Treść orzeczenia
Sygn. akt III KK 64/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 11 kwietnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący)
SSN Dorota Rysińska
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)
Protokolant Teresa Jarosławska
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie J. N. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 kwietnia 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w O. z dnia 13 grudnia 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny (pkt III).
Uzasadnienie
Sąd Rejonowy w O., wyrokiem łącznym z dnia 13 grudnia 2012 r., sygn. akt VII K 1197/12, po rozpoznaniu sprawy J. N. - skazanego prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego w O.:
1. z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII K 1835/04, za przestępstwo popełnione w dniu 15 września 2004 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 10 zł każda;
2. z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt VII K 36/10, za przestępstwo popełnione w dniu 2 grudnia 2009 r., na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r. zarządzono wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności;
3. z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt VII K 546/10, za przestępstwo popełnione w dniu 23 grudnia 2009 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, postanowieniem z dnia 14 listopada 2011 r. zarządzono wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności;
4. z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt VII K 616/11, za przestępstwo popełnione w okresie od dnia 3 stycznia 2011 r. do 29 stycznia 2011 r., na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby;
5. z dnia 12 września 2011 r, sygn. akt VII K 1007/11, za przestępstwo popełnione w dniu 3 czerwca 2011 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 10 złotych każda;
6. z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt VII K 926/11, za przestępstwo popełnione w dniu 15 maja 2011 r., na karę 2 lat pozbawienia wolności;
I. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. i art. 570 k.p.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w wyrokach Sądu Rejonowego w O. z dnia 17 marca 2010 r., sygn. akt VII K 36/10 oraz z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt VII K 546/10 i wymierzył skazanemu karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności;
II. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. i art. 570 k.p.k. połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w wyrokach Sądu Rejonowego w O. z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt VII K 616/11, z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt VII K 1007/11 oraz z dnia 29 września 2011 r., sygn. akt VII K 926/11 i wymierzył skazanemu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności;
III. na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k. i art. 570 k.p.k. połączył kary grzywny orzeczone w wyrokach Sądu Rejonowego w O. z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt VII K 616/11 oraz z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt VII K 1007/11 i wymierzył skazanemu karę łączną grzywny w wysokości 50 stawek dziennych, określając wysokość stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Ponadto orzekł o zaliczeniu na poczet orzeczonych kar łącznych pozbawienia wolności okresów rzeczywistego pozbawienia wolności, o pozostawieniu do odrębnego wykonania innych rozstrzygnięć zawartych w wyrokach jednostkowych, o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego w części dotyczącej wyroku z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII K 1835/04 oraz o kosztach sądowych.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 21 grudnia 2012 r.
Kasację od tego wyroku wniósł – na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. – Prokurator Generalny, zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny (pkt III), na korzyść skazanego. W kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 85 k.k., polegające na połączeniu jednostkowych kar grzywny orzeczonych wobec J. N. wyrokami Sądu Rejonowego w O. z dnia 22 lipca 2011 r., sygn. akt VII K 616/11 oraz z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt VII K 1007/11 i orzeczeniu kary łącznej grzywny pomimo braku ku temu przesłanek, gdyż pierwszym z wymienionych wyżej wyroków nie wymierzono temu skazanemu kary grzywny, która mogłaby podlegać łączeniu.
Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej grzywny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rację ma bowiem skarżący, że wyrok w zaskarżonej części został wydany z rażącym naruszeniem art. 85 k.k., co miało istotny wpływ na jego treść.
Wymierzenie kary łącznej w wyroku łącznym uzależnione jest od spełnienia przesłanek z art. 85 k.k. Zgodnie z tym przepisem sąd orzeka karę łączną wówczas, gdy sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z nich i wymierzono mu za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Jednym z warunków wymierzenia kary łącznej są więc kary tego samego rodzaju orzeczone za pozostające w zbiegu przestępstwa.
Z zestawienia dat popełnienia czynów przypisanych J.N., dat wydania wyroków w sprawach objętych postępowaniem w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz kar orzeczonych tymi wyrokami wynika, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do orzeczenia kary łącznej grzywny (pkt III), gdyż karę tego rodzaju wymierzono jedynie wyrokiem z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt VII K 1007/11. Natomiast wyrokiem z dnia 22 lipca 2011 r., wydanym w sprawie sygn. akt VII K 616/11, który również objęty został zaskarżonym wyrokiem łącznym, skazanemu kary grzywny nie wymierzono.
W tej sytuacji Sąd Rejonowy w O. orzekając wyrokiem łącznym karę łączną grzywny rażąco naruszył przepis art. 85 k.k. Uchybienie to miało ewidentny wpływ na treść wyroku, gdyż w jego następstwie wymierzono skazanemu karę łączną, choć nie było ku temu podstaw, a ponadto wymierzono ją w wysokości dwukrotnie przekraczającej jednostkową karę grzywny, orzeczoną w wyroku w sprawie VII K 1007/11. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, oceniając zarzut i wniosek skarżącego za oczywiście zasadne, uwzględnił kasację na posiedzeniu. Po uchyleniu wyroku w zaskarżonej części, wydanie orzeczenia następczego stało się bezprzedmiotowe.
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.