi o wynikającą z zaskarżonej uchwały kwestię merytoryczną, to - wbrew skardze - nie budzi zastrzeżeń stanowisko PKW, iż z dokumentów zawiadomienia nie wynika, ażeby Fundacja Ochrony Stanowisk Pracy i Zdrowia prowadziła działalność związaną z przedmiotem referendum w sprawie wyrażenia zgody na ratyfikację Traktatu dotyczącego przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej. Powoływana w skardze działalność Fundacji w zakresie zwalczania bezrobocia oraz chorób może być - jak twierdzi skarżący - rozumiana jako działalność odpowiadająca celom Wspólnoty Europejskiej. Nie jest to jednak działalność w przedmiocie zgody lub braku zgody na ratyfikację przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Traktatu dotyczącego przystąpienia do Unii Europejskiej.

Z powyższych przyczyn, skarga podlegała oddaleniu (art. 48 ust. 7 ustawy o referendum ogólnokrajowym).