Treść orzeczenia
Postanowienie z dnia 7 kwietnia 1998 r.
Sygn. akt III RN 22/98
Brak umieszczenia zawiadomienia na drzwiach mieszkania adresata powoduje nieskuteczność doręczenia w trybie art. 44 KPA.
Przewodniczący SSN: Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca), Sędziowie SN: Andrzej Wasilewski, Andrzej Wróbel.
Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Prokuratury Krajowej Włodzimierza Skoniecznego, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 1998 r. sprawy ze skargi Barbary i Zdzisława U. na decyzję Wojewody K. z dnia 27 marca 1997 r. [...] w przedmiocie rozbiórki tablicy reklamowej, na skutek rewizji nadzwyczajnej Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 20 sierpnia 1997 r. [...] postanowił: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie postanowieniem z dnia 20 sierpnia 1997 r. odrzucił skargę Barbary i Zdzisława U. na decyzją Wojewody Kieleckiego z dnia 27 marca 1997 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nakazaniu skarżącym dokonanie rozbiórki wolnostojącej tablicy reklamowej. Postanowienie to - stosownie do jego uzasadnienia - zostało wydane na podstawie art. 27 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) po ustaleniu, że skarżący pomimo dwukrotnych wezwań do uiszczenia wpisu od skargi w wyznaczonym terminie, doręczonych w trybie pocztowego awizowania - wezwań tych nie podjęli i żądanego wpisu nie uiścili.
Rzecznik Praw Obywatelskich w rewizji nadzwyczajnej od powyższego postanowienia zarzucił rażące naruszenie art. 44 KPA w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 27 ust. 2 tej ustawy i art. 1 i 56 ust. 1 przepisów konstytucyjnych.
Według Rzecznika Praw Obywatelskich nie zachodziły określone w art. 44 KPA warunki skuteczności doręczenia zastępczego skarżącym wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, gdyż zawiadomienie awizujące to wezwanie nie zostało umieszczone na drzwiach mieszkania adresatów. Rewidujący wyraził pogląd, że w konsekwencji wadliwego odrzucenia skargi, naruszone zostało podstawowe prawo obywatelskie jakim jest prawo do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły sąd. Wniosek rewizji nadzwyczajnej dotyczył uchylenia zaskarżonego postanowienia w celu ponownego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Rewizja nadzwyczajna Rzecznika Praw Obywatelskich ma usprawiedliwione podstawy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazuje się na dwukrotne wysłanie wezwań do skarżących o uiszczenie wpisu od skargi, najpierw 8 maja 1997 r., a następnie 23 maja 1997 r. Już w pierwszym z tych wezwań wyznaczony został tygodniowy termin do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi, a pomimo to skarżący zostali wezwani ponownie do tego samego. Przyczynę takiego postępowania mogły - jak się wydaje - stanowić wątpliwości co do tego czy zachowane zostały wymagania doręczenia zastępczego określone w art. 44 KPA w związku z art. 59 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Istotnie, jak to zasadnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, z dokumentacji oddawczej Urzędu Pocztowego nie wynika, czy miało miejsce wymagane umieszczenie zawiadomienia o przesyłce na drzwiach mieszkania adresatów albo ich biura lub innego pomieszczenia, w którym wykonują swoje czynności zawodowe. Jednakże takie same wątpliwości wynikają również na tle „potwierdzenia odbioru” wezwania z dnia 23 maja 1997 r. [...].
Należy podzielić wyrażone w rewizji nadzwyczajnej stanowisko zarówno co do stosowania art. 44 KPA tak, aby wszystkie warunki tzw. doręczenia zastępczego były dokładnie spełnione, jak i co do konsekwencji wadliwego ustalenia, że wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi we wskazanym terminie zostało skutecznie doręczone. Chodzi wszak o respektowanie prawa obywateli do rozpatrzenia ich sprawy przez niezawisły sąd.
Z powyższych, przyczyn Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i orzekł zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie KPC (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) oraz art. 393¹³
KPC.