Treść orzeczenia
Postanowienia z dnia 7 czerwca 2005 r.
Sygn. akt III SPP 110/05
Zgodne z prawem, obligatoryjne zawieszenie przez sąd z urzędu postępowania w sprawie na podstawie art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. nie wywołuje przewlekłości postępowania i nie narusza prawa stron do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki.
Przewodniczący SSN Roman Kuczyński, Sędziowie SN: Zbigniew Hajn, Zbigniew Myszka (sprawozdawca).
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi Antoniego B. z udziałem Prezesa Sądu Apelacyjnego w Białymstoku na przewlekłość postępowania Sądu Apelacyjnego w Białymstoku [...] oddalił skargę.
Uzasadnienie
W skardze powoda Antoniego B. na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku w sprawie o zapłatę przeciwko Wandzie G. [...] skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania apelacyjnego, wydanie zalecenia rozpoznania złożonej apelacji i zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty 10.000 zł. W uzasadnieniu skargi skarżący wywodził, że sprawa o zapłatę zawisła przed Sądem Okręgowym w Olsztynie w dniu 11 kwietnia 2001 r. Sąd ten wydał wyrok zasądzający na rzecz skarżącego kwotę 130.000 zł z odsetkami od dnia 11 kwietnia 2001 r. oraz kwotę 14.100 zł kosztów procesu.
Natomiast Sąd Apelacyjny zawiesił postępowanie dotyczące rozpoznania apelacji pozwanej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania upadłościowego dotyczącego firmy pozwanej prowadzonego przez Sąd Rejonowy w Olsztynie Wydział Gospodarczy. Działania Sądu Apelacyjnego ograniczają się jedynie do wysyłania co kilka miesięcy zapytań do Sądu Rejonowego o stan tego postępowania upadłościowego, na które otrzymuje odpowiedź, że zakończone nie zostało. Tymczasem w ocenie skarżącego postępowanie upadłościowe firmy Wandy G. nie ma nic wspólnego z zobowiązaniem, które ją wobec skarżącego obciąża. Znaczny upływ czasu spowodował, że Wanda G. wyzbyła się majątku, wszczyna liczne procesy sądowe, korzystając ze zwolnienia od kosztów sądowych, co dla skarżącego oznacza, zakładając, iż wyrok sądu pierwszej instancji zostanie utrzymany w mocy, utratę możliwości wyegzekwowania zasądzonej należności. Wprawdzie kwota żądanego odszkodowania nie zrównoważy poniesionej straty wynikającej z przewlekłości postępowania przed Sądem Apelacyjnym, ale przynajmniej w niewielkiej części pozwoli mu na uzyskanie materialnej satysfakcji.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Białymstoku wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że istniały przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania w sprawie z urzędu z mocy art. 174 pkt 4 k.p.c., co potwierdzało zgłoszenie przez skarżącego jego wierzytelności do masy upadłości firmy pozwanej. W aktualnym stanie sprawy Sąd Apelacyjny uzyskał informację o umorzeniu postępowania upadłościowego postanowieniem Sądu Rejonowego w Olsztynie Wydziału V Gospodarczego z dnia 15 marca 2005 r. , co sprawi, że niezwłocznie - po zwrocie akt sprawy z Sądu Najwyższego dołączonych do skargi o przewlekłość - zostanie podjęte zawieszone postępowanie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Na gruncie wyczerpujących wyjaśnień zawartych w odpowiedzi na skargę Prezesa Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, skarga okazała się bezzasadna. W szczególności za całkowicie gołosłowne należało uznać twierdzenie skarżącego, że przedmiot jego wierzytelności nie wchodził w skład masy upadłości prywatnej firmy pozwanej Wandy G., która zobowiązała się z własnego majątku do zwrotu spornej kwoty pożyczki, przeznaczonej - według dotychczasowych ustaleń Sądu Okręgowego - na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Taki charakter prawny spornej wierzytelności potwierdził sam skarżący, zgłaszając tę wierzytelność do masy upadłości firmy pozwanej. Zachodziły zatem klasyczne przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania z urzędu wskutek ogłoszenia upadłości strony, gdy spór dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości (art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c.), co w żadnym razie nie prowadziło do naruszenia prawa skarżącego przeciwnika procesowego do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W okresie zawieszonego postępowania w sprawie Sąd Apelacyjny interesował się przebiegiem postępowania upadłościowego, a po uzyskaniu wiadomości o jego umorzeniu - deklaruje niezwłoczne podjęcie zawieszonego postępowania. Oznaczało to, iż zgodne z prawem obligatoryjne zawieszenie przez sąd z urzędu postępowania w sprawie nie wywołuje przewlekłości postępowania i nie narusza prawa stron do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W konsekwencji powyższego Sąd Najwyższy oddalił niezasadną skargę na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843).