Treść orzeczenia
Postanowienie z dnia 20 lutego 2008 r.
Sygn. akt III SK 21/07
Przepis art. 38c ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.) jest zgodny z art. 11 Konstytucji RP.
Przewodniczący SSN Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Sędziowie: SN Andrzej Wróbel, SA Jolanta Pietrzak.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy z wniosku Państwowej Komisji Wyborczej w Warszawie z udziałem Partii „S.N.P." w K. o wykreślenie, na podstawie skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2007 r. [...] oddalił skargę.
Uzasadnienie
Partia polityczna „S.N.P.”, w sprawie z wniosku Państwowej Komisji Wyborczej o wykreślenie wpisu tej Partii z ewidencji, jako uczestnik postępowania wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2007 r. [...]. Zaskarżonym postanowieniem oddalono jej apelację od postanowienia Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 14 września 2006 r. wykreślającego tę Partię z ewidencji partii politycznych. Wykreślenie nastąpiło na podstawie art. 38 ust. 1 i art. 38c ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 857 ze zm.), czyli z powodu niezłożenia w terminie sprawozdania finansowego.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 38c ustawy o partiach politycznych, art. 9, art. 11 oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji, a także Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz.U. z 1994 r. Nr 23, poz. 80), którego przestrzeganie jest zagwarantowane przez art. 27 przyjętej przez Polskę Konwencji Wiedeńskiej o Prawie Traktatów, przyjętej w Wiedniu 23 maja 1969 r. oraz naruszenie Protokołu Nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175). Podniesiono, że wykreślenie partii z rejestru jest sankcją zbyt rygorystyczną i czyni iluzorycznym prawo zrzeszania się. Nadto uczestnik postępowania działał w błędzie, gdyż statut Partii w § 27 pkt 4 stanowi, że „Komitet Naczelny sporządza roczne informacje o działalności finansowej partii w terminie do 31 marca, które są zatwierdzane przez Kongres w terminie do 31 maja każdego roku”. Sądził więc, że w ten sposób termin złożenia sprawozdania finansowego do Państwowej Komisji Wyborczej uległ przedłużeniu do 31 maja.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Skarga jest nieuzasadniona. Powołane w niej umowy międzynarodowe - tak jak inne akty prawne - mogą być podstawą skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy wskazano ich konkretne jednostki redakcyjne. Rozpoznawana skarga nie spełnia tego wymagania wprowadzonego przez art. 3984
§ 1 pkt 2 k.p.c. Skutkiem tego jest zarazem bezprzedmiotowość zarzutu naruszenia art. 9 oraz art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji, które dotyczą stosowania w Polsce prawa międzynarodowego.
Rozpoznanie zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 38c ustawy o partiach politycznych w związku z art. 11 Konstytucji wymaga przytoczenia treści tych przepisów. Według art. 38c tej ustawy (ust. 1) „w przypadku niezłożenia przez partię polityczną sprawozdania w terminie określonym w art. 38 ust. 1 (to jest do 31 marca każdego roku) Państwowa Komisja Wyborcza występuje do Sądu z wnioskiem o wykreślenie wpisu tej partii z ewidencji; (ust. 2) „w przypadku, o którym mowa w ust. 1, Sąd po przeprowadzeniu rozprawy wydaje postanowienie o wykreśleniu wpisu partii politycznej z ewidencji”. Natomiast art. 11 Konstytucji stanowi, że (ust 1) „Rzeczpospolita Polska zapewnia wolność tworzenia i działania partii politycznych. Partie polityczne zrzeszają się na zasadach dobrowolności i równości obywateli polskich w celu wpływania metodami demokratycznymi na kształtowanie polityki państwa; (ust.
2) finansowanie partii politycznych jest jawne”.
Z tych przepisów wprost wynika, że art. 38c ustawy o partiach politycznych jest zgodny z art. 11 Konstytucji. Skoro bowiem finansowanie partii politycznych ma być jawne, to każda partia polityczna powinna złożyć ogólnie dostępne sprawozdanie finansowe. Zapewnia to art. 38 ust. 4 ustawy o partiach politycznych, który przewiduje ogłoszenie sprawozdania przez Państwową Komisję Wyborczą w Monitorze Polskim.
Sąd Apelacyjny trafnie przyjął, że statut partii przewidujący zatwierdzenie sprawozdania finansowego do 31 maja nie zwalnia partii z obowiązku złożenia sprawozdania do 31 marca. Statut jest bowiem prawem wewnątrzpartyjnym i nie może zmieniać obowiązku publicznoprawnego wynikającego z bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy.
Z tych względów na podstawie art. 39814 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.