Treść orzeczenia
Sygn. akt III KO 12/13
Postanowienie
Dnia 20 marca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący)
SSN Józef Szewczyk
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
w sprawie A. T. oskarżonej z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 marca 2013 r., wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił wniosku nie uwzględnić.
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w O., postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy A. T. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w D. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że oskarżona która mieszka w D., nie stawia się na kolejne terminy rozprawy z uwagi na niemożność zapewnienia opieki nad dwojgiem dzieci, z których młodsze ma 8 miesięcy. W tej sytuacji, zdaniem sądu występującego z wnioskiem, dobro wymiaru sprawiedliwości, przez które należy również rozumieć potrzebę szybkiego przeprowadzenia i zakończenia procesu, przemawia za przekazaniem sprawy innemu sądowi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Wniosek nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego rzeczywiście ugruntowane jest zapatrywanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości, o jakim mowa w art. 37 k.p.k. przemawia za przekazaniem sprawy innemu, niż miejscowo właściwy, sądowi równorzędnemu również wtedy, gdy wymaga tego potrzeba szybkiego przeprowadzenia i zakończenia procesu karnego, który okazuje się mało realny bez odejścia od zasady właściwości miejscowej sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2006 r., II KO 48/04, OSNKW 2006, z.2, poz.23). Nie powoduje to jednak, że zmianie ulega wyjątkowy charakter instytucji z art. 37 k.p.k., stąd też przepis ten nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Zatem uruchomienie tej regulacji i w konsekwencji odstąpienie od ogólnej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy, może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji świadczącej jednoznacznie o tym, że pozostawieniu sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobro wymiaru sprawiedliwości. Oznacza to, że również ocena przesłanki sprawnego i skutecznego przeprowadzenia postępowania karnego, jako leżącej w interesie wymiaru sprawiedliwości i przemawiającej za skorzystaniem z instytucji unormowanej w art. 37 k.p.k., powinna cechować się zdecydowaną wyrazistością wniosków. To jednak w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
Przedstawiony przez Sąd Rejonowy w O. przebieg postępowania w tej sprawie, łącznie z podaniem przyczyn niestawiennictwa oskarżonej na poszczególnych terminach rozprawy oraz podejmowanych czynnościach, zmierzających do zapewnienia stawiennictwa oskarżonej na rozprawie, wskazuje bowiem na to, że Sąd ten w istocie powołuje się na względy technicznoorganizacyjne utrudniające postępowanie. Skoro oskarżona nie stawia się na rozprawie (nie może być na rozprawę doprowadzona) z uwagi na niemożność zapewnienia opieki nad dziećmi na czas przeprowadzenia rozprawy, to przyczyna ta może być aktualna również w razie ewentualnego przeniesienia procesu do sądu właściwego według miejsca jej zamieszkania. Już to przekonuje, że Sąd występujący z inicjatywą w trybie art. 37 k.p.k. powołuje się na względy, które mogą i powinny być przezwyciężone przez ten Sąd. Z pewnością nie uzasadniają one przekazania sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Sądowi Rejonowemu w D., ani innemu sądowi równorzędnemu.
Dlatego też należało postanowić, jak na wstępie.