Treść orzeczenia
Sygn. akt III KK 444/12
Postanowienie
Dnia 7 lutego 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Roman Sądej (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Rafał Malarski
SSN Dariusz Świecki
po rozpoznaniu na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 7 lutego 2013r., w sprawie D. W., w przedmiocie warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego, od prawomocnego postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 6 czerwca 2012r., zmieniającego postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 2 maja 2012r., o warunkowym zwolnieniu skazanego, postanowił: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w Z. postanowieniem z dnia 2 maja 2012r. udzielił skazanemu D. W. warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. Po rozpoznaniu zażalenia prokuratora, Sąd Apelacyjny, zaskarżonym postanowieniem zmienił orzeczenie Sądu pierwszej instancji i odmówił warunkowego przedterminowego zwolnienia.
Kasację od postanowienia Sądu Apelacyjnego wniósł Rzecznik Praw Obywatelskich. Podniósł w niej zarzut rażącego naruszenia prawa procesowego, to jest art. 22 § 1 k.k.w. w zw. z art. 8 § 1 k.k.w., mającego istotny wpływ na treść postanowienia, polegającego na rozpoznaniu sprawy przez Sąd drugiej instancji pod nieobecność obrońcy skazanego i wydaniu orzeczenia, w sytuacji, gdy obrońca nie był zawiadomiony o terminie posiedzenia – co w konsekwencji naruszyło prawo do obrony skazanego. Autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje
Kasacja była zasadna w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej uwzględnienie w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Bezspornie skazany D.W. w postępowaniu wykonawczym ustanowił obrońcę z wyboru (k.13), który brał udział w posiedzeniu Sądu pierwszej instancji (k.14). Sąd ten udzielił skazanemu warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności. Postanowienie to zaskarżył prokurator. Po przekazaniu akt Sądowi Apelacyjnemu, w zarządzeniu o wyznaczeniu terminu posiedzenia, wskazano na konieczność zawiadomienia prokuratora, skazanego i dyrektora zakładu karnego, pomijając zawiadomienie obrońcy skazanego (k.33). W konsekwencji, w posiedzeniu z dnia 6 czerwca 2012r. obrońca nie brał udziału (k.37), a zapadło na nim orzeczenie zmieniające postanowienie Sądu pierwszej instancji – odmawiające udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia skazanego.
Wobec takiego przebiegu czynności procesowych w postępowaniu odwoławczym, nie może być wątpliwości co do zasadności kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich. W postępowaniu wykonawczym skazany może korzystać z pomocy obrońcy – art. 8 § 1 k.k.w. Obrońca ma prawo wziąć udział w posiedzeniu sądu penitencjarnego – art. 161 § 1 k.k.w., a zatem ma także prawo do udziału w posiedzeniu sądu wyższej instancji – art. 22 § 1 k.k.w. Oczywistą konsekwencją tego uprawnienia jest obowiązek sądu zawiadamiania ustanowionego obrońcy o terminie posiedzenia, a jednie należyte go zawiadomienie, nie wstrzymuje rozpoznania sprawy – art. 22 § 1a k.k.w. W niniejszej sprawie pominiecie przez Sąd Apelacyjny zawiadomienia obrońcy skazanego o terminie posiedzenia, na którym rozpoznawano zażalenie prokuratora, w sposób rażący naruszyło wskazane w kasacji przepisy art. 22 § 1 k.k.w. i art. 8 § 1 k.k.w., przy czym – co równie oczywiste – naruszenie prawa do obrony mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia.
Implikacją wystąpienia przesłanek określonych w art. 523 § 1 k.p.k. było uchylenie tego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, w toku którego, rzecz jasna, konieczne będzie unikniecie uchybienia stanowiącego przyczynę niniejszego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.